Amandel

Amandel bloeit

De Latijnse naam voor de Amandel is Prunus dulcis. Die naam Prunus verklaard ook gelijk de prachtige en overdadige bloei in het voorjaar (zoals bijna alle Prunussoorten dat doen). Ze zou zeker niet misstaan in een siertuin; door die zachtroze bloei aan de dan nog kale takken in april, het groene blad in de zomer en de vruchten in het najaar.

Ze is een bladverliezende boom of struik, en kan wel 5-7 meter hoog worden. Als boom staat ze op een stam van 80-100 cm, als struik komen er meerdere takken uit de grond.

De Amandelboom zelf is winterhard, maar ze bloeit eind maart/april en dus moet je oppassen voor late nachtvorst want vorstschade aan de bloemen heeft uiteraard gevolgen voor de oogst. De bloemen worden bestoven door insecten.

Bodem en bemesting

Amandelboompjes staan graag in een neutrale of iets kalkrijke grond. Op zuurdere gronden zul je dus de grond moeten verrijken met compost en elk jaar in de winter wat kalk moeten strooien. Zelf geven we ook op onze kalkrijke kleigrond elke winter elke notenboom een handje kalk.

Amandelen willen graag een goede humeuze en warme grond; vochtig maar niet nat, en goed doorlatend. Bij het planten kun je flink wat compost toevoegen om het humusgehalte te verhogen.

Ze heeft ook wel wat voeding nodig; zelf geven we in het voorjaar wat koemestkorrels en in de winter wat kali. Ik las ook in een boek dat ze een jaarlijkse gift van wat beendermeel op prijs zou stellen al werd er niet bij uitgelegd waarom.

Planten en rassen

Amandel bloem

We hebben zelf 1 boom (op een stam dus) en dat is een Robijn, en eerlijk gezegd ken ik ook geen andere rassen. Van die ene boom haal je dus na een aantal jaar zeker al een leuke opbrengst maar mocht je meerdere bomen willen zetten, houd dan een plantafstand van zo’n 4 tot 5 meter aan.

Plant haar in de wintermaanden, wanneer ze zonder blad en in rust is, bij voorkeur in november want dan is de grond nog wat warm van de herfst – en wacht anders tot eind februari (indien mogelijk). Zoek vooral een warme, zonnige en beschutte standplaats voor haar; ze houdt van warmte en kan niet zo goed tegen koude stevige wind (is onze ervaring hier, dichtbij de kust).

Plant de boom of struik in een groot gat dat je gevuld hebt met rijpe compost of anders potgrond (in ieder geval niet in bemeste tuinaarde of verse mest of compost want dan kunnen wortels beschadigen/verbranden). Plant haar niet als er snel daarna een
vorstperiode wordt verwacht.

Bescherming

Je hoeft de oogst niet te beschermen want vogels eten de amandelen niet. Maar pas dus wel op voor nachtvorst tijdens de bloei in de lente. Je kunt ter bescherming wat vliesdoek over de boom draperen wanneer er nog echte nachtvorst verwacht wordt. Foto bloesem rechts.

Snoeien

Amandelboom jonge vruchten

Een Amandel is een krachtig groeiende boom of struik. De takken hebben sterk de neiging om recht naar boven te groeien (niet erg maar op een gegeven moment wordt ze dan toch wel erg hoog). Een Amandel snoei je juist niet in de wintermaanden (zoals je dan wel appels en peren kunt snoeien). Je snoeit een Amandel (en ander steenfruit) in de zomermaanden, of anders direct na de oogst. Snoeien in de zomermaanden heeft 1 groot voordeel; je kunt zien waar vruchten hangen en je snoei daar dus op aanpassen. Snoei al te lange en hoge takken tot op 1/3 terug, plus uiteraard de gebroken, dode, zieke of kruisende takken. En aangezien je de vruchten ziet hangen kun je eventueel niet dragen takken of terugsnoeien of inkorten.

Zelf ben ik niet zo goed in het snoeien van een Amandel; omdat ze zo omhoog groeit wordt ze me wel eens te hoog en daar snoeien zorgt niet voor een echt mooie boom met volle kroon. Misschien zou ze inderdaad als struik wat beter van vorm lijken šŸ™‚ Dat neemt niet weg dat we ondertussen al een paar jaar een leuke oogst amandelen hebben, en daar gaat het maar om.

Overige teelttips

Veel extra bijzonderheden zijn er niet, je kunt wat mulch om de boom: houdt onkruid weg en houdt vocht vast in droge perioden. In echt droge perioden zul je water moeten geven, maar ik moet zeggen dat dat op onze vochtvasthoudende kleigrond nog nooit nodig is geweest, wellicht op zandgrond wel.

Oogst en bewaren

Amandel barst

Zo rond eind september zie je de dikke groene vruchten barsten, zie foto rechts. Eerder hoef je ze echt niet te plukken; de dichte vruchten zijn met geen mogelijkheid open te krijgen, en als het wel lukt zijn de noten gewoon nog niet lekker.

Wacht vooral tot de vrucht helemaal open is gesprongen, nog verder dan op de foto, je kunt de noot dan zo uit de vrucht pakken. Als je te lang wacht kunnen de noten uit de vruchten vallen en met amandelen (niet erg hoor, dan raap je ze gewoon op, maar amandelen zijn niet zo groot als bijvoorbeeld walnoten en dat is wat lastiger zoeken en rapen. Zelf controleer ik dus liever elke paar dagen even wel noten rijp zijn om geoogst te worden.

Spreid de noten op een krant of in een bak uit, en laat ze zo een week of 2-3 drogen, op een droge warme plaats. Je kunt dan de amandelen kraken en rauw opeten. maar je kunt ze ook roosteren in een droge koekenpan.

Dat klinkt makkelijker dan het is. De noten zijn zo hard dat ik er wel eens een notenkraker op gebroken heb šŸ™‚ De amandelen zijn ook iets minder dik dan amandelen uit de winkel en ze hebben een klein bittertje. Maar toch erg lekker, enĀ het is ergĀ leukĀ om je eigen amandelen te oogsten en te kraken (met een goede notenkraker dus).

De noten bevatten een bruine schil die niet iedereen lekker vindt. Ik eet of verwerk ze met schil maar mocht je de echte ‘blanke’ amandelen willen zul je de amandelen even moeten blancheren in wat kokend water. Na een paar minuten blancheren en afkoelen in koud water kun je de bruine velletjes er makkelijker af halen.

Je kunt de noten (wel in velletje en schil!) zeker nog een maand of 5-6 bewaren (droog, donker en vrij koel).