Aardbeien

Het is hier droog, al 2 weken niet geregend (op 3 millimeter na en dat is alweer anderhalve week geleden). Ik ben altijd bang om te hopen op water, want voor je het weet krijg je het in overvloed. En dus gisteren de pomp maar meegenomen, om zelf water te geven, en de tonnen en de ondertussen lege 1000-litervaten te vullen.

Scheuren in de grond

Scheuren in kleigrond…

We hebben aardbeistekken gekocht. Want we hebben er nu plaats voor. Doperwten, aardappelen, peulen, tuinbonen, krootjes en al flink wat sla en andijvie zijn geoogst en er zijn dus wat lege veldjes.

AardbeistekUiteindelijk hebben we op de volkstuin gezamenlijk aardbeistekken besteld, en het leuke daarvan is is dat je op deze manier wat meer verschillende soorten kunt proberen. En dus heb ik niet 3 x 10 stekken van dus 3 soorten staan, maar 6 x 5 stekken van dus 6 soorten.

We hebben de stekken bij de firma van Duivenvoorden besteld. En zijn daar vooralsnog erg tevreden over.

Op de foto zie je een stek zoals ze uit de doos kwam. Het zijn in deze tijd nog koelkaststekken (ook wel frigoplanten genoemd), zorgvuldig op lage temperatuur bewaard tot ze verstuurd kunnen worden.

En omdat het kale wortels zijn moeten ze ook vooral op de dag van aankomst worden uitgeplant.

En dus hebben we dat gisteren gedaan. Eergisteren het veldje al voorbereid, omdat de grond zo droog is is ze bonkig, met grote kluiten kleigrond. En dus het onkruid gewied, een flink aantal gieters water erover zodat we de bonken klei wat fijner konden maken. En gelijk wat organische voeding aan de grond gegeven.

En daar staan ze nu, 30 kleine kopjes boven de grond. 5 op een rij, 5 soorten, met allemaal een eigen label. En wat meer ruimte dan normaal (normaal gesproken houden we zo’n 40 x 50 centimeter aan, nu hebben we gekozen voor een afstand van 50 x 60 centimeter.

Aardbeistek geplant

En dat is dan vooral om te zorgen dat we de 6 soorten een beetje goed van elkaar kunnen onderscheiden en er goed tussen kunnen staan en lopen, zonder op aardbeien te stappen. En om de jonge planten genoeg ruimte te geven om flink te groeien. En uiteraard ook om volgend jaar makkelijk stekken te kunnen nemen van de dan volwassen planten.

De 6 soorten die we hebben gezet: Sonata, Florence, Elianny, Senga Sengana, Malwina, Induka. Leuk om volgend jaar te ervaren wat de lekkerste aardbei is, welke plant de beste opbrengst geeft, welke plant de mooiste aardbeien geeft.

Aardbei stekkenEn daarnaast hebben we zelf natuurlijk ook aardbeien staan. 1 soort die we erg lekker vinden en waarvan we de naam niet weten, omdat we de stekken hebben gekregen van een tuinbuurman. En de Frau Mieze Schindler, een oud ras dat erg mooie aardbeien geeft in een donkerrozerode kleur, met een erg lekkere smaak.

En nu de oogst van aardbeien bijna voorbij is beginnen de uitlopers goed te groeien.

En dus zelf de eerste stekken uitgekozen. Op de foto zie je zo’n stek, met de uitloper van de moederplant. Na de stek gaat de uitloper verder en wil ze weer nieuwe stekken maken. Maar die haal ik weg, 1 uitloper mag dus 1 sterke en goede stek geven. En die ligt nu in een potje met potgrond. Net als via een navelstreng krijgt de stek nu nog alle voeding en vocht van moeder.

Maar door de potgrond en voldoende vocht geven kun je moeder wat helpen en kan de stek snel wortels maken en zelf zo ook al voeding en vocht opnemen. Over een paar weken zijn de stekken zo sterk en groot dat ze kunnen worden losgesneden van de moeder. En zodra de wortels dan onderuit het potje willen komen mag ze de grond in.

We hebben 5 stekken van de Frau Mieze Schindler staan, de andere (onbekende) aardbei geeft nog aardbeien en nog geen uitlopers. Maar van die zouden we ook graag stekken willen nemen, en dan bij voorkeur wat extra stekken zodat we ook een stuk of 10 planten langs het middenpad in de kas uit kunnen planten, voor extra vroege aardbeien in het voorjaar van 2015.

