Lathyrus odoratus

Een geurende, éénjarige, rankende Lathyrus. Op een paar speciale dwerg- en halfhoge rassen na, meestal zo’n 2 meter meter hoog, hebben soms wel iets hulp nodig bij het klimmen (kunnen zich prima vasthouden aan een gaaswerk maar bij een hekwerk moet je soms wat stelen aanbinden).

Lathyrus is redelijk winterhard. Ik heb wel eens Lathyrus in oktober in de koude kas gezaaid, daar de zaailingen laten overwinteren en in februari buiten uitgeplant; het resultaat is een extra vroeg bloeiende Lathyrus. Maar zaaien in februari of maart is ook prima, bloeit dan gewoon wat later (maar dus ook tot later in het seizoen).

Pas op voor vogels en muizen, die vinden de kiemende zaden erg lekker; en om die reden zaai ik Lathyrussen liever in de koude kas (of binnenshuis) voor dan ter plaatse in de grond. Bij kamertemperatuur kiemen de zaden binnen een week of 2, in de koude kas duurt het iets langer. Er zijn ook mensen die de zaden eerst 24 uur voorweken in steeds verversend warm water, de zaden kiemen dan nog wat sneller.

Lathyrus zaailingen

Plant de zaailingen uit wanneer ze groot genoeg zijn, wat vorst deert ze dus niet maar zorg wel dat de overgang (van bijvoorbeeld een warm huis naar een koude en natte grond) niet al te groot is, zorg dan dus dat je de zaailingen afhardt (door ze bijvoorbeeld in de koude kas te zetten of de zaailingen overdag buiten te zetten en voor de nacht weer binnen te halen).En pas ook nu nog op voor vogels; ook het jonge blad vinden ze heerlijk, een stukje vliesdoek kan helpen de jonge planten te beschermen (of wacht anders gewoon tot de zaailingen wat groter zijn en de vogels er niet zo veel interesse meer in hebben).

Afhankelijk van het tijdstip van zaaien bloeien de planten vanaf ongeveer juli.

De bloei duurt, als je geen uitgebloeide bloemen verwijdert, een week of 8. Maar als je consequent bloemen plukt (voor in een vaasje) of uitgebloeide bloemen regelmatig verwijdert, bloeit de plant heel veel langer, soms tot wel ver in september. Laat aan het einde van de bloeitijd wat peulen hangen tot ze droog en bruin zijn en openspringen als je ze vasthoudt; dan kun je er de vrij grote donkerbruine ronde zaden uit oogsten en laten drogen om volgend jaar weer te zaaien. Lathyrus kruist wel gemakkelijk, als er andere rassen in de buurt hebben gestaan is de kans groot dat er uit de zaden planten met andere bloemkleuren komen.

De bloemen zijn iets tot zeer geurend (afhankelijk van het ras) en staan met 4 tot 6 bloemen op steeltjes, ze zijn erg leuk voor in een vaasje; gaan maar een dag of 3 mee maar de geur is geweldig, de hele kamer ruikt naar Lathyrus.

Mijn favorieten? Nou, welke niet eigenlijk :-):

Lathyrussen bestaan er in veel rassen; van wit tot dieppaars, roze, rood, blauw, lila, noem maar op, soms in 1 kleur maar er bestaan ook rassen met bijvoorbeeld 2 kleuren, in spikkels, of een verlopende kleur of bloemen met een contrasterende rand, etc.

Er zijn kleinbloemige Lathyrussen (die vaak de sterkste geur hebben, soms wel meer dan 100 jaar oude rassen) en grootbloemige rassen (soms wat minder sterk geurend en meestal nieuwere rassen).

Kijk voor wat favorieten die we in de afgelopen 15 jaar wel eens teelde onder de tekst naar de rij foto’s die (hopelijk) steeds langer wordt. En ik maakte in 2019 een 10 seconden durend filmpje van bloeiende Lathyrus in juli, dat vind je ook hieronder.

Wat mij betreft is Lathyrus odoratus echt zo ongeveer onmisbaar in de moestuin en Cottage Garden, voor de geur, kleur, maar ook voor de vele bestuivers die ze lokt.

