Categorie archief: Blog 2019

De website

Het was deze week te nat, of te koud, of te mistig of ik had verplichtingen. Een hele week niet naar de volkstuin, het was bijna afkicken.

Maar thuis zijn we wel hard opgeschoten; alle kuipplanten zijn teruggesnoeid en naar zolder gesjouwd. En Ruud is begonnen met het terug knippen van de Dahlia’s die door de nachtvorst op woensdag als een plumpludding in elkaar zijn gezakt.

Anderhalve week geleden:

 

Afgelopen woensdag:

 

Ik heb in het late voorjaar in het Algemeen Dagblad een artikel van Romke van der Ka gelezen, waarin hij schreef dat hij zijn Dahlia’s vorige winter niet meer uit de grond had gehaald om vorstvrij te overwinteren. Hij had ze gewoon in de grond laten zitten. Hij schreef dat de planten in het voorjaar wel wat later uitliepen maar ze de winter wel hadden overleefd, en er later in de zomer en herfst niet minder om bloeiden.

En ik hoorde nog meer soortgelijke verhalen van andere mensen. Dus dit jaar gaan we dat ook proberen, dat scheelt ons veel werk en  tijd (nu omdat we ze niet hoeven te rooien, en in april nogmaals omdat we ze niet hoeven te planten). En het scheelt ook ruimte op zolder. Ik ga dit weekend (nu het eindelijk een paar dagen droog is geweest) herfstbladeren bij elkaar rapen om over de Dahliaplanten te verdelen. Of misschien neem ik wel wat vuilniszakken mee naar tuin en gaat er wat stro uit de paardenmest mee naar huis, ook een goede bedekking. Want de eerste kar paardenmest is daar bezorgd.

We hopen volgende week eindelijk weer een paar uurtjes naar de tuin te kunnen, om verder op te ruimen en schoon te maken, om te snoeien en om te oogsten (boerenkool, pastinaken, savooikool, bieten, aardperen, koolraap, palmkool, of anders iets lekkers als sla, rucola, snijbiet, paksoi, etc. uit de kas). En vrijdag waren we wel even 2 uurtjes op de tuin en konden we uit de kas (eind september gezaaid) radijsjes oogsten!

 

Ik heb dus niet heel veel over de tuin te vertellen. Maar wel over de website. Ik ga na dit weekend de zadenlijst sluiten, want het overgrote deel van de soorten is uitverkocht en van de rest heb ik vaak slechts nog enkele zakjes. Dan kan ik alle tijd die ik over heb gaan besteden aan het bijwerken van de pagina’s. En daar ben ik al volop mee bezig, fijne klusjes voor regenachtige of koude dagen,

Ik heb afgelopen week alle soorten die in de zadenlijst stonden in de databases gezet (dus de databases van eenjarige bloemen, van tomaten, aubergines, pepers en die van paprika’s zijn bijgewerkt): Databases

En nu is dit aan de beurt:

 

Allerlei recepten en inmaakrecepten, een warboel van krabbels en afkortingen op smoezelige papiertjes in een haastig handschrift vol vlekken. Maar dat zijn de beste, want dan zijn ze uitgetest en goed bevonden. En ik begrijp die krabbels zelf zelf gelukkig (nog) prima.

En dus heb ik afgelopen zomer al het recept voor de Jam van vijgen met sinaasappel en pijnboompitten geplaatst. Maar voor de andere 2 vijgenjam-recepten heb ik geen tijd meer gehad. Tot nu. Ik heb daar nu het recept voor Jam van vijgen met rum en rozijnen aan toegevoegd. En ook het recept voor Jam van vijgen met sinaasappel, chocolade en hazelnoten geplaatst. Allemaal lekker en toch anders.

 

En aangezien ik toch de briefjes met inmaakrecepten zat uit te pluizen heb ik ook gelijk het recept voor een heerlijke Ketchup van geroosterde tomaten (met paprika, ui en pepers) geplaatst. En vervolgens ook nog een leuk en lekker recept voor een zomerse zoetzure frambozenazijn (die verrassend lekker blijkt te zijn).

 

En een inmaakrecept voor een lekkere friszoete frambozensaus.

