Yacón

Eerst even dit, mocht je internationale informatie/knolletjes/tips/foto’s/filmpjes over/van yacón zoeken:

  • Synoniemen:     yakon, appelwortel, Boliviaanse zonnewortel
  • Latijnse naam:     Smallanthus sonchifolius, synoniem Polymnia sonchifolia (Polymnia edulis)
  • Engelse naam:     Yacón, Peruvian Ground Apple, Bolivian Sunroot
  • Duitse naam:     Yacón, Inkawurzel
  • Franse naam:     Yacón, Poire de Terre

Eerst even dit; ik heb rond 2010 drie jaar lang yacón geteeld. Dat deed ik in de volle grond, in onze vette klei zelfs, en eigenlijk ging dat heel goed. Ik vond de planten mooi, en de oogst was behoorlijk groot. Maar ik vond de smaak niet heel lekker (ook niet vies hoor): een beetje als een kruising tussen komkommer en appel (knapperig), en peer en meloen (sappig) in. Maar niet echt zoet, een beetje flauw. Dus uiteindelijk stopte ik na drie jaar met de teelt, simpelweg omdat er weer andere nieuwe groenten op mijn pad kwamen, van aardperen tot kangkung en van hon tsai tai tot zoete aardappelen. Er is altijd wel weer wat nieuws te ontdekken, maar daar moet ik naast onze favoriete groenten natuurlijk wel plaats voor vrij maken:-) .

Ik las een artikel over de yacón en daar stond in dat de smaak veel lekkerder (zoeter) wordt als de knollen eerst een aantal weken worden bewaard (om te rijpen, om zetmelen om te zetten in suikers?). En dus werd ik opnieuw nieuwsgierig en besloot ik in 2020 weer eens yacón te gaan telen, met wat meer kennis (en hopelijk ook wat meer kunde).

De yacón komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika (uit het Andes-gebergte). Ze is een vaste plant (een knolgewas) maar in Nederland niet winterhard. Ze kan in het Nederlandse klimaat echter prima als eenjarige worden geteeld. Voorwaarde is dat je vrij vroeg in het jaar begint en pas in de herfst oogst.

Yacón wordt tot de ‘superfoods’ gerekend (hoewel ik persoonlijk tomaten, een verse krop sla of een extra sterke bol knoflook uit eigen tuin ook een superfood vind hoor 🙂 ). Maar het bijzondere aan een yacón is dat ze inuline bevat, en dat is een stof die zoet smaakt maar weinig of geen effect heeft op de bloedsuikerspiegel. En daarmee is ze geschikt voor diabetici en mensen die af willen vallen. Op internet kun je bijvoorbeeld recepten vinden van een siroop die je van de wortels kunt maken.

De oogst van 3 planten…

Ook de bladeren van de yacón zouden eetbaar zijn (met mate) maar dat is geen aanrader (ik heb het toen eens geproefd, de bladeren zijn stug en harig en naar mijn mening te bitter om lekker gevonden te worden). Bovendien vind ik toch ook wat tegenstellingen in de informatie op internet, sommige websites beweren dat jonge bladeren kunnen worden gestoofd als spinazie, andere websites geven aan dat de bladeren heel licht giftig zijn. Maar er wordt bijvoorbeeld wel thee van de (al dan niet gedroogde) bladeren gezet en dat zou heel gezond zijn voor onder andere maag en darmen en immuunsysteem (doordat ze antioxidanten bevatten). Onder andere de prebiotica in de eetbare zoete wortels van yacón zouden goed zijn voor de darmflora (zoals aardperen dat ook zijn), kunnen helpen bij cholesterol-, lever- en bloeddrukproblemen.

Maar daarnaast is ze dus ook gewoon erg leuk, omdat de planten heel groot worden en zo een bijna tropisch tintje aan je (moes)tuin geven, en soms in het najaar kunnen bloeien met gele bloemen die wel wat lijken op zonnebloemen. Ze is dan ook verwant aan aardperen (en dus ook zonnebloemen). En de opbrengst van zacht zoete knollen (die na bewaring zoeter worden) is behoorlijk groot, 5 tot wel 10 kilogram per plant.

Door de knapperige en sappige zoetige smaak wordt ze vooral rauw gegeten en gebruikt in salades, maar je kunt haar ook bakken, stoven of roosteren/grillen.

