Paksoi

Paksoi ziet er exotisch uit en wordt vooral in Aziatische gerechten gebruikt. Maar uiteindelijk is het kool. En kool is heel Nederlands, en daarmee bedoel ik dat ze het heel goed doet in Nederland: ze kan tegen het koele en vochtige Nederlandse klimaat en is dan ook vooral geschikt voor de teelt in voor- en najaar.

Paksoi groeit snel, het is een langwerpige, open bladkool met grote groene lepelvormige bladeren en witte nerven. Opvallend zijn de (afhankelijk van het ras) lange vlezige bladstelen die ook wit zijn. Zowel het blad als de stelen zijn eetbaar en lekker; je kunt paksoi roerbakken, stoven en zelfs rauw (in salades) eten.

TEELTWIJZEN / RASSEN

Paksoi is een ‘langedagplant’, dat betekent dat ze rond de langste dagen (juni/juli) snel doorschiet. Je kunt haar dus beter niet rond die tijd telen (want ze schiet al door wanneer de zaailingen amper groot genoeg zijn om uit te planten). De afgelopen jaren zijn er wel steeds meer rassen ontwikkeld die minder snel doorschieten.

Ik ben heus wel eens eigenwijs geweest en dacht dat ik toch best ook eens rond eind mei paksoi zou moeten kunnen zaaien. Dit was het resultaat:

De zaailing schoot door voor ik haar zelfs nog kon uitplanten :-).

Als je het toch eens wilt proberen gebruik dan een ras dat beter bestand is tegen doorschieten (vaak een F1-hybride) en zaai haar niet in huis of onder glas maar buiten, gelijk in potjes zodat ze niet te krap staat en/of nog moet worden verspeend. En zet de zaaisels niet in de volle zon en laat ze vooral nooit uitdrogen.

Er blijven gelukkig nog genoeg maanden over waarin je paksoi wel met succes kunt telen, en dat is handig want juist in het voor- en najaar zijn er minder andere groenten te oogsten. Zaai de zaden voor nateelt (hier altijd het meest succesvol) bij voorkeur rond half tot eind juli. Ik zaai de zaden buiten in potjes of in een tray voor. De zaden kiemen binnen één tot anderhalve week.

Verschillende soorten kool zaailingen die eind juli staan te wachten op een plekje in de tuin, waaronder boerenkool, paksoi Chinese kool en spitskool.

Op de foto hierboven zie je links de paksoizaailingen; opvallend rond blad (en in dit geval nog opvallender omdat het om het ras Red Choi gaat, met donkerpaars blad en groene stelen en nerven).

Deze planten groeien snel (want het is nog zomer, de grond en lucht zijn warm), en kunnen vaak een week of 6 tot 8 na het zaaien al worden geoogst. Houd daar ook rekening mee in je planning, want je kunt dus tussen half juli en half augustus wellicht een paar keer een paar zaden zaaien zodat je over een wat langere periode kunt oogsten (en de laatst gezaaide zaailingen als herfst-/winterteelt in een kas of platte bak uitplanten).

Zelf zaai ik paksoi 2 keer per jaar in de kas: in het vroege najaar dus (augustus zaaien, september uitplanten), voor oogst in de late herfst en winter (de planten zullen rond februari door gaan schieten). En ik zaai ze ook graag in januari in de kas voor oogst in april (afhankelijk van de temperatuur). Je kunt voor de vroege buitenteelt bijvoorbeeld ook in februari paksoi zaaien, bij een graad of 12 (dus niet in een warme huiskamer), en vooral in een licht raamkozijn). De zaailingen kun je dan in maart uitplanten en de oogst valt in mei.

Voorbeelden van rassen zijn:

  • Choko F1
  • Taisai (ook wel Tai Sai genoemd)
  • Green Fortune F1
  • Joi Choi F1 (beter bestand tegen doorschieten)
  • Red Choi F1 (donkerpaars blad en groene bladstelen)
  • Ivory F1 (blijft wat kleiner)
Zaailingen van paarse paksoi

BODEM / BEMESTING

Paksoi is een koolsoort en vraagt dus relatief veel voeding, zeker omdat ze ook nog snel groeit. Zelf werken we een oude stalmest en/of rijpe compost door de grond, en verder krijgt ze tijdens de groei nog wat samengestelde organische moestuinvoeding (zoals bijvoorbeeld groene Culterra).

Paksoi staat in voor- en najaar graag op een zonnig plekje (maar als je haar wat later in het voorjaar zaait zet haar dan vooral wat meer in de halfschaduw). Als je een vruchtwisseling aanhoudt hoort ze in het vak van de koolgewassen. Paksoi houdt niet van zure grond, op wat zuurdere gronden is het dus raadzaam om kalk te geven.

