Broccoli

Broccoli Summer Purple vert

Broccoli en bloemkool zijn zusjes, in sommige gerechten eet je ze zelfs samen. Het grootste verschil is dat broccoli in plaats van 1 vlezige bloemknop (bloemkool) juist meerdere bloemhoofdjes maakt.

Bloemkool is ook een soort onvolgroeide bloemknop, broccoli is al bijna bloem (als je haar eens ziet doorschieten weet je wat er mee bedoelt wordt – de broccoli wordt dan los, lichtgroen en gaat direct daarop al bloeien (bloemkool wordt meer een stengel waaraan dan de bloemen komen).

Broccoli bevat veel vitamines en mineralen, ze is wat pittiger van smaak dan de wat zachtere bloemkool, er zijn veel erg lekkere gerechten mee te maken, van koken tot roerbakken, ovenschotels, etc. Maar helaas………net als bloemkool is ook broccoli niet gemakkelijk te telen.

Wij telen ze al een paar jaar niet meer; simpelweg omdat het niet lukte, of er slechts een kleine broccoli te oogsten was, er slakken in zaten, etc. De oogst per plant is relatief klein: 1 stronk en dan nog wat “roosjes” ernaast. Toch zijn er mensen die wel succes hebben en ze graag telen. Kijk vooral ook bij de Teeltwijzen want er bestaat ook een winterbroccoli die wel makkelijker is.

Nu ik dit zo aan het schrijven ben, wil ik eigenlijk de winterteelt nog eens proberen, dat beviel toen best goed……..volgend jaar.

Broccoli Summer Purple horizontaal

En in 2012 zaden gekocht van een zomerbroccoli, en dan de Summer Purple Sprouting (foto rechts bovenaan en foto rechts), een broccoli die dus meerdere kleine roosjes geeft (zoals winterbroccoli, maar dan voor de zomerteelt). Een lekkere broccoli. 2012 was helaas geen goed jaar voor haar. Door alle overvloedige regen en en het daardoor onder water staan van de grond in juli heb ik de planten moeten rooien omdat ze dood ging door wortelrot. Dus helaas maar weinig oogst in 2012, uiteindelijk nog geen 300 gram per plant. Maar ik heb nog zaden over, en in 2013 krijgt ze nog een kans, in de hoop op een betere zomer….later meer……

Teeltwijzen en rassen

Er is een groot verschil tussen de gewone zomerteelt en de teelt van winterbroccoli:

Zomerbroccoli

Deze teelt is eenjarig, of het nu om vroege-, zomer-, of herfstteelt gaat, de broccolistronk oogst je in dat jaar, vroeger of later. Deze broccoli is altijd groen en de planten hebben 1 stronk met wat zijroosjes.

Winterbroccoli (ook wel “sprouting broccoli” genoemd):

Deze teelt zie je steeds vaker en lukte hier een stuk beter. Het enige nadeel van winterbroccoli vinden wij dat je er wel relatief veel planten voor moet zetten voor een goede opbrengst, per plant is de opbrengst best goed maar zo verspreid dat je elke keer met 6 broccoliroosjes naar huis gaat, niet voldoende voor een maaltijd. Het grote voordeel is wel dat het beter lukt, en dat de oogst valt voor er veel rupsen en slakken in zitten.

Ze start namelijk in juni en eindigt in maart-april van het jaar daarop. Ook leuk is dat er in de winterbroccoli niet alleen groene rassen zijn maar ook paarse en zelfs witte (hoewel ik het eerder crème zou noemen). De plant maakt niet 1 grote broccolistronk maar allemaal losse roosjes, verspreid over de hele plant. Bedenk wel dat je ook deze koolplanten moet beschermen tegen vraat (juist omdat er in de winter weinig te eten is voor vogels kunnen ze de volwassen planten tot op de nerf kaalvreten, bescherming middels een net is dus ook hier nodig).

Summer Spreouting Broccoli

Hier heb ik dus pas sinds 2012 ervaring mee, ik wist ook eigenlijk niet dat ze bestond tot ik de “Purple Summer Sprouting Broccoli” tegenkwam op internet. Zoals eerder gezegd, 2012 was geen goed jaar voor haar, dat had heel veel meer met het weer dan met het ras te maken, in 2013 in de herhaling dus….

Standplaats, bodem en bemesting

Al is broccoli iets minder veeleisend dan bloemkool, toch moet bij de broccoliteelt de grond behoorlijk vruchtbaar zijn (eigenlijk geldt dat altijd voor alle kolen – het zijn schrokoppen). De grond moet liefst vochtig zijn, maar mag niet kletsnat blijven (zorg voor een goede afwatering). Broccoli houdt ook niet van een al te warme plaats, halfschaduw is een mooie plaats voor haar.

