Japanse Wijnbes

De Latijnse naam voor de Japanse Wijnbes is Rubus phoenicolasius. Daaraan kun je al direct zien dat ze familie is van de Braam (en de Braam – en de Japanse Wijnbes dus ook – is dan weer familie van de roos). Door die beide familieleden kun je al wat eigenschappen van deze plant inschatten: ze heeft dezelfde wat wilde groei als de braam (moet dus ook geleid en opgebonden worden).

Het is een grote struik met ook het enige nadeel van de roos: stekels. Geen grote stekels, maar dat is juist het venijnige; de stekels zijn klein en zitten in zeer grote getale rond de stengels. Ze zijn wel makkelijk te zien; bloedrood van kleur (hoe toepasselijk 🙂

Maar laat je hierdoor dan weer niet afschrikken want ze heeft ook een aantal voordelen; een vrij lange oogstduur, mooi heldergroen blad en rode stengels. En tot slot de kleine helderrode glanzende vruchtjes die echt heel erg lekker zijn. De opbrengst is niet heel groot en de vruchtjes zijn maar klein (ongeveer 1 centimeter) maar heerlijk zoet, met een klein fris zuurtje, een beetje plakkerig wanneer je er wat meer bij elkaar legt. Snoepjes dus. Ik heb de vruchtjes nog nooit bij een groenteboer of zo gezien. En ik ken niet de smaak van andere mensen, maar ik vind ze zelf o-zo lekker, heb er met gemak al die ongemakken voor over 🙂 En ze heeft trouwens nog een voordeel; ze is redelijk ongevoelig voor ziekten en ook plaagdieren vinden haar om de 1 of andere (vreemde) reden niet lekker. Dus je hoeft niet (zoals nog wel eens het geval is bij bramen en frambozen) bang te zijn voor rupsjes of wurmpjes in de vruchten.

Door alle bovenstaande eigenschappen zul je wel wat rekening moeten houden met teeltomstandigheden, maar dan is ze zeker een aanwinst voor elke moestuin!

Plant

De Japanse wijnbes is afkomstig uit Azie (dat laat de naam ook wel zien). Ze is vast en winterhard. Ze lijkt qua groei wel wat op een braam: maakt vanuit de grond lange uitlopers. Bind die uitlopers dus vooral op: handig want dan houd je een beetje orde in de struik, en ook handig omdat je dan de minste last hebt van de stekels; als alle takken los van elkaar zijn opgebonden kun je gemakkelijk de vruchtjes oogsten zonder je te prikken.

De Japanse Wijnbes (in het Engels Wineberry genoemd) bloeit in mei en juni aan 1-jarig hout. Elke bloem heeft zowel mannelijke als vrouwelijke eigenschappen en de de bloemen worden bestoven door insecten. Je hoeft dus niet meerder planten te hebben om vruchten te kunnen oogsten, als je wilt is 1 plant voldoende. De oogst valt in juli-augustus. De oogst is gespreid, je kunt (als je 1 plant hebt) dus niet veel besjes tegelijk oogsten, maar vaker kleinere porties. Zelf hebben we maar een paar keer wijnbessen mee naar huis genomen; bijna elk jaar gaat de struik leeg aan het eten van rijpe besjes op de volkstuin zelf. Elke keer tussendoor een handje plukken en opsnoepen 🙂

Standplaats

De Japanse Wijnbes houdt van een niet te natte grond. Op onze vette klei hebben we eerst een flink gat gegraven en dat gevuld met zelfgemaakte rijpe compost. De Japanse Wijnbes voelt zich er duidelijk prettig in. Ze houdt van een neutrale grond (niet te zuur niet te kalkrijk). Ze schijnt wel wat halfschaduw te kunnen hebben maar hier staat ze in de volle zon en daar doet ze het prima. Ze heeft hier een plaats langs de rand van onze volkstuin. Zo kunnen we haar mooi horizontaal leiden, hebben we weinig last van de stekels, krijgt ze veel volle zon en kunnen we gemakkelijk plukken.

