Het einde nadert

Spin

Elke ochtend kom ik ze tegen, spinnen, oppassen dat ik niet met een slaperig hoofd een heel spinnenweb in mijn gezicht krijg als ik ’s ochtends even in de achtertuin kijk.

Het is aan meer dingen te zien, het einde van de zomer nadert. Het groenste groen is weg, heel langzaam verandert het in een tint die al gaat lijken op olijfgroen. Er raken planten uitgebloeid, sommigen trekken zich zelfs al weer terug onder de grond. In de moestuin raken er veldjes leeg, deze week de maïs geoogst dus leeg, en ook weer een veldje bieten leeg. Er komt niets meer voor in de plaats, de grond mag op die plaatsen gaan rusten tot het voorjaar.

Ik merk het ook aan mezelf, ik ben ook een beetje moe :-). Wel een beetje klaar met wieden en watergeven en wassen en invriezen en inmaken, alsof ik ook even moet wennen aan de dagen die alweer korter worden. Oftewel, aan de ene kant is het jammer, aan de andere kant is het goed zo. Tijd voor een ander tempo, voor de tuin en voor onszelf.

Niet dat het over is, natuurlijk niet. Gisteren nog een emmer tomaten geoogst. Maar het zal wel een beetje de laatste emmer zijn, vanaf nu worden de hoeveelheden duidelijk kleiner.

Tomaat Couilles de Taureau tros

Op de foto het tomatenras Couilles te Taureau, waarvan ik geen idee had wat de naam betekende, tot ik het gisteren even opzocht op internet, stierenballen blijkt de vertaling te zijn. Nou, knappe stier dan, want de tomaten wegen zomaar een 250 tot 350 gram per stuk. Geweldige soeptomaat in ieder geval, laat de stier dat dan maar niet horen :-).

Tomaat plant wordt slecht

De eerste tomatenplanten worden slecht. En wat dan ‘slecht’ is is natuurlijk nog wel betrekkelijk. Ik heb nog teveel tomaten in de kas staan die het nog prima doen, alles wat niet meer helemaal gezond lijkt in mijn ogen mag weg. Op de foto zie je zo’n plant, er zitten nog steeds tomaatjes in maar het blad wordt geel en krijgt wat bruinige plekjes. Geen idee of het Phytophthora is, of gewoon een teken dat de plant op en moe en oud is, waarschijnlijk ergens er tussenin want het één zorgt ervoor dat het ander kan toeslaan. Maar de plant mag er vandaag uit, ik wil absoluut geen planten in onze kas waar ziekte in zit of in komt en waar die ziekten of plagen of schimmels de winter kunnen overleven en volgend jaar eerder toeslaan bij dan weer nieuwe planten. En dus helaas, maar vandaag gaat de plant eruit (en ik gooi tomatenplanten, ziek of gezond, sowieso al nooit op onze eigen composthoop).

Als de tijd voor tomaten ten einde loopt…. dan begint de pepertijd.

Paprika Fakir Red plant

We oogsten al volop paprika’s van de rassen Etkezesi Pelso, Apple Bell en Sweet Black Hungarian, maar er zijn ook nog rassen die pas net vruchten maken. En rassen die nu gaan rijpen, zoals op de foto het ras Fakir Red.

Peper Limon meer

De hete pepertjes Limón rijpen nu volop, meer dan we op kunnen eten (want ze zijn ook echt heet, 1 in de nasi is voldoende :-)). Gelukkig kunnen we altijd nog anderen blij maken met de pepertjes, en we gaan ze ook nog wel drogen.

Peper Masquerade rijpt

De Masquerade blijft toch een erg leuk pepertje. Kleine planten, vroeg, en ze rijpen als kerstverlichting; van paars via crème-lila, geel, oranje naar rood. Niet een heel bijzondere smaak maar lekker pittig, mooi en bruikbaar.