En een inmaakrecept voor harissa

En een inmaakrecept voor stoofpeertjes in cider

 

En een bakrecept voor Blondies met frambozen

En een recept voor een eenvoudige maar heerlijke en winterse ovenschotel: ‘Moussaka’ van pompoen

En voor de afwisseling ben ik ook begonnen aan het bijwerken van informatiepagina’s. Ik heb eindelijk de pagina over de teelt van vijgen bijgewerkt. Wat was dat ondertussen een verouderde pagina zeg, ik heb die pagina bijna volledig herschreven: Vijg

En ik heb ook de stokoude pagina van de witlof aangepast/herschreven: Witlof

En nu wil ik nog zoveel pagina’s bijwerken dat ik af en toe gewoon niet weet welke pagina er nu eerst aan de beurt komt. Wat ik heb bijgewerkt meld ik in de blogs van de komende weken/maanden. En als iemand een tip heeft voor een overduidelijk sterk verouderde pagina, te herkennen aan kleine fotootjes, dan hoor ik graag! Op de alleroudste pagina’s staan die foto’s zelfs niet in het midden maar links of rechts in de tekst. Ook tips m.b.t. niet werkende links of andere technische fouten zijn welkom!

Volgende week beloof ik eens wat te schrijven over de vruchtwisseling in de kas en hoe wij de kas in de winter verzorgen.

Voor nu staan de kassen vol en valt er weinig anders te doen dan te oogsten, zondag eten we weer sla (op de foto zie je pluksla, mosterdblad en erachter nog net een stukje van een rij rucola). Het is heerlijk om nog zoveel uit de kas te kunnen oogsten. Maar Ruud klaagt dat de vriezer nog steeds propvol zit. En dat klopt. Het is een luxeprobleem 🙂

Zestig

Ik schreef in juni 2017 al eens een blog over het aantal potten in onze tuin, en over hoe ik Ruud elk jaar beloof te minderen, maar dat dat elk jaar mislukt: Tel even mee

Nu is het echt zover. Na 2 gortdroge zomers waarin we elke dag weer zeulden met gieters water ben ik er nu zelf ook wel klaar mee.

Afgelopen zomer dacht ik nog aan het blog van 2017 terug. En ik telde eens de potten die we in 2019 hadden staan. Ik had er pen en papier bij nodig. Toen ik uitgeteld was vroeg ik aan Ruud hoeveel potten hij dacht dat we hadden. “Ik denk wel een stuk of vijfentwintig”, zei Ruud. “Negenenvijftig” antwoordde ik.

“NEGENENVIJFTIG?!”, roept Ruud. Ik ben meestal degene die de potten water geeft (terwijl Ruud ondertussen in de kassen water geeft) dus ik had al wel een flauw vermoeden dat het flink meer dan vijfentwintig zou zijn. Toch zou ik ook niet hebben gegokt dat het er zó veel zouden zijn.

Erger nog, een paar dagen later liepen Ruud en ik in een tuincentrum (ook al heb ik niks nodig, tuincentra en plantenwinkels hebben een onweerstaanbare aantrekkingskracht op me). Ik zag daar een mooie donkerrode klimroos met weinig doornen. En terwijl ik de roos nog eens van alle kanten bekeek en het labeltje nogmaals las en nog eens naar de (aantrekkelijke) prijs keek, zei ik tegen Ruud dat ik eigenlijk op dat moment geen plaats had voor de roos: ik zou pas plaats kunnen maken als er in de herfst wat Canna’s uit de grond zouden worden gehaald.

“Dan houd je de roos toch tot de herfst in pot”, zegt Ruud. “Dan kom je gelijk op zestig, dat is een mooi rond getal”. Het sarcasme droop er vanaf. Maar eigenlijk vond ik het wel een goed plan, en een goed  excuus om een mooie roos te kopen. Ruud besefte al snel dat zijn opmerking een verkeerde uitwerking had 🙂

Ik kan hier nu, net als in het blog van juni 2017, een opsomming geven van alle planten die we dit jaar in potten hadden. Maar dat is dus een lang rij, en het zouden ook heel veel foto’s zijn. Daarom heb ik ze wat gegroepeerd. En dit zijn ze dus ook nog lang niet allemaal. Maar om er in ieder geval een aantal te laten zien helpt het mij ook gelijk een beetje om er afscheid van te nemen. Want zestig zijn er echt dertig teveel. Ruud heeft dat lang geleden al bedacht, en ik heb het nu ook besloten.

Foto 1: Brugmansia’s

 

Prachtige kuipplanten, bloeien rijk, geuren heerlijk. Maar ze worden zo groot, en zwaar. Het valt niet mee om ze in november naar zolder te sjouwen, en in april weer naar beneden. En ze drinken niet, ze zuipen, elke Brugmansia in de zomer elke dag een gieter water. En we hadden er 9 (waarvan 2 dubbele omdat ik ze eens stekte en die stekken vervolgens weer niet weg kon doen). We hebben er vorige maand al 2 weggedaan, en nu heb ik voor nog 3 Brugmansia’s een goed tehuis gevonden. We houden er dus 4 (een witbonte, een lichtroze, een donkerroze, en een gele dubbele). Met meer ruimte zullen de planten en bloemen vast meer opvallen want nu stonden ze uiteindelijk door ruimtegebrek allemaal een beetje op een kluitje. “Less is more” is in dit geval toepasselijk.