Zelf hebben we midden in de Randstad geen last van dieren als konijnen, hazen, herten, etc. Maar ik kan me voorstellen dat een haag van Japanse Wijnbes (door de stekels) dat soort dieren misschien ook nog wel voor een deel uit je tuin zou kunnen weren. Ook vogels zouden de besjes erg lekker vinden maar zelf hebben we dat nog nooit gemerkt (maar dat zou ook kunnen komen omdat er op een volkstuin altijd nog wel heel veel andere lekkere hapjes zijn).

De Japanse Wijnbes stelt niet heel veel eisen aan bemesting. Zelf mulchen we de grond eronder met oude stalmest met wat stro (handig want dat houdt ook onkruid tegen, onkruid is lastig te wieden onder de stekelige plant). En dan krijgt de plant elk jaar wat koemestkorrels en verder niet. Op echt zure grond zou je natuurlijk jaarlijks wat kalk kunnen geven.

Planten en rassen

Voor zover ik weet zijn er geen apart rassen, de struik wordt wortelecht (niet geënt dus) verkocht onder de naam Japanse Wijnbes. Koop haar in de winter of in het voorjaar in haar rustperiode (als je haar in pot koopt, dan kun je haar eigenlijk het hele jaar behalve de heetste en droogste zomermaanden kopen en planten). Ze stekt heel gemakkelijk en aangezien de planten lange uitlopers en takken maakt zal geen tuinbuurman het vervelend vinden als je een stek vraagt. Doe dat dan in het voorjaar. Neem een tak waarbij je de onderkant schuin afsnijdt boven een knop. Stek haar in zeer zanderige grond en laat haar in pot tot ze goed geworteld is. Plant haar dan uit op een geschikte plaats en top de stek op zo’n 40 centimeter (dat bevordert de groei van nieuwe uitlopers).

Japanse Wijnbes stekels cu

Op de foto rechts zie je de rood gekleurde stekels op de takken, dat ziet er dan wel weer wat gevaarlijker uit dan het in het echt is (omdat ik op de stekels heb ingezoomd met mijn fototoestel).

De plantafstand tussen 2 planten is 1 tot 1,5 meter (afhankelijk og je haar al dichte haag wilt gebruiken of als leivorm voor de oogst). Ook bij het planten van gekochte planten top je de plant om groei van uitlopers te stimuleren.

Zet bij het planten gelijk stokken. De uitlopers reiken tot ongeveer een totale breedte van 2,5 meter tot 3 meter. Span gelijk draden om later de takken aan te kunnen aanbinden.

Snoeien en leiden

Denk bij het snoeien en leiden van de Japanse Wijnbes maar aan haar zusje, de Braam. Ook de Winbes maakt lange takken, die je aan zult moeten binden om te zorgen dat er een beetje organisatie in je plant blijft. Bovendien neemt ze dan minder ruimte in beslag, droogt ze sneller op na regen en kan de zon goed de vruchten laten rijpen. Bovendien heb je zo het minst last van de stekels.

Span bij het planten draden aan de stokken op zo’n 50 centimeter hoogte. En dan elk 30 centimeter daarboven weer, de laatste
draad span je op zo’n 1,50 meter hoogte. Bind de jonge takken in een soort waaiervorm (eerst omhoog en dan
zijwaarts, ongeveer evenveel takken naar links als naar rechts) aan de draden vast. Hieraan komt de bloei en de oogst. Ondertussen heb je de takken van vorig jaar al weggesnoeid.

Japanse Wijnbessen bloeien net als Bramen op het hout dat de vorige zomer en herfst is gegroeid. Het wegsnoeien van de oude takken (waar dus in dat jaar de trossen met besjes aan zaten, tot op de grond) kun je het best na de oogst doen want dan heeft de plant nog tijd om te herstellen voor de winter begint. Als je zo elk jaar de takken die vruchtjes hebben gedragen wegsnoeit (zo dicht
mogelijk bij de grond) en de nieuwe takken opbindt voor de oogst van het komend jaar kan er eigenlijk nooit iets mis gaan. Zo gemakkelijk is het eigenlijk 🙂

Overige teelttips

Allereerst natuurlijk het aanbinden van de takken, maar dat heb je hierboven al kunnen lezen. Zorg verder rond de struiken voor een mulchlaag (dat hoeft natuurlijk niet maar het houdt onkruid tegen en geeft langzaam wat voeding af, zorgt voor humus en dus een betere structuur en luchtige grond). Verwijder eventuele opslag van wortelende takken rond de planten.