Voor komende week staan op het programma;

  • de ramen van de kassen wassen. Nu de zon niet meer zo sterk is zijn we juist weer blij met elke zonnestraal die nog pepers kan laten rijpen.
  • de pruimenbomen snoeien; dit jaar zonder vruchten en misschien daardoor wel extra lange takken. En om loodglans te voorkomen snoeien we ze nu en niet in de winter.
  • stro bestellen om leegkomende veldjes klaar te maken voor winter.
  • oogsten wat er nog te oogsten valt
  • De komkommers uit de kas verwijderen want in 1 week tijd flink in de meeldauw
  • en we kunnen komende week de appels plukken van het ras Gloster! Wel een emmer of 4 schat ik zo in. En dan wordt het eerst tijd voor de appeltaart van Cees Holtkamp, en daarna zelfgemaakte appelcompôte inmaken.
Edamame Soja oogsten
En sojaboontjes van het ras Black Jet oogsten, eten en invriezen. Als ik nog een plekje in de vriezer kan vinden, want die zit echt al flink vol, klaar voor de winter.
Tot slot nog even wat berichten van huishoudelijke aard. Ik ben zelf erg blij met het nieuwe uiterlijk van de website! Vooral op een mobiel apparaat is het een uitkomst, een veel duidelijkere menu-indeling. Maar niet alles is geweldig, ik mis bijvoorbeeld delen van de databases. Ik heb er zelf niet genoeg verstand van maar mocht iemand iets opvallen aan de website (zoals die er nu uitziet) waarin iets niet klopt, zoals links die niet werken, of pagina’s die niet openen of wat dan ook, dan hoor ik het graag!
Bericht 2; mocht je tijd en gelegenheid hebben, vergeet dan het Tomatenfestival Mime niet. Zelf kan ik niet, wij hebben dit weekend de barbecue van onze tuinbouwvereniging (voor 56 mensen dit jaar, leuk!). Dus dit is het einde van dit tuindagboek; ik moet nu de aardappelsalade gaan maken, de taart als toetje af gaan werken, de boontjessalade maken en natuurlijk een tomatensalade.

Oproep

Wellicht een wat ongewoon begin van dit tuindagboek. Ik zoek iemand die me kan helpen met wat veranderingen in wordpress (waar ik deze website in maak). In bestaande pagina’s is het tegenwoordig lastig werken omdat het heel langzaam gaat. Plus ik zou heel graag mijn ‘template’ veranderen in een andere indeling en een wat moderner en frisser jasje maar als ik dat zelf doe (uit de lijst met bekende wordpress-templates), dan ben ik mijn databases (van tomaten, etc.) kwijt (dus zit er een fout in de HTML-code of in de Custom Post die ik ervoor gebruik). Uiteraard gewoon tegen betaling. Ik was van plan via internet een studentaanhuis of zo te benaderen maar wellicht is er iemand die dit leest en me tegen ongeveer hetzelfde tarief kan helpen. Graag hoor ik het als iemand die leest en denkt me te kunnen helpen!! r.stek7@upcmail.nl

Edit 23-08-15: ik heb ondertussen al 4 reacties gehad van mensen die me zouden kunnen en willen helpen. Dus voor nu hoop ik dat dat dat wat gaat worden en heb ik hopelijk geen hulp meer nodig.

En ondertussen zelf ook al wat veranderingen kunnen maken: voortaan is de eerste pagina direct al het laatste tuindagboek (zoals je dat ook op een weblog ziet), je hoeft voor het tuindagboek dus ook niet meer door te klikken. En wil je toch gewoon de pagina’s over groenten, fruit, zaaikalender of wat dan ook bekijken, dan klik je dus gewoon op de Index bovenin de menubalk, daar vind je nu de pagina die altijd als eerste pagina werd getoond (of scroll gewoon in de rolmenu’s naar de pagina die je wilt zien).

Over tot de orde van de dag.

Gerfermenteerde spitskool klaar

En dat is in ons geval het verwerken van de oogst. Gisteren de gefermenteerde spitskool (3 weken geleden met uien, kerrie en zout in een weckpot gezet) van zolder gehaald want volgens het recept is ze klaar. En dat was ze ook. Nog even kleurig als toen ze de pot in ging, geen schimmel of andere ellende. Sterke geur, en dan toch maar heel voorzichtig proeven :-). Maar het was lekker. Wel nog erg zout en zuur en dus hebben we het een beetje in een zeef gespoeld maar toen vonden we het erg lekker, smaakte een beetje als wanneer je kruidenzuurkool in de supermarkt koopt, maar dan zachter van structuur (en lekkerder natuurlijk, ook echt, en ook omdat het van eigen tuin is). Er is maar 1 ‘maar’, we hebben nu gewoon nog geen trek in zuurkool, en we eten nog elke dag vers van de tuin. En dus hebben we onze eigen ‘zomerzuurkool’ maar ingevroren. Ze mag ook de koelkast in want dan stopt de fermentatie ook nagenoeg en kun je haar heel lang bewaren maar dat had ik dan moeten bedenken voordat ik dit formaat pot koos want er was hier geen plek voor.

