Meer bakken….

De nieuwe tuin gefreesdEn alweer hard gewerkt afgelopen week. Het weer helpt dan ook wel echt heel fijn mee, en zolang het nog zo droog en warm is kunnen we flink vorderingen maken op de nieuwe tuin.

De 4 vierkante bakken aan de rechterkant staan en zijn gevuld met grond/mest/zand, en ook al deels gevuld met kruiden en sla. In het middenstuk stond enorm veel onkruid, dus dat hebben we eerst goed gespit, en daarbij zoveel mogelijk wortels verwijderd. Grappig dat je op een gegeven moment onkruid aan de wortels kunt herkennen; diepe penwortels van de meeste distelsoorten, de zwarte wortels met vertakkingen van heermoes, de spierwitte kronkelige wortels van winde. We hebben geprobeerd zoveel mogelijk van die wortels gelijk te verwijderen, anders komt dat allemaal volgend jaar in de bakken, of tussen de tegels weer naar boven.

En daarna de tuin gefreesd (zodat de grond fijn van structuur is, is wat makkelijk om dan bakken uit te meten en te zetten en paden te leggen). Ondertussen hadden we afgelopen week ook al bakken in elkaar gezet, langwerpige dit keer. Klein discussiepunt in huis; ik wilde wel graag dat de bakken qua standplaats wat zouden verspringen (anders doet het me zo denken aan een begraafplaats). Maar Ruud vindt dat niet handig, en hij had daarin wel een punt; als je bakken kriskras neerzet is het heel veel lastiger om er paden langs te maken, er met een kruiwagen te rijden, etc. Het zou betekenen dat er overal tussen paden passtukjes zouden moeten worden gelegd van andere formaten tegels, om te zorgen dat toch alles netjes ‘dicht’ ligt.

De nieuwe tuin bakken middenstukZo zag de tuin eruit toen we vanmiddag naar huis gingen.

Dus oké, de bakken komen naast elkaar te staan. In ruil daarvoor mag ik de bakken indelen zoals ik wil, en zullen die volgende zomer (hopelijk) vol komen te staan met groenten en éénjarigen, door elkaar. Dat zal het allemaal wat ‘losser’ maken. En mijn ‘pleintje’ komt nog naast de bakken. Met daarop de tafel, en zoveel mogelijk potten, met munt, éénjarigen, citroenmelisse, Stevia, etc..

Maar dat is voor later zorg; eerst de gemaakte bakken plaatsen, waterpas, paden er langs, en de bakken vullen. Erg fijn dat het de komende dagen nog zulk lekker weer blijft, zo hopen we eind volgende week in ieder geval alle bakken goed te hebben staan en alle tegels/paden te hebben gelegd.

We zouden de rest van de tuin bijna vergeten. Dat is niet zo natuurlijk, maar ze ziet er wel wat verwaarloosd uit. Het zij zo, komt vanzelf wel weer goed (niet vanzelf natuurlijk, het zal ons ook in de wintermaanden wel van de straat houden :-))

Paprika meerdere rassenIn ieder geval komt de echte oogst van pepers nu op gang (wel erg laat dit jaar). We hebben al planten verwijderd, van rassen die nu nog niet eens bloeiden. Maar sommige planten geven nu prima rijpende pepers. Ik hoop in het eerstvolgende tuindagboek eens wat verschillende pepers te kunnen laten zien, niet iedereen weet dat er zoveel diversiteit bestaat (zowel in kleur als in vorm als in smaak als in heetheid). Op de foto zie je een paar paprika’s die ik vandaag kon plukken. Ook daarin al flink wat verschillen. Links bovenin zie je de blokpaprika Top Boy. In het midden de veel kleinere Lipstick. Rechts de Orange Bell. En onder de extra grote (ruim 20 cm) Spanish Sweet.