 

Rood

Phytophthora. Tjonge, wat kan dat zich toch snel verspreiden. Aardappelplanten die er vorige week zaterdag nog redelijk goed uitzagen waren nu soms geheel verwoest. Wij waren het hopelijk net voor, afgelopen donderdag de aardappelen gerooid, de knollen leken er op een paar slechte na goed uit te zien.

Maar vertrouwen doen we het niet. We hebben de aardappelen gewassen en daarna goed op laten drogen en vervolgens in kratten naar huis gebracht. Volgende week zaterdag gaan we kijken of het goed met ze gaat, want sommige aardappelen krijgen pas later tekenen van aardappelziekte en rotten dan alsnog – en het vervelende is dat ze dan de gezonde aardappelen ernaast ook aantasten. En zo kan binnen een paar weken alsnog een hele krat aardappelen verloren gaan.

Maar uiteindelijk, als alles blijft zoals het nu is, zijn we niet ontevreden over de oogst. Met als winnaar de Tiamo, mooie rozerode aardappelen, groot van formaat, prima van opbrengst. De slechtste bleek de Ballerina, een biologisch ras dat relatief goed bestand zou zijn tegen phytophthora – niet dus want daar hebben we al een deel van weg moeten gooien. In ieder geval hebben we alles bij elkaar zo’n 50 tot 60 kilo aardappelen, en dat is voor ons echt meer dan genoeg tot het voorjaar. We hopen dat het zo blijft en we niet alsnog een deel uit de kratten moeten verwijderen.

Ook wellicht nog belangrijk om te melden; als er phytophthora in aardappelen heerst is de kans dat het overslaat op tomaten zeer groot. En dus houden we nu de deuren van de kas wat meer dicht en de ramen op een kiertje. Gelukkig is het niet warm. En als alle goede en slechte aardappelen op het complex zijn gerooid en de zieke delen weg zijn, dan ga ik er altijd vanuit dat het is ‘overgewaaid’. En dus heb ik ook 1 pot met tomaten maar even in de kas gezet, ter bescherming. Over een week of 2 mag ze weer naar buiten.

Zo, tot zover over aardappelen – het is toch elk jaar weer een crime om op tijd goede gezonde aardappelen te oogsten en te bewaren.

Eerste tomaatjes geoogst 2014

We hebben de eerste 4 tomaatjes geoogst. Joepie! Ik zal deze week de grote kookpan alvast eens opzoeken want binnen 2 weken kan ik de eerste pastasaus gaan inmaken :-). De eerste zijn van links naar rechts: Tumbling Tom Red (in de buitenteelt nota bene, van de plant uit de pot die ik nu voor alle zekerheid maar even in de kas heb gezet). Daarnaast de Dancing with Smurfs, als derde de Black Russian (meer mahonie dan ‘black’) en tot slot de rozerode Brandywine Cherry.

Aalbessen rijpen 17 juni 2014

Ook bijna goed, de aalbessen. In het midden al mooie, felrode trossen maar er hangen ook nog wel rozerode bessen in de planten, en links zelfs nog onrijpe bessen (maar dat is van een andere struik, de Witte Parel, die later rijpt). We wachten nog een klein weekje, dan zijn alle rode aalbessen rijp en kunnen we zoveel mogelijk in één keer oogsten (en ik heb nog gelei van vorig jaar, ik denk dat ik er maar siroop van maak).

Tagetes patula nana Petit Harmony

Ook mooi – de Tagetes patula nana Petit Harmony; kleine plantjes, zo’n 25 centimeter groot, zitten letterlijk vol rode bloemen met een geel hartje. Ze staan hier in een rand langs de pastinaken en vrolijken zo dat bed mooi op.

Tetragonolobus purpureus bloem

Op deze foto een bloem (of zeg maar gerust bloempje want groter dan een halve tot een hele centimeter zijn ze niet) van de Tetragonolobus purpureus, ook wel Lotus edulis, ook wel Lotus tetragonolobus. Is er wellicht een botanist die er 1 naam voor zou kunnen geven? 🙂

De Nederlandse naam is Asperge-erwt. Al heeft ze niets met asperges te maken, en eigenlijk ook niet met erwten. Je plukt de peultjes jong en smaken dan ook een beetje als peultjes met een nootachtige smaak. In de verhoogde bak doen ze het hier prima en bloeien nu volop.

Kroot McGregor geoogstTot slot dan nog een foto van de rode biet McGregor’s Favourite. Extra mooi door het zeer donkere blad en stelen. En net zo lekker als gewone rode bietjes.