Volgende inmaak, gisteren gemaakt:

Tamatar Kasaundi 2

Tamatar Kasaundi, een soort Indiase relish van tomaten. Ik had er al een recept voor maar dat is erg bewerkelijk (maar wel ook erg lekker), dit is een makkelijker recept maar ook lekker. Niet eten wanneer je de dag erop naar de tandarts moet want er zit wel een hele bol knoflook in (en heel veel verse gember, en veel komijn). Maar wel lekker (bij rijst, gekookt ei en op een broodje oude kaas). Het is zoet van de bruine suiker, friszuur van de appelazijn en van de tomaten, pittig van het pepertje en de mosterdzaden, kruidig van de gember en knoflook en komijn en koenjit. Nou, lekker dus, en makkelijk te maken. Ik zal het recept dit weekend nog even op de pagina van de inmaak zetten (onder het andere recept van Tamatar Kasaundi dat daar al staat).

Ben ik nu onderhand klaar met alle inmaak? Ja, op de stoofpeertjes en appelmoes/compote na, maar beiden moeten natuurlijk nog rijpen, dat wordt pas volgende maand.

Op de tuin zelf komen de eerste veldjes nu echt leeg en gaan we ook leeg laten (ze mogen rusten)voor de winter. Andere veldjes zijn beplant met een nateelt zoals savooikool, winterprei, rucola, late knolvenkel, mosterdblad, winterrammenas, etc.. Maar het is duidelijk dat het eind van de zomer nadert; een aantal tomaten zijn bijna klaar met geven, de komkommer schiet nu in de meeldauw en gaan we dit weekend uit de kas halen (voor ze paprika’s en pepers en tomaten aan steekt).

En het onkruid tiert welig :-). En ik kan nu eenmaal niet oogsten, verzorgen, inmaken en ook nog wieden. En dan is wat ons betreft de prioriteit snel gesteld en komt het wieden op de laatste plaats. Maar wel het aardbeienveldje verzorgd. Zo was ze een week geleden:

Aardbeienveld voor opschonen

Beetje rommelig. Dat komt door alle stekken die de planten maken, die zetten zich binnen korte tijd vast en maken weer nieuwe stekken. Die zich weer vastzetten en weer stekken maken. Die zich weer vastzetten en….. En voor jet het weet heb je een veld vol kleine aardbeienplanten die dicht op elkaar staan en geen van allen genoeg ruimte, voedsel en vocht krijgen om mooie grote lekkere aardbeien te maken. Daarnaast was ook het stro van vorig jaar al voor een groot deel verteerd en groeide er flink wat onkruid.

En dus was het wel een dag werk; onkruid er uit halen en elke aardbei nakijken, alle uitlopers en stekken voorzichtig weg halen, sommigen waren het stadium stek al voorbij en zaten al flink vast in de grond. En daarna nieuw stro rond de planten. Zo. Je weet in ieder geval waar je het voor doet want nu ziet het veldje er zo uit:

Aardbeienveld na opschonen

Alle planten zijn weer alleen, en zonder onkruid, en omgeven door stro. Het ziet er wellicht toch nog een beetje rommelig uit, maar dat komt er in rijen van linksonder naar rechtsboven verschillende rassen staan. En sommige rassen maken extra grote planten en andere rassen blijven flink kleiner. Maar zo is het goed en zo laten we met een gerust hart de planten straks de herfst en winter in gaan. Ook handig van het stro (nu het weer in dikke laag tussen de planten ligt); eventuele nieuwe uitlopers/stekken zetten zich niet zo gemakkelijk vast als in blote grond. Als ik eens per week even controleer op nieuwe uitlopers kan ik die gemakkelijk even weghalen.

Binnenkort volgt trouwens maar eens een soort overall verslag over onze ervaringen met het stro in de tuin, maar daar ga ik dan eerst nog even wat foto’s ter illustratie voor maken. Ik kan wel alvast verklappen dat wij zeker weer nieuw stro gaan bestellen.

