Subtiel

Dit wordt een kort blogje. Want ik heb eigenlijk geen tijd. En dat komt omdat ik het te druk heb. In de tuin, en in de keuken. En als ik komende herfst nog een zadenlijst wil openen zal ik daar onderhand ook eindelijk eens hard voor aan het werk moeten. Ik heb achter de schermen al flink wat soorten beschreven maar het grootste werk moet nog gebeuren; oogsten, drogen, schonen verpakken, labelen. Dat betekent dat ik me een klein beetje terug ga trekken. Want anders krijg ik het gewoon niet af voor de winter.

Dat heeft helaas ook als gevolg dat ik minder tijd heb voor het beantwoorden van vragen. En dan bedoel ik niet alleen de vragen in de reacties op een blog, maar vooral ook alle mailtjes die ik krijg; van welke tomaat ik op de foto herken tot welk beestje wellicht een boerenkoolplantje kan hebben opgevreten. Van hoe rijp je een aubergine moet oogsten, en hoe je appelazijn kunt maken, tot of je nu nog bonen kunt zaaien. En wanneer de zadenlijst uitkomt, er zijn zelfs al een aantal mensen die zaden bestellen 🙂 . Ik ben weer terug op het niveau van opstaan en direct de computer aan, ontbijten terwijl ik typ en pas 2 uur later aan de dag beginnen. En dus bij deze het verzoek om me vooral in relatieve rust aan de zadenlijst te laten werken 🙂 . Alvast heel hartelijk dank!

Dat gezegd hebbende……

Ik heb een website waar mensen (ik hoop met plezier) mijn schrijfsels over tuinieren lezen. Maar eigenlijk kennen mensen me natuurlijk niet echt. Bij deze een klein inkijkje in waar ik van hou, en ik kan dat het beste illustreren met foto’s.

Ik ben eigenlijk een gematigde moestuinder. Ik hou van niet te veel, niet te groot, niet te hoog, niet te bijzonder en niet te opvallend. Ik hou niet van felle kleuren, en al helemaal niet van vreemde kleurencombinaties. Hieronder zie je wat voorbeelden (en voor alle duidelijkheid; je kunt dus op een foto klikken om die in volledig formaat te zien):

Een hoekje in onze kleine achtertuin. Best netjes zo, alleen jammer dat het zonnescherm niet meer helemaal uitgerold kan worden. Ach, we kunnen ook onder deze Musa basjoo zitten als we schaduw willen:

 

Een Dahlia in de moestuin, met bloemen zo groot als kinderhoofdjes (alhoewel, het hoofd van een grote volwassen vent is waarschijnlijk een betere vergelijking):

 

Aubergientjes. De aubergine in het midden is van het ras Tsakoniki, na de foto chutney van gemaakt, ze woog 743 gram, schoon aan de haak:

 

En dan nog even een foto van de subtiele kleurencombinatie van een donkerbladige Canna met rode bloemen, voor een roze bloeiende Polygonum oriëntale:

 

Nogal gewoontjes zijn deze tomaten van het ras Brad’s Atomic Grape:

 

En ook pepers zie ik het liefst in een niet al te opvallende kleur, zoals deze Chinese Five Colour:

 

En dan tot slot nog een foto van een lieflijk bloempje. De plant is ondertussen ruim 2 meter hoog, en elke bloem is ruim 25 centimeter lang. Een Brugmansia natuurlijk

 

En dat is dan wel een kleine samenvatting van mijn  voorkeuren. Heb ik dan niets nuttigs te melden? Nou ja, morgen naar de tuin, om bramen te plukken. En de eerste tomatenplanten zijn op en uitgeput en leeg en gaan we uit de kas verwijderen. En dat geldt ook voor een komkommerplant die dik in de meeldauw zit. En we gaan winterrammenas zaaien, en veldsla. En we kunnen pompoenen oogsten. En nog wat gezaaide snijbiet en paksoi uitplanten.

En ik heb het plan om een verhoogde bak met ‘wintersla’ te zaaien. Met daarin winterpostelein, slasoorten, rucola, mosterdblad. Daarover later meer!

 

Huisvlijt

 

En zo oogsten we maar door. Weer een volle emmer tomaten geoogst, en de eerste echte oogst paprika’s (op de foto hierboven zie je een assortimentje oogst van dit weekend). En de eerste pepers. We dachten dat de courgetteplanten een beetje op het einde van hun leven waren, maar ineens lagen daar dit weekend weer 9 courgettes (en we zagen ook weer nieuwe bloemen).

