Restjes

Tomaat Mini San Marzano tros 21 septHelaas, de zomer is nu wel echt voorbij. De deuren en ramen zijn dicht, en binnenkort moet vast de kachel eens een keer een uurtje aan. De kuipplanten staan nog gewoon buiten en sommige soortren bloeien gewoon vrolijk verder. Andere soorten zijn uitgebloeid en mogen volgende maand teruggeknipt worden en weer worden verhuisd naar zolder.

Op de tuin zijn we al aan het opruimen, vakken komen leeg. De compostbak gelegd, er zat nog rijpe compost in en 1 jaar oude stalmest, dat ligt nu alvast buiten, klaar om ondergespit te worden.

En vooral omdat de compostbak nu wel leeggemaakt moest worden want nu gaat die weer flink gevuld worden – er komt de komende weken heel veel vers materiaal aan, van bonenblad tot afsnijsels van prei, doorgeschoten andijvie, gesnoeide takken, etc.

Stokspercieboon Melissa in kas 21 septEn zo links en rechts eten we nog veel ‘restjes’ van de tuin, er staat nog een volle rij rucola, lekker voor een stamppotje. Er hangen nog wat laatste tomaten van de sterkste planten van dit jaar in de kassen (op de foto’s Mini San Marzano en Hazel Gold, maar er zijn ook nog planten van Golden Egg, Rena’s Turban, Pokusa en Brown Cherry).

Er zijn volop pepertjes, nog wat courgettes, prei natuurlijk, pompoenen, en de eind juli gezaaide bonen gaan nu boontjes geven (op de foto Melissa, een geweldige, malse, paarse stokspercieboon).

Normaal gesproken worden de kassen nu gespit en gemest en gaan er planten in (van rucola en mosterdblad tot veldsla, weeuwenteelt bloemkool, winterandijvie, etc.). Maar dit jaar dus niet, we gaan komende herfst de kassen leeg maken en dan alles nakijken en de drainages repareren, er zullen gaten worden gegraven in de kassen, er kunnen helaas geen groenten in.

Gelukkig zijn er nog 2 minikasjes en daar komen de weeuwenteelt bloemkool en spitskool in, en in ieder geval 1 rijtje rucola en een rijtje veldsla, en dan zijn ze wel vol (want er worden ook nog planten in overwinterd).

Oerprei komt opEn buiten wel aan het begin van deze maand de oerprei uitgeplant, een deel gegeten (van de bolletjes, die eruit zien als kleine witte uitjes maar smaken naar prei, lekker!). De bolletjes gaan nu al weer uitlopen, zie foto. Als het goed is kan ik er komende winter de kleine bieslook/preitjes van oogsten.

En nu de herfst officieel (kijk naar de datum) en onofficieel (kijk naar het weer) begonnen is genoeg te doen in huis; heel veel zaden kunnen verpakt worden, er liggen 7 spaghettipompoenen, 4 grote courgettes (invriezen, lekker voor de soep), wat pepers, een kleine 5 kilo Gieser Wildeman peertjes (vroeg dit jaar, ze gingen al vallen dus hebben we ze maar geoogst, ik ga ze met rode wijn en kaneel en wat suiker gaar koken en dan in potten inmaken, dat ging vorig jaar ook erg goed).

Tomaat Hazel Gold 21 sept in kasEr liggen nog 2 watermeloenen, wat stengeluitjes en 3 komkommers. Elke dag eten we dus nog van de tuin. Ruud (beheerder van de vriezers hier) klaagt al, dat er niets meer in de vriezer past. Mooi, dan kunnen we de winter vooruit 🙂

Ik wil nog een keer bruchettasalade voor in pot maken, want de helft van de potten die ik had gemaakt zijn al op. En nog wat van de dit jaar voor het eerst gemaakte ‘naturel sambal’, want die is goed gelukt en ik voorzie daar veel van te kunnen gaan gebruiken komende winter.

En ik durf het bijna niet te zeggen, maar nu de tuin langzaam leger wordt krijg ik een enorme behoefte om alvast te gaan verzinnen wat ik volgend jaar wil gaan zetten. De planning voor 2013 komt al om de hoek kijken, ruim voor het jaar voorbij is. Ik leg al zaden opzij, krabbel al soorten op papiertjes, heb al links en rechts op websites gekeken. Beetje ziekelijk misschien 🙂

Ik heb een soort van voornemen om volgend jaar de kasjes eens anders in te delen en dan een soort van ‘favorietenjaar’ te maken, met alle pepers en tomaten en paprika’s die ik de afgelopen jaren nu echt het lekkerst of het best vond.

