Einde van het jaar

Bestelling Baker Creek nov 2012Nog een paar dagen en het is december, donker, nat, koud. Maar vooral donker. Nu vind ik dat nog niet zo erg, nu is het nog wel gezellig. Kachel aan, glas wijn erbij, verzinnen wat te doen met Sinterklaas en kerst, lekker snuffelen in zaadgidsen, puzzelen met de planning voor 2013.

Maar als straks januari komt en het dan toch nog een maand lang donker en koud en nat blijft, en vooral donker. En ik al wil gaan zaaien, maar nog geduld moet hebben (en dat is niet mijn sterkste punt), dan duurt voor mij een jaar eigenlijk 1 maand te lang. Eigenlijk zou het na 31 december gelijk 1 februari mogen zijn. Sterker nog, dan zou ik me nog moeten haasten voor het nieuwe jaar 🙂

Maar ik zorg wel dat ik er al zover mogelijk klaar voor ben. Druk met de planning, alle zaadgidsen zijn binnen, een flink aantal van de bestelde zaden zijn ook al binnen. De tomaten en pepers en paprika’s voor 2013 staan zo’m beetje vast, in de planning, de zaden liggen al in grote enveloppen op datum klaar op een koele, donkere plaats.

Op de foto rechtsboven zie je de zaden die ik in Amerika had besteld, bij Baker Creek. De meeste daarvan zullen dit jaar gezaaid gaan worden, sommige soorten moeten wachten tot 2014. Want er komt nog meer, ik heb al wel de zaden Thompson & Morgan binnen, van De Nieuwe Tuin, maar moet nog wachten op de zaden van Zaadhandel van der Wal en op zaden uit Polen. En ik zit nog te dubben over Plantworld, zal ik wel of niet daar nog bestellen……

En dan heb ik weer genoeg voor 2013, kan me er nu al op verheugen (maar we moeten dus na de gezellige decembermaand altijd eerst nog die lange, donkere januarimaand door 🙂Laatste pepers van 2012

Vorige week hebben we de allerlaatste pepers geoogst, de planten gelijk uit de kassen gehaald, ondertussen zijn die ook al gespit.

Het waren nog flink wat pepers, van het grootste deel hebben we nog de allerlaatste pepperflakes gemaakt, van een klein deel ga ik deze week nog sambal maken. Een paar soorten zal ik volgend jaar opnieuw gaan zaaien (omdat ze wel erg leuk zijn maar gewoon een heel slecht jaar hebben gehad door het onderlopen van 2 kassen).

Zoals de Peach Bhut Jolokia in het midden onderin. Niet zo goed te zien op de foto, maar een gweldig mooie zacht zalmroze kleur. Dus die ga ik zeker zaaien, en dan verzonnen om dan ook maar gelijk de Peach Habanero en Habanero Pastel te zaaien, voor een mooi boeketje zalmroze pepers. Ook de Foodorama Scotch Bonnet (rechtsboven op de foto) krijgt een nieuwe kans in 2013. Maar verder natuurlijk ook weer nieuwe soorten die ik zelf ook nog nooit teelde.

En zo gaat het ook met de tomaten, wat oude bekende favorieten (Bychok, Liguria, etc.), maar ook wat nieuwe soorten (waaronder de Big Zac, de tomaat waar in Amerika vaak wedstrijden mee worden gehouden (de grootste/zwaarste tomaat). Maar ook weer cherry’s, roma’s, geel, paarsbruin, groen, bicolors, van alles wat. Was het maar alvast 2013, ik ben er al klaar voor 🙂Overzicht volkstuin november 14 2012

Tot slot nog even een foto van de tuin. Zo druk als ik het thuis heb met de planning, het opruimen en indelen van zaden, de website, de pepers, laatste prei, spitskool, zaden, etc., zo ver is Ruud al opgeschoten op de tuin. Voor 85% gespit, mest onder gewerkt.