Komende week zijn er nog wel wat andere klusjes naast het verder gaan met de nieuwe tuin. Zoals de oerpreibolletjes planten. En knoflook, het wordt volgende week oktober, voor het planten van knoflook aan de vroege kant (liever plant ik ze in de laatste 2 weken van oktober), maar nu weet ik zeker dat ik het niet vergeet tussen alle andere werkzaamheden door. En wellicht wel zo leuk om knoflook en oerprei in de bakken op de nieuwe tuin te planten.

Yakon 20-09-13En tot slot dan nog een foto van de Yakon zoals ze er nu bij staat. Morgen nog maar eens water geven, want planten die zo groot zijn en voor de teelt van de knollen wordt geteeld kunnen wel wat extra vocht gebruiken (denk ik zo). De planten zijn nu zo hoog als de dakgoot van de kas, en die staat op 2,20 meter.

Ik begin benieuwd te worden hoe de knollen eruit zien, en natuurlijk hoe ze zullen smaken. Ruud heeft in ieder geval maar een hekwerk voor de planten gemaakt zodat ze niet over het hoofdpad hangen. Wellicht over een week of 2 eens 1 plant rooien…. zelfbeheersing is nooit mijn sterkste punt geweest en zal het ook niet worden :-).

 

De vorderingen

De nieuwe tuin 23-09-13De rest van de tuin begint er een beetje onder te lijden (daar groeit het onkruid welig :-)), maar we willen graag de nieuwe tuin voor de winter klaar hebben. En dus besteden we elk uur dat we op de tuin zijn aan dat stuk tuin (of aan oogsten natuurlijk).

De eerste 3 bakken staan nu helemaal goed, waterpas. Paden tot en met bak 3 gelegd, waterpas.

Gelukkig staat de rest van de tuin niet op de foto, want dat is echt een enorme ravage, soms nog wat planten, maar vooral veel gaten waar planten hebben gestaan, planken, kruiwagens, rommel, etc. Dat is werk voor vandaag, eerst dat stuk maar eens opruimen.

Maar de eerste 2 bakken zijn klaar en gevuld. De eerste bak heb ik gevuld met een mengsel van tuingrond (die uit dezelfde tuin komt, daar waar grond uit is gekomen om zand te leggen voor de paden, etc.), gemengd met een klein deel gecomposteerde mest (waar de courgettes dit jaar op hebben gestaan), en met flink wat zand.

De nieuwe tuin eerst bak klaarDat levert deze zanderige bak op. Uiteraard gelijk planten erin, en water gegeven.

In de bak staan: Salvia officinalis (Salie), Artemisia dracunculus (Dragon), Tijm en Citroentijm, Rozemarijn, Saturea montana (vast bonenkruid), Egyptische ui, Oregano. En 2 Salvia’s, voor het mooi (La Siësta en Royal Bumble, omdat ik roze met rood zo mooi vind). Dat kun je echter op de foto niet zien, omdat ik ook even de gieter met de sieraardbei Toscana er heb neergezet. Omdat ik er nog wat bij wil, maar nu niet heb (in ieder geval een Rosmarinus prostratus, een hangende rozemarijn die helaas afgelopen winter in de achtertuin dood is gegaan). En wellicht volgend jaar een paar leuke eenjarige kruiden ertussen (wellicht Dille, of Tagetes lucida, of zoiets).

Er komt nog een tweede bak voor kruiden, iets minder zanderig en vooral minder zonnig, voor bieslook, peterselie, selderij, etc.. Maar dat is voor later. In de tweede bak heb ik een mengsel van tuingrond en mest van de courgettemesthoop gedaan, veel zwaarder van structuur dus. Ik heb er wat veldsla in gezaaid, Winter Gem sla en Fristina sla. En volgend jaar kan daar misschien iets van paarse boerenkool in, of sla, andijvie, geen idee, dat zien we volgend jaar wel :-).