Vandaag naar de tuin. Want de veldjes waar de aardappelen hebben gestaan moeten nog even worden schoongemaakt, en natuurlijk nog wat zaaien wat daar op de plaats kan. Daarnaast kunnen we de laatste tuinbonen oogsten en die planten op de composthoop gooien. En het hekwerk van de doperwten opruimen. Want op het veldje van de tuinbonen, peulen en erwten komt het nieuwe aardbeienveld. De aardbeien zijn besteld, komen dinsdag. En ik ga zelf van de Frau Mieze Schindler en een gekregen-goede-aardbei-zonder-naam ook nog stekken nemen.

Daarnaast water geven, veel water geven, want het begint hier ondertussen flink droog te worden. En natuurlijk de tomaten dieven en opbinden en tikken. En zo links en rechts wat oogsten (vandaag eten we venkel uit de tuin, en aardbeien toe).

We hoeven in de weken niet eens te verzinnen wat te doen, op elk plekje in de tuin is nu wel iets te planten, verzorgen, oogsten, opbinden of wat dan ook.

 

De oogstdrukte begint

Ik zeg net tegen mijn man dat ik graag nog even een stukje in mijn tuindagboek wilde schrijven. Maar eerst moest er nog 1,5 kilo aardbeien worden schoongemaakt en ingevroren. En een emmer tuinbonen. En de laatste peultjes en doperwten.Zo voorzichtig aan gaat het beginnen, de drukte van het oogsten. En dat klinkt heel leuk (en dat is het ook!) maar wat geoogst wordt verdwijnt niet vanzelf in vriezer of pot.

Op de foto: Lathyrus odoratus Pansy Lavender Flush, extra leuk omdat de planten wat lager blijven en zo’n mooie ‘lijn’ hebben in de bloem. En natuurlijk de geur, de geur van moestuin in de zomer.

Lathyrus Pansy Lavender Flush

Zo links en rechts bespeur ik nu ook wat geel blad bij onze aardappelen, met wat grijzige vlekken erin. Nog niks ernstigs maar we moeten nu wel de aardappelen per week bekijken. En dus hebben we van de 4 rassen die we nog hebben staan 1 aardappelplant gerooid. En de Tiamo blijkt al mooie grote aardappelen te hebben, die kunnen we gaan oogsten wanneer we dat zouden willen. De andere soorten zouden eigenlijk nog wel 2 of 3 weken mogen blijven staan om te groeien. We hopen op niet te nat weer want dat zorgt voor een snellere verspreiding van phytophthora. Maar zelfs als we alles morgen zouden moeten rooien zouden we niet ontevreden zijn.

In ieder geval wordt het tijd om te gaan zaaien, want er komen dus binnen 1 tot 3 weken 3 vakken vrij, en een vierkante meter bak. En alvast eens gezocht wat er gezaaid kan worden; bietjes, boontjes, zomerworteltjes, andijvie en sla natuurlijk, maar ook rucola, mosterdblad, rammenas, spitskool, savooikool, boerenkool, koolrabi, knolvenkel…… ik heb meer soorten/zaden in mijn tuintas dan dat ik plaats in de tuin heb :-).


Petit Posy blad

Op de foto hierboven het blad van de kool Petit Posy, een koolsoort die, als alles goed gaat, komend najaar een steel gaat maken waar spruiten aan komen die half open staan (bijna als een soort mini savooikooltjes in paars met groen langs de steel (volgens de foto’s op internet dan, dit is het eerste jaar dat ik haar teel). In ieder geval is het bijzonder om te zien dat de helft van de planten lichtgroen blad heeft met een crèmekleurige nerf. En de andere helft van de planten heeft fel rozepaarse nerven. Mooi, nu al, dat voorspelt in ieder geval veel kleur.

En dan de tomaten; die bloeien en groeien prima. Sommige planten heb ik al moeten toppen omdat ik er op mijn tenen nog maar net bij kon. En het is 17 juni, tijd om te speuren naar een tomaat die wellicht als allereerste kan worden geoogst (net als bij de eerste aardbei, die we dan ook altijd netjes delen, allebei een halve, om te proeven :-)). En dit jaar lijkt dat de Brandywine Cherry te worden.