Morgen ga ik een dag mee naar de tuin, we gaan de bloementuin in, er mogen wat soorten uitgehaald worden, we gaan wat compost rond de planten leggen, zo links en rechts moet er nog een plant of pot de kas in om te overwinteren. En Ruud kan voorzichtig gaan beginnen met het controleren en repareren van de drainage – dat wordt wel een flink project op zich. Ik wil dan ondertussen toch nog flink wat aan de website kunnen doen, moet nog 200 nieuwe labels maken, de ruiten van de kassen moeten gesopt worden, de potten moeten schoongemaakt worden (zodat er niet stiekem allemaal slakjes de kas in gaan als ik ga zaaien), etc.

Dus eigenlijk zou ik wel willen dat het over 5 weken februari zou worden, maar eigenlijk hebben we nog teveel te doen en hebben we de januarimaand nog hard nodig om weer op tijd klaar te zijn voor het nieuwe tuinseizoen.

Licht en zwaartekracht

Topsy TurvyAfgelopen zomer een testje gedaan met een Topsy Turvy. Die werd flink aangeprijsd in winkels en media, zou een erg leuke en handige manier zijn om tomaten of pepers in te telen.

Ik vind ze te duur, ik geef het eerlijk toe, en dat voor wat plastic, een deksel en een metalen ophangsysteem (dat overigens allemaal wel prima kwaliteit is). En ik geloof er ook niet in, ik geloof dat volgens alle natuurwetten en ondanks zwaartekracht tomatenplanten altijd naar boven willen groeien, op zoek naar licht en lucht.

Maar bij toeval stuitte ik in Kruidvat plotseling op Topsy Turvy’s in de uitverkoop, voor maar euro 1,95 per stuk (via internet kosten ze al snel zo’n 15 euro). En dus heb ik er 2 gekocht, om maar eens proefondervindelijk te zien wat er nu gebeurt als je een tomaat ondersteboven onderaan uit een zak wilt laten groeien.

Het viel nog niet mee. De zak moet gevuld worden met zeker 15 tot misschien wel 20 liter potgrond en daar wordt het systeem erg zwaar van. Dan moet je nog een plaats zoeken waar je de zak kunt ophangen en dat lukt niet aan de plaats waar normaal gesproken andere potten hangen (want de zak met ophangsysteem is zeker 60 cm lang en 35 cm breed, en daaronder en moet dan nog de plant kunnen hangen). Ik vond 2 redelijk goede plekjes, aan een hek en een beetje schuin aan een metalen hekwerk. Erg decoratief is het zo niet, maar goed.

En dan heb ik het nog niet over het probleem dat je krijgt als je eens 2 dagen bet vergeten water te geven, het lukt dan amper nog om de grond weer goed vochtvasthoudend te krijgen.Topsy Turvy tomaat groeit omhoog

In 1 Topsy heb ik een Budai Thorpe zaailing geplant, een kleine struiktomaat. En in de andere Topsy een Tumbling Tom Yellow, een struiktomaat die al bekend staat om zijn wat wilde en bijna hangende groeiwijze.

Op de foto kun je zien hoe planten uiteindelijk toch naar boven willen groeien. Bij de Budai Thorpe (bovenste foto) doet ze dat via 1 sterke steel die gewoon onder tegen de zak naar boven wil groeien en van ellende gaat bloeien, tijd of ruimte om vertakkingen te maken heeft ze niet, is alleen maar bezig om zo sterk te worden dat ze door de zak heen kan groeien (en dat gaat niet lukken natuurlijk). En bij de Tumbling Tom Yellow (foto eronder) zie je dat ze wat meer en wat dunnere stengels maakt.

Ook al wil elke tomatenplant naar boven groeien, uiteindelijk, als ze groter wordt, gaat wel de zwaartekracht meetellen. Bij de Budai Thorpe is het niet goed gekomen, bleef heel klein en zwak en kreeg uiteindelijk ook Phytophtora in de kletsnatte julimaand (die ook heerstte hoor, dat is niet de schuld van Topsy, maar door de slechte groei werd de plant wellicht ook wel wat makkelijker ziek, dat durf ik niet te zeggen).Topsy Turvy tomaat groeit omhoog 2

Met de Tumbling Tom Yellow ging het wat beter. Ik kan er niet enthousiast van worden maar in ieder geval groeide ze daar beter, Door de slappe groei ging ze wat makkelijker hangen. Maar omdat dan weer te kunnen vergelijken had ik ook een Tumbling Tom Yellow in een pot.