Van tomaten als Black Cherry, Bychok en Oranje van Goeijenbier, paprika’s als Lila Purpur en Golden Treasure, pepers als True Jamaican Scotch Bonnet, 7POD en Habanero Peach. Toch weet ik zeker dat ik ook nog wel soorten tegen kom die ik nog niet heb geteeld en waar ik erg nieuwsgierig naar ben.

Ik kan me op beide groepen nu al op verheugen, de winter zal weer lang duren (alhoewel, ik heb meer dan 1000 foto’s gemaakt waarvan een aantal komende winter op de website zullen worden gezet, en zowiezo nog wel heel veel werk aan de nieuwe website, van nakijken en bijschrijven tot de foto’s, misschien nog wat nieuwe hoofdstukjes, de databases van tomaten, pepers, paprika’s en éénjarigen). Ik ga me in ieder geval niet vervelen komende winter, maar ik verheug me wel nu al op de lente.

Caryopteris divaricataTot slot nog een foto van een nieuwkomer dit jaar, afgelopen voorjaar zelf gezaaid, Caryopteris divaricata – ik zag afgelopen weekend ineens dat ze al bloeit, in haar eerste jaar. En mooi! Kleine bloempjes, maar mooi lila-achtig blauw van kleur, met ver uitstekende en gebogen meeldraden, als schilderijtjes. Nu maar hopen dat ze de winter overleeft….

Herfst

Ipomoea quamoclitTerwijl ik dit schrijf stortregent het, misschien vanmiddag nog even naar de tuin, maar nu zeker geen tuinweer. Zo langzamerhand sijpelen we de herfst in, letterlijk. Het eerste blad valt, de groentetuin wordt steeds leger.

En de beste barometer ben ik zelf: als ik de neiging krijg om planningen en lijstjes te maken voor 2013, al op websites speur naar leuke soorten zaden, etc. (terwijl ik heus wel weet dat dat nog veel te vroeg is), dan wordt het herfst 🙂

Tomaat Renas Turban tros septemberZal ik in 2013 eens een soort van favorieten-jaar maken? Met alle soorten tomaten die ik in de afgelopen jaren de beste vond? Of toch ook nog maar een aantal nieuwe soorten waar ik goede verhalen over lees? En eens een andere indeling in de kas misschien? En wat minder pepers maar wat meer paprika’s? Nu al aan het verzinnen over volgend jaar, wat, wanneer, etc. De kosmosagenda voor 2013 straks even bestellen.

Toch valt er nog genoeg te genieten in de tuin hoor, als het maar droog is. Er staan nog éénjarigen en vaste planten te bloeien, Salvia uliginosa, Lepechinia, Centaurea americana, Solanum aviculare, Cuphea blepharophylla tot Asarina scandens, Aconitum, Althaea, Nicotiana, noem maar op. De felrode éénjarige klimplant Ipomoea quamoclit staat volop te bloeien in pot (foto boven), en datzelfde geldt voor Thunbergia alata Blushing Susie en Asarina wislizensis Red Dragon.

Maar de Hosta’s worden lelijk, beetje snotterig al, de sieruien vallen om, de Papaver orientale is zelfs al volledig teruggetrokken in de grond. Een al 2 jaar ziekelijke pruimenboom heeft Ruud gerooid, de plaats is nu kaal en leeg maar gaat volgende maand opgevuld worden door een Kruisbes. Een nieuwe pruimenboom (Reine Victoria want dat vinden wij nu eenmaal nog steeds de allerlekkerste) is al gekocht en krijgt een ander plekje (waar nu nog wat groenten staan).

Boerenkool Redbor bladDe boerenkool gaat nu groeien (foto van het blad van Redbor F1, een paarsbladige boerenkool), Spruiten, Chinese kool, Savooien, winterandijvie en wintersla, rucola. Maar de zomerprei gaat binnenkort gerooid worden, alsook de laatste worteltjes, snijbonen, etc. De vriezer zit straks weer tot de nok toe vol. In elke kas staan nog 1 of twee tomatenplanten met vruchten. Voor soep en saus genoeg ingevroren en ingemaakt maar voor verse tomaatjes voor door de sla, etc. proberen we nog wat planten een maandje te laten staan.

En ondertussen dus zeer druk met het oogsten van zaden. Sommige soorten zijn gelukt, sommige soorten niet.