Lathyrus odoratus Miss Willmott
Lathyrus odoratus Mollie Rilestone
Lathyrus odoratus Pansy Lavender Flush
Lathyrus odoratus Prima Ballerina
Lathyrus odoratus Spanish Dancer
Lathyrus odoratus Alan Titchmarsh
Lathyrus odoratus Almost Black
Lathyrus odoratus Apricot Sprite
Lathyrus odoratus Beaujolais
Lathyrus odoratus Bernard Jones
Lathyrus odoratus Frolic
Lathyrus odoratus Kings High Scent
Lathyrus odoratus Leamington
Lathyrus odoratus Lord Nelson
Lathyrus odoratus Midnight
Lathyrus odoratus rijpe peulen met daarin 4 tot 8 ronde donkerbruine zaden

24 reacties op Lathyrus odoratus

Inge 25 april 2020 om 08:54

Dag Diana,
Wat doe je met de lathyrus na de bloeiperiode? Zijn het 1 jarige bloeiers? Uit de grond halen aan het einde van het bloeiseizoen of kun je ze gedurende de winter in de grond laten staan? Zodat ze in het voorjaar weer bloem geven.
Hoor graag van je
Inge

Ruud & Diana 25 april 2020 om 09:19

Hallo Inge,
Lathyrus odoratus is eenjarig (deze Lathyrus dus hè, er bestaan ook vaste Lathyrus-soorten zoals bijvoorbeeld Lathyrus latifolius).
Na de bloei kun je de zaden nog even laten rijpen en dan mag de hele plant op de composthoop. Soms zaait ze zich ook uit en vind je in het voorjaar makkelijk herkenbare zaailingen in de tuin.
groetjes,
Diana

Diana 28 april 2020 om 22:41

Beste Diana,
Hoe lang moet je de zaailingen buiten laten afharden voordat je ze in de grond kan planten?
Groetjes

Ruud & Diana 29 april 2020 om 09:26

Hallo Diana,
Lathyrus kan heel goed tegen kou, ik ken mensen die ze in februari direct buiten zaaien. Zelf zaai ik ze in de koude kas voor en dan is afharden ook niet nodig. Als je ze in huis hebt gezaaid kun je ongeveer een week lang de zaailingen overdag buiten zetten (niet te lang in de volle zon) en ’s nachts weer binnen zetten. En dat is in principe voldoende, je kunt ze daarna uitplanten.
groetjes,
Diana

Henk. 9 mei 2020 om 16:38

Henk 9 Mei 2020.16:38
Kan ik nog in de volle grond zaaien in Mei?

Ruud & Diana 9 mei 2020 om 22:17

Hallo Henk,
Dat kan zeker, maar de planten houden van het koele voorjaar. Als je ze nu uitplant is er een kans dat het nog prima planten worden die echter niet zullen bloeien.
Maar het is altijd een gok waard, als de zaden niet heel duur waren zou ik het zelf zeker nog proberen (bij erg kostbare rassen/rassen zou ik voor alle zekerheid de helft van de zaden voor volgend jaar bewaren).
groetjes,
Diana

Esther Lonis 23 januari 2021 om 11:25

Hoi Diana,

Kruisen deze siererwten ook met gewone erwten en peulen? En moet ik bij de vruchtwisseling rekening houden met het feit dat ze verwant zijn aan deze groentes? Ik wil ze als soort van tussenteelt zetten op vakken die niet helemaal vol gaan bij mij. Maar als dat de vruchtwisseling beïnvloedt is dat niet handig.

Met vriendelijke groet

Ruud & Diana 23 januari 2021 om 14:45

Hallo Esther,
Nee, Lathyrus odoratus kan niet kruisen met Erwten en peulen (Pisum sativum), ze behoren tot dezelfde plantengroep (vlinderbloemenfamilie) maar zijn niet nauw verwant genoeg om te kunnen kruisen. Om die reden hoef je er ook geen rekening mee te houden met de vruchtwisseling. Dat neemt niet weg dat ze wel ongeveer dezelfde omstandigheden vragen (maar dat is vooral een luchtige grond die niet te nat is en niet teveel voeding), en soms kunnen ze ook voor een deel gevoelig voor dezelfde ziekten en plagen zijn.
groetjes,
Diana

Esther 28 januari 2021 om 12:51

Hallo Diana,

Dank je wel voor het heldere antwoord!