Peper Fidalga Roxa aan plantNog even wat foto’s van de rest van de tuin, daar waar we nu dus niet zo veel komen :-). Op de foto zie je rijpe pepers van het ras Fidalga Roxa. Erg mooi! De kleine pepers rijpen van donkerpaars naar dit lila met abrikoosroze. Erg heet ook, en lekker kruidig. We eten ondertussen ook volop paprika’s uit de kas, maar er zijn ook al peperplanten weggegooid die nu nog moesten gaan bloeien (o.a. Aji Panca en Habanero Green – als ze nu nog moeten gaan bloeien zullen ze nooit meer rijpe pepers voor de winter geven en kan ik licht en lucht, voeding en vocht beter ter beschikking stellen aan de peperplanten die er ook staan en rijpende pepers dragen).

En tot slot nog een foto van de vrucht van de Aubergine Rosa Bianca. Een witte, ovale aubergine met lilaroze streepjes. Erg mooi, en lekker. En dus wil ik er ook zaden van oogsten.

Aubergine Rosa Bianca rijpt voor zadenEn dat kun je pas doen wanneer de vruchten rijp zijn (je eet dus altijd onrijpe aubergines), want als ze eenmaal rijp zijn, zijn ze anders van kleur, heel hard, zeer bitter….. en uiteraard met veel zaden. Witte en wit-roze aubergines verkleuren bij rijpheid naar geel. Maar roze en paarse aubergines verkleuren naar bijna zilverachtig donkergrijs. Groene aubergines verkleuren ook vaak naar geel. Er zijn ook nog aubergines die naar rood verkleuren (uit de aethiopica-groep). In ieder geval verkleurt elke aubergine uiteindelijk naar een andere kleur, en dan pas zijn ze rijp genoeg voor de oogst van zaden.

En ik wacht bij deze Rosa Bianca al sinds eind juli op die zaden, maar verkleuren wil ze niet. Wel groeien, want ze is ondertussen zo groot als een flinke meloen (zo rond de 25 centimeter). En nu maar hopen dat ze nog wil rijpen/verkleuren voor het echt koud wordt. Om dat een beetje te stimuleren heb ik in ieder geval bijna al het blad weggeknipt en ben gestopt met water geven, de laatste aubergines geoogst en gegeten…. het enige wat haar nog rest is dus de 2 allerlaatste aubergines behouden voor het nageslacht :-).

De eerste bakken…

De nieuwe tuin 20-09-13Afgelopen week hard gewerkt. Juist het regenachtige weer heeft ook z’n voordelen; in de kassen staan alleen nog paprika’s, pepers en aubergines. Alle tomatenplanten zijn eruit gehaald, en ook de komkommer en meloen.

Alles heeft zijn tijd gehad, de planten hebben heel veel opbrengst gegeven maar zijn nu op/leeg/klaar. Ruud wil graag de kassen leeg houden komend winter om alles eens goed op te ruimen, te spitten, te mesten, schoon te maken en een paar ruiten te repareren of vervangen waar een scheur in zit. En dus hebben we besloten geen wintergroenten in de kas te zetten, Wel jammer, wan ik had al wintersla, weeuwenteelt bloemkool, etc. gezaaid. Maar het kan niet allemaal tegelijk, en eens grote opruiming houden in de wintermaanden is ook wel eens prettig. Met de zaailingen kan ik vast nog wel iemand blij maken, en wij hebben dan zelf ruimte en tijd om alles eens goed na te kijken. En ach, over 13 weken is het kerst, en daarna gaan we toch alweer aan de lente denken :-).

En als ik het zo bekijk, dan hebben we nog enorm veel werk te doen; te beginnen met de nieuwe tuin natuurlijk. Ruud heeft de beschoeiing helemaal klaar, die kan weer een aantal jaren mee. En de eerste 4 bakken zijn gemaakt. Vandaag hebben we ze eens neergezet, opgemeten, eens wat tegels neergelegd om te kijken of dat breed genoeg is om op te lopen, zo in de bakken te kunnen werken. Morgen gaan de tegels en bakken weer uit de tuin. Ruud heeft besloten de tuin te freezen. Daarmee maak je de grond los, kun je daarna gemakkelijk gelijkmatig harken. En dan wachten we tot het heeft geregend en de grond weer wat is ingeklonken, en dan gaan we de bakken ook daadwerkelijk neer zetten en paden maken.