En dan valt dit weer op: in de pot groeit ze gezond en vol (zie foto’s onderaan de pagina), gaat ze uiteindelijk wat over de rand van de pot hangen. In de Topsy hangt ze toch meer in de schaduw (van de zak) en groeit de hele plant ook als een soort dikke, volle opeenhoping van blad onder de Topsy (met als gevolg minder zon = latere rijping). En daarnaast nog iets wat tomaten helemaal niet fijn vinden; bij water geven druppelt het teveel aan water langs de opening in het midden en dus middenin de plant weg.

Tomaat Tumbling Tom Yellow RuudDe plant blijft dus veel langer nat, en de 2 Tumblings had ik in dezelfde achtertuin, de Tumbling Tom in de Topsy kreeg als eerste Phytophtora. En door de bossige groeiwijze kun je aangetast blad ook niet weghalen, je kunt slecht snoeien, de foto’s maken wel duidelijk dat er in de plant in de Topsy geen vorm zit, het is 1 grote kluwen van blad, bloemen en onrijpe tomaatjes.

Op de foto rechts de Topsy met Tumbling Tom (moest snel gemaakt worden, Ruud ging bijna door z’n rug :-))

Op de foto eronder een Tumbling Tom Yellow in een pot.

Conclusie: het is best leuk om eens zo’n test te doen. En met een geschikte plant is het best nog een redelijk resultaat: ik had de Tumbling Tom Yellow maar bijvoorbeeld rassen als Principe Borghese, Cherry Cascade, Ida Gold, Baby Fyzzy zijn wellicht geschikt en in ieder geval zo slap van groei dat ze niet enorm hun best zullen doen om kostte wat kost naar boven te groeien. In ieder geval is ze zeker net geschikt voor stamtomaten.

Maar zoals gezegd, in een pot die hoog genoeg is doet ze het minstens zo goed, zo niet beter, en het is makkelijker er een plekje voor te vinden, het is gemakkelijker water en voeding te geven en het is gemakkelijker om er eventueel wat in te snoeien, of tomaatjes te oogsten.Tomaat Tumbling Tom Yellow in pot 1

Ik heb allebei de Topsy’s nog, ze liggen netjes schoongemaakt op zolder. Ik wil ze eigenlijk volgend jaar nog een keer gebruiken, voor de Cherry Cascade en de Principe Borghese die ik speciaal ervoor in de planning heb gezet. Maar Ruud waarschuwt me al, hij gaat zeker niet nog een keer poseren met een gevulde Topsy van ruim 25 kilo boven zijn macht. En hij gaat het ook niet meer de Topsy van zijn plaats halen om die bij uitdroging te gaan dompelen in een emmer water.

En dus voorzie ik dat ik rond maart 2013 toch maar tussen de potten op zoek ga naar 2 leuke, wat hogere potten waarbij de Principe Borghese en Cherry Cascade gewoon naar boven mogen groeien, en mogen gaan hangen wanneer ze dat zelf willen.

 

Nu echt (tijd tekort)

Peper Trinidad Butch T 14 novIk was vorige week al van plan om de planning voor 2013 te maken (nou ja, er een begin mee te maken, want de planning is hier niet in een weekje klaar). Maar er zijn nog zoveel van die tussendoor-klusjes in deze tijd die uiteindelijk zoveel tijd vergen dat ik dus hoop dan nu maar aan de planning te beginnen.

Voor wie er interesse in heeft, je kunt de planning voor 2013 vinden via de manubalk, onder Tuinieren Overig, en dan “Mijn Planning (voor 2013)“, of via deze link dus. Nu nog leeg, maar vandaag hoop ik in ieder geval de eerste pepers voor 2013 erin te zetten.