Oh ja, ook nog belangrijk om even te melden is dat de fructo-oligosaccharide in yacón (wat voor die prebiotische werking zorgt) ervoor zorgt dat je na het eten van yacóns wat last van je darmen kunt krijgen, zoals bijvoorbeeld winderigheid. Wij hadden daar trouwens weinig last van, maar mocht je er gevoelig voor zijn is het wellicht handig om er rekening mee te houden (want yacón doet dus heel goede dingen in je darmen, maar dat wil niet zeggen dat het niet tegelijkertijd ook wel eens lastig kan zijn, zeker als je daarna bijvoorbeeld nog sociale verplichtingen hebt 🙂 ). Zoals gezegd, wij hadden er weinig last van, wellicht omdat we via andere groenten uit de moestuin al een redelijk gezonde darmflora hebben, fructo-oligosaccharide zit bijvoorbeeld ook in aardperen, en in wat kleinere hoeveelheden in uien, knoflook, prei, cichorei en asperges.

Yacón-planten in juli

PLANT / TEELTWIJZEN

Het is belangrijk om te weten dat de ‘wortel’ van een yacón uit 2 delen bestaat. De grote, vaak onregelmatig gevormde maar meestal wel langwerpige knollen zijn eigenlijk geen knollen maar verdikte vlezige wortels. Ze zijn beige van kleur, na bewaring wordt de schil dikker en soms ook donkerder van kleur. Na het schillen zie je het eetbare crèmewitte vruchtvlees dat sappig en tegelijkertijd knapperig is.

Naast de eetbare wortels zitten er bovenin de kluit van de plant, aan de basis van het blad, ook kleine paarsbruine ´knolletjes’, dat zijn de broedknollen van waaruit je de yacón kunt vermeerderen. Mocht je twijfelen; in het Engels worden de eetbare wortels ‘roots’ genoemd en de broedknollen worden ‘rhizomes’ genoemd, als je op beide woorden + yacón googelt vind je heel veel duidelijke afbeeldingen. Dit is zo’n broedknolletje:

Je kunt op internet ook zaden van yacón vinden, maar die zaden zijn vaak niet levensvatbaar, en sowieso is de kans op succes door zaaien heel erg klein (doordat, als het al lukt om ze te laten kiemen, het Nederlandse klimaat te koel, en het tuinseizoen te kort is). De beste en eigenlijk enige succesvolle manier is door te starten met broedknollen of door de eerste keer een plant te kopen. Tien jaar geleden was het nog lastig om aan plantmateriaal te komen maar nu zijn (op internet) de broedknolletjes in het vroege voorjaar vrij algemeen verkrijgbaar, en later in de lente worden ook jonge planten te koop aangeboden.

RASSEN

Over het algemeen vind je broedknolletjes en jonge planten zonder rasnaam, gewoon onder de naam yacón. Ik heb wel gehoord dat het dan vaak om het ras Morado gaat maar dat weet ik uiteraard niet helemaal zeker. Er schijnen wel wat verschillende rassen te bestaan die wat vroeger of later zijn, wat meer of minder opbrengst geven en wat meer of minder zoet van smaak zijn.

Voorbeelden van rassen zijn:

  • Bekya (vroeg, middelgroot, hoge opbrengst, matige smaak)
  • Blanco (laat, middelgroot, matige opbrengst en niet heel zoet)
  • Bogachiel (vroeg, grote planten, hoge opbrengst, zeer goede smaak)
  • Dimi (middelvroeg, goede opbrengst, redelijke smaak)
  • Kalaloch (vroeg, middelgrote planten, redelijke smaak)
  • Morado (vroeg, middelgrote planten, goede smaak, prima opbrengst)
  • Sol Duc (middelvroeg, middelgrote planten, hoge opbrengst, zeer goede smaak)
  • White Russian (middelvroeg, middelgrote planten, hoge opbrengst, matige smaak)

Kijk vooral op deze 2 websites voor meer rassen en informatie over vroegheid, planten en smaak per ras:  Cultivariable en Ecohoeve

Yacón-planten in september in de volle grond

PLANT / BEMESTING

Yacóns houden van een luchtige goed los gemaakte grond, daar groeien de knollen/wortels niet alleen goed in maar het is later bij het oogsten ook prettiger, want de knapperig-sappig wortels breken makkelijk en dan zijn ze uiteraard niet lang houdbaar meer. Bovendien watert een luchtige grond beter af en dat kan barsten en vervolgens rotten van de knollen/wortels in een regenachtige herfst helpen voorkomen.