Oogst en bewaren

De vruchtjes van de Japanse wijnbes blijven wat langer goed dan die van bijvoorbeeld bramen en frambozen. Dat neemt niet weg dat de vers geplukte vruchtjes het lekkerst zijn. Ik heb nog nooit jam gemaakt van Japanse wijnbes maar wel eens likeur en dat was niet vies maar ook zeker niet bijzonder. Het lekkere zachte, bijna plakkerige zoete en frisse kwam niet terug in de likeur. Zelf eten we de besjes gewoon het liefst terwijl we bij de plant staan en oogsten. En als we veel besjes kunnen oogsten gaan ze mee naar huis en eten we er van wanneer we willen. Of we gebruiken het bij een ijsje of zo.

Pluk de besjes uiteraard rijp, en niet eerder. Als de besjes rijp worden kleuren ze van oranje via donker oranje naar fel rood. Bij oranje zijn de besjes eigenlijk nog niet zoet genoeg, wacht tot ze goed rood zijn en probeer ze dan tussen duim en vinger te plukken; als ze goed rijp zijn laten ze heel gemakkelijk los (ook weer een beetje zoals bij bramen).

24 reacties op Japanse Wijnbes

Banens 12 juli 2019 om 12:16

Bij ons staat de wijnbes al 11 jaar in de tuin en ieder jaar oogsten we er veel van, ze zijn werkelijk verrukkelijk. Wij hebben nooit echt vakkundig gesnoeid en toch groeien en bloeien ze zeer goed, nu weten we in ieder geval hoe ze gesnoeid moeten worden.

Pien 14 juli 2019 om 21:43

Ik heb de Japanse wijnbes nu voor het tweede jaar en ze zijn inderdaad verrukkelijk! Vorig jaar heb ik ze ingevroren. Net zoals de frambozen : op een schaal en als ze bevroren zijn alsnog in een diepvrieszak. Hele jaar door genot!

Ruud & Diana 15 juli 2019 om 09:57

Hallo Pien,
Dankjewel voor de tip!
Wij hebben nu geen Japanse wijnbes meer (sinds onze tuin wat kleiner is) maar de vruchtjes zijn inderdaad heerlijk zoet!
groetjes,
Diana

Rob 5 augustus 2019 om 20:30

Ik maak er elk jaar jam en gelei van, en het is een favoriet bij de familie. De jam is erg lekker.

Dittie Zoet 6 augustus 2019 om 09:49

Ja heerlijk die besjes. Maar dit jaar heb ik er voor jet eerst wat wormpjes in gevonden en na wat gegoogel blijkt dat het komt van de Susuki’s fruitvlieg.
De wormpjes zijn dus de larfjes, ienimini. De aangetaste besjes ijn duidelijk herkenbaar want er zit water of vocht in.

Roos 22 juli 2020 om 18:22

Ha Dittie.
Ik heb ook wurmpjes in de wijnbes. Enig idee wat ik eraan kan doen?
We vinden de bessen heerlijk maar die witte s bewegende sliertjes makt het minder aantrekkelijk.
De vogels genieten er overigens wel van. Merels springen naar de onderste takken en een gaai pakt de bovenkant vanaf de schutting.

Jeanré v. Mossel 6 augustus 2019 om 15:59

Ik heb ook een Japanse wijnbes, en hij is dit jaar uitbundig ,weelderig en vol met besjes.
Alleen ik kan ze niet plukken zoals het hoort 1 voor 1 ik heb helaas een ernstige ziekte waardoor ik niet lang kan staan bukken of reiken, dan moet ik steeds een hele lange pauze nemen, kortom doodvermoeiend!.
ik heb het als volgt opgelost: ik pluk het hele trosje en zoek het dan aan tafel uit.
hopelijk is het niet schadelijk wat ik doe, maar omdat ie toch tot de grond gesnoeid moet, [doe ik niet zelf] dacht ik dat het zo wel kan.
vriendelijke groet,
Jeanré