Plannen doe ik altijd nogal nauwkeurig, dat komt omdat ik in maart al helemaal geen flauw idee meer heb wat ik wel en niet heb staan, heb gezaaid – dan is het hier overal in huis en op de tuin in de kassen een oerwoud van zaailingen, van Ă©Ă©njarigen, groenten, tomaten, pepers, etc. Het enige dat voor mij helpt is om te zorgen dat alles van te voren strak is vastgezet, dan moet ik daar maar op vertrouwen komend voorjaar 🙂Tomaat Sacharnaja Sliwa Krasnaja 14 nov

Maar eerst dus nog druk geweest op de tuin, Ruud met spitten, ik met van die alles-en-nog wat klusjes; potten leeg en schoonmaken en opruimen, nog een paar aardbeistekken in de kas geplant (te klein om buiten te overwinteren), wat allerlaatste zaden geoogst, de aller-, allerlaatste tomaten geoogst en de planten gelijk verwijderd (vorige week de laatste Brown Cherry’s geoogst, en nu de allerlaatste Sacharnaja Sliwa Krasnaja’s (foto)- nu zijn echt alle tomatenplanten ‘geruimd’).

Nog wat pepers kunnen oogsten, onder andere van de Trinidad Scorpion Butch-T (foto bovenaan de pagina), niet persĂ© een heel laat soort maar ik kreeg de zaden in april en heb haar dus toen nog gezaaid – nog knap dat ze nu nog wat rijpe pepers geeft. En ze is officieel de heetste peper ter wereld (op dit moment dan), en ze is inderdaad echt bijna oneetbaar heet, getsiederrie :-).

De zaden ervan geoogst maar zo heet dat ik even niet weet wat er mee te doen, de pepers zelf maar ingevroren tot ik eens heb verzonnen waar ik ze voor zou kunnen gebruiken. En de planten nu ook maar gelijk verwijderd, en dat ook van de meeste andere peperplanten, dan kan Ruud ook in de kas verder met spitten en mest onderwerken.

Verder nog zoveel mogelijk labels verzameld, die zaten nog aan stokken vast of lagen nog ergens op de grond waar éénjarigen hebben gestaan, ze gaan een emmer met sop in, en dan ga ik ze komend weekend even nakijken, kijken welke in nog kan gebruiken, ongetwijfeld nog een aantal nieuw labels maken (ik knip ze van oude verticale kunststof lamellen, repen knippen, puntje eraan, en dan kun je ze met een DVD-labelwriter beschrijven, de inkt blijft ruim een jaar goed zitten).

De stokken die overal nog stonden (van de stokbonen tot de tomaten, bij sommige bloemen, etc.) verzameld en netjes horizontaal in de kas op een verhoging gelegd (dus niet in de modder, want dan verteren ze gemakkelijk). Zo links en rechts nog wat opgeruimd, wat planten afgeknipt, de stoelen opgestapeld in de kas gezet voor de winter, al dat soort klusjes nemen meer tijd in beslag dan ingeschat.Knoflook op 14 november 2012

Buiten is de volkstuin bijna leeg, op wat prei, savooikool, spruiten na, verder is alles gespit of wordt gespit. En de knoflook natuurlijk, de tenen zijn uitgelopen en hebben nu zo’n 5 tot 6 centimeter loof, en zo moeten ze de winter in kunnen (foto). Thuis staan 3 emmers te wachten: een emmer venkelknollen, een emmertje laatste zomerwortelen en een emmer pastinaken – die moet ik nog schoonmaken en invriezen.

En tussen de bedrijven toch ook nog even genieten van de laatste bloemen van 2012. Tulbaghia bloeit nog, ook de Tagetes lucida (duidelijk langer dan andere Tagetessoorten), Salvia uliginosa, de Prunella’s, Cosmos Anemone, Scabiosa columbariae, de Polygonum oriĂ«ntale, zo af en toe fladdert er zelfs nog een bij of laatste hommel langs, deze week zelfs nog een vlinder gezien.

Erysimum Bowles Babies 14 novemberEn tot slot nog een foto van mijn aanwinst van 2012: Erysimum Bowles Babies, foto afgelopen woensdag, 14 november gemaakt.

Ik heb haar in februari in huis voorgezaaid, de zaailingen in april uitgeplant en daar is ze in juni gaan bloeien, en ze bloeit nu nog steeds! Helaas heeft ze dit jaar geen zaden gegeven, en ik ga (met pijn in het hart) morgen de laatste bloemen en zaaddoosjes afknippen, om haar sterk te maken voor de winter. En dan hoop ik dat ze volgend weer net zo lang bloeit, lekker geurt, en wellicht dan ook wat zaden geeft. Ik heb de zaden zelf bij Plantworld Devon gekocht (iets meer dan 4 euro voor 10 ienieminizaadjes, au! :-)), maar uiteindelijk bleken die 4 euro het dus meer dan waard te zijn!!