Wij hebben dus een paar jaar rond 2010 de yacóns in de volle grond geteeld en dat ging prima, al waren een paar wortels bij de oogst wel wat gehavend (een paar rot door scheuren en een paar tijdens het rooien geknakt in de vette klei). Nu ik in 2020 een nieuwe poging ga wagen wilt ik de yacón eens in een verhoogde bak zetten. Daarin is de grond losser, luchtiger, droogt eerder op in een regenachtige periode. Het is dan wel belangrijk om goed op de vochtigheid van de grond te letten want de planten mogen niet te droog staan. We gaan daarom wat rijpe compost door de grond mengen en ik wil ook wat vermiculiet (tweedehands, die ik over heb na het zaaien) door de grond werken (omdat dat vocht vasthoudt). Een weekje voor het planten werken we een gemiddelde hoeveelheid samengestelde organische meststof (in dit geval groene Culterra) door de grond. En ik ga in juli vervolgens nog een handje kali geven (voor de ontwikkeling van de knollen/wortels).

Een yacon-plant in 2020 in een speciekuip

OPKWEEK

In maart kun je gekochte of overwinterde broedknolletjes oppotten. Neem daarvoor gelijk al een wat grotere pot (12 tot 15 centimeter doorsnede) want de knolletjes lopen vlot uit en groeien snel uit tot forse jonge planten. Meng potgrond met een handje grof zand en/of vermiculiet voor wat meer luchtigheid en een goede afwatering, vul daar het potje mee en plant het broedknolletje iets dieper dan ze dik is (ongeveer 4 centimeter onder de grond).

Geef voldoende maar zeker niet overmatig water (want dan kan het broedknolletje gaan schimmelen/rotten voor ze uit kan lopen). En zet het potje op een warme plaats (dat hoeft nu nog niet in het volle licht), het liefst rond de 20 graden. Zodra het plantje bovengronds komt is licht uiteraard wel erg belangrijk. Dan mag de plant ook koeler worden gezet, in een zonnig raamkozijn bij ongeveer 17 graden groeit het plantje daar langzaam maar gestaag verder tot ze half mei (IJsheiligen) uitgeplant mag worden.

Ik kreeg de tip dat de potjes met opgepotte broedknolletjes nog koeler gezet kunnen worden, dat kan natuurlijk ook maar dan duurt het langer voor de planten boven de grond komen en pas dan extra op met water geven want in die koelere omstandigheden is de kans op schimmel groter.

De jonge planten zijn gevoelig voor vorst (bij late nachtvorst zal het broedknolletje onder de grond niet zo snel meer worden aangetast maar het blad wel en dat kost de plant natuurlijk energie). Zelf brengen we de jonge planten soms half tot eind april al naar de kas, omdat het daar lichter en (op zonnige dagen) warmer is maar we letten dan wel goed op de weerberichten.

Yacón-plantje loopt uit (begin maart)

PLANTEN / VERZORGEN

Vanaf half mei mogen de planten dan buiten worden uitgeplant. Geef ze een warm en zonnig plekje in de tuin, als het kan een beetje beschut tegen de wind. Omdat de planten zo groot worden (ruim 2 meter hoog en behoorlijk breed) kunnen ze in een herfststorm schade oplopen, door een beschutte plaats en eventueel aanbinden aan een stok voorkom je afgebroken bladeren en stengels.

De plantafstand is bij deze forse planten ongeveer 70 x 70 centimeter. Op de foto hieronder zie je drie planten die in een rij voor de kas staan. Je kunt zien dat we in de nazomer met wat stokken nog een rek hebben gebouwd/gezet om te zorgen dat de planten niet over het pad heen zouden gaan hangen. Ik heb het idee dat ze hier groter (hoger) werden dan normaal, dat zou kunnen komen door de voedzame kleigrond en de beschutte standplaats.

Yacón-planten vlak voor de oogst, eind oktober

Plant de planten net zo diep als dat ze in de pot stond en geef gelijk ruim water zodat dat ervoor zorgt dat de grond rond de wortels spoelt. Geef volwassen planten alleen water in droge periodes, de grote planten kunnen in een normale zomer met af en toe regen in principe goed voor zichzelf zorgen. Ze zijn ook niet heel bevattelijk voor ziekten. Ik heb eens gelezen dat ze wel kunnen worden belaagd door woelratten maar dat heb ik zelf nog niet ervaren.