Appel Gloster rijpVolgorde, maten, etc. weten we nog niet zeker (we hebben er nog discussie over, dat is wellicht een betere uitdrukking :-)). Als het eerste stuk is gefreesd kunnen we er toch een aantal dagen beter niet op lopen, maar kunnen we wel de laatste planten in de rest van het stuk tuin eruit halen. En het onkruid. En opruimen. Ter voorbereiding van deel 2.

En ondertussen zijn de appels van de leiboom Gloster rijp. Die gaan we komende week plukken, en appeltjes drogen en er nog appeltaartjam van maken. En verder staat er nog een tuin vol groenten; van de laatste bonen tot spitskool, rode kool, boerenkool, etc. tot knolvenkel, bietjes, winterandijvie, heel veel prei, worteltjes en winterpeen, knolpeterselie, pompoenen en courgettes.

We eten nog elke dag uit de tuin (vandaag boontjes, morgen voor de laatste keer tomatentaart, zondag savooiekool, elke dag kunnen we nog kiezen en de vriezer is alleen nog maar open geweest om te kijken of er nog iets bij kan (niet dus :-)).

Amaranthus DreadlocksTot slot nog een foto van de Amaranthus Dreadlocks. Ik had haar dit jaar niet gezaaid, maar ik vond in het voorjaar zaailingen op de plaats waar ze vorig jaar stond. En dus toch nog een paar planten laten staan. En nu siert ze de tuin met haar bijzondere bloeiaren.

Als je goed kijkt zie je rechts van haar nog de Stokpronkboon Riley; een pronkboon met zalmroze bloemen en zeer lange pronkbonen (en opvallend; enorm grote, gitzwarte zaden).

Afscheid van de oude tuin

De nieuwe tuin met nog veel plantenGisteren hard gewerkt.

Toen we in de ochtend op de tuin kwamen, zag die er nog zo uit als op de foto.

We hadden met mensen die wel wat planten wilden hebben afgesproken. En dus is er die dag heel veel verhuisd, naar andere tuinen. Op de foto lijkt het niet eens zoveel, maar als ik zo even nadenk wat er allemaal uit is gegaan, is het toch echt heel veel (Nepeta kubanica, Salvia uliginosa, Agastache Golden Jubilee, Geranium striatum Splish Splash, Phygelius rectus, Acanthus spinosus, Succisa pratensis, 5 Heuchera’s in evenveel verschillende kleuren, Verbena bonariensis, Rudbeckia occidentalis, Papaver Helen Elisabeth, Iris chrysographes, Erodium manescavii, Lathyrus niger, en zo nog wel een stuk of 20 planten.

De nieuwe tuin veel planten eruitEn zo zag de tuin er dus een paar uur later uit. Beetje sneu, er is alleen nog onkruid. En een paar laatste planten die ik vooral zelf wil houden, een paar laatste éénjarigen. In het laatste deel van de middag (je kunt dat nog net rechts achterin op de foto zien) is Ruud bezig met het laatste stuk van de beschoeiing. Ik ondertussen met het oogsten van pepers, het opruimen van alle gebruikte spullen, etc.

De komende dagen regen, en zelf hebben we ook geen tijd voor de tuin. Maar aan het einde van de week gaan we weer verder, Ruud het laatste stuk beschoeiing af maken. Ik met schrepel en spa de tuin echt leeg maken, onkruid eruit. En dan hopelijk een foto van een lege tuin waar we mee gaan beginnen om te vullen.