 

Planning

Tagetes lucida bloeit nog steeds in novemberDe grootste drukte is voorbij. Ik ben de laatste 2 weken erg druk bezig geweest met de zaden, Ruud met spitten, en dat is op 2 vakken na ook klaar.

Niet dat we nu kunnen gaan rusten hoor, maar de storm is wat gaan liggen. En dus kunnen we nu eens verzinnen wat ook belangrijk is. Ik ben al een week niet op de tuin geweest, maar zondag ga ik een dag mee, want er zijn wat planten die ik niet vertrouw voor de winter.

Één daarvan is de Salvia x westerae, afgelopen voorjaar gezaaid en ze is nu een plant van 50 cm hoog en breed maar heeft niet gebloeid, en omdat ze maar matig winterhard is gaan we haar met flinke kluit uitgraven en in de kas ingraven, tot ongeveer begin april, in de hoop dat ze daar de winter overleeft. En zo zijn er nog wat planten, al dan niet in pot, die in de kas wellicht de winter wel overleven (niet omdat het daar minder vriest want dat is niet zo, maar de grond bevriest er minder snel omdat bij zon die grond opwarmt, en er is geen regen, hagel, wind en regen. Het zijn jonge planten/zaailingen van bijvoorbeeld de Erodium Sweetheart, Mimulus cardinalis (die zelfs al staat te bloeien, in juli gezaaid), Lavatera Pakrondell (winterhard maar nog zo klein), etc.

En nu de kassen zijn gespit en stalmest en compost onder gespit is, kunnen er dus wat planten in om te overwinteren. Mooi werkje voor zondag, en dan gelijk nog even genieten van de laatste bloeiers (zoals Lepechinia, Tulbaghia, Salvia uliginosa, maar ook de Amaranthussen staan er nog mooi bij, de Tagetes lucida bloeit nog volop (foto boven), en als je goed op de foto kijkt zie je erachter de Prunella Gruss aus Isernhagen die ook nog steeds bloeit.Tomaat Brown Cherry op 9 november

Andere planten hebben zich al in de grond teruggetrokken, of zijn daar druk mee bezig (zoals de Hosta’s, die als natte vaatdoeken geel tot half bruin op de grond liggen). We eten nog steeds van de tuin, gisteren de laatste bietjes, knolvenkel en spitskool mee naar huis genomen. En het record voor dit jaar voor de tomaten is de Brown Cherry, aanstaande zondag plukken we de laatste tomaten (en dat zijn er zeker nog een stuk of 20) en gaan de planten eruit, op 11 november dus een pizza maken van de laatste eigen tomaten van 2012!

We oogsten ook buiten nog steeds volop pepers van de Rocoto Rio Hualago, maar even geen tijd om er iets mee te doen. Geeft niks, ik heb de pepers in stukjes gesneden en die in een diepvrieszak in de vriezer gedaan, dan kan ik er, wanneer ik er komende winter zin in heb, alsnog sambal van maken.

Zaden voor 2013Zoals gezegd, te druk gehad in de afgelopen 2 weken, maar nu komt er een natte en kille zaterdag aan en voorzie ik dat ik misschien wel eens tijd krijg voor de planning voor 2013. Die heb ik nooit in 1 dag klaar hoor, maar ik zal een pagina aanmaken waarin ik mijn planning voor 2013 in zal maken; welke soorten ik allemaal wil gaan zaaien, en wat ik dan wanneer zaai. Ik heb weer een kosmosagenda gekocht (dit jaar eens niet van Hesperia maar van Guurtje Kieft van http://www.dezonnetuin.org) en aan de hand van de agenda/kalender die ik er van gemaakt hebt ga ik de planning invullen.

Nog niet alle zaden in huis, ik heb nog besteld bij zaadhandel van der Wal en bij Baker Creek, maar wel al de zaden van Thompson & Morgan, Silene en De Nieuwe Tuin in huis, en daar kan ik al erg prettig naar kijken, de beschrijvingen lezen, er wat meer informatie over opzoeken op internet. Winterwerk dus.