Foto 2: Fuchsia’s en Salvia’s

 

Nog 2 grote liefdes. En lastig weg te doen. Ik heb al een Fuchsia weggedaan. Maar de Fuchsia triphylla Koralle die je rechtsboven ziet hou ik, en de roze-oranje-rode die je linksonder ziet ook. Maar een Salvia microphylla die ik dubbel had heb ik al weggedaan. En ik heb me voorgenomen om een deel van de microphylla’s volgend jaar in de volle grond te planten. Want ze kunnen best veel vorst verdragen, en zo streng zijn de winters niet meer. En de kletsnatte vette kleigrond was hier soms de reden dat een plant bezweek maar die grond is ondertussen flink verbeterd. En anders zijn er nog de verhoogde bakken. Een goede oplossing dus, wellicht ga ik dat volgend jaar zelfs ook doen met de Salvia Amistad, guaranitica Blue Enigma en Wendy’s Wish.

Foto 3: eetbare soorten in pot

 

De 3 vijgen in 3 potten houden we, maar die hebben ook niet zoveel water en verzorging nodig. De aardperen houd ik ook in pot (omdat ze zo woekeren). Maar met 3 kassen hoef ik niet perse ook nog een tomaatje in pot op de terrastafel, dat is toch meer voor het leuk dan voor het nut. En wil ik nou perse 3 verschillende soorten munt, of is 1 ook genoeg? En de zoete aardappelen ga ik volgend jaar in een verhoogde bak telen. En ook de tijm en rozemarijn zouden in een verhoogde bak kunnen.

Foto 4: gewoon, voor het leuk

 

Dit is de gevaarlijkste groep. De Cassia corymbosa hebben we al 10 jaar en bloeit tot het gaat vriezen. En de viooltjes zijn zo leuk in de koudere maanden van het jaar. Maar de rest is eigenlijk ongepland, het is een groep die in de lente en zomer aangroeit. Omdat ik een leuke begonia zie, omdat er ergens wat zaailingen van een Asarina zijn gekiemd die ik niet weg kan gooien, omdat ik een Colocasia heb gestekt. Maar hier kan ik flink minderen; ik ben dus al aan het schrappen en leeg potten met eenjarige bloemen (en geef de potten gelijk weg, zodat ik die volgend voorjaar niet meer kan vullen).

Want ik wil het nu echt, het zou ons heel veel tijd en sjouwen schelen. “Maar ook minder plezier en genieten van de bloemen”, zegt een klein stemmetje in mij. Maar Ruud verzekert me dat dat niet hoeft, dat we ook gewoon flink wat eenjarige bloemen kunnen gaan zaaien en daar een vak of bak mee vol kunnen zetten.

En nog iets: Ruud bleek tot mijn verbazing een slechte hulp te zijn bij het kiezen van wat we wegdoen. Ik vroeg hem of we moesten bedenken of iemand de Cassia misschien zou willen hebben. “Nee, die hebben we al 10 jaar, en ze bloeit zo mooi, en er komen zoveel hommels op af, zei hij. “Misschien kunnen we dan het citroenboompje wegdoen, opperde ik vervolgens. Het antwoord: “Nee die niet, nu is ze eindelijk groot genoeg om volgend jaar misschien wat citroenen te geven”.

Zucht, het is lastig kiezen. Maar toch zijn we goed op weg, volgend voorjaar zijn het er nog maar dertig, misschien zelfs nog wel minder. En in ruil daarvoor komt er een vak/verhoogde bak vol met bloemen, ter compensatie. Ik verheug me er nu al op, ga binnenkort eens aan mijn planning beginnen en heerlijk zaden uitzoeken en bestellen.

En de rode roos? Die overwintert in pot in de kas, en planten we komend voorjaar uit. Als dank bloeit ze nu nog!

 

Tot slot nog even de link naar het blog dat ik op de website van Pokon schreef, over mijn ervaring met de teelt van de Rocoto-peper en hoe ik haar ga overwinteren: een bijzondere peper, Capsicum pubescens 

Tot slot dan ook maar even een foto van hoe deze bijzondere pepers in huis nu massaal rijpen:

 

Oase

Het wordt koud. En daarmee beginnen bladeren te vallen, planten af te sterven en begint de tuin langzaamaan leeg te raken.