Ondertussen gaat het gewone werk in de rest van de tuin natuurlijk ook verder. Hoewel het allemaal wel een beetje achter loopt, ik moet nodig nog de weeuwenteelt zaailingen oppotten, het zou best eens kunnen dat ik daar te laat mee ben, hetzij zo. Ik heb al 3 weken een zakje veldslazaden in mijn tas, ook nog niet van gekomen om te zaaien. Wellicht komend weekend…. Voorlopig wel de laatste boontjes van het seizoen geoogst, nog 2 laatste komkommers, en al aardig wat pepers.

Geen goede opbrengst van pepers dit jaar (met dank aan het koude voorjaar), ik heb zelfs al 2 planten gerooid die nu nog niet bloeiden (dan kunnen er ook geen rijpe pepers meer komen, te laat). Maar van een klein aantal planten kunnen we in ieder geval toch ruim voldoende plukken. En de paprika’s doen het juist prima.

Gelei van rode pepertjesAfgelopen zaterdag gelei van rode pepertjes gemaakt. Recept van Henja Schneider uit dagblad Trouw van vorig jaar. Vorig jaar had ik er geen tijd voor, of geen zin in, of eigenlijk leek het me gewoon niet zo de moeite waard, niet zo lekker of bijzonder. Ik had het mis, is juist heerlijk! En makkelijk te maken, een blijvertje, eerste potje is al leeg. Je maakt de gelei door zoete witte wijn te koken, met klein gesneden pepers. Dat na een half uurtje zeven en dan weer aan de kook brengen, en dan geleisuiker erdoor. Je krijgt dan een zachtoranje gelei waarin je de witte wijn nog proeft, die ook behoorlijk zoet is, maar ook kruidig heet. Erg lekker (bij een stukje oude kaas of gerookte kipfilet:-)). Het recept heb ik op de pagina van Inmaak zoet overig gezet.

De tomatenplanten gaan ergens in de komende week de kas uit, ze zijn op, leeg, worden ziek en zwak. We hebben er dit jaar echt enorm veel opbrengst van gehad. En nu wordt het tijd om de planten te rooien, dan kunnen de peperplanten wat meer zon en licht krijgen. En kan ik misschien nog een rijtje rucola, wintersla, etc. zaaien (als ik er tijd voor heb, de nieuwe tuin heeft dit jaar prioriteit :-)).

Tomaat Khutoskoy Zasolochny met zaailingTot slot nog een foto van een doorgesneden tomaat van het ras Khutoskoy Zasolochny. Een tomaat die je eigenlijk niet als tomaat moet zien. Ze is heel hard, zo hard als een appel, ze smaakt ook niet naar tomaat, meer naar Tomatillo. Het is lastig om te zien wanneer de tomaten rijp zijn, want ze verkleurt naar een groenig zachtoranje en blijft hard. En dus was ik met dit exemplaar net iets te laat :-). Ze was al zover met rijpen dat de zaden in de tomaat zijn gekiemd. En die kiempjes hebben het sap dat normaal gesproken in de tomaat zit, zelf opgedronken, om maar te kunnen groeien. Als je goed kijkt zie je, naast het al naar buiten springende zaailingetje bovenin, ook links en rechts nog wat gekiemde zaden/korte steeltjes.

Het beste van deze ‘tomaat’ had ik nog niet gemeld; als je ze koel en donker bewaart (hier gaan ze naar zolder, in een doos, los van elkaar gelegd, uiteraard alleen de tomaten die geen plekje of beschadiging hebben), kunnen de vruchten tot wel in februari of maart volgend jaar blijven liggen.

Ze smaken fris, zeer knapperig, niet zoet, maar wel zo’n tomatillo-achtige vage tomatensmaak. Voor door de sla in de wintermaanden :-).

 

Krak

Pergola met Roos Caroline Testout 2011Afgelopen zomer stond Ruud bij de pergola. Die is een jaar of 12 geleden gezet, van gebruikt hout (Ruud noemt het waaibomenhout).

Hij duwde er eens tegen en hoorde ‘krak’. Toen zei hij al dat de pergola alleen nog maar staat dankzij de klimroos die hem overeind houdt.

