Categoriearchief: Recepten

Tomatensaus

Ik kreeg afgelopen dagen zowel in het tuindagboek als in de mail vragen over de inmaak van tomatensaus. En het is een mooie combinatie om dan het laatst gebruikte recept even hier te plaatsen en tegelijkertijd even reclame te maken voor een leuk initiatief van Mime; zij organiseert dit jaar bij haar eigen huis een tomatenfestival. Datum: 30 augustus. Plaats: Beugen. Zie voor verdere informatie deze flyer: Tomatenfestival Mime.

En dan mijn tomatensaus van dit jaar:

Tomatensaus

Ingrediënten:

  • 1 emmer tomaten (is ongeveer 6 tot 7 kilo)
  • 6 of 7 worteltjes
  • 1 bol knoflook, de teentjes geperst
  • 5 of 6 stengels bleekselderij
  • 3 uien, gesnipperd
  • 3 courgettes, geraspt
  • een flinke bos verse basilicum, grof gesneden, ook de stelen

Recept:

Ik weet het, het zijn flinke hoeveelheden. Maar je kunt natuurlijk gewoon wel wat terugrekenen wat je zou kunnen gebruiken als je 1 kilo tomaten hebt. Zelf maak ik nooit pastasaus van een paar tomaten, want het inmaken is best tijdrovend en dat doe ik dan graag gelijk maar in een grote hoeveelheid.

Verhit in een grote kookpan de olijfolie, en fruit daarin de fijngesnipperde ui en de geperste knoflook tot de uien glazig zijn. Snijd de worteltjes en de bleekselderij in vrij kleine stukjes (anders blijven ze later in de passe vite steken). Voeg toe aan uien en bak een paar minuten mee. Was de tomaten, verwijder de kroontjes en snijd ze grofweg in  stukken. Doe de tomatenstukken bij het uienmengsel en breng op middelhoog vuur aan de kook. Zeker in het begin moet je regelmatig roeren, omdat je geen water gebruikt kan het mengsel wat sneller aanzetten aan de bodem. Als het vocht uit de tomaten loslaat en het mengsel gaat koken kun je het vuur eventueel wat hoger zetten. En dan voeg je ook de geraspte courgettes toe.

Tomatenmengsel voor saus

Laat op zacht tot matig vuur koken tot alles helemaal zacht en wat ingekookt is (ongeveer een uurtje). Zet het vuur uit en voeg dan de grof gehakte basilicum toe (hoe korter basilicum wordt verhit, des te meer smaak zal ze geven, lang gekookte basilicum verliest veel van haar smaak). Laat het mengsel iets afkoelen tot je het veilig kunt gaan pureren of zeven. Zelf gebruiken we een passe vite, ook wel draaizeef of passerzeef genoemd. Erg handig als je vaak tomatensaus zelf maakt (of soepen of sauzen, etc.). Wij hebben zelf een supersonische elektrische (heel handig want kost geen kracht, maar kost wel bijna je trommelvliezen want maakt echt veel herrie :-).

Draai het tomatenmengsel door de passe-vite. In de keukenmachine kan ook, dan heb je alleen ook de zaadjes en velletjes in de saus, in de passe-vite krijg je een  tomatensaus zonder dat soort oneffenheden.

Tomatensaus in de zeef

Giet de tomatensaus in een pan en breng dit weer aan de kook. En maak ondertussen je potten schoon: met kokend water en soda, en spoel ze goed na met kokendheet water en laat het kokendhete water in de potten en deksels staan tot de saus kookt en dus klaar is.

Tomatensaus opkoken

Vul de kokendhete potten met de kokendhete tomatensaus, sluit ze goed af en zet ze ondersteboven. Als ze afgekoeld zijn kun je controleren of ze vacuüm zijn (als je het deksel niet in kunt drukken maar dat naar binnen getrokken is, is het vacuüm).