Maar niet in de herfst- en winterkas. Daar is het minder koud, er is geen wind, en geen regen. Het geluid van het verkeer dat over de  Baljuwlaan rijdt (waar het volkstuinencomplex langs ligt) is er veel minder hard en aanwezig. En het is er groen, opvallend groen voor november.

Eerst nog even een foto van het begin:

21 september:

 

Ik was niet zo dol op die rijtjes, maar Ruud wilde dat graag. En zo ziet het er nu uit, het zijn nog rijtjes maar veel vrolijker omdat de repen gronddoek door het groen bijna niet meer zichtbaar zijn.

06 november, foto van dezelfde kas, vanuit dezelfde hoek gemaakt:

 

Ja, oase is het goede woord. Als ik heel eerlijk ben groeit er meer dan we kunnen oogsten, want we eten ondertussen ook zuurkool, komkommers en pastasaus uit eigen inmaak, palmkool, andijvie en bietjes uit de tuin, en snijbonen uit de vriezer. Maar de sla is heerlijk mals en zacht, het mosterdblad is pittig en gebruiken we regelmatig op een broodje kaas, en van de rucola hebben we al een stamppotje gemaakt.

Het is natuurlijk niet allemaal hosannna, niet alles lukt even goed. Dat is niet erg en juist leerzaam. En we geven niet te snel op, sommige soorten gaan het misschien pas goed doen wanneer de dagen in januari of februari weer langer worden. En er zijn wel wat verschillen per kas.

Bijvoorbeeld de tatsoi (een soort kleine paksoiachtige kool met lepelvormige blaadjes, dat lijkt me de beste omschrijving). In kas 1 is de grond kletsnat (de oudste kas, ligt wat lager en het grondwater staat door alle regen behoorlijk hoog). En daar is de tatsoi niet van gediend, ze kwijnt er langzaam weg:

 

In kas 2 is de grond luchtiger en minder kleiachtig, en vooral minder nat – doordat deze kas later en dus wat hoger is geplaatst. Ook hier staan tatsoi-planten, en die zien er zo uit:

 

Ach, er eet wel eens een slakje mee, maar het gros is voor ons. Lekker in salades, roerbak en stoofschotels.

Nog iets wat het nu (nog) niet zo goed doet: stengelui

 

Dat komt ook omdat in dit deel van de kas de mol behoorlijk actief is. En ik moet duidelijk ook onkruid (vogelmuur) wieden maar dat is nogal een priegelwerkje als ik de stengeluitjes wil houden (en dat wil ik want misschien gaan die juist pas later, in de winter of het vroege voorjaar groeien). Ik schrijf het bij deze gelijk op mijn werkbriefje voor volgende week; “vogelmuur tussen de stengelui uitpeuteren”.

In kas 2 had ik vooral kool en bietjes, snijbiet, tuinbonen, etc. door elkaar geplant. Nog even de foto van 21 september:

 

En dat ziet er ondertussen zo uit, de foto’s wat dichterbij gemaakt:

 

En zo:

 

Ik het heel leuk; geen rijtjes maar door elkaar planten. Maar ik geef toe, het wieden kost iets meer tijd en het is niet geschikt voor mensen met grote voeten. Ik sta er zelf heel voorzichtig met één voet tussen te balanceren terwijl ik probeer die ene distel ertussenuit te krijgen 🙂 .

Wieden gaat in kas 3 wat makkelijker, simpelweg tussen de rijtjes op het gronddoek staan/stappen. Maar beide manieren zijn leuk om te proberen, en sommige soorten zijn wat mij betreft geschikt voor deze kakofonie (zoals kool, selderij, peterselie, Oost-Indische kers en snijbiet), en sommige soorten vind ik meer geschikt voor nette rijtjes (zoals veldsla, stengelui, radijs, kervel, worteltjes).

Maar ach, als we een salade willen eten loop ik met mijn tasje de kassen in en pluk ik blaadjes die ik wil gebruiken. Zoals de kervel (Brusselse Winter) die het in deze 2 rijtjes geweldig doet:

 

Het hele rijtje groenten aan deze kant van de kas doet het trouwens best goed; snijsla, radijs (wel blaadjes nog geen radijsjes), tuinkers, veldsla en pluksla. De venkel groeit wel maar blijft klein en dun (ook hiervan hoop ik dat ze in het vroege voorjaar alsnog gaat groeien). En verder staan er nog palmkool en winteruitjes. En een rijtje knoflook die ik wat dichter op elkaar heb geplant en waarvan ik in winter en lente het blad van hoop te kunnen oogsten. Voor de oogst van de bollen hebben we knoflook buiten in een verhoogde bak en met een ruimere plantafstand geplant.