Yaconplanten kunnen bloeien (maar dat doet niet elk ras elk jaar) met kleine gele bloempjes

OOGST

Je oogst yacón voor de eerste vorst, zo rond oktober of november, afhankelijk van de weersomstandigheden (liever ook voor er een kletsnatte periode komt i.v.m. het mogelijk barsten van de wortels).

Omdat de wortels zo groot zijn (in vorm en formaat een beetje vergelijkbaar met de knollen van zoete aardappelen) oogst je voorzichtig. Wij steken met een spitvork ruim rond de plant tot we de plant op zijn zij kunnen duwen/leggen en zo de wortelkluit boven de grond komt.

Vervolgens wassen we de kluit in de regenton zodat we beter kunnen zien welke delen we waar kunnen oogsten/knippen/snijden (zie foto bovenaan deze pagina).

Snijd met een scherp mesje de eetbare wortels van de plant, snijd vooral in het dunne gedeelte boven de wortel, en dat is best lastig want zoals je kunt zien zit alles dicht op elkaar gepakt. En beschadig de broedknolletjes vooral niet (die zitten bovenin tussen de stelen).

Na het wassen en drogen kun je yacóns bewaren. Sterker nog, de smaak (zoetheid) wordt beter na minimaal 4 weken bewaren. Daarvoor moet je de wortels naast elkaar tussen 2 laagjes net niet droge potgrond leggen. En dan moet de bak waar de wortels in liggen eerst een week of 2 tot 3 op een lichte en vrij warme plaats worden gezet en kunnen ze daarna naar een koelere plaats (bijvoorbeeld op zolder, bij zo’n 12 tot 15 graden). Dit blijft wel lastig, te droog, te nat, te koel of onvoldoende bedekt zorgt ervoor dat de knollen kunnen schimmelen, verschrompelen of scheuren. Uiteraard zorgen wondjes ook voor een korte bewaarbaarheid. Zelf heb ik in 2020 van de knollen een siroop gekookt en ingemaakt, ook leuk om eens te proberen!

Geoogste yácon-knollen

VERMEERDEREN

Na het wassen en de oogst van eetbare wortels zie je bovenin de kluit die je dan nog overhoudt de broedknolletjes. Waar de eetbare wortels beige of beigebruin zijn, is de kleur van die broedknolletjes wat roodbruin/-paarsachtig. Ze zijn zo´n 3 tot 4 centimeter groot en ze zitten in clusters tussen de wortels en de stengels.

Elke plant levert dus meerdere broedknollen, soms wel 5 tot 10 per plant. Die broedknolletjes zitten aan elkaar vast en ze zijn enorm hard, je moet ze met een klein maar heel scherp mesje van elkaar en van de rest van de plant afsnijden. Ik maakte in februari bij het oppotten van broedknollen deze foto:

Je ziet in dit geval nog een stuk steel (dat is helemaal dor en bros en heb ik er na de foto makkelijk vanaf kunnen breken. De paarsige broedknollen zitten dicht op elkaar. Ik zou ze met een heel scherp mesje kunnen delen maar in 2021 ga ik eens proberen om deze hele kluwen broedknollen uit te planten. Na het maken van de foto heb ik de kluwen broedknollen in potgrond opgepot zodat ze eerst verder kan uitlopen en een forse plant kan maken tot ze in mei buiten uitgeplant kan worden.

Je kunt broedknolletjes op een koele en donkere plaats in wat droge potgrond of kranten bewaren (tot ze dus in het voorjaar opgepot kunnen worden. Je kunt de broedknolletjes ook direct na de oogst oppotten maar dan zul je de potten licht en vrij warm moeten zetten tot de knolletjes uitlopen en de planten boven de grond komen. Dat gebeurt dan nog voor de winter, en je kunt de jonge planten dan op een lichte en koele plaats overwinteren (niet teveel water geven!) tot je ze in maart warmer zet om weer aan de groei te brengen.

Voor de winterrust van broedknolletjes moet het snijvlak na het afsnijden een paar dagen op een koele kamer in huis drogen en dan zie je ook vaak dat eventuele groene uitlopers verdrogen. Mocht je liever de knolletjes gelijk na de oogst weer oppotten en de jonge planten overwinteren, dan hoeft het snijvlak niet te drogen maar pot je het knolletje zo snel mogelijk na het oogsten/afsnijden weer op. Dit laatste heeft mijn voorkeur. Na het oppotten van de knolletjes zet ik de potjes in de koude kas voor overwintering. Bij strenge vorst bescherm ik ze extra met bijvoorbeeld vliesdoek, desnoods zet ik ze een paar dagen in een vorstvrije schuur. In maart haal ik de potjes naar huis en zet ze op een slaapkamer in een zonnig raamkozijn. Daar beginnen de knollen binnen enkele weken weer uit te lopen zodat ik in mei weer jonge planten uit kan planten.