Sla Red Triangle in bloeiDeze sla Red Triangle is te laat, gaat nu bloeien en zal gaan rotten en schimmelen voor er zaden in komen, maar voor nu is het dan in ieder geval wel een geweldig mooi gezicht, zulk donker blad en fel gele bloempjes.

We vermaken ons nu nog met oogsten, zaden, opruimen, maar ook planten, als we een maand verder zijn gaan we al verzinnen over spitten, mesten, etc.

En waar moet de knoflook ook alweer komen? Want die mogen over een week of 3 geplant worden.

Prijs!

Salvia uliginosaIk win nooit wat. Echt niet (ter illustratie; ik speel al ruim 25 jaar elke maand mee in de Staatsloterij, een jaar of 10 geleden eens 250 gulden of euro gewonnen, en verder nooit meer dan 7 euro of een tientje).

Dus toen ik vorige week een mailtje kreeg van Thompson & Morgan dat ik een prijs had gewonnen dacht ik gelijk dat het zo’n nepmailtje was waarbij internetcriminelen je creditcardgegevens willen achterhalen.

Maar de mail gelezen, en nog eens gelezen, op de website gekeken en het lijkt toch echt zo te zijn. Ik ontvang per mail aanbiedingen van Thompson & Morgan, en 1 keer per maand wordt onder de ‘abonnees’ van die ‘nieuwsbrief’ een voucher van 50 Engelse pond verloot. Dat moeten toch tienduizenden emailadressen/abonnees zijn, of misschien nog wel meer. Maar ik ben er dus deze maand uitgeloot, gewonnen, zo maar 🙂

En dus al aan het verzinnen wat ik eens voor leuke soorten zou kunnen kopen voor 50 pond. Thompson & Morgan heeft leuke dingen genoeg, het wordt nog lastig kiezen. Gelukkig heb ik tot 31 december de tijd, zo lang is de voucher geldig. En ik heb ook nog wel even tijd nodig want nu eigenlijk te druk om al zaden te bestellen.

Zelf heb ik hier nu meer dan 100 bakjes met allerlei soorten zaden staan; de laatste tomatenzaden staan te fermenteren, er staan peperzaden te drogen, bloemenzaden te drogen, melothriazaden moeten gespoeld worden, en er staan heel veel klaar om te schonen en verpakken en labelen. En tussendoor natuurlijk ook de beschrijvingen en foto’s op de website zetten (uiteraard nog onzichtbaar). Met Ruud afgesproken dat hij voor het eten en het huishouden zorgt, want elke dag bij thuiskomst gelijk aan de zaden beginnen.

Courgette van zomerzaai 1Want overdag toch ook nog genoeg te doen op de tuin. We hebben haar (de tuin dus) toch nog schoongemaakt, verzonnen of we niet gewoon zouden wachten tot we alles konden onderspitten, maar er bloeide al zoveel vogelmuur en straatgras, en zaden onderspitten is altijd leuk voor extra werk in het voorjaar (wanneer alles weer mag kiemen). Dus Ruud heeft de hele tuin nog schoongemaakt, ik ondertussen de andere karweitjes gedaan (de potten water geven, zaden oogsten, groenten oogsten, wintergroenten zaaien en uitplanten).

We oogsten nu bijvoorbeeld volop courgettes. De in april gezaaide planten zijn wel op en ziek en klaar, maar de 2 in juli gezaaide planten gaan nu pas courgettes geven (in dit geval Ronde van Nice, die ik altijd een soort van ‘extra romig’ vind smaken).

En ook vandaag naar de tuin. Want de pepers gaan vandaag ‘gestript’ worden. Ik ga dat vast niet af krijgen in 1 dag, maar ik hoop wel over de helft te komen. Voor wie niet weet wat het strippen van de peperplanten inhoudt: ik ga bij elke plant alles weghalen wat het groeien en rijpen van de pepers in de weg staat. Driekwart van het blad ga ik weghalen, en alle bloempjes, en alle takjes en takken waar niets aan zit. Wat mag blijven zitten zijn de volwassen pepers maar ook de jonge pepertjes en een deel van het blad (dat niet voor pepertjes hangt). Alles om ervoor te zorgen dat de zon er goed bij kan, en de laatste pepers goed kunnen groeien en goed kunnen rijpen. Nieuwe takken en bloempjes zijn helaas te laat, liever nog oogsten wat er nog kan dan gokken op nog meer oogst die dan te laat gaat komen.