Sommige rucolaplantjes willen zelfs al doorschieten (met dank aan het warme weer 2 weken geleden, gok ik). Ook prima want een paar bloempjes zijn in deze tijd ook van harte welkom, voor het mooi, leuk of om van te eten.

Ik ben zelf heel benieuwd hoe lang deze oase zo blijft, welke soorten welke temperaturen kunnen verdragen. Daarom willen we ook niet alles oogsten maar ook wat planten laten staan, om te testen hoe de planten de winter doorkomen. Nog 6 weken en we hebben de kortste dag gehad (maar de koudste dag ongetwijfeld nog niet).

Ik hoop het hier in de komende 3 maanden zo af en toe eens te laten zien. Voor nu zijn we erg blij met onze kas vol planten!

Tot slot toch nog één keer heel kort iets over de zadenlijst: iedereen die tot een paar dagen geleden zaden bestelde moet die ondertussen in huis hebben. Ik ga dit weekend de overgebleven zakjes terug in de zadenlijst zetten. En ik bedacht dat ik de zadenlijst volgende maand al ga sluiten. Op deze pagina kun je er meer informatie over vinden.

En dan nog één keer de melding dat de Zaaiagenda voor de moestuin dit weekend voor het laatst met ‘jubileumkorting’ te koop is in de webshop van Laura

En nu de rust voorzichtig terugkeert hoop ik deze winter (in theorie) meer tijd te hebben voor de website. Ik heb de databases van tomaten en paprika’s al bijgewerkt, alle rassen die ik dit jaar teelde staan erin (wellicht nog een beetje slordig, dat kijk ik later na). Ik ga nu beginnen aan de databases van pepers, aubergines en eenjarige bloemen.

En daarna ga ik de recepten plaatsen, zoals die van deze brownie, naar een recept van Ottolengh:

 

Mmmm, eigenlijk is deze zo lekker dat ik het dit weekend eerst zal  plaatsen (edit vrijdagavond: gelijk maar even gedaan: Toffeebrownies met jam). Want als je geen bezwaar hebt tegen ongeveer 30.000 calorieën is dit wel de lekkerste brownie die ik ooit at (ik geef toe, ik ben geen kenner, maar ik weet wel wat ik lekker vind). Er zit jam in verwerkt, in dit geval de vijgenjam met rum en rozijnen die ik afgelopen juli (in)maakte, maar er zijn zeker meer soorten jam geschikt, zie later de uitleg in het recept.

En dan tot slot nog één foto, van een plant die ik dit voorjaar nieuw kocht, de Salvia guaranitica Blue Enigma. Al die maanden zo geweldig gebloeid, en nu nog steeds. Helaas geeft ze geen zaden, ik heb er daarom stekken van genomen, om als backup in huis te overwinteren want ze is matig winterhard. Erachter zie je trouwens vaag de Fuchsia triphylla Koralle, die ook nog volop bloeit. En wat verder weg zie je nog net een grote Dahliabloem bloeien.

Nu het flink kouder gaat worden en wellicht zelfs al gaat vriezen wordt het tijd om de matig winterharde planten die in pot staan de kas in te sjouwen (oei, nu nog plek zien te vinden tussen al groenteplanten 🙂 ). En de kuipplanten kunnen weer terug worden gesnoeid en naar zolder worden gesjouwd.

Volgende week spierballenweek!

Rondje in de tuin

Eindelijk waren we even op de tuin. Door de drukte met de zadenlijst hadden we de volkstuin ruim een week niet gezien. Dat je een tuin zo kan missen hè, zelfs als het koud is of regent. Hetzelfde heb ik na een vakantie of zelfs een weekendje weeg: koffers uitpakken, wasmachine aan en direct daarna op de fiets en naar de tuin 🙂 ).

Even tussendoor: ik heb nog wat geschreven op de pagina Zadenlijst Nieuws. En dat is vooral voor mensen die (nog) geen bericht hebben gehad of de zaden nog niet hebben ontvangen, etc. handig om te lezen. En dat is de laatste keer dat ik er hier over schrijf…. want de rust is wedergekeerd 🙂 .