Zoete aardappel woekertIk moet ook nog wel even een aanvulling op de pagina over de teelt van zoete aardappelen schrijven. Want ze doen het hier goed in de kas (vorig jaar had ik ze in een grote pot buiten). Geen idee of er een beetje leuke oogst aan aardappelen aan komt, dat weten we eind volgende maand pas. Maar tegen die tijd zijn de stengels en bladeren wel bij de deur 🙂 Het groeit enorm, slingert tussen tomaten en pepers en komkommers en wat dan ook door. Geplant achterin de kas en nu liggen de stengels met bladeren al zo’n 4 meter verderop. Als ik de planten zo zie zou ik denken dat er echt reuzen-zoete aardappelen onder de grond moeten groeien, wie weet is het enorm veel blad en groei, en maar kleine aardappelen 🙂

Tot slot nog een foto van de Rhodochiton atrosanguineus:

Rhodochiton atropurpureusDoet het maar zelden goed. Maar nu ze in een echt grote pot staat, en in de volle zon, en met genoeg voeding en vocht, bloeit ze bijna overdadig. Met bijzondere bloemen in een dieppaarse kleur, ik vind ze altijd wat op klokken met extra lange klepel lijken :-).

 

 

 

Oogstmaand

….. en dat zullen we dan weten. Elke dag met tassen vol oogst naar huis (vorige maand ook al wel hoor, maar nu is er zoveel bij elkaar dat het bijna niet bij te benen is). Gisteren weer eens met een emmer tomaten naar huis, met courgettes (alweer ja), en kruiden. En zo snel naar de tuin want vandaag wordt de dag van het oogsten van bramen, blauwe bessen, sperziebonen, pronkbonen, paprika’s en komkommers.

Sperzieboon Pastoral in plant

En zo raakt de vriezer voller en voller. En er komt nog zoveel :-). De tomatentijd lijkt nu wel een beetje voorbij te zijn, we kunnen zeker nog voldoende oogsten om van te eten, maar de tijd van 2 emmers tomaten per week is nu wel voorbij. En dat is prima, voldoende saus in potten, voldoende sap in de vriezer. Één ras wil ik wel even apart noemen en dat is de Black & Red Boar. Ik zaai haar wel elke 2 of 3 jaar, want een erg leuke tomaat; vrij grote vleestomaten, mooie kleur van donkerpaarsbruin met bronsgroene streepjes, best vroeg, prima opbrengst, en dan ook nog een heerlijke volle tomatensmaak, extra zoetje, veel sap. Oftewel, ik hou wel een beetje van de Black & Red Boar. En zij blijkbaar ook van mij, want ik kon gisteren deze tomaat oogsten:

Tomaat Black and Red Boar

🙂

En als de tijd van tomaten langzaam voorbij gaat, komt de tijd van de paprika’s, er is altijd wel wat (ik klaag niet hoor :-)). Geen geweldig paprikajaar trouwens, met dank aan de slechte groei in kas 3, maar genoeg voor ons. En de eerste pepertjes rijpen. En eindelijk de eerste aubergine geoogst, het is hier wel echt een heel slecht auberginejaar, veel planten al vroeg last van meeldauw, slechte vruchtzetting en gewoon laat.

En afgelopen weekend de eerste rijpe pompoen geoogst:

Pompoen Galeux dEysine

De Galeux d’Eysines. Ze begon zonder wratten, en werd veel groter dan ik dacht. Dus ik twijfelde of ze wel klopte. Maar de wratten (het lijken wel doppinda’s) komen pas bij het rijpen. Er liggen nog 5 grote pompoenen (de grootste misschien wel 15 kilo zwaar). Deze kreeg na de regen (na de droogte daarvoor) een klein scheurtje, gelukkig zagen we het op tijd en hebben haar gelijk meegenomen. De andere pompoenen mogen nog een tijdje aan de plant blijven liggen, en als ze geoogst moeten worden mogen ze naar zolder, want ze zouden dan nog tot december bewaarbaar zijn. Ik heb trouwens gelijk een erg leuk recept van de pompoen gemaakt.