En Ruud gaat vandaag voor de bloementuin zorgen, wat planten eruit halen, onkruid wieden, en wat nieuwe planten erin zetten (zoals de 6 weken geleden gezaaide Digitalissen, stokrozen, Verbascums, etc.).Boon Sun Bright in kas

Tot slot nog even wat foto’s. in de kas staat de Pronkboon Sun Bright, met het prachtige fel geelgroene blad nu te bloeien, hopelijk net op tijd (de stokboon Melissa staat trouwens in de kas ook te bloeien, hopelijk over een week of 2 nog een leuke oogst sperciebonen).

Buiten staat de Salvia uliginosa nu volop te bloeien (en dat gaat door tot het gaat vriezen). Babyblauwer dan deze Salvia kan het bijna niet (foto bovenaan dit bericht).

En er bloeit nog wel meer hoor. De Scabiosa columbariae heeft de hele zomer gebloeid, tenslotte heb ik haar vorige maand maar afgeknipt omdat ze wel erg slordig werd. En ze begint nu gewoon opnieuw, er komt letterlijk geen einde aan de bloei.

En de Polygonum orientale is nu op haar mooist. Een echt meest favoriete éénjarige is lastig te noemen, want dat zijn er veel, maar in elk lijstje van favorieten zou deze plant voor moeten komen; in 1 jaar ruim 2 meter hoog, stevig, bloeit van juli tot de vorst (en dat was vorig jaar pas in december), met mooie, overhangende, zachtjes wiegende trosjes felroze bloempjes. Bloeit altijd geweldig en lang, mooie zomers, slechte zomers, altijd goed.Polygonum orientale

Bijzonder

Watermeloen White WonderGisteren het eerste watermeloentje geoogst, de White Wonder. Altijd lastig om te bepalen wanneer een watermeloen rijp is. Maar ze lag er al weken, werd niet groter meer en als ik er op kloptje met mijn knokkels, dan klonk ze anders dan de andere watermeloenen (er liggen er 5, dat vind ik zelf een prima opbrengst). En dus de gok gewaagd en geoogst.

Bij het doorsnijden voel je dan al dat ze rijp is want ze barst dan bijna, splijt al zodra je het mes erin zet. En ze was lekker! 🙂 Ze heet White Wonder maar het vruchtvlees is niet echt wit, meer een kruising tussen wit en fel lichtgeel. Maar wel bijzonder, en lekker dus.

SpaghettipompoenEn eergisteren de eerste Spaghettipompoen geoogst, ook erg bijzonder! Even googelen wat er mee te doen. En het is niet helemaal goed gegaan, te lang in de oven waarschijnlijk(op de foto is ze nog rauw). Ik las op internet: in de lengte halveren, zaden eruit (natuurlijk :-)), en dan met de snijvlakken naar onderen in een bodempje water in een ovenschaal, 50 minuten op 180 graden. En gaar was ze, maar zo gaar, dat het vruchtvlees zo zacht was dat er geen spaghetti mee van te maken was.

Geeft niks. Goede olijfolie, 2 grote, verse uien van de tuin in halve ringen geneden, 3 tenen knoflook mee gebakken, 2 pepertjes erbij, zout, peper, en het gare vruchtvlees even meebakken (maar dat werd dus geen spaghetti maar een soort dikke pulp), zout, peper, pasta erdoor, en heel veel Parmezaanse kaas erover. Het was heerlijk. Maar volgende keer de helft korter koken/smoren.

Maar ook gelijk een idee; het vruchtvlees is heel lekker, ze lijkt op een dikke courgette maar ze smaakt meer richting pompoen, maar dan zonder het weeïge dat een pompoen nog wel eens kan hebben. Zachtzoet, geel vruchvlees, bijna een beetje romig, zoals aardappelen dat ook kunnen hebben. Ik kan me voorstellen dat er zelfs toetjes mee te maken zijn. Maar dus een idee. Er liggen nog 5 spaghettipompoenen te rijpen, en 1 ervan gaat gebruikt worden voor een sambal met Surinaams tintje. Het deed me in de verte wat denken aan de verse sambal die Surinaamse buurvrouw Jetty maakt van aardappelen en wortelen en Madamme Jeannettes (ik heb geen Madamme jeannette maar wel erg leuke andere pepers die er vast lekker bij zijn).