Alhoewel, we krijgen het nu druk in de tuin. En het wordt tijd voor mijn eigen planning, ik wil zaden gaan bestellen en nadenken wat we volgend willen zaaien en planten en waar. En ik wil de komende maanden heel veel aan de website doen; van pagina’s renoveren tot nieuwe foto’s plaatsen, nieuwe pagina’s schrijven, databases bijwerken, recepten toevoegen, etc., plannen genoeg!

Maar eerst de tuin. We gingen alleen ‘even’ palmkool oogsten. Maar natuurlijk liepen we ook even een rondje door de tuin: Jeetje, wat is daar veel te doen! Meestal spreken we wat af, een planning is een groot woord, maar het is soms handig om even te overleggen wie wat als eerste gaat doen. Maar nu bedachten we dat we dat er zoveel te doen is dat we volgende week blanco naar de tuin gaan. We gaan ergens in de tuin staan, bukken en beginnen gewoon met het eerste wat we in onze handen krijgen.

Omdat we nog niets in de tuin hebben gedaan vind je in dit blog vooral foto’s, van wat we in de tuin tegenkwamen en ons opviel.

Tijdens ons rondje zien we dat we binnenkort boerenkoolspruitjes kunnen oogsten:

 

Het is een teelt die ellenlang duurt (ik meen dat ik de planten in april al heb gezaaid). En ik heb haar afgelopen zomer vervloekt omdat ze over de rand van de verhoogde bak en dus over het looppad groeide en ik er amper langs kon. Maar dat is nu allemaal vergeven en vergeten – bijna te mooi om op te eten.

Maar we zien dat er ook kool is die voor wij die konden oogsten al grotendeels door iets anders is opgegeten. Alleen de nerven zijn blijkbaar minder lekker 🙂

 

We plukken een laatste framboos (en bedenken dat het tijd wordt om de frambozen te gaan snoeien):

 

En we zien dat de blauwe bessen in prachtige felrode herfstkleuren staan:

 

En er is nog meer te ontdekken: de knofloken die we een paar weken hebben gepoot zijn niet alleen uitgelopen maar zijn zelfs al genoeg gegroeid om sterk de winter in te gaan.

 

Eigenlijk kan ik zo nog wel 100 foto’s plaatsen, in elk vak is wel wat te zien, is er iets gegroeid, of juist afgestorven, moet iets worden gesnoeid, opgebonden of juist worden afgebroken. We zagen er heel even een beetje tegenop, maar voor we naar huis gaan hebben we juist zin om te beginnen. En terwijl Ruud palmkool oogst haal ik voor dit weekend een savooikooltje uit de tuin. Nog best klein, maar ze zag er zo lekker uit:

 

Het volgende blog gaat over de herfst- en winterkas. Want na een week afwezigheid is dat bijna een oase geworden. We kunnen er van alles plukken en nemen voor de lunch in ieder geval wat mosterdblad en rucola mee. Niet alles doet het er trouwens even goed, maar dat is dan vooral te wijten aan Momfer die vertikt te vertrekken en overal molshopen maakt. Ik beloof komende week flink wat foto’s te maken van de kas.

Dan nog even 2 berichten:

Zolang de aanbieding geldig is (van 1 tot en met 10 november) meld ik telkens even dat de Zaaiagenda met aanbiedingsprijs in de webwinkel van Laura staat (om te vieren dat haar bedrijf 1 jaar bestaat). De directe link: Zaaiagenda voor de moestuin

En nog even de link naar het blog dat ik op de website van Pokon schreef. En die gaat dit keer over gember. Want na 2 mislukte pogingen (alweer een paar jaar geleden) is het me nu gelukt om verse gember uit eigen tuin (kas) te oogsten:  Gember

Ik ga er uiteraard binnenkort ook een pagina over op mijn eigen website schrijven, maar dan meer in de indeling zoals ik die voor de informatiepagina’s over groenten, kruiden en fruit gebruik.

De laatste foto is dan ook van de oogst van die verse gember. Heerlijk sappig, pittig en bijna zoet!

Pasta

Dit is een kort blogje op een afwijkende dag. Dat komt door de drukte rond de zadenlijst (waar ik zeker niet over klaag, integendeel, maar daardoor ben ik al een paar dagen niet op de tuin geweest, en heb ik ook even geen tijd gehad om te schrijven). Ik heb op de pagina Zadenlijst Nieuws wat geschreven over de vorderingen en wat er goed en fout gaat, misschien handig om even te lezen voor de mensen die bijvoorbeeld geen bevestigingsmail na een bestelling hebben gehad.

Die ene dag dat ik vorige week wel op de tuin was zag ik dat Ruud stoïcijns is doorgegaan met opruimen. Alles wat uitgebloeid is, lelijke bladeren krijgt (en groenten waar hij geen trek in heeft) wordt nietsontziend uit de tuin gerukt en op de composthoop gegooid.