De courgettezaailingen die we in de eerste week van juli zaaiden zijn uitgeplant in een verhoogde bak, en de planten zijn ondertussen al weer zo’n 40 centimeter in doorsnede. We hopen op een mooie nazomer en nog een leuke oogst van deze planten in september (en misschien zelfs oktober).

We hebben ondertussen genoeg tomatensap ingevroren, tomatensaus ingemaakt, courgettes ingevroren, komkommers weggegeven, etc.). De paprika’s van de foto hebben we schoongemaakt en in blokjes gesneden ingevroren, die gebruiken we in de winter voor pasta, soep en saus.

 

Maar wat kunnen we dus doen met de oogst die we afgelopen weekend mee naar huis namen?

Eureka: “Moestuin Kasaundi”!!

Kasaundi is wat men noemt een condiment, zoals ketchup dat is, en piccalilly, mosterd, sambal, etc.. Kasaundi komt uit India. Ik vond deze omschrijving op internet:

“Kasaundi is an Indian chutney or sauce, often based on tomatoes. There is chilli warmth without the overpowering heat. The rich, deep flavours come from mustard seeds & garlic. No fridge or pantry should be without kasaundi Use it as a chutney on BBQ’d meats, with crackers and aged cheddar, spread on sourdough, top with mozzarella or gruyere & melt under the grill. The options are endless!”

Klinkt lekker hè? Ik ken zelf 2 vormen; kasaundi van tomaten (een recept daarvan kun je ook op mijn inmaakpagina vinden) en kasaundi van aubergines. Ik bedacht; dan moet “moestuin kasaundi” dan toch ook kunnen?

Dus gepuzzeld en verzonnen, gemeten en afgewogen, bedacht en  gemaakt. En lekker!! En dan hebben we het alleen nog maar warm geproefd, de potten staan nu ondersteboven af te koelen en eigenlijk is ze pas over een week of 2 echt lekker (wanneer de smaken zich hebben kunnen ontwikkelen).

Het volledige recept heb ik uiteraard op de pagina met inmaakrecepten geplaatst (onder de M van Moestuin Kasaundi), ook voor onszelf want ik weet volgende week zelf ook niet meer wat er in welke hoeveelheid in zit 🙂 .

Ik kan even de ingrediënten laten zien, en die zijn deels Indiaas, zoals koenjit, gember en djinten. En deels toch uit een oud-Hollandse moestuin zoals komkommer, uien en appelazijn.

 

Voor zover wij het nu kunnen inschatten, warm geproefd, heeft het alles; zoet en zuur, zout en pittig, fris en kruidig. Er is één maar; het is wel veel werk. Maar dat is dan mooi voor een regenachtige dag. En het resultaat mag er dan ook zijn; 11 potten heerlijke Moestuin Kasaundi:

Als ze zijn afgekoeld kijken we of ze vacuüm zijn en gaan de potten naar zolder. Maar 1 pot gaat direct de koelkast in, we zijn benieuwd hoe het over een paar dagen, en koud, smaakt.

Morgen een dag naar de volkstuin; wieden en water geven (in de kas). En voorgezaaide paksoi, snijbiet en herfstandijvie uitplanten. Ik geloof zowaar dat er geen oogst mee naar huis hoeft. Joepie, morgenavond ‘vrij’!

Tot slot nog een bloemenfoto. Van Cosmos sulphureus Bright Lights, een mengsel van geel, oranje en rood. Bloeit de hele zomer, rijk, vrolijk en in zomerse kleuren:

Discussie

De tomatenoogst is dit jaar bijzonder goed. Ondanks de hitte, de brandende zon en de woekerende planten (want omdat het zo vaak zo warm was konden we niet de kas in om te dieven en op te binden). Maar gisteren kwam er dan eindelijk regen, heel fijn, want de buien kwamen zonder hagel of bliksem. En de vooraf aangekondigde windkracht 8 viel achteraf gezien ook mee.

Zo’n regenachtige dag komt goed uit; dat wordt een kasdag. Want daar is na weken van alleen maar tikken en oogsten en water geven meer dan genoeg te doen. Ik dief, tik, top en bind op. Ruud wiedt, ruimt op en geeft water.