Ria 6 augustus 2019 om 18:09

Hallo Jeanré,
Fijn dat je op deze manier toch kunt genieten van de Japanse wijnbes. Volgens mij kan het plukken van het hele trosje helemaal geen kwaad, maar je hebt natuurlijk wel iets minder besjes, want ze zijn niet allemaal tegelijk rijp aan een tros.
Geniet er maar van en veel sterkte,
Ria

Tineke 25 augustus 2019 om 18:27

hallo Diana, ik heb een vraag over het snoeien van stekjes van de wijnbes , hoe kan ik dat het beste doen, alvast bedankt. Groetjes Tineke

Ruud & Diana 26 augustus 2019 om 13:09

Hallo Tineke,
Ik neem aan dat je bedoelt of en hoe je wijnbessen kunt stekken. Ik heb op deze pagina een stuk geschreven over het stekken van rozen, bij Japanse wijnbessen (en trouwens bij het overgrote deel van heesters) wekt het ongeveer hetzelfde: https://mooiemoestuin.nl/zaaien-en-zaden/rozen-stekken/
Maar in plaats van stekken kun je een Japanse wijnbes ook ‘afleggen’, daarvoor buig je een tak naar de grond en maak een stukje van die tak vast in de grond (of in een pot met potgrond), dat kan het best met een krammetje. Na enkele weken zal het gedeelte wat in de grond ligt worteltjes hebben gemaakt. Als die worteltjes groot genoeg zijn kun je de tak waar ze vandaan komt afknippen en de stek oppotten of uitplanten.
Googel anders ook nog even op ‘stek afleggen’, dan kun je ook foto’s ter illustratie vinden.
groetjes,
Diana

Tineke 26 augustus 2019 om 15:06

Dankjewel voor je antwoord en zal het proberen. Groetjes Tineke

Anna 19 mei 2020 om 08:10

Ik heb dit voorjaar twee planten van Japanse wijnbes neergezet. Eentje in de achtertuin, waar hij helaas iets te weinig zon krijgt, vrees ik. Op dit moment heeft hij nog geen bloemen. Die in de voortuin wel, die staat tegen een zonnige muur, maar helaas is het blad daarvan omgekruld en aan de binnenkant verdord. Ik heb het plantgat opgevuld met compostaarde en aan de voet gemuldd, maar dieper in het gat zit zand. Ik zal het gat in het najaar misschien wat groter maken en meer opvullen met (biologische) compost (uit de winkel). Of zou er een andere oorzaak zijn van het verdorren van het blad?

Ruud & Diana 19 mei 2020 om 08:35

Hallo Anna,
Droogte kan voor het verdorren van blad zorgen. Maar als ik lees dat je planten in compostaarde hebt gezet vraag ik me af wat dat is, was het rijp genoeg, etc. Grondsoorten als bemeste tuinaarde, compost, etc. kunnen stoffen bevatten die kunnen zorgen voor het verbranden van worteltjes. En als dat gebeurt zal de boom/struik/plant blad laten vallen. Ik denk dat jet het eerder in die hoek moet zoeken. Ik heb er verder technisch gezien niet genoeg verstand van maar heb deze week al twee keer een vraag beantwoord van iemand bij wie een jonge plant dood gaat, beide keren waren de planten (een roos en een framboos) geplant in gekochte compost of bemeste tuinaarde.
groetjes,
Diana

Sandra 23 mei 2020 om 12:16

Ik heb al jaren de Japanse wijnbes. Heerlijk zijn de vruchtjes. Mijn plant staat in gewone zandgrond en in de zon. Dat gaat goed. Hij maakt niet echt heel veel scheuten. Daardoor heb ik steeds maar enkele takken, en dus ook weinig besjes.
Ik heb nog nooit vogels erop af zien gaan. Gelukkig maar.
Ik ga nu een stek planten die afgesneden is van de moeder plant….Ik hoop dat het lukt.

Lobke 31 mei 2020 om 22:48

Hallo Diana,

Bedankt voor je duidelijke beschrijving. Ik wil een stuk afscheiding van de tuin maken, liefst van eetbare planten. Ik heb een paar bessenstruiken/ stekken, waaronder een Japanse wijnbes stek. Hij geeft goed blad (nog geen bloemen gezien). Mijn vraag is of de Japanse wijnbes voor de tuinafscheiding geschikt is. Ik wil de inkijk vanaf het looppas beperken. Hoeft niet super dicht te zijn, maar wel liefst daarrond wat groen tot ongeveer 1,70 hoogte.