Plaattaart met pompoen 2

Jammer van de foto, maar deze Plaattaart met pompoen, geitenkaas, walnoten en rode uien was zo lekker dat we haar al voor de helft hadden opgesmuld voor ik bedacht dat ik het recept op de website wilde zetten en er dan een foto van wilde maken. Ziet er misschien niet lekker uit, maar is heel makkelijk te maken, en vooral, echt overheerlijk! Het recept kun je onderaan de pagina over de teelt van pompoenen vinden.

Nieuw voor mij, de zaden afgelopen winter gekregen, Nederlandse naam is kerstklimmer, Latijn is echt veel handiger bij het zoeken naar informatie en dan heet ze Diplocyclos palmatus).

Diplocyclos palmatus onrijp

Niet eetbaar trouwens, een soort sierkomkommertje. De 3 planten die ik in de kas heb staan groeien er lustig op los, zoeken al het raam op om buiten verder te slingeren. En sinds vorig week zien we de kleine gele bloempjes die gevolgd worden door olijfgrote vruchtjes, heldergroen met zilverwitte streepjes. Ze gaan in de herfst verkleuren naar rood met zilverwitte streepjes, vandaar de Nederlandse naam, de vruchtjes zijn lang houdbaar en worden in december als decoratie gebruikt. Ik zie het al wel een beetje voor me en ben benieuwd hoe ze nog verder gaat groeien, bloeien, hoeveel vruchtjes, wanneer ze kleuren, etc.. In ieder geval nu al leuk!

En tot slot dan nog een mededeling waar niemand die dit leest dan ook maar iets aan heeft. Maar ik wel, en dat is ook wat waard. Want ik ga uit eten, high tea, en dat zonder te betalen. Want ik heb dit jaar de wedstrijd gewonnen. Wie teelt de zwaarste Provenzano (is een grote tomaat).

Al 3 jaar hou ik samen met een tuinvriendin elk jaar een wedstrijdje, wie teelt de zwaarste tomaat. Uiteraard gebruiken we hetzelfde ras maar verder staat alles vrij, standplaats, voeding, dieven, wat dan ook, de zwaarste wint en de verliezer betaalt de high tea. Nou interesseert dat betalen me helemaal niet, ik wil met alle liefde een gezellige en lekkere high tea met een goede vriendin betalen. Maar na 3 jaar verliezen werd het voor mijn ego wel belangrij om toch ook eens te winnen. En dat is gelukt!!

Tomaat Provenzano gewonnen

Op de foto de eindstand van de wedstrijd, mijn zwaarste tomaat is de zwaarste tomaat van de wedstrijd (die van mijn tegenstandster was slechts een schamele 537 gram, dus gewonnen met een overmacht waar ik weer 3 jaar kan op kan teren (en de kans is best groot dat dat ook weer nodig zal zijn :-)).

En wat er met de tomaat gebeurd is? Die was genoeg voor een heel pannetje soep voor 2 personen.

 

Tomatensaus

Ik kreeg afgelopen dagen zowel in het tuindagboek als in de mail vragen over de inmaak van tomatensaus. En het is een mooie combinatie om dan het laatst gebruikte recept even hier te plaatsen en tegelijkertijd even reclame te maken voor een leuk initiatief van Mime; zij organiseert dit jaar bij haar eigen huis een tomatenfestival. Datum: 30 augustus. Plaats: Beugen. Zie voor verdere informatie deze flyer: Tomatenfestival Mime.

En dan mijn tomatensaus van dit jaar:

Tomatensaus

Ingrediënten:

  • 1 emmer tomaten (is ongeveer 6 tot 7 kilo)
  • 6 of 7 worteltjes
  • 1 bol knoflook, de teentjes geperst
  • 5 of 6 stengels bleekselderij
  • 3 uien, gesnipperd
  • 3 courgettes, geraspt
  • een flinke bos verse basilicum, grof gesneden, ook de stelen

Recept:

Ik weet het, het zijn flinke hoeveelheden. Maar je kunt natuurlijk gewoon wel wat terugrekenen wat je zou kunnen gebruiken als je 1 kilo tomaten hebt. Zelf maak ik nooit pastasaus van een paar tomaten, want het inmaken is best tijdrovend en dat doe ik dan graag gelijk maar in een grote hoeveelheid.