En ik pluk natuurlijk. Terwijl Ruud me dat uitdrukkelijk heeft verboden. Bij de laatste 8 liter tomatensaus die ik vorige week maakte meldde Ruud het al: “Dit is de laatste soep of saus die we inmaken. We hebben veel te veel. Ik kan het allemaal niet meer kwijt, niet in potten en niet in de vriezer”.

Maar ik kan dit toch niet laten hangen:

Tomaat Tarasenko Hybrid #2

 

Tomaat Sweet Cream

 

Tomaat Swan’s Fluff

 

Tomaat Howard German

 

Ik zeg: “Maar dat is toch zonde Ruud? We gaan komende winter wel wat extra tomatensoep eten. Of zo”. Ruud zegt: “Niks daarvan, we zijn er klaar mee”.

Ik opper nog: “Maar Ruud, ik moet toch ook nog zaden oogsten voor de zadenlijst”. Ruud: “Oh, maar dat is geen probleem, ga je gang. En dan spoel ik het restproduct wel door de wc”.

Nou ja, mijn allerliefste  tomaten niet meer willen is al akelig, maar het dan ook nog een restproduct noemen gaat me te ver. Trouwens, wie is hier nou eigenlijk de baas? Ruud vindt dat hij het is. Hij draait zich om en daarmee is de kous af. Wat hem betreft dan. Hij grist een heel erg oude, verkleurde en verweerde regenjas uit de kas, trekt die aan en brengt maar weer een kruiwagen vol onkruid, en takken/bladeren van tomaten weg:

 

Als hij terug komt vraag ik nog waarom er wel 2 vriezerlades helemaal vol met bonen mogen worden gepropt, maar er slechts 1 lade mag worden gevuld met bakken met tomatensap. Ik krijg geen antwoord. Misschien omdat het voor zijn standpunt beter is om deze discussie niet in te gaan.

Afijn, ik pluk dus tomaten, en tomaten, en tomaten:

Tomaat Grushovka

 

Tomaat Cherokee Chocolate

 

Tomaat Reinhard’s Black Zebra

 

En ik vertrek uiteindelijk met 2 emmers vol met tomaten naar huis. Als later in de middag Ruud thuis komt en vraagt wat we eten, zeg ik “Spaghetti. En voor morgen heb ik tomatensoep gemaakt. En dan is het tomatensap al weer op, zoveel was het dit keer niet”. Dat ik op zolder achter de al ingemaakte potten saus nog 4 grote potten vers ingemaakte tomatensaus heb verstopt weet hij niet (tot nu dan). Mocht hij er alsnog iets van zeggen, dan kan ik altijd nog zeggen dat we overmorgen boontjes zouden kunnen eten. Want die kunnen nog steeds vers worden geoogst, en dat terwijl we er ook al zo belachelijk veel van van hebben ingevroren dat er bijna niks anders meer bij kan.

Tot slot nog even: ik heb op de website van Pokon ook een blog geschreven, over mijn 10 meest favoriete moestuinbloemen plus de redenen waarom ze zo favoriet zijn, en met lekker veel bloemenfoto’s: Mijn 10 favoriete moestuinbloemen.

 

Druppels

Nee jôh, ik bedoel geen regen.  Dat is hier niet gevallen. Maar heel in de verte (richting volgend weekend) gloort er wat hoop; de  weersverwachting laat nog een week tropische warmte en droogte zien, maar daarna lijkt er toch echt wat meer kans op regen (en temperaturen rond de 22 graden) te komen. Nog even volhouden (en voor alle zekerheid blijven duimen)!!

Nee de druppels die ik in de titel noem zijn druppels zweet. Door de temperatuur, maar ook door het sjouwen en koken. Gisteravond gingen we naar de tuin (overdag is het er letterlijk ‘niet te harden’). Om tomaten te plukken. De oogst was ruim 15 kilo tomaten, en een plastic tas vol met paprika’s. Verder alweer 6 komkommers, plus een handvol pepers. Meer niet? Nee. Maar dat komt omdat we 2 dagen daarvoor ook al op de volkstuin waren om te oogsten, toen gingen we ook al met een fietsmand en fietstas vol naar huis:

 

Vijf (overigens héérlijke) maïskolven (de rest was nog niet rijp maar komende week wel). Een paar appeltjes, wat aubergines, uiteraard alweer courgettes. Kilootje bonen (voor Ruud), nog eens 3 komkommers en ruim 10 kilo bieten. Niet op de foto maar ook geoogst: een emmer zomerwortelen.