En dus spraken we af dat in de winter de pergola, met rozen eruit zouden gaan. En aangezien Ruud bezig was met de beschoeiing van de nieuwe tuin en dringend hout nodig had, moest de pergola er maar iets eerder uit dan gepland.

Op de foto zie je de pergola in gelukkiger tijden, 2011, met klimroos Caroline Testout aan de rechterkant, en met klimroos Phyllis Bide aan de linkerkant (uit een vanuit België opgestuurd stekje opgekweekt, kan ik iedereen aanraden eens te doen, kost wat tijd maar geeft wel heel veel voldoening).

En dus gisteren de roos maar teruggesnoeid (eigenlijk ‘teruggezaagd’, zo dik waren de takken al). Daar ben ik langer mee bezig geweest dan Ruud met het verwijderen van de pergola, want die zei op alle 4 de voeten ‘krak’, de staanders braken gewoon bij de grond af.

Dus eigenlijk maar goed dat we haar nu hebben weggehaald, in een flinke storm had ze nog veel schade aan kunnen richten.

Pergola met Roos Caroline Testout afgebrokenOp de foto kun je zien wat een gat ze achterlaat (als ik het pessimistisch bekijk), maar ook wat een licht er nu is, en dat geeft perspectieven (als ik het optimistisch bekijk, en dat is altijd leuker :-)).

Voor de rozen heb ik al een goed tehuis gevonden, vandaag gaan ze naar tuinbuurman Joop. Moeten uiteraard nog wel even goed gesnoeid worden, maar dan moeten ze, als we ze met flinke kluit uitgraven, allebei toch de winter kunnen overleven.

Links op de foto zie je nog net de staanders van de pergola liggen. Je kunt zien dat het rotte hout gewoon is afgebroken bij de grond.

De nieuwe tuin beschoeiing deel 2De rest van het hout (vanaf 20 centimeter boven de grond) is nog goed. Of in ieder geval goed genoeg om mee te helpen aan de beschoeiing van de nieuwe tuin.

En dus gisteren gelijk maar verder met het tweede deel van de beschoeiing.

Gelijk weer planten eruit gehaald, veel grondwerk

 

De nieuwe tuin beschoeiing deel 2 gerepareerdEn zo ziet het er dan nu uit. Twee derde gedaan, nog één derde te gaan. Maar dat laatste stuk is volgens Ruud nog niet zo erg slecht, daar hoeven voorlopig maar 2 stukken hout van te worden vervangen.

Vandaag gaan we vooral planten eruit halen, vandaag komen er mensen die ze graag willen hebben. En het is een mooie tijd om ze te verplanten.

En dus fototoestel maar weer mee, om hopelijk volgende keer weer te laten wat de vorderingen zijn.

Het is zo in het begin wel een grijs tuindagboek, met veel grond en hout en rommel. Maar goed, het is nu even niet anders, het is tenslotte ook wel echt herfst nu.

Tafel herfst 2013Om dan toch een beetje vrolijk te eindigen….. de tuintafel ook maar eens schoongemaakt en voor de herfst veranderd. Uitgebloeide planten weg, potten leeg, en wat pompoentjes, etc. erop. Ziet er tijdens deze grijze dagen dan toch weer een beetje vrolijk uit :-).

De tuintafel gaat trouwens ook weg daar. Niet helemaal weg natuurlijk, is heb haar pas een paar maanden en ben erg blij met haar. Maar ze gaat een andere plek krijgen. Ik weet nog niet of ze langs de rand van de nieuwe tuin komt, of dat ik haar misschien zelfs wel een prominente plek middenin de tuin geef, dat zullen we zien.

Maar afgelopen maanden is het me duidelijk geworden dat ze nu teveel schaduw kreeg voor de planten die erop stonden. En vooral dat er te weinig plaats was op het kleine terrasje, voor 2 stoelen, een tafel, mijn zaaisels, wij zelf, potten met munt en stevia, en een grote parasol. Ze krijgt, in de nieuwe tuin, een ander, beter plekje, in de zon.