Niet dat de tuin al helemaal leeg is hoor, wat nog eetbaar is en wat kou kan verdragen blijft staan, dan verwijderen we alleen onkruid en woelen de grond rond de groenten een beetje om voor wat meer luchtigheid in natte herfstdagen:

 

Er staan nog bietjes en snijbiet, mosterdblad en koolraap. In andere vakken staan nog winterrammenas, winterandijvie, veldsla, prei, witlof en roodlof, selderij, pastinaken, palmkool, savooikool, boerenkool, etc.. Nog best veel dus! Maar als Ruud een vak eenmaal onderhanden heeft genomen is niet alleen het onkruid weg, maar ook wat planten die best nog hadden kunnen blijven staan, of oogst die mee naar huis had kunnen gaan.

Dit kon ik bijvoorbeeld nog net op tijd redden:

 

Er was niks mis met de prei, die zou Ruud ook in de tuin hebben laten staan. Maar de bleekselderij lag al in de kruiwagen (want ‘die ziet er niet uit’, zegt Ruud) en hetzelfde geldt voor de minivenkeltjes zonder echte knol (‘veel te klein’, vindt Ruud).

Maar ik heb bedacht dat ik dit jaar weer eens bouillonpasta maak. Ik kreeg het recept jaren geleden van iemand die in Duitsland woonde, daar heet het ‘Suppengewurz’. En daar zijn juist in deze tijd lekkere soorten voor te oogsten. En aangezien alles wordt fijngemalen maakt het niet uit of het klein is, en lelijke bladeren snijd ik weg, maar bijvoorbeeld ook de stelen van peterselie en het blad van venkel en bleekselderij mogen erin. Dus de hele bos mag mee naar huis.

Na het wassen en snijden blijft dit over: peterselie en snijselderij, 2 pastinaken, prei, knolvenkel, wat citroenverbenablaadjes, bleekselderij. Maar je kunt het samenstellen met wat je wilt (en wat je hebt), als het maar geurig en smaakvol is. Dus bijvoorbeeld courgette is misschien leuk als vulling maar heeft niet heel veel smaak. Daarentegen zijn worteltjes lekker zoet, knolselderij is heerlijk geurig, uien zijn sterk en fris, pepers pittig, etc. Oftewel: kies soorten die je ook als smaakmakers in soepgroenten of in soep zou gebruiken.

 

Het principe berust op de houdbaarheid dat zout geeft. Als je zorgt dat er minimaal 12% zout in het mengsel zit zal het zeker een jaar houdbaar blijven. Ik gok het niet en maak er altijd 14% zout van, dan weet ik heel zeker dat het voldoende. Voor wie denkt dat 12% of 14% heel veel zout is: dat is het ook. Maar een gemiddeld bouillonblokje bevat ongeveer 50% zout. En het is heel zout maar je gebruikt het als vervanger en niet als aanvulling. In plaats van een bouillonblokje gebruik ik nu een theelepel of koffielepel bouillonpasta. En dan gebruik ik dus uiteindelijk zelfs minder zout dan wanneer ik een bouillonblokje zou gebruiken.

Voor mensen die helemaal geen zout willen gebruiken is er uiteraard de mogelijkheid om de zoutloze bouillonpasta in te vriezen, al dan niet in ijsblokjesvormpjes. Mijn ervaring is dat het uit de vriezer vandaan wel anders van kleur en vooral erg nat wordt.

Voor de bouillonpasta met zout is het wel heel belangrijk om het goed te meten, want met 1 gram te weinig zout kan de bouillonpasta wel bederven.

 

Na het wegen reken ik uit hoeveel zout er vervolgens bij moet. En dan gaat alles de keukenmachine in. En dan is het niet alleen heel belangrijk om het goed fijn te malen maar ook om het heel goed te mengen (want als er in een deel van de pasta meer zout zit en in een ander deel dus te weinig, kan het dus ook bederven. Ik voeg één of twee eetlepels vers citroensap toe (dan blijft de kleur mooi frisgroen en verhoog ik de zuurgraad net iets waardoor de kans op botulisme sterk afneemt). En vervolgens laat ik de keukenmachine gewoon een paar minuten ratelen. En daarna roer ik het ook nog een paar keer heel goed door met een lepel, tot groentepasta en zout volledig gemengd zijn. En daarna gaat het schoongemaakt potjes in en mag het naar zolder (en gelijk 1 potje in de koelkast voor direct gebruik). Het wordt dus niet verhit en de potjes trekken dus ook niet vacuüm.