Tomatensaus in potten

Bedenk dat bij deze inmaak er geen conserverende middelen zijn gebruikt. De houdbaarheid hangt volledig af van de hygiëne, de heetheid van potten en inmaak (er  is dan geen bodem voor bacteriën) en het vacuüm in de potten. Is een pot niet vacuüm, zet die dan in de koelkast en gebruik die saus binnen een week of 2. De potten die goed vacuum zijn kun je zeker een jaar of nog wat langer bewaren (wij hebben nog 4 potten tomatensaus van vorig jaar, die maken we uiteraard eerst op voor we aan de oogst van dit jaar beginnen :-).

Nog even tot slot;

Wil je misschien eens een andere tomatensaus maken, dat kan natuurlijk ook. Misschien een saus die stukjes groenten bevat, of een gladde saus die andere ingrediënten bevat (met paprika, pepertjes, venkel, peterselie of wat dan ook). Kan allemaal, als je het beginsel van kokendheet mengsel in kokendhete pot maar aanhoudt. En natuurlijk geen ingrediënten gebruiken die bederfelijk zijn (dus geen zuivel bijvoorbeeld), maar gewoon alleen de groenten (bij voorkeur uit eigen tuin :-)). Je kunt ook gelijk zout toevoegen bij het koken/inmaken maar dat vind ik zelf niet handig, ik maak zelf liever het gerecht op smaak wanneer ik dat maak (ik gebruik bijvoorbeeld meer zout wanneer ik een saus van (ongekruid) gehakt maak dan wanneer ik bijvoorbeeld al zoutige ham of spek of bliktonijn gebruik).

En dan verder nog tot slot reclame voor mijn eigen inmaakpagina; dit recept staat ook op die pagina met inmaakrecepten, maar soms denk ik dat mensen die pagina niet zo gemakkelijk kunnen vinden. Het recept voor tomatensaus: Tomaten-basissaus. Maar daarnaast kun je ook nog veel andere leuke inmaakrecepten vinden op de pagina van de inmaakrecepten, denk aan jam en gelei, zoetzuur, chutney, sambal, en likeur. Misschien vind je er een leuk recept voor de oogst van dit jaar! Van de volgende emmer tomaten ga ik een Tamatar Kasaundi maken, een soort pittige chutney/saus van tomaten, gember, djinten, etc., er staat al een recept op de pagina van inmaak maar ik vond in de Delicious van deze maand een heel simpel recept voor deze lekkere chutney/saus dat ik volgende week ga proberen (en het recept op de pagina van de inmaak vermelden als het lekker is :-)).

p.s.: ik wil tot slot van dit verhaal nog even aangeven dat als je voor het eerst gaat inmaken wellicht ook even deze pagina zou kunnen lezen: Algemene informatie over inmaken. Daar kun je lezen wat je nodig hebt om in te maken, waar je op moet letten, etc., en ook een stukje over botulisme (naar aanleiding van de reactie van Tessa hieronder – en mijn reactie daar dan weer op).

 

recept Herman

Naar aanleiding van alle reacties op ‘Herman’ in het vorige tuindagboek, en de vraag of ik het recept wil delen, bij deze dan hier maar het recept (want er zit echt geen groente in, dus ik kan het niet op een andere pagina plaatsen :-).

Bron: het boek Verrot Lekker van Christian Weij

Ingrediënten starter:

  • 250 milliliter handwarm water
  • 100 gram suiker
  • 1 zakje gedroogde gist
  • 225 gram tarwebloem

Ingrediënten voeding (en dit moet 2 keer gebeuren, op dag 4 en dag 9):

  • 250 milliliter melk (op kamertemperatuur!)
  • 200 gram suiker
  • 125 gram tarwebloem

Ingrediënten voor de uiteindelijke Herman-cake

  • 250 gram bloem
  • 200 gram suiker
  • 150 milliliter zonnebloemolie
  • 2 eieren
  • 2 theelepels bakpoeder
  • 200 gram rozijnen
  • 100 gram hazelnoten
  • 2 theelepels kaneel
  • 1 theelepel zout

Recept:

Voor de starter: los de suiker en de gist op in het handwarme water en laat het 10 minuten afgedekt staan. Doe de bloem in een grote plastic kom, giet het water met de suiker en gist erbij en roer alles met een houten lepel glad. Dek de kom af met plastic folie en laat Herman bij kamertemperatuur fermenteren.