Een yácon tijdens het schillen, je ziet dat ze onder de schil sappig, fris en zacht zoet vruchtvlees heeft (dat overigens heel snel verkleurt, besprenkel het vooral met wat citroensap als je ze in de keuken gebruikt

46 reacties op Yacón

Ruud & Diana 24 februari 2020 om 11:06

Reactie van Anne:

Dag Diana en Ruud,

Wij eten al enkele jaren Yaconknollen die heerlijk zoet smaken. Je zou er ook suiker kunnen van maken.
Als je ze oogst, heb je twee soorten knollen. De rode, ronde met wortels die ik bewaar zoals dahlia’s om terug uit te planten in de lente. En de witte, paarse langwerpige knollen zijn er om heel de winter van te smullen. Wij oogsten juist voor de vries. Om de zoete smaak te verkrijgen, leggen we ze een week buiten op de vensterbank. Zo worden de zetmelen in de wortels omgezet tot suikers. Is het geen warm en zonnige weer dan doen we ze in een plastieken bak met deksel en zetten we ze naast de kachel gedurende een week. Dan gaan ze naar een koelere (12-15 graden) ruimte. Na een maand zijn ze dan heerlijk.
Door het natte weer dit najaar, hadden de knollen heel veel water opgezogen en begonnen er sommigen te rotten. Vermits wij regelmatig knollen halen om te eten, kan je dat goed bijhouden en ze wegdoen.
Als er nog vragen zijn dan lees ik het graag!

Een fijne zondag,

Anne

Ruud & Diana 24 februari 2020 om 11:07

Reactie van Pien:

Heerlijk….na alle jaren tips van jullie kan ik eens helpen…!
Ik bewaar de broedknollen (dat zijn er meerdere per plant, herkenbaar aan de ogen/knobbels) in een speciekuip en leg daar een natte theedoek op. Die poot ik rond deze tijd op door ze gewoon met wat aarde bij elkaar in zo’n zelfde kuip in het licht te zetten. Qua temperatuur maakt het allemaal weinig uit als ze maar NOOIT vorst krijgen. Ze lopen relatief makkelijk uit en kunnen na half mei verhuizen naar de tuin. Absoluut zonnige plek geven. Komt er toch nachtvorst dan zijn de bladeren echt onmiddellijk zwart maar de knollen lopen vanzelf weer uit. Verhalen over ruimte (ik las ooit iets over een kuub per broedknol) neem ik met een korrel zout, ze weten hun weg wel te vinden. Niet laten uitdrogen, wat kali eind zomer.

De eetknollen bewaar ik op eenzelfde manier. Gewoon in een emmer en vooral geduld. Mijn knollen zijn eind oktober vies/flauw maar worden door bewaren hoe langer hoe zoeter. Nu zelfs zoeter dan een maand geleden. Wij eten ze nooit voor eind januari (elk jaar ruzie met mijn man die vindt dat het nu echt wel kan). Droogte bij bewaren is niet goed denk ik, ze gaan dan verschrompelen. Dus ook hier af en toe een plantenspuit of een natte theedoek. Natte compost is denk ik prima maar zo luxe heb ik het nooit gedaan. Ze staan bij mij in een kast die in een ruimte staat die niet boven de 10 graden is gekomen deze winter.

Ik wil het restant half maart met een slowjuicer uitpersen en gaan inkoken. Dan schijnt er een soort siroop te ontstaan die naar caramel en peer smaakt. Pannenkoeken, desserts etc. Yacon is ook theoretisch leuk. De enige plant ter wereld die aan één plant zowel broed-als eetknollen heeft. Feestmaal in Peru met gebraden cavia. Wees gerust, nooit geprobeerd. En heel veel theorie over voordelen voor diabetici/darmflora etc. maar ik ben niet medisch onderlegd. Ziekten zijn mij niet bekend, van plaagdieren heb ik nooit iets gemerkt.