Wij vinden deze bouillonpasta veel lekkerder dan bouillonblokjes waarin vooral extracten en E-nummers worden gebruikt. En het wordt gemaakt van restjes uit eigen tuin, ook leuk!

Terwijl ik het maakte bedacht ik dat Sambal oelek op hetzelfde principe berust (houdbaarheid op basis van zout). En zo dacht ik, al schillend en snijdend, nog verder. Want eigenlijk zijn er dan heel veel mogelijkheden. Denk aan een zomerbouillonpasta met bijvoorbeeld tomaten, paprika en basilicum. En ik had zelf bijvoorbeeld een leuke oogst gember, en citroengras, en pepers, dus zou ik mijn eigen currypasta kunnen maken. Aan het einde van de middag was dit het resultaat:

 

De bouillonpasta gebruiken we al, de geur doet me wat denken aan erwtensoep, maar dan meer anijsachtig door pastinaak en venkel. En de twee currypasta’s hebben we ook al geproefd en die ga ik zeker ook onthouden, de groene is frisser (met onder andere groene pepers, veel gember en citroengras, ketoembar, uien) en de rode warmer (onder andere meer en rijpe rode pepers, gember, laos, een laatste rode paprika – ook voor de kleur -, komijnpoeder, citroengras, etc.). Ik heb de groene al gebruikt in een curry, maar ook in een roerbak, en de rode in een marinade. Het enige belangrijke is dat je bedenkt dat er al zout in zit en dat dus niet toe hoeft te voegen aan het gerecht.

Ik beloof de currypasta-recepten ergens in de komende weken op de website te zetten. Ik heb al eens een recept voor de bouillonpasta geplaatst, dat zal ik ergens in de komende weken eens nakijken en waar nodig aanpassen. En ik heb er jaren geleden ook al eens een blog over geschreven maar die kan ik zo snel niet terugvinden. En ik heb het nu te druk met de zadenlijst (die ook dit jaar weer op de ‘drie dwaze dagen van de Bijenkorf’ lijkt 🙂 ).

En als ik dan wat meer tijd heb ga ik ook de databases van eenjarige bloemen, tomaten, paprika’s, etc. bijwerken. En er liggen nog een aantal leuke recepten die ik nog op de website wil zetten, van brownies met jam tot een lekkere ovenschotel met pompoen, zelfgemaakte tomatenketchup, gelei van frambozen met appel, etc. En daarna kan ik me gaan storten op het bijwerken van oudere groentepagina’s, en op nieuwe pagina’s. Ik zal me deze winter weer niet hoeven te vervelen.

Tot slot wil ik dan nog even iets melden over de Zaaiagenda voor de moestuin die Laura en ik hebben gemaakt (voor alle duidelijkheid, je kunt hier meer informatie vinden: Zaaiagenda voor de Moestuin).

Laura’s bedrijf bestaat binnenkort één jaar. En om dat te vieren geeft ze 10% korting op de artikelen in haar webwinkel. Dat geldt ook voor de Zaaiagenda, van 01 november tot en met 10 november aanstaande is de prijs niet €27,95 maar € 25,00 (exclusief verzendkosten). Voor wie van plan was/is om de agenda aan te schaffen is het wellicht dus handig om dat in die periode te doen (via de link bovenaan deze pagina of de directe link: Laura Beijn.

Ik heb de agenda zelf dit jaar heel vaak gebruikt, al geef ik toe dat ik er amper in heb geschreven (misschien omdat ik hem toch een beetje netjes wil houden, kleine moeite om er dan toch even een kladpapiertje in te leggen bedacht ik me telkens  🙂 ). Ik heb de agenda vooral bij elke zaaironde en daartussenin gebruikt, om te kijken wat er in welke periode al of nog gezaaid kan worden. Of om er bijvoorbeeld snel in op te zoeken wat de plantafstand is, of een bloem eetbaar is, etc. Ik ben eigenlijk ook wel heel benieuwd wat de ervaringen van anderen zijn, of iemand nog een  foutje in de agenda heeft gevonden, of er andere verbeterpunten zijn, etc.!

Tot slot nog één foto, een raadplaatje:

 

Wat het is?

Als je al weken geen tijd hebt gehad om wat bloempjes in een vaasje op de tuintafel te vervangen, en de oude afrikaantjes in het vaasje al lang uitgebloeid zijn en al weken in de regen staan…….. dan kiemen de zaden van de uitgebloeide afrikaantjes vanzelf 🙂