En dus stonden we deze week 2 keer een paar uur in de keuken; wortels schrappen, tomaten koken, zeven en inmaken, bieten koken en invriezen (en met deze temperaturen is het invriezen echt veel leuker dan het koken).

Vandaag dus weer tomaten, paprika’s en pepers.

Nog meer druppels:

 

Links achter zie je de mooie vleestomaat Cherokee Chocolate, rechts en midden achterin de romatomaten van het ras Howard German. De groene ‘druppels’ links zijn tomaten van het ras Green Tiger, en rechts de gestreepte tomaten van het ras Sweet Cream, midden vooraan Balerinka en links de wel heel bijzondere Brad’s Atomic Grape. Die ‘druppels’ heb ik nog even apart gefotografeerd:

 

Ik heb in mijn leven toch al best veel tomaten geoogst maar zelfs ik was een beetje zoekende naar het juiste moment van oogsten. Want ze is donkerpaarsblauw, met olijfgroen, en bronsgroen, maar er zit ook wat kaneelbruin is, en zelfs wat baksteenrood. En de tomaatjes zijn behoorlijk stevig (anders zou ik wel makkelijker kunnen voelen wanneer ze goed rijp is).  Ik heb het uiteindelijk blijkbaar toch goed gedaan want de smaak is lekker fruitig, vlezig maar ook sappig, stevig en lekker zoet.

Excuses voor de scheve foto (met zoveel zon is foto’s maken lastig want ik kan het scherm niet goed zien):

 

Het is in ieder geval duidelijk dat de tomatenoogst nog niet voorbij is. We oogsten nu van tros 2 en tros 3 van onderaf geteld. Nog 2 tot 4 trossen te gaan (en 1 tros van bijna elke plant is verloren gegaan door extreme warmte en een te hoge luchtvochtigheid = bijna geen enkel bloempje in die tros bevrucht). We treuren niet, er komt echt nog meer dan we op kunnen eten.

De oogst van paprika’s begint nu ook volop op gang te komen. Ook bijna een beetje druppelvormig:

 

Een nieuwe favoriet, dankzij de mooie lilapaarse bloempjes, de bijna  lakzwarte kleine paprika’s die uiteindelijk donkerrood afrijpen. En de zeer goede opbrengst, de takken breken bijna onder de grote hoeveelheid paprikaatjes. Ze heet Gypsy Baron.

We oogsten, en we geven water. In die volgorde. En voor veel meer dan dat hebben we geen tijd (en trouwens ook geen puf). Toch heb ik nog wel wat gezaaid, en dat moest wel (ik geef toe, met enige tegenzin) uitgeplant worden. Helaas heeft kurkdroge kleigrond de eigenschap keihard te zijn. Met een schepje kwamen we de grond niet in. Dus de kale grond maar water geven (kost ook weer extra tijd). En uiteindelijk: jawel!! De witte stokken waar het net overheen hangt kregen we ook de keiharde grond niet in; uiteindelijk heeft Ruud met een ijzeren pijp en een moker eerst gaten geslagen waarna we vervolgens de stokken de grond in konden zetten. Tjongejonge, het wordt nu wel echt tijd voor regen hoor.

 

De late koolplanten zijn dus zowaar uitgeplant; savooikool, spitskool, boerenkool, Chinese kool. En als je goed kijkt zie je erachter in een ander vak nog een stukje van jonge stambonenplanten, maar die hebben het wel erg zwaar.

Voor dit weekend staat het zaaien van een paar laatste rijtjes worteltjes en bietjes op het programma. En herfst-/winterandijvie en nog wat sla. En ik waag nog een gokje met een rijtje stengelui. De zaden zijn al 2 jaar oud en kiemen waarschijnlijk volgend jaar niet meer, ik probeer het gewoon en hoop dat we er komende herfst wellicht wat van kunnen oogsten.

Ik hou het een beetje kort, het is nu in huis nog 27 graden en buiten ondertussen een paar graden koeler minder warm. We gaan lekker op het terras zitten voor we weer een nieuwe plaknacht in gaan. Natuurlijk tot slot wel nog even een bloemenfoto:

De eenjarige Ipomoea Mont Fuji. Zeker niet de makkelijkste Ipomoea maar in een grote pot op het warme terras heeft ze het dit jaar prima naar haar zin.

Blijven duimen hè!!