Met vriendelijke groet
Esther

Anneke 19 maart 2021 om 16:45

Dag Diana,
Zijn wc-rolletjes groot genoeg om lathyrus in voor te zaaien zonder dat ze verspeend hoeven te worden voordat ze naar buiten gaan? ‘k Moet woekeren met de ruimte. De wc-rolletjes moeten dan waarschijnlijk niet gehalveerd worden want lathyrus krijgt lange worteltjes heb ik begrepen.
Alvast bedankt en groeten,
Anneke

Ruud & Diana 19 maart 2021 om 21:28

Hallo Anneke,
Ja hoor, een wc-rolletje is groot genoeg voor een Lathyrus-zaailing (sterker nog, ik zou er wellicht 2 in zaaien, met een beetje afstand ertussen (dus elk zaadje langs de wand van het rolletje gezaaid). Maar je kunt ze nu ook al prima buiten ter plaatse zaaien (en dat scheelt weer ruimte in huis). Je mag ze buiten voorzaaien of ter plaatse zaaien: het enige waar je op moet letten is dat de zaden en pas gekiemde zaailingen niet op kunnen worden gegeten door muizen en vogels.
groetjes,
Diana

Peggy 5 april 2021 om 23:00

Ha Diane,

Fijn zo’n helder blog! Mijn lathyrus zaailingen willen maar niet robuust worden met meerdere uitlopers. Het merendeel is lang en slungelig, hopelijk verandert dat nu ik ze uitgeplant heb. Top jij de lathyrus zaailingen? Zo ja, wanneer dan?

Dank vast voor je reactie. Hartelijke groet, Peggy

Ruud & Diana 6 april 2021 om 14:18

Hallo Peggy,
Mijn Lathyrussen moeten ook nodig uit worden geplant, maar door de voorspelling voor sneeuw, storm en hagel maar uitgesteld, ze staan nu in de koude kas te wachten en worden ook al lang (15 centimeter). Ik weet het niet zeker maar ik denk door het rare weer (eerst vorst, toen 21 graden, daarna weer vorst – ze schieten door de plotselinge warmte de lucht in in plaats van dat ze langzaam en gestaag groeien in geleidelijk oplopende temperaturen).

Je kunt ze inderdaad toppen, dan vertakt de stengel zich en krijg je dus meer stengels/blad/bloemen. Ik vergeet dat bijna altijd door de voorjaarsdrukte in de tuin, en toch groeien en bloeien de planten nog steeds heel goed en rijk. Nu ik toch tot het weekend wacht met uitplanten kan ik ze net zo goed gelijk even toppen bij het uitplanten (dus op een hoogte van zo’n 15 tot 20 centimeter, doe ik het eindelijk ook eens volgens de officiële handleiding :-).
groetjes,
Diana

Peggy 16 september 2021 om 12:03

Mijn lathyrus heeft inderdaad ook nog prachtig gebloeid, getopt of niet. Wel heb ik gemerkt dat de najaarszaailingen het veel minder goed gedaan hebben dan die van het vroege voorjaar. Bij mij doen ze het trouwens veel beter in hoge potten van meer dan 50cm, dan in de volle grond.

Nog een handige tip: elke 10 dagen plukken verlengt de bloeitijd. Door de lathyrus op verschillende plekken in de tuin en/of potten niet tegelijkertijd te plukken, maar om de 3 dagen, is er altijd bloeiende lathyrus in de tuin én binnen in de vaas :-).