Verhit in een grote kookpan de olijfolie, en fruit daarin de fijngesnipperde ui en de geperste knoflook tot de uien glazig zijn. Snijd de worteltjes en de bleekselderij in vrij kleine stukjes (anders blijven ze later in de passe vite steken). Voeg toe aan uien en bak een paar minuten mee. Was de tomaten, verwijder de kroontjes en snijd ze grofweg in  stukken. Doe de tomatenstukken bij het uienmengsel en breng op middelhoog vuur aan de kook. Zeker in het begin moet je regelmatig roeren, omdat je geen water gebruikt kan het mengsel wat sneller aanzetten aan de bodem. Als het vocht uit de tomaten loslaat en het mengsel gaat koken kun je het vuur eventueel wat hoger zetten. En dan voeg je ook de geraspte courgettes toe.

Tomatenmengsel voor saus

Laat op zacht tot matig vuur koken tot alles helemaal zacht en wat ingekookt is (ongeveer een uurtje). Zet het vuur uit en voeg dan de grof gehakte basilicum toe (hoe korter basilicum wordt verhit, des te meer smaak zal ze geven, lang gekookte basilicum verliest veel van haar smaak). Laat het mengsel iets afkoelen tot je het veilig kunt gaan pureren of zeven. Zelf gebruiken we een passe vite, ook wel draaizeef of passerzeef genoemd. Erg handig als je vaak tomatensaus zelf maakt (of soepen of sauzen, etc.). Wij hebben zelf een supersonische elektrische (heel handig want kost geen kracht, maar kost wel bijna je trommelvliezen want maakt echt veel herrie :-).

Draai het tomatenmengsel door de passe-vite. In de keukenmachine kan ook, dan heb je alleen ook de zaadjes en velletjes in de saus, in de passe-vite krijg je een  tomatensaus zonder dat soort oneffenheden.

Tomatensaus in de zeef

Giet de tomatensaus in een pan en breng dit weer aan de kook. En maak ondertussen je potten schoon: met kokend water en soda, en spoel ze goed na met kokendheet water en laat het kokendhete water in de potten en deksels staan tot de saus kookt en dus klaar is.

Tomatensaus opkoken

Vul de kokendhete potten met de kokendhete tomatensaus, sluit ze goed af en zet ze ondersteboven. Als ze afgekoeld zijn kun je controleren of ze vacuüm zijn (als je het deksel niet in kunt drukken maar dat naar binnen getrokken is, is het vacuüm).

Tomatensaus in potten

Bedenk dat bij deze inmaak er geen conserverende middelen zijn gebruikt. De houdbaarheid hangt volledig af van de hygiëne, de heetheid van potten en inmaak (er  is dan geen bodem voor bacteriën) en het vacuüm in de potten. Is een pot niet vacuüm, zet die dan in de koelkast en gebruik die saus binnen een week of 2. De potten die goed vacuum zijn kun je zeker een jaar of nog wat langer bewaren (wij hebben nog 4 potten tomatensaus van vorig jaar, die maken we uiteraard eerst op voor we aan de oogst van dit jaar beginnen :-).

Nog even tot slot;

Wil je misschien eens een andere tomatensaus maken, dat kan natuurlijk ook. Misschien een saus die stukjes groenten bevat, of een gladde saus die andere ingrediënten bevat (met paprika, pepertjes, venkel, peterselie of wat dan ook). Kan allemaal, als je het beginsel van kokendheet mengsel in kokendhete pot maar aanhoudt. En natuurlijk geen ingrediënten gebruiken die bederfelijk zijn (dus geen zuivel bijvoorbeeld), maar gewoon alleen de groenten (bij voorkeur uit eigen tuin :-)). Je kunt ook gelijk zout toevoegen bij het koken/inmaken maar dat vind ik zelf niet handig, ik maak zelf liever het gerecht op smaak wanneer ik dat maak (ik gebruik bijvoorbeeld meer zout wanneer ik een saus van (ongekruid) gehakt maak dan wanneer ik bijvoorbeeld al zoutige ham of spek of bliktonijn gebruik).