Groetjes,
Lobke

Ruud & Diana 1 juni 2020 om 21:34

Hallo Lobke,
Ik vrees dat ik je niet goed kan helpen want iedereen moet zelf bedenken welke afscheiding hij of zij wil, ik heb zelf al vaak genoeg een afscheiding gemaakt waar ik later dan toch weer spijt van had of iets anders zag wat ik leuker zou vinden :-). Een Japanse wijnbes kan een prima afscheiding zijn, mits je haar wel goed leidt. Heel vol en dicht wordt ze niet (dan moet je eerder denken aan een braam of braamboos zoals Tayberry, etc.). Het houdt ongetwijfeld wel wat mensen tegen die in de tuin zouden willen komen want ze kan behoorlijk scherpe stekels maken. Hoe hoog ze wordt hangt af hoe je haar opbindt maar 170 centimeter redt ze makkelijk (en wat hoger ook nog wel).
groetjes en succes met alle afwegingen!
Diana

Vincent 20 juli 2020 om 10:10

Hi Diana, aangezien je niet van spelfouten houdt: in de laatste alinea staat ‘geplakte’ ipv ‘geplukte’ (althans ik denk dat je dat bedoelt!?)
Dank voor je informatieve pagina, echt geweldig om te zien dat je al deze info met zoveel toewijding aan anderen doorgeeft. Hulde!

Ruud & Diana 20 juli 2020 om 11:37

Hallo Vincent,
Dankjewel!! Ik heb het zojuist gelijk verbeterd.
groetjes,
Diana

Sanne 25 juli 2020 om 11:12

Hallo,
Kun je een scheut van de wijbes plant poten? En wanneer kun je dat het beste doen?
Groetjes Sanne

Sanne 25 juli 2020 om 11:15

Planten bedoelde ik…

Ruud & Diana 25 juli 2020 om 11:22

Hallo Sanne,
Ja, dat kan. Je kunt dat nu doen, met een tak/stengel die geen vrucht draagt. Buig de tak naar de grond en zet die met een soort krammetje vast (de tak niet beschadigen maar wel zorgen dat die niet van de grond af kan schieten. Geef regelmatig water en dan zie je over een maand of twee dat ze een nieuwe plant is met eigen worteltjes. En dan kun je haar van de moederplant afknippen, voorzichtig uitgraven en oppotten of verplanten. Je kunt ook direct afleggen in een pot met potgrond, dat is beter voor de worteltjes want daar groeien ze goed in en je hoeft haar later dan niet uit te graven met kans op beschadiging van de worteltjes. Googel ook even op japanse wijnbes afleggen (of op braam afleggen want dat werkt hetzelfde en is wat bekender) voor meer informatie.
groetjes,
Diana

Karin Krabbendam 15 augustus 2020 om 12:19

Hoi Diana,

Bij vragen bezoek ik altijd eerst jouw site, zo leuk. Ik heb ook een volkstuin, met oa een wijnbes. Bij de bramen had ik flink last van de bramengalmijt en nu bij de wijnbes zie ik een gelijk beeld: enkele partikeltjes worden bleek of droog en smaken minder. Dus….iets eerder dan anders alle dragende stengels afgeknipt en ik voer ze af. Ook wat de bodem gevallen is. Bij de wijnbes nog maar een beetjeb laat, maar zo begon het bij de braam ook.
Ook ga ik zorgen voor meer lucht en licht, beter opbinden.

Nu mijn vraag: bij de braam snoei ik de zijtakken van de jonge scheuten terug op ongeveer 2 knopen. Dan krijg ik minder bramen maar wel lekkerder. En dit jaar snoei ik ook alle te dunne jonge scheuten weg: die geven kleinere bramen. Zo hoop ik minder maar betere vruchten te krijgen.

Kan dit ook bij de wijnbes? Ik ga het bij een paar takken die toch al wat in de weg zitten, proberen. Maar ben ook benieuwd naar jouw antwoord. Alvast bedankt!