ZAAITABEL EN PLANTAFSTAND

Klik op de tabel om die in groot formaat in een nieuw tabblad te zien

Paksoi tabel

OPKWEEK

Paksoi is niet goed te verplanten (omdat het een groeistilstand veroorzaakt met daardoor een grotere kans op doorschieten); daarom zaai ik ze in een tray met heel ruime vakjes van 4,5 x 4,5 centimeter zodat ik het hele kluitje uit kan planten of kan verspenen naar 9-centimeter potjes, of ik zaai ze gelijk voor in 9-centimeter potjes. Je kunt de zaailingen dan laten staan tot ze groot genoeg zijn, het uitplanten zal ze dan weinig deren. Laat de zaailingen niet al te groot worden want te krap in een potje staan bevordert ook weer de kans op doorschieten.

Op de foto hieronder zie je een zaailing van Paksoi, je ziet goed dat de de eerste blaadjes na de kiemblaadjes gelijk al wat dikker en glanzender zijn, en de bladstelen ook wat dikker zijn dan bij soorten als spitskool, savooikool, bloemkool, etc.:

TEELTZORGEN

Paksoi maakt oppervlakkige wortels. Dat betekent dat je regelmatig water moet geven zodat ze voldoende water op kan nemen voor de snelle groei van de sappige stengels en het grote blad. Bovendien geven grote verschillen in vocht (droogte afgewisseld door natte grond) weer meer kans op doorschieten. Geef nooit water op de plant maar altijd bij de voet van de plant (om schimmelziekten en verbrand blad te voorkomen).

OOGST / BEWAREN

Paksoi snij je net boven de grond af, of je trekt haar voorzichtig met wortel en al uit de grond (dan is ze iets langer houdbaar). Vreemd dat de paksoi uit de winkel nog wel een paar dagen mooi blijft, want als je zelf geteelde paksoi een paar uur laat liggen wordt ze al snel slap. Oogst haar dus zo kort mogelijk voor je haar in de keuken gebruikt. Veel langer dan een dag is ze niet houdbaar, maar als je de hele plant met wortel en al uit de grond trekt en in de schaduw in een emmer met een laagje water zet kun je haar wel een dag langer bewaren.

Mochten de planten door willen gaan schieten kun je ze nog steeds eten. Wacht dan niet te lang meer met oogsten want zodra je een bloemknop ziet zal ze binnen afzienbare tijd gaan bloeien, en dan wordt het blad al wat minder mooi en knapperig. De nog gesloten bloemknoppen kun je trouwens ook eten (zoals broccoli, kailaan, etc.). En laat ook eens een plant in bloei komen, ze bloeit met heel veel gele bloempjes (die eetbaar zijn en ook nog eens veel bestuivers aantrekken). Je kunt overwegen om de planten daarna ook nog zaden te laten maken maar bedenk dat alle kolen onderling heel gemakkelijk kruisen en dat nakomelingen van F1-hybriden niet meer identiek zal zijn aan de moederplant (dus wellicht sneller doorschieten, bevattelijker zijn voor ziekten, of een andere kleur/vorm/grootte krijgen).

Paksoi die doorschiet kun je in dit stadium nog prima eten, inclusief de bloemknop

14 reacties op Paksoi

Rene Schubert 2 augustus 2019 om 13:27

Hallo Diana, ik heb nu al een paar maal (5) enkele grote planten geoogst en daarbij de kluit geheel uitgenomen.
Mijn vraag is of en wanneer ik de plant afsnijd en de kluit intact laat deze weer uitgroeit ?
Het gaat om de ” normale groene pak soy ” .

Mvgr Rene

Gerard van Loon 2 augustus 2019 om 14:39

beste Rene. ik heb al jaren paksoi in mijn moestuin staan ,ik oogst meestal de buitenste bladeren van de plant door ze gewoon af te snijden ,ik oogst wat ik nodg heb drie,vier vijf bladeren ,de plant groeit gewoon door , zo kun met een beperkt aantal planten tot aan de winter oogsten.

Rosa 12 juni 2020 om 17:16

Hoi,
Ik heb een vraag over een doorgeschoten paksoi, die ik heb laten staan, omdat ik het wel decoratief vind.
Na de bloei lijken er een soort boontjes aan te komen. Enig idee?

Ruud & Diana 13 juni 2020 om 09:09

Hallo Rosa,
Ja, altijd mooi, en de doorgeschoten planten lokken heel veel bijen en hommels.
Ik denk dat je met de ‘boontjes’ de zaadpeultjes bedoelt. Als je die laat hangen tot ze bruin en droog worden kun je er zelf zaden uit oogsten (mits ze niet heeft kunnen kruisen en bij voorkeur wanneer het geen F1-hybride is want dan zijn de eigenschappen in de volgende generatie niet hetzelfde meer).
Als je niets doet vallen de zaden vanzelf op de grond en zul je komende zomer en herfst flink wat zaailingen vinden, ook leuk :-).
groetjes,
Diana

Mathilde 17 juni 2020 om 21:55

beste Diana kan je doorgeschoten, in bloei staande paksoi nog oogsten en eten?
Vr gr. Mathilde