Anneke 27 april 2021 om 14:09

Hallo Diana,
Helaas heb ik een schimmelprobleem met mijn lathyrus. Heb gezaaid in wc-rolletjes (potgrond/vermiculiet/brekerzand), 2 zaadjes per rolletje. Vervolgens 9 rolletjes in volle lengte in een hoog bakje (net zo hoog als de rolletjes) geplaatst en in een vensterbank op het westen gezet. Steeds vooral met schone spullen gewerkt. Zaadjes regelmatig voorzichtig besproeid maar ook niet te nat gemaakt, dacht ik. Wat zou er mis kunnen gaan?
Voor mij als beginnend (voor)zaaister was het fascinerend om te zien hoe de zaadjes ontkiemden en kleine plantjes werden. Maar op een gegeven moment zag ik dat de rolletjes aan de buitenkant witte en zwarte schimmel hadden. Hoe lager in het bakje hoe meer schimmel. In dezelfde kamer heb ik ook ander bloemzaaisel staan in p9 potjes. Daar geen schimmel aangetroffen. Het probleem lijkt te zitten in het materiaal van de we-rolletjes. Maar dit is toch een beproefde methode? Hebben anderen hier geen last van?
Eigenlijk sta ik op het punt de hele mikmak weg te doen want door dit in de grond te gaan stoppen vrees ik mezelf nog meer narigheid op de hals te halen. Maar na zoveel toewijding valt me dat niet makkelijk. Met de plantjes lijkt het best goed te gaan. Ze zouden nog wel te klein zijn, ongeveer 10 cm, (en daardoor te lekker voor de slakken) om uit te planten. De schimmel is misschien nog niet bij de worteltjes en de plantjes zelf gekomen. Of zie ik beren op de weg en is er eigenlijk niet zo veel aan de hand. Dat het om een schimmel gaat weet ik vrijwel zeker.
In een andere kamer heb ik zaaisel staan in wc-rolletjes met ammi majus. Daarvoor geldt precies hetzelfde probleem.
Heb jij vaker over schimmelklachten bij wc-rolletjes gehoord en weet je of dit schadelijk is voor plant en/of bodem? Excuus voor dit lange verhaal.
Groetjes, Anneke

Ruud & Diana 27 april 2021 om 17:54

Hallo Anneke,
Ik zaai zelf het liefst in 9-centimeterpotjes of een goede tray. Maar het heeft wel wat jaren geduurd voor ik voldoende potje had gespaard om alle zaailingen in op te kunnen potten. Soms worden op marktplaats gebruikte ‘P9-kweekpotjes’ door kwekers voor weinig geld aangeboden. Wellicht heb je (of iemand anders) er iets aan.
Maar over het wit en zwart op het karton van je wc-rolletjes: dat is in principe geen enkel probleem. Uiteindelijk is papier en karton een natuurlijk materiaal dat gaat composteren. En om te composteren zijn er schimmels nodig want die zorgen voor de afbraak van het karton. Gooi vooral je zaailingen niet weg hoor. Mocht je het niet vertrouwen of fijn vinden, dan kun je alsnog het karton wat weg pellen of knippen en de grond met worteltjes en zaailingen in potjes oppotten. Maar in principe is het niet nodig, het karton is gewoon al aan het verteren/composteren en dat is dus heel natuurlijk en normaal.
Ik weet niet hoe lang je zaailingen al in de potgrond staan, bedenk dat een week of 4 tot 6 na het kiemen van de zaailingen de voeding uit de potgrond op is. En dan zul je dus moeten overwegen om de zaailingen alsnog op te potten, of voeding te gaan geven of de zaailingen uit te planten (en dan indien nodig beschermen tegen slakken).
groetjes,
Diana

Anneke 28 april 2021 om 13:17

Dag Diana,
Wat ben ik blij met je antwoord en je goede raad. Heel veel dank. Het klinkt zo logisch maar het was niet bij me opgekomen dat de schimmel op mijn wc-rolletjes “gewoon” een teken van composteren is. Had ik bijna mijn zaailingen weggegooid.
Voor mij is ruimtegebrek de reden voor het gebruik van de rolletjes, liever dan p9 potjes. Een tray is in dit opzicht wellicht ook efficiënt. Zijn die diep genoeg te koop? Lathyrus krijgt toch lange worteltjes?