Ruud & Diana 17 augustus 2020 om 08:18

Hallo Karin,
Ik durf niet te zeggen of je bij de wijnbes ook takken in kunt korten, het lijkt mij wel, aangezien ze ook wel flink wat zijtakken maakt.
Je hebt me een mail gestuurd met je bevinden en die mag ik hieronder plakken (ik zal die ook op de pagina van de braam plakken want het gaat over beide.
groetjes,
Diana:

Mail van Karin:

Hoi Diana,

De theorie:-)

* Door de klimaatverandering hebben de galmijten het naar hun zin: warmte, droogte, niet doodvriezen.
* Negeren, wegkijken is niet slim
* In jong stadium zieke bramen (trossen zelfs als het erg is) telkens weghalen, wordt aangeraden. Zelf haal ik het blad wat verkleurd is, ook weg. Daar zitten vaal al heel wat eitjes op. Weg is weg
* ook de bodem nalopen op gevallen fruit
* Nog niet zo erg? Goed snoeien. Ik wil altijd alles een kans geven, maar dunne stengels gewoon weg. Minder blad, dus meer lucht en licht, minder plagen?
* Wel erg? Dan komend jaar ook de bloemen wegsnoeien. Want daar leggen de overwinterde, omhoog gekropen mijten , hun eitjes in. En de larven zorgen voor de problemen.
* of om de twee jaar andere bramen planten las ik ergens, maar dat zou ik nooit doen. Dan liever paar jaar iets heel anders, de mijt moet weg!
* oude biomest in het voorjaar, ik geloof ook kali maar dat moet ik nakijken.
* Ook zorgen dat andere planten niet te dichtbij komen. Nu eigenlijk te vol bij mij.
* Uitzoeken wat de natuurlijke vijand van de galmijt is en kijken hoe ik die naast mijn tuin kan lokken. Ik koop liever niet iets. Je kunt roofmijten kopen maar dat heb ik nog nooit gedaan (drempelvrees) en ben huiverig voor ingrijpen in biosystemen. Misschien spelen wantsen een rol, want die kom ik wel tegen.
* Meer water geven bij droogte dan ik tot nu toe deed (te weinig)
* Met iets versterkends erbij, een plantengier. Niet eerder gedaan.

Nu ben ik met mijn wijnbes bezig. Die is nog niet zo erg aangetast, dat wil ik zo houden. Daar heb ik een vraag over gesteld: Bij bramen snoei ik de zijtakken van de nieuwe stengels weg. Zou dat bij de wijnbes ook kunnen? Ik ga het bijneen paar doen, die in de weg zitten.
Wel veel werk allemaal. Vooral ook het afvoeren. Eigenlijk zou je moeten verbranden maar dat mag niet op ons complex. Er is wel een ” dumpplek” ver van tuinen verwijderd, waar alleen metershoge brandnetels, distels, kweek en kleefkruid etc groeit. Ik heb geen auto en het is te veel om alles met de fiets af te voeren. Ik schaam me een beetje maar denk ook dat het wel kan.

Overigens zit er een viltmijt in mijn druif en een bobbeltjes veroorzakend beestje in mijn bessen. Ook die pak ik nu aan. Zelfs in mijn vlier zie ik verkleuring, anders dan droogte en op mijn hertshooi zie ik nu beestjes…..
Ook maar snoeien en afvoeren. En volgend jaar nieuwe kansen.

Ik vulde het item aan op jouw site, inderdaad omdat ik dacht daarmee van nut voor anderen te zijn. Dit mag er ook bij als het je wat lijkt.

Met vriendelijke groet,

Karin Krabbendam

Galmijt wijnbes Karin

Japanse wijnbes galmijt Karin 2

Ria Koomen 15 september 2020 om 11:00

Hai Diana..wat een leuke site..ik ben heel wat te weten gekomen over de wijnbes…ik had er nog nooit van gehoord en gelezen…maar ook niet geproefd..maar hoor dat hij heel lekker is.
Ik heb nu een uitloop stekje gekregen zodoende mijn zoektocht op deze site beland.
Ik ga hem vandaag planten en maak dankbaar gebruik van jouw advies..
Met een vriendelijke groet..Ria Koomen


Laat een reactie achter op Jeanré v. Mossel

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!