En de tijd gaat ook snel (open deur misschien maar hoe ouder je wordt, des te sneller gaat de tijd 🙂 Over 3 weken is het Sinterklaas, 3 weken daarna kerst, en 3 weken daarna ga ik alweer uien, prei, tuinbonen voortrekken.

Dus de zaden vanmiddag maar eens uitspreiden op de tafel en verzinnen welke Lathyrus ik wil zaaien, welke Eschscholzia (want ik heb Purple Gleam, Appleblossum Bush, Jelly Beans en Peach Sorbet). Wordt het Calendula Green Heart, Apricot Twist of Pink Surprise, en zo zijn er nog wel een aantal dilemma’s want dan heb ik het nog niet over de keuze in paprika’s, pepers, tomaten, bonen. Puzzelen wordt het!

Pindakaas voederkastjeTot slot nog even een foto van een uurtje vrij dat Ruud goed besteed heeft; een vogelvoederkastje voor pindakaas. Ze hangt in de Trachycarpus en er wordt al gretig gebruik van gemaakt. Of het heel goed voor de vogels is durf ik niet te zeggen want in pindakaas zit wel zout natuurlijk.

Dus ze mogen er nu van eten en als de pot leeg is ga ik die zelf vullen met een mengsel van ongezouten hard frituurvet dat ik op laag vuur zacht smelt, meng met zonnebloempitten en daar dan de pot mee vul, weer hard laat worden, en dan mogen ze daar lekker van snoepen, vinden ze ook vast lekker.

Voorbij

Tuin stuk gespit plus knoflookHet tuinseizoen lijkt over. Het is het ook wel een beetje, de meeste groenten zijn geoogst, de meeste bloemen zakken langzaam onder de grond.

Toch is er altijd genoeg te doen; mesten, spitten, repareren, planning maken, vruchtwisselingsschema, knoflook planten, paadjes ophogen, compost maken en oude compost gebruiken, noem maar op.

We eten ondertussen al vooral uit de vriezer (bietjes doperwtjes, worteltjes, rode kool, knomkommer, koolrabi, paprika, noem maar op, maar af en toe ook van de tuin (spruiten, boerenkool, savooikool, prei, rucola, snijbiet).

Lepechinia salviae in novemberEn we slaan wel eens een dag over met naar de tuin gaan, vooral als het regent. Maar als het droog is toch nog even lekker naar buiten, want genoeg te doen, en lekker genieten van de buitenlucht. Er bloeit zo links en rechts nog wat (Phygelius, Lepechina (foto), Tulbaghia, Prunella Gruss aus Isernhagen, Salvia coccinea Forest Fire, etc., en daar zien we dan ook nog sporadisch een bij of hommel op.

Het wordt tijd om de planning voor 2013 te maken, daar binnenkort eens een begin mee maken; eerst tomaten uitzoeken, van alles wat, dan pepers, dan bloemen, etc. Alle soorten doe ik al netjes in een grote envelop, met zaaimoment erbij (Tomaten eerste week maart, etc.), en zo bwaar ik ze in de kast tot het zover is. Dan weet ik zeker dat als ik me niet meer kan beheerden, ik gelijk aan de slag kan, elk jaar te vroeg, ik weet het 🙂

Weeuwenteelt spitskool jonge plantDe knoflookjes komen al boven, niet goed te zien op de foto bovenaan, maar ze leven! En ze mogen ook niet groot worden, moeten juist klein en sterk de winter door. 3 rijen knoflook (2 rijen wit en 1 rij rode Sulmona). De weeuwenteelt bloemkool (Snowball A) en sptiskool doen het goed, klein maar dapper staan ze in de kas, wachtend tot de winter voorbij is (ze moet nog beginnen :-)), vanaf half – eind februari kunnen ze, als de zon de kas opwarmt, al goed gaan groeien en we kunnen ze dan (hopelijk) rond eind april eten.

Voor wie er interesse in heeft, vanavond ga ik de zadenlijst op de website zetten (in de menubalk bovenaan de pagina vind je dan de zadenlijst).