Ecballium elateriumOok bijzonder, niet eetbaar, zou zelfs licht giftig kunnen zijn, al las ik dat maar op 1 website. Ecballium elaterium. Leuke plant, lijkt op een miniatuur Pompoenplant, maar dan kleiner blad, beetje grijzig en behaard, zachtgele bloemen en sierkomkommertjes die dus niet eetbaar zijn. Het bijzondere is dat de komkommertjes, als ze rijp zijn, hun zaden weg spuiten met een kracht die ik nog niet eerder heb gezien. Volgens de boeken en internet bouwt ze in het komkommertje een druk van 6 bar op. Ik doe elke dag mijn best om er zaden van te winnen maar het lukt gewoon niet. Als ik de plant maar aan raak spuiten de zaden letterlijk met enorme kracht weg. Al potjes eronder gehouden, werkt niet. Nu maar een handoek eronder en erop gelegd, in de hoop dat de zaden daar dan in komen, dan kan ik ze eraf pulken. Wel grappig en een bezienswaardigheid op de tuin (wel voorzichtig aanraken want je weet nooit welke kant de zaden uitspringen – ik ben blij dat ik een bril draag :-)).

Peper Goats WeedEn tot slot dan nog een foto van de Peper Goat’s Weed. Altijd bijzonder,de planten lijken niet op peperplanten, ze zijn zeer behaard, fluwelig zacht, grijs blad, zelfs de stengels zijn heel zacht en behaard. Een echte ‘aai-plant’. En daartussen zitten dan de witte bloempjes en verschijnen nu ook de kleine rechtopstaande pepertjes die gitzwart zijn en later rood gaan afrijpen. Erg mooi (en de pepertjes zijn lekker van smaak en behoorlijk heet)

Nazomervoedsel

Melothria scabra aan plantOok al begint de tuin voorzichtig aan steeds leger te worden, toch eten we elke dag nog van de tuin (tenzij we er zelf voor kiezen om maar iets uit de vriezer te eten). Sla, andijvie, prei, courgettes, nog wat laatste tomaten, uiteraard volop pepers, maar de laatst gezaaide bonen gaan nu bloeien, de winterandijvie gaat al goed groeien, we eten nog wat laatste bramen, aardbeien natuurlijk, rucola van een zomerzaai, komkommers, spitskool, etc.

Ook wat soorten die niet voor iedereen even gewoon zijn. Zoals de Mexican Sour Gherkin, Latijnse naam Melothria scabra. Ze staat hier dit jaar in de halfschaduw, naast de kas die zo onder water stond (en zij stond dus ook 3 weken lang met haar voeten in de modder). Later dan normaal, en wat minder vol, maar zelfs onder die slechte omstandigheden geeft ze nog tientallen 2 cm grote vruchtjes die smaken naar komkommer met een vleugje citroen, kant-en-klare tapas aan een plant 🙂

Physalis pubescens op de grondEn dan staat er nog een Physalis pubescens, het kleine zusje van Ananaskers. Hier dit jaar in een pot en dat was een groot geluk (want ze was dit jaar in de volle grond wellicht in alle regen en modder gesneuveld), in pot staat ze er geweldig goed bij, 45 centimeter hoog, volop bloei en lampionnetjes, en dat dus gewoon buiten. De vruchtjes die rijp zijn vallen vanzelf van de plant, elke dag dus even onder de plant kijken en de besjes oprapen, van hun hoesje ontdoen en lekker opeten.

Minder vreemd zijn de pepers, maar dan zijn er voor sommige mensen toch wel weer smaken en vormen en kleuren die niet zo bekend zijn.

Op de foto zie je van links naar rechts Ubatuba Cambuci, Red Bandito, Trinidad Scorpion Yellow CARDI, Cayenne Ring of Fire, Trinidad Scorpion Orange. Op de tweede rij Ecuadorian Brown, Trifetti, Little Elf, Aji Ahuachapau en Pimenta Moranga. Op de onderste rij Devil’s Tongue Yellow, Jalapeño Chichimeca en Yellow Pointy.

Peperpalet 31 augustus 2012

Al wat sambal en gedroogde flakes voor olie gemakt. Vandaag peperzout maken: verse pepers met vijzel of keukenmachine fijn malen, mengen met keukenzout, uitspreiden in een lage bak, laten drogen tot het een harde koek is geworden (het zout trekt het vocht uit de pepers), en dan nog even malen tot het weer zout is, maar nu met heetheid en afhankelijk van de soort een lekker fris of kruidig of fruitig aroma.

Amaranthus Dreadlocks 2Tot slot nog een foto van de Amaranthus ‘Dreadlocks’, simpelweg omdat ik deze éénjarige zo leuk vind. Bloeit nu volop met fel lilaroze bloeiaren die inderdaad, je hebt er niet eens zoveel fantasie voor nodig, wel wat lijken op de bekende haarstijl. Grappige plant.