Ruud & Diana 18 juni 2020 om 08:38

Hallo Mathilde,
Ja hoor, dat kan nog. Je moet wel even goed proeven voor je het gebruikt, meestal wordt het wat sterker van smaak maar soms kan het ook ietwat bitter worden. Je moet wel binnenkort oogsten want uiteindelijk gaat nu alle energie naar de bloei en daarna naar het vormen van de zaden, in dat proces wordt het blad steeds geler en slapper en uiteindelijk zal de planten na het vormen van zaden afsterven. De bloempjes zijn trouwens ook eetbaar.
groetjes,
Diana

Mathilde 23 juni 2020 om 22:36

heel hartelijk bedankt Diana, voor de reactie. Zo fijn! Dit is mijn eerste moestuin jaar. Ik heb zoveel aan jou site en blogs. Groetjes

Pip 3 juli 2020 om 12:18

Hallo,mijn paksoi heeft kleine stekeltjes op de bladeren. Gaan die eraf als ik het ga berijden in de pan?
Of zijn hier andere tips voor?
Dankuuwel

Ruud & Diana 4 juli 2020 om 08:25

Hallo Pip,
Ik ken geen paksoi met stekeltjes op de bladeren, misschien een ras dat ik niet ken. Ik ken het wel van Chinese kool, die kan wel wat stekeltjes op de bladeren hebben, en is dan gewoon eetbaar. Maar hoe stekelig jouw paksoi is en hoe lang je het moet koken, stoven of roerbakken voor die stekeltjes zacht worden durf ik niet te zeggen, ik kan je alleen maar aanraden om eerst een half blad te snijden en te wokken zodat je het eerst kunt proeven voor je de rest van de plant wil gaan eten.
groetjes,
Diana

Nienke 21 juli 2020 om 16:00

Hi Diana, ik weet niet of jij me hiermee kunt helpen, maar ik kijk zo graag op je website! Ik probeer een paksoi die ik reeds gebruikt heb opnieuw te laten groeien, en hij begint nu lekker te groeien en ik wil hem graag overzetten in de grond of in een pot, maar hoeveel ruimte heeft zo’n plantje dan nodig? En is dat uberhaupt wel een verstandig idee? Ik vind het zo leuk, al die verder groeiende plantjes in de keuken, maar misschien is het qua voedingswaarde een minder goed idee? Hoor het graag! Ik probeer nu vooral de groenten die we vaak eten zelf te kweken, dat is meteen zo voldoeningsgevend! Dank je wel voor al je fantastische advies op deze website!

Ruud & Diana 21 juli 2020 om 21:53

Hallo Nienke,
Ik heb niet veel verstand van ‘tweedehands groenten’ maar het moet niet veel uitmaken voor de voedingswaarde, het hangt natuurlijk wel af of en welke voeding je zelf geeft.
Een paksoiplant heeft ongeveer 30 x 30 centimeter nodig en zou je dus ook in een pot (bijvoorbeeld met een inhoud van 10 of 12 liter) kunnen telen. In potgrond zit gelijk voeding voor 6 tot 8 weken ern hoef je dus de eerste weken niet over voeding na te denken.
Ik ben benieuwd of het lukt om de paksoi ‘te recyclen’!!
Diana

Tina 1 september 2020 om 12:20

Heerlijk om je vraag te lezen. Ben hier thuis net hetzelfde aan het doen. Hoe vlot het met jouw plant? Ik zet die van mij vandaag in de aarde. Wat een toffe blog hier!

Koen van der Mey 15 augustus 2020 om 13:14

Dag Diana

Ik heb van het voorjaar paksoi plantjes gekocht (begin maart) en deze in de kas uitgeplant. In begin-midden mei kon ik mooie kroppen (ik weet niet of ik het een krop mag noemen, maar weet nu even geen andere naam) oogsten, wat handig was, omdat ik na ijsheilige meteen de tomatenplanten in de kas kon zetten. Deze paksoykroppen waren stevig (goed vochthoudend) en zacht (niet draderig), in tegenstelling met de teelt in de zomer, waarbij mijn ervaring is dat de kroppen niet vol en draderig zijn.
Nu wilde ik dezelfde teeltmethode volgend jaar toepassen, maar dan met zelf voorzaaien ipv als plantje kopen. Weet u wanneer dat dan gezaaid kan worden en of dit binnen moet, of meteen in de kas kan?

Groetjes,
Koen

Ruud & Diana 16 augustus 2020 om 13:43

Hallo Koen,
Ja hoor, dat kan, ik heb zelf ook wel eens plantje in het vroege voorjaar gekocht en in de kas uitgeplant en ook wel eens vroeg gezaaid.
Lees vooral even de laatste alinea onder het kopje Teeltwijzen en rassen, daar kun je vinden wanneer je kunt zaaien voor welke periode.
groetjes,
Diana


Laat een antwoord achter aan Ruud & Diana

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Of abonneer jezelf op deze discussie zonder te reageren.

Meld je aan voor de nieuwsbrief