En dan uiteraard de bemesting; naast een goede basisbehandeling van het onderspitten van stalmest en een gift compost lust broccoli een week of 2 voor het planten graag wat koemestkorrels, of bloed- en beendermeel, of 12-10-18 als je geen bezwaar hebt tegen kunstmest. Tijdens de groei zou wat patentkali nog goed zijn voor haar, maar of dat ook waar is weet ik eigenlijk niet, kwaad kan het in elk geval niet.

Zaaitabel, planttijd, oogsten en plantafstand:

Broccoli tabel

Opkweek

Je kunt natuurlijk buiten op een zaaibed zaaien, maar ik zaai liever voor, in de kas, in trays. De zaden van alle koolsoorten kiemen bij temperaturen tussen 10 en 20 graden binnen 1 tot 2 weken. De plugjes met zaailingen plant ik dan na het kiemen (als ze hun 3e blaadje krijgen) nog in 9-centimeter potjes. Dat hoeft niet perse maar als je die potjes dan nog een week of 2-3 laat staan krijg je mooie forse zaailingen die zo al een goede start hebben. Plant de zaailingen vervolgens vrij diep (net als bij bloemkool), en geef ze de eerste tijd regelmatig water.

Teeltzorgen

Naast de algemene teeltzorgen als gieten bij droogte, wieden, etc. is het handig, zeker op zandgronden, om koolkragen te maken: van rubber of plastic, 10 x 10 knippen, inknippen en een rond gaatje in het midden maken, dit om de voet van de kool vouwen om het leggen van eitjes door de koolvlieg (waarvan de larven aan de wortel van de koolplant gaan vreten) te voorkomen.

En ook hierbij weer het verhaal van de vogels, ze vinden alle jonge koolzaailingen erg smakelijk. Daarom zul je de jonge zaailingen met een hekwerkje van elektriciteitsbuizen of iets dergelijks en niet te grofmazige netten moeten beschermen, tot de zaailingen planten van zo’n 30 centimeter groot zijn geworden en ze niet lekker meer zijn voor vogels.

Het afdekken zoals je bij bloemkool doet door de bladeren over de zich ontwikkelende kool te vouwen is bij broccoli niet nodig (omdat ze groen is).

Oogst en bewaren

Het is belangrijk om broccoli op het juiste moment te oogsten; wacht je 2 dagen te lang, dan kan ze al tegen doorschieten aanzitten en dat maakt haar uiteraard minder lekker. Controleer rond de oogsttijd daarom elke dag even of je haar al kunt oogsten. De hoofdstronk kun je als eerste oogsten, een week of 2-4 later ontstaan er dan nog een aantal zijroosjes.

Bij de winterbroccoli moet je heel regelmatig de roosjes oogsten, ook omdat dit het maken van nieuwe en groei van bestaande roosjes bevordert. Van de winterbroccoli kun je wat meer van de vlezige stengel aan de roosjes laten zitten omdat die ook heel smakelijk zijn.

Eet broccoli vooral dezelfde dag, dan is ze het lekkerst. Je kunt haar wel een paar dagen in de koelkast bewaren maar hoe langer je wacht met eten, des te minder de smaak wordt.

Bij de winterbroccoli, als ik niet voldoende planten had, oogstte ik de roosjes die ik kon oogsten, en vroor die gewassen en gedroogd in. Als ik zo een paar dagen lang elke 2 dagen wat kon oogsten had ik toch ook een maaltje bij elkaar of ik gebruikte een paar roosjes in bijvoorbeeld roerbakschotels, samen met andere groenten. Bevroren in een hete pan hield ze dan nog het best haar smaak en structuur.

Zaadteelt

Zaad telen van de meeste koolsoorten en dus ook van broccoli is moeilijk. Ze is kruisbestuivend, kruist met bloemkool, maar ook met rode kool, witte kool, spitskool, koolrabi. Bovendien bloeit ze midden in de zomer, het zaad rijpt vervolgens in de herfst (in een natte herfst kan er dan veel zaad verloren gaan door rotting, schimmel, etc.). Als je het wilt proberen moet je dus zo vroeg mogelijk zaaien en de planten wat beschut tegen mogelijke regen planten. In de herfst snijd je dan de knop met zaden af en laat ze drogen. De zaden blijven 4 jaar kiemkrachtig, mits donker en droog en koel bewaard.