Op dag 2 en 3 roer je 2 x daags; in de ochtend en avond; goed doorroeren met een houten lepel, en weer afdekken met de folie.

Op dag 4 ga je voor de eerste keer bijvoeden, voeg de ingrediënten toe uit het lijstje ‘Ingrediënten voeding’ en roer weer glad met een houten lepel, en dek af met plastic folie. Uiteraard ook in de avond weer even roeren en afdekken.

Op dag 5, 6, 7 en 8 roer je weer in ochtend en avond met de houten lepel en weer afdekken met folie.

Op dag 9 voed je het deeg weer met de ingrediënten uit het lijstje ‘Ingrediënten voeding’, en roer je het weer glad, afdekken met folie, en ook ’s avonds nog even roeren.

Verdeel Herman nu (na het voeden op dag 9) gelijk in drie gelijke delen; van deel 1 bak je morgen (op dag 10) de cake. Deel 2 is je starter van een nieuwe Herman dat je weer gaat volgen vanaf dag 1. En deel 3 geef je aan een vriend of vriendin die  er hopelijk blij mee is.

En zo dachten we vroeger als kind dat we Herman over de wereld zouden verspreiden. Het is echt heel lang geleden, wel 38 tot 40 jaar :-).

En dan tot slot de cake zelf (op dag 10 dus, 1 dag nadat je voor de laatste keer hebt gevoed):

Verwarm de oven voor op 160 graden. Voed Herman met alle ingrediënten uit het lijstje ‘Ingrediënten voor de Herman-cake’, en roer het goed door. Vet een cakeblik in en giet Herman in het blik. Zet Herman in het cakeblik in het midden van de oven en bak Herman in ongeveer 1 uur en 15 minuten gaar. Laat afkoelen en stort de cake op een bord of schaal.

Persoonlijke opmerkingen:

Ik heb Herman dus zelf nooit meer gehad/gemaakt, in mijn herinnering was het heel lekker maar die herinneringen zijn dus wel behoorlijk oud (in mijn herinnering was Biest ook erg lekker, of ik het daar nu nog mee eens zou zijn waag ik heel voorzichtig te betwijfelen, al zou ik het graag nog eens willen proberen :-).

Oftewel, als je dit recept wil proberen, dan is dat voor eigen risico. Bedenk dat het een soort van zuurdesemstarter is en dat het deeg leeft door wat je er zelf mee doet. En als je je dus niet goed aan de regels houdt kan Herman mislukken; te lage temperatuur of niet voldoende roeren kan er voor zorgen dat de gisting stopt, niet hygiënisch werken kan ervoor zorgen dat er bacteriën de overhand krijgen en alles gaat schimmelen. Dus zorg er goed voor! En dan bedenk ik dus gelijk bij dat Herman niet alleen een vriendschapsdeeg was dat je ombeurten met vriendjes en vriendinnetjes deelde, maar het was blijkbaar tevens dat wat in de jaren 90 en het millennium Tamagotchi en Neopets deden; je moet er ook goed voor zorgen, anders gaat het dood.

Ik ga zelf donderdag starten, dan is volgende week vrijdag de 9e dag en kan ik op zaterdagochtend de cake bakken en meenemen naar de tuin, samen met het deeg om weg te geven :-). En als je het ook gaat maken, en je wilt 9 dagen daarna je 3e deel van het deeg weggeven, print dit er dan bij uit voor erbij: Verrot Lekker – Herman

Tot slot nog even over het boek; er staan nog veel meer leuke recepten in die ik wil gaan proberen, van gefermenteerde tomaten en gefermenteerde bietjes tot Kimchi (gefermenteerde koolbladeren op Oosterse wijze), zuurkool, zoute bonen, aardbeienyoghurtsoda, appelcider, bramenport, basilicumazijn, gepekelde knoflook, tabasco, zuurdesembrood, en noem maar op. Ik ga er vast deze zomer nog wat recepten van proberen, en wellicht meld ik dat hier nog met het recept…. Ik hoop in ieder geval over 10 dagen in dit verhaal de foto’s even te plaatsen die ik van Herman-in-ontwikkeling en de cake ga maken.