Tomaat Cherry Brandywine rijpt als eersteNog helemaal niet eetbaar hoor, maar als je heel goed kijkt zie je dat ze niet meer zo groen is als het tomaatje dat je op de achtergrond ziet. Ook de Sweet Baby, Tumbling Tom Red en Black Prince zijn niet helemaal zo groen meer als hun broertjes en zusjes in de tros. Spannend wie het gaat winnen. Hoewel, uiteindelijk maakt dat ook niet heel veel uit, ik weet hoe dan ook zeker dat ik voor eind juni de eerste tomaten uit eigen kas zal kunnen oogsten.

Paprika Blue Jay onrijpEn dan tot slot nog een foto van de paprika Blue Jay. Dit is de onrijpe kleur, ze begint lichtgroenig met iets violet erin en dat wordt vervolgens helemaal violetpaars. En als ze gaat rijpen (maar dat duurt nog even) zal ze uiteindelijk een soort rozig/paarsig rood worden. Mooi, en lekker.

Genoeg om me op te verheugen dus.

Afgelopen week nieuwe knofloken gereserveerd / besteld voor komend najaar, bij Leven van het Land. En vanavond nog eens op internet zoeken naar aardbeistekken, want daar zou ik wel eens een nieuw ras van willen proberen. En morgen zaaien, veel zaaien, voor alle plekjes die in de komende weken leeg komen.

 

Oogst

Ik durf het bijna niet te zeggen….. maar we hebben ruimte tekort. Alweer, hoe klein of groot een tuin ook is, blijkbaar leren we het nooit en schatten we het verkeerd in :-). En dus hebben we een derde deel van de vroege aardappelen gerooid.

Aardappelen Tiamo oogst

Het is het ras Tiamo, dat al bekend staat om een snelle groei en afrijping. Wij zijn er in ieder geval vooralsnog heel tevreden over want alle andere rassen hebben nog echt kleine aardappeltjes. En een vroege oogst, de phytophthora hier nog niet in zicht, is altijd fijn. Nu de smaak nog, dat weten we over een paar dagen.

En ze hadden nog kunnen groeien, ware het niet dat we door het al genoemde ruimtegebrek wat planten hebben gerooid zodat de maïs er geplant kan worden. Want daar was verder in de hele tuin geen vierkante meter meer voor vrij.

Nog meer oogst:

Heermoes voor gier

Sinds het vorige tuindagboek, waarin ik het had over schimmel in de knoflook en rode uien, en na het berichtje van Riet daarover, toch dit jaar maar weer eens bedacht dat ik heermoesgier wil maken. Want de heermoes is hier gratis, en ik hoef amper te bukken om het te plukken met dit warme, vochtige weer. Dus de gier maken is een fluitje van een cent; gewoon een emmer heermoes plukken, water erbij tot aan de rand en dan een week of 3 laten staan.

De gier gebruiken valt niet mee, want ik kan me herinneren van een paar jaar geleden dat de geur minstens zo erg is als de geur van brandnetelgier. Maar voor het goede doel; heermoes schijnt veel mineralen te bevatten, waaronder Silicium, en daardoor is ze algemeen plantversterkend en kan de gier preventief worden gebruikt tegen schimmelziekten als meeldauw, etc.. Of het waar is, geen idee. Maar als ik het dan toch pluk, dan kan ik het net zo goed in een emmer water zetten in plaats van weg te gooien. Baat het niet….

De courgettes zijn nu trouwens het allerlekkerst, zo jong en romig.

De volgende foto is een foto van het stukje nieuwe tuin met potten:

Tuintafel met bankje

Nu een hardhouten bankje voor de tafel staat werkt bijna als een etagère. Handig ook, want potten water geven gaat toch net wat makkelijker wanneer die potten niet al te ver bij elkaar vandaan staan, scheelt een hoop gesjouw met volle gieters.

Tot slot dan nog een foto van één van mijn favoriete eenjarigen: Mimulus. En in dit geval de Mimulus cupreus. Eigenlijk een vaste plant maar hier overleeft ze niet altijd de winter. Maar prima als eenjarige te zaaien.

Mimulus cupreusHet kleine blad is heldergroen, de steeltjes zijn donker gekleurd en de grote hoeveelheid felrode (eigenlijk meer rozerode) bloemen steken daar dan bovenuit. Ook nog leuk; de bloei duurt niet heel lang, een paar weken. Maar dan knip ik de plant wat terug, en dan herstelt ze daar binnen een paar weken van, en dan begint gewoon weer een nieuwe bloeiperiode.