Bij het koken houdt het zijn structuur maar rauw eten (zoals een appel) of door een salade heeft onze voorkeur. Net gelezen dat ze gesneden met een mandoline en daarna gedroogd in de voedseldroger verslavend lekkere chips geven. Bloemen heb ik nooit gezien, omvang boven de grond ca. een halve meter, hoogte idem. Bij mij samen met de aardappelen. Geen idee welk ras ik heb maar mijn Yacon geeft gladde knollen en dat is bij het schillen handig. Voor wie begint met Yacon, begin lekker met twee of drie broedknolletjes. Na één oogst heb je een veelvoud.
Dus eigenlijk: gewoon eens doen!

Joris 29 februari 2020 om 15:56

Ik heb nog een kijktip, zoek op YouTube naar Gartengemüsekiosk en yacon, teil 1-4 gaat van opkweek tot oogst en bewaren. Zelf bewaar ik de broedknollen in een emmer met grond uit de tuin in mijn schuurtje. Het opkweken kan al vanaf februari, de plant heeft 8 maanden nodig om tot wasdom te komen dus tijdig starten loont. Het is ook mogelijk om na de eerste vorst te oogsten, de plant sterft dan bovengronds af maar de knollen in de grond zijn nog goed, zolang de vorst maar niet in de grond zit. De eetbare knollen spoel ik niet af maar bewaar ik net als ongewassen aardappelen in een krat in mijn schuurtje, ik denk dat dit indrogen tegen gaat. Ik heb nu nog steeds knollen van mijn oogst in oktober, ze worden met de tijd nog steeds zoeter. Het verschil met fruit is dat dit iets zoets heeft en ook iets zurigs, yacon heeft alleen het zoete en daarnaast een hele sappige chrunchie bite zoals alleen yacon dat heeft.

Ruud & Diana 1 maart 2020 om 09:27

Hallo Joris,
Dankjewel voor de tip voor de filmpjes van Gartenmüsekiosk! Ik heb nog geen tijd gehad om de filmpjes te bekijken maar ik heb het wel alvast even opgezocht. Voor wie er interesse in heeft, de directe link naar de filmpjes: https://www.youtube.com/watch?v=Wobgol__GEg
En dankjewel voor de tip van het oogsten en bewaren!
groetjes,
Diana

Joris 6 maart 2020 om 19:14

Graag gedaan.

Jouw website is bij mij (zoals bij zovelen van ons) veruit favoriet als het gaat om het lezen van moestuinberichten en de teelt van groenten, de passie spat er vanaf.

Onze oosterburen van Gartengemusekiosk hebben deze passie ook maar dan delen ze dit met filmpjes op youtube die ook echt leuk en leerzaam zijn (ook goed voor je Duits ;-). Rigotti is ook een leuke duitse Garten youtuber. Eigenlijk vind ik ze nog beter dan Gardeners World dat binnenkort weer start op de BBC.

Maar er gaat natuurlijk niets boven lekker zelf aan de hobby in mijn tuintje als het zonnetje schijnt en de vogeltjes fluiten.

Tuin ze met vreugd

Saskia B 29 februari 2020 om 17:48

Ik bewaar mijn knollen in het zand in een emmer in onze kelder, gaat prima. Ook in een piepschuim bak met deksel, waar wij vroeger de griepprikken in aangeleverd kregen, maar die mogen misschien niet meer gebruikt worden.
Ik maak geen broedknollen los van de plant. Bewaar gewoon een heel stuk knol in de kelder, met wat wortels eraan en diverse knollen, a la dahlia. Ik heb het idee, dat de plant dan makkelijker groot wordt. Van 1 plant maak ik er zo een stuk of vier. Eentje is meer dan genoeg voor ons zelf, de rest geef ik weg. Vorig jaar was de plant in november meer dan twee meter hoog en anderhalve meter breed, met zat oogst voor de hele winter.

Ruud & Diana 1 maart 2020 om 09:46

Hallo Saskia,
Dankjewel voor de tip! Ja, de planten werden hier 10 jaar geleden ook zo hoog als onze kas, maar blijkbaar verschilt dat ook nog per ras.
Ik ga zeker proberen om de broedknollen een beetje aan elkaar te alten zitten, ik kan me herinneren dat het een gedoe was om de broedknollen los te snijden, zo hard waren ze, en helemaal tussen wortels en stengels in ‘geperst’.
groetjes,
Diana

Ghislaine 9 oktober 2020 om 13:49

beste Diana of iemand anders , is er iemand in de buurt van Bunnik (