Petra 28 april 2021 om 20:00

Hoi Anneke,
Ik gebruik voor het zaaien van Lathyrus Deep Root trays.
Groeten,
Petra

Anneke 6 mei 2021 om 15:44

Hallo Petra,
Dank voor je informatie. Volgend jaar wil ik zo’n deep root tray graag eens uitproberen. Heb gezocht op internet en gevonden dat je die kunt bestellen bij tuinen-shop.nl. Helaas niet “gewoon” in de winkel te koop lijkt het. In zo’n deep root tray zitten wel meer vakjes dan ik voor de lathyrus nodig heb maar ik vermoed dat het niet bezwaarlijk is er ook plantjes in op te kweken die niet speciaal lange worteltjes krijgen.
Groeten, Anneke

Ruud & Diana 29 april 2021 om 08:45

Hallo Anneke,
Goede tray´s zijn lastig te vinden, ik ben heel blij met de stevige tray´s die ik ooit bij het Vlaams Zaadhuis kocht en al zeker 15 jaar oud zijn (maar zij verkopen ze helaas niet meer). Het zaaien in zo’n tray gaat prima, het hangt af van het formaat van de vakjes. Op de 2e foto op deze pagina zie je zaailingen in zo’n tray, met vakjes van nog net geen 2 x 2 centimeter (en ongeveer 3 centimeter diep, en daarin kunnen de zaden kiemen en groeien tot ze ruim 10 centimeter hoog zijn (dan moeten ze eruit omdat ze al teveel wortels krijgen en raakt ook de voeding voor het formaat zaailing op). Het voordeel van zo’n tray is dat je er heel gedoseerd in kunt zaaien en het weinig ruimte inneemt. In de 2 tray’s op de foto hieronder zie je ook Lathyrus-zaailingen, er zitten 209 vakjes, er stonden ook zaailingen van sla, andijvie, bietjes, snijbiet, knolselderij, etc. zijn. Het nadeel van zo’n tray is dat je daarna soms nog moet verspenen (de bietjes, sla en lathyrus niet maar bijvoorbeeld knolselderij wel omdat die veel meer tijd nodig heeft voor ze groot genoeg is). En je moet bij het gebruik van een tray wel veel vaker voorzichtig water geven. Ik duw de zaailingen trouwens met een stokje onderin de afwateringsgaten heel makkelijk uit.
groetjes,
Diana

zaaitray met lathyrus

Anneke 6 mei 2021 om 15:32

Hallo Diana,
Dank je wel voor je uitgebreide informatie.
Groeten, Anneke

mieke 4 juni 2021 om 15:18

Dit jaar lijkt het niet te lukken met mijn reukerwtjes. De steeltjes zijn langer dan ooit, maar de knopjes verdorren voor ze tot bloei komen. Enig idee hoe dit zou komen? Groetjes!

Ruud & Diana 5 juni 2021 om 08:21

Hallo Mieke,
Ik vrees dat ik het ook niet weet. Hier zijn de Lathyrussen vooral nog steeds slechts 15 centimeter hoog (en dat kan ik wel verklaren, door het lang aanhoudende koude weer). Als bloemknoppen verdorren voor de bloei heeft dat vaak te maken met de grond waarin ze staan. Zou het kunnen zijn dat je bijvoorbeeld verse mest rond de planten hebt gelegd of onder hebt gewerkt? Of is de grond misschien kletsnat? Ik denk dat je het in die hoek zou moeten zoeken. Mocht een plant het echt helemaal begeven, dan zou je die plant eens helemaal uit de grond kunnen halen en kijken hoe het wortelgestel eruit ziet, of de wortels gezond zijn, sterk, of er veel worteltjes zijn, etc. Wellicht maakt dat meer duidelijk.
Ik hoop dat je planten er ‘doorheen groeien’ en alsnog gaan bloeien, het is pas net juni dus het kan zeker nog goedkomen hoor.
groetjes,
Diana

mieke 16 juni 2021 om 22:04

Hallo Diana. De plantjes zijn er intussen gelukkig helemaal doorheen gegroeid en staan nu volop te bloeien.
Dank je wel!
Mieke


Laat een antwoord achter aan mieke

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Of abonneer jezelf op deze discussie zonder te reageren.

Meld je aan voor de nieuwsbrief