Morgen een dag verplichtingen, maar zaterdag moeten er weer tomatenplanten nodig gediefd en opgebonden worden. Met ruim 50 graden in de kas waren de afgelopen dagen te warm/zonnig, ik ben dus bijna blij dat zaterdag een wat bewolkte dag wordt zodat er in de kas gewerkt kan worden. Wellicht dan eens wat foto’s maken van de tomatenplanten, paprika’s, etc..

 

Eenjarigen

De tijd van de eenjarigen breekt aan. En dan begint zo ongeveer de zomer voor mij. Want sommige soorten heb ik al in februari gezaaid (sommige soorten ook later hoor), en ik heb al die tijd die zaden en zaailingen vertroeteld. En dan komt nu de tijd om te zien wat al die zorg oplevert.

Dahlia Collarette Dandy, lage planten met bloemen in verschillende kleuren met contrasterend hart
Dahlia Collarette Dandy, lage planten met bloemen in verschillende kleuren met contrasterend hart

De zaailingen hebben het niet allemaal overleefd, er zijn soorten die de slakken volledig hebben verorberd of gewoon zijn weggekwijnd op de vette klei. Bijvoorbeeld ook dit jaar weer geen Salpiglossis, dat lukt hier zelden of nooit. Ze kiemden prima, en ik heb ze een mooi plekje in de tuin gegeven, maar ondertussen staat er van alle zaailingen nog maar 1 zielig stengeltje – en ook die laatste lijkt het weer niet te gaan redden.

Nemophila menziesii Penny Black, lage planten, frisgroen blad en tientallen 1 cm grote paarszwarte bloempjes met wit randje. Veel hommels!
Nemophila menziesii Penny Black, lage planten, frisgroen blad en tientallen 1 cm grote paarszwarte bloempjes met wit randje. Veel hommels!

Elk jaar zaai ik favoriete eenjarigen als de Polygonum oriëntale, Matthiola’s (omdat ze zo lekker ruiken), Eschscholzia’s, Amaranthus, Dahlia’s. Maar ik zaai ook elk jaar en aantal voor mij nieuwe soorten, zoals dit jaar de Bidens ferulifolia en de Asarina Victoria Falls. Of soorten die ik lang geleden voor het laatst teelde, zoals de gele Cerinthe en de Leonotis Naivasha Apricot,.

En dus is het nu genieten en elke dag even een rondje in de tuin. Want er staat veel in knop en elke dag gaat er weer wat bloeien.

Cerinthe major Yellow Candy, het bijzondere zusje van de veel bekendere 'purpurascens'.
Cerinthe major Yellow Candy, het bijzondere zusje van de veel bekendere ‘purpurascens’.

Binnen een paar weken hoop ik dat de tuin vol staat met grote planten met felgekleurde bloemen (dat scheelt ook veel werk want nu is het tussen de jonge planten nog flink wieden en dat is straks, wanneer de planten groot genoeg zijn, wat minder vaak nodig).

Calendula officinalis PorcupineIn dit tuindagboek dan helemaal niks over groenten? Nou, die doen het best aardig. Niet allemaal; de tuinbonen geven onderin de planten goede tuinbonen maar bovenin de planten is er wel prima bloei maar daarna amper peulen.

En er zit een soort schimmel in de rode uien, ik heb ze opgekweekt vanuit plantuitjes en alle andere uien doen het prima (Violette de Firenze zaaiui, Hyski F1 zaaiui, Centurion plantui, Spaanse roze zaaiui) ,maar de rode plantui Red Baron heeft in een kwart van de planten schimmel. Er groeit geen bol en er zit een grijze schimmellaag rond de plantui die niet groeit. En dus gaan die eruit. Dat is heel jammer. Maar eigenlijk ook niet. Want er komen genoeg andere uien en dan kan ik mooi komende week de donkerpaarse stoksnijboon Melissa zaaien voor op die plaats.

En nu we de eerste aardappelen hebben geoogst en gegeten weten we hoe lang die nog ongeveer in de grond zouden kunnen blijven als niet de gevreesde phytophthora op gaat duiken (er heb er gelukkig nog geen tekenen van op het tuincomplex gezien). En dan zouden we ze in het meeste gunstige geval over 3 tot 4 weken kunnen gaan rooien. En dus kan ik dan over een week of 2 nog eens wat gaan zaaien. Ik weet nog niet wat, moet nog even puzzelen met de vruchtwisseling maar wat sla en andijvie is altijd goed, wellicht nog wat bietjes en een rijtje worteltjes. En de winterprei moet nog uitgeplant worden. En komende nazomer wordt het ook tijd voor een nieuw aardbeienbed. Genoeg opties dus 🙂