Bleekselderij

Bleekselderij
Bleekselderij Siegfriedo

 

Bleekselderij is een bijzondere groente, ze wordt eigenlijk zelden of nooit als echte groente gegeten; gekookt op een bord. Maar ze wordt heel veel gebruikt om samen met bijvoorbeeld ui, wortel, knoflook, etc. een heerlijke bouillon, of saus (denk aan bijvoorbeeld de overbekende Bolognesesaus) te maken. En ze wordt in een kleine hoeveelheid als smaakmaker in stoofgerechten en ovenschotels gebruikt. En uiteraard rauw; in dunne plakjes gesneden is ze lekker in salades.

Ze heeft het karakteristieke van (snij)selderij maar dan knapperig en fris. Ze schijnt vochtafdrijvend te zijn.

Er schijnen ook mensen een allergische reactie op bleekselderij te kunnen krijgen, het sap van bleekselderij kan branderige rode plekken op de huid veroorzaken, ik heb dat trouwens zelf nog nooit ervaren of van tuinburen, etc. gehoord.

 

RASSEN

Er zijn zelfblekende en groenblijvende soorten. De zelfblekende rassen hebben een geelgroene kleur die ook zonder bleken deze kleur behouden. De groenblijvende rassen zijn donkergroen, door aanaarden van de grond (als je dat wilt) wordt ze mooi licht van kleur.

Voorbeelden van rassen:

  • Goudgele zelfblekende (zelfblekend)
  • Siegfriedo (zelfblekend)
  • Tall Utah (groene)
  • Groene Pascal (groene)
  • Green Sleaves (groen)

 

BODEM / BEMESTING

Bleekselderij behoort tot de bladgewassen en heeft een vrij forse bemesting nodig. Na het onderspitten van stalmest in de winter en/of een gift compost in het voorjaar kun je een week of 3 voor het planten een dosis organische bemesting met wat extra stikstof geven. Bleekselderij heeft veel vocht nodig, hier op onze vette klei is dat zelden een probleem maar zeker op zanderige grond moet je bij droogte regelmatig water geven.

 

ZAAIEN / PLANTEN

Bleekselderijzaad is heel fijn en het kiemt niet erg snel. Vervolgens groeien de zaailingen de eerste periode ook nog eens langzaam. Om die 2 redenen vind ik het prettig om begin maart al binnenshuis of onder koud glas te zaaien. Ook buiten zaaien kan goed maar wacht dan nog tot half april want ze kiemt het best bij een temperatuur zo rond de 20 graden. De kiemduur bedraagt zo’n 2 tot 3 weken.

Zaai niet te diep, het fijne zaad heeft weinig bedekking nodig. En geef nu al regelmatig water, de potgrond mag niet uitdrogen. Na de kieming duurt het nog wel enige weken voor de zaailingen groot genoeg zijn om uit te planten. Laat ze tot die tijd op een zo licht mogelijke plaats staan bij koele temperaturen, dat zorgt voor een mooi gedrongen groei.

Plant de zaailingen uit als ze minimaal 4 of 5 centimeter groot zijn en de eerste worteltjes aan de onderkant uit het potje groeien. Geef de zaailingen een zonnige standplaats, en geef ook dan weer regelmatig water. Verandering in toestand zoals verplanten, droogte, etc. zorgt voor een grotere kans op doorschieten (hoewel er wel steeds meer rassen worden gekweekt die minder snel doorschieten).

 

ZAAITABEL 

Bleekselderij tabel

 

BLEKEN

Bleken wordt niet vaak meer gedaan, simpelweg omdat er steeds vaker wordt gekozen voor de zelfblekende rassen. Om de groenblijvende soorten te bleken plant je ze uit in een geul van ongeveer 15 centimeter diep. Als de planten groot genoeg zijn bind je de bladeren met een stukje touw bij elkaar en breng je een deel van de grond uit de geul weer aan. Als de plant vervolgens weer gegroeid is breng je weer wat grond aan, en dit herhaal je nog 1 of 2 keer, tot je alleen nog de bladeren ziet en de stelen zich onder de grond bevinden en dus geen licht meer krijgen. En zo bleek je, groenten die geen licht krijgen worden lichter van kleur. Oogst wel op tijd want als er een natte periode komt, kunnen de stengels onder de grond natuurlijk gemakkelijk rotten.

Ik heb zelf geen ervaring met bleken hoor, wij behoren ook tot de groep “als het makkelijk kan…..” en kopen zelfblekende rassen. En voor bouillon en saus zijn ook ongebleekte donkergroene stelen prima, ze zijn alleen erg sterk van smaak en structuur om rauw in salades te eten.

Bleekselderij 2

 

OOGST / BEWAREN

Als je de stengels dik genoeg vindt kun je ze oogsten. Ze zijn een paar dagen houdbaar in de koelkast, handig voor gebruik in salades. Ik vries bleekselderij ook altijd in; rauw, in dunne plakjes, een handje per diepvrieszakje; handig voor als ik een bouillon of saus wil maken (zoals ik ook rauwe blokjes wortel en rauwe ringen prei per handje in zakjes invries), ik kan dan kiezen of ik 1 of meer zakje wil gebruiken voor een bepaald gerecht. De ingevroren plakjes worden wel heel zacht na het invriezen, niet geschikt voor salades, maar prima dus voor basisbereidingen en stoven.

 

ZAADTEELT

Het zelf oogsten van bleekselderijzaden is een hachelijke onderneming. Bleekselderij is tweejarig en je zult haar dus (vorstvrij) moet overwinteren zodat ze het jaar erop kan gaan bloeien. Ze is daarnaast ook nog eens een kruisbestuiver; er zijn een paar planten nodig van hetzelfde ras om zaden te kunnen oogsten, en er mogen geen andere rassen in de buurt staan. En tot slot kan ze ook kruisen met snijselderij en knolselderij!

Ik heb het zelf nog nooit geprobeerd, vooral omdat ze niet winterhard is en in pot vorstvrij moet overwinteren. In de lente moet ze dan weer uit worden geplant, ze gaat dan in de late lente bloeien en daarna worden de zaden gevormd.

De zaden blijven wel 5 tot 6 jaar kiemkrachtig.