En dan verder nog tot slot reclame voor mijn eigen inmaakpagina; dit recept staat ook op die pagina met inmaakrecepten, maar soms denk ik dat mensen die pagina niet zo gemakkelijk kunnen vinden. Het recept voor tomatensaus: Tomaten-basissaus. Maar daarnaast kun je ook nog veel andere leuke inmaakrecepten vinden op de pagina van de inmaakrecepten, denk aan jam en gelei, zoetzuur, chutney, sambal, en likeur. Misschien vind je er een leuk recept voor de oogst van dit jaar! Van de volgende emmer tomaten ga ik een Tamatar Kasaundi maken, een soort pittige chutney/saus van tomaten, gember, djinten, etc., er staat al een recept op de pagina van inmaak maar ik vond in de Delicious van deze maand een heel simpel recept voor deze lekkere chutney/saus dat ik volgende week ga proberen (en het recept op de pagina van de inmaak vermelden als het lekker is :-)).

p.s.: ik wil tot slot van dit verhaal nog even aangeven dat als je voor het eerst gaat inmaken wellicht ook even deze pagina zou kunnen lezen: Algemene informatie over inmaken. Daar kun je lezen wat je nodig hebt om in te maken, waar je op moet letten, etc., en ook een stukje over botulisme (naar aanleiding van de reactie van Tessa hieronder – en mijn reactie daar dan weer op).

 

Kunnen planten horen?

Is natuurlijk maar grapje, maar toch, soms vraag ik het me wel eens af :-). Iedereen die al een paar jaar tuiniert heeft het toch wel eens ervaren? Dat een fruitboom het niet goed doet, al drie jaar geen oogst. En dat je dan met je man of vrouw bespreekt dat als de boom dit jaar weer zo staat te niksen, dat het einde boom is en ze eruit gaat. En dat de boom dan vervolgens een overvloedige oogst geeft.

Of dat een vaste plant of struik slecht groeit of bloeit en je met elkaar bespreekt dat ze na de zomer wordt gerooid. En dat ze vervolgens juist heel goed gaat bloeien. Of erger nog, maar 1 bloem geeft maar die dan zo prachtig is dat je haar toch houdt.

Zo’n gevalletje hebben we nu weer. We zijn van plan om komend najaar en winter de achtertuin te veranderen. Dat wordt heel veel werk.

En dat werk bespraken we een week of 3 geleden in de tuin, liepen langs het paadje en de planten en bespraken waar het nieuwe pad komt, met welke tegels, welke planten er mogen blijven, welke mogen blijven maar verzet moeten worden, welke planten er gewoon uit gaan. En deze gaat eruit hebben we besloten:

Musa basjoo 2015

Musa basjoo, een winterharde banaan. Prachtig als ze het goed doet, en ze doet het eigenlijk ook al wel een jaar of 8 heel goed. Maar ze doet het zo goed dat de  bladeren heel groot worden. De onderkant van de plant is daardoor heel grijs en kaal, en boven waaien al bladeren kapot in de altijd waaiende zeewind. We hebben er nog wel even over staan verzinnen bij de plant, het is niet niks, een 8 jaar oude winterharde banaan te deleten. Maar uiteindelijk waren we het er over eens; ze gaat weg. En uitgraven is trouwens geen optie, ze is enorm groot en hard en wortelt heel diep. Nee, het zou een sadistisch dood voor deze plant worden; tot op de grond afzagen in november en haar dan dood laten vriezen in de winter, en dan zouden we ze haar als snot in de grond vinden in het voorjaar (mits het goed gaat vriezen), dat was ons plan.

Ze heeft ons vast gehoord. Want gistermiddag zagen we ineens dit:

Musa basjoo bloem

Een bloem! Een bloem in onze Musa basjoo! Tsjonge, moeten we dit dan deze plant wel aandoen. Als ze zo haar best voor ons doet. En dus weet ik het nog niet zeker, maar er is toch best een kans dat we haar gewoon in november weer in gaan pakken voor de winter, en dan mag ze blijven. Zucht….

Is er verder nog iets te beleven in de tuin. Ach. Gistermiddag met 3 emmers tomaten naar huis (is een kilo of 15, denk ik), zo’n 5 kilo sperziebonen, 2 kilo pronkbonen. 8 courgettes. 1 kilo bramen. 1 pondje blauwe bessen. Bleekselderij en basilicum, worteltjes en uien. Want met zoveel tomaten maken we maar tomatensaus. Gisteravond de knoflook en uien in wat olijfolie gebakken, vervolgens de geraspte worteltjes erbij, de in stukjes gesneden bleekselderij. En daarna 5 geraspte courgettes (daar dikt de saus zo lekker van in), en alle tomaten in grove stukken. Een uurtje gekookt. Vuur uitgezet, basilicum erdoor en zo af laten koelen. Met moeite in de koelkast gepropt. En nu gaan we haar door de draaizeef draaien. De saus koken we op en dan gaan ze de gesteriliseerde potten in. Is zo enorm veel lekkerder dan zo’n pot uit de winkel waar altijd iets zuurs en iets bitters in zit, en waar ik altijd wat last van mijn maag van krijg.

En gisteravond om 23 uur zaten we op de bank nog steeds sperziebonen schoon te maken. Vandaag eten we een deel ervan en de rest hebben we gisteravond gelijk ingevroren. De bramen zijn ingevroren (voor de bramenwijn en bramenport die we willen gaan maken), en de blauwe bessen zijn ook ingevroren (om er komende winter lekker cake of taart of dessert mee te maken).

Er zijn wel eens van die dagen dat we tegen de tijd dat we naar bed gaan geen pap meer kunnen zeggen….

Tot slot van dit tuindagboek nog wat leuke foto’s (vind ik dan hè):

Pronkboon Firestorm

Er komen nog heel veel meer pronkbonen aan, bovenin staan de planten nog in bloei. Dit is het ras Firestorm, gekocht in Engeland, samen met het ras Snowstorm. Grappig, Snowstorm bloeit wit en Firestorm bloeit rood en omdat er maar weinig zaden in een zakje zaten bedacht dat het leuke zou zijn om ze om en om bij de stokken te zetten. Dus de stok rechts van de stok op de foto heeft weer witte bloemen, daarnaast weer rode.

Pronkbonen zijn werkelijk niet te eten als je ze 2 dagen te lang laat hangen, het zijn dan echt ouderwetse scheermessen. Maar als je ze op tijd plukt zijn het wel echt ontzettend lekkere boontjes, met een ouderwetse, heerlijke bonensmaak. Misschien wel de lekkerste boon van alle bonen (alhoewel, daar doen we dan de Haricot Vert en spekboon en goede sperzieboon weel weer mee te kort). Maar sinds een paar jaar zetten we ze weer elk jaar, voor het mooi, maar zeker ook voor het lekker!

De tuintafel zoals die er nu uitziet:

Tuintafel 5-8-15Ja, het is een beetje rommelig. Maar ik ben er blij mee. Links de extra donkere Fuchsia waarvan ik de rasnaam kwijt ben. Rechts naar de Brugmansia de peper Mini Rocoto (die het buiten beter doet dan onder glas). Rechts vooraan wat Tagetes, links vooraan wat bleekselderij, en een pluimpje van de Amaranthus. Het één doet het beter dan het ander, maar voor nu ben ik er blij mee, het is mijn uitzicht vanaf de stoel waar we tussen de bedrijven even zitten en ik word er wel vrolijk van.

En nu nog vol in de tomaten, dat wordt volgende maand vanzelf minder en dan houdt het ook ineens op. Maar dan begint de tijd van de pepers pas goed. Op de foto het ras Trinidad Perfume (waarvan ik ernstig twijfel of ze wel klopt, maar het zijn officieel gekochte zaden bij een gerenommeerde zaadhandel – en alle drie de planten zijn identiek, dus ik wacht eerst maar af). De vorm lijkt niet helemaal te kloppen maar de opbrengst is er niet minder om. Ben benieuwd wanneer de pepers gaan rijpen en hoe ze dan zullen smaken.

Peper Trinidad Perfume plant

En tot slot dan nog een foto van de Tropaeolum die in een compostbak groeit.

Tropaeolum majus in compostvat

Het is een goed jaar voor Tropaeolum, ze tieren hier dit jaar welig. En bloeien mooi. Wij zijn er blij mee (en alle hommels en bijen ook).

Dit is het einde van dit tuindagboek, want ik ga nu aan de Musa basjoo vragen of ze van plan is om, als ze mag blijven, of ze dan elk jaar wil bloeien. En alsjeblieft niet zo van rafelige bladeren wil maken. Misschien hoort ze het (en luistert ze ook, want er zit een groot verschil tussen horen en luisteren). En misschien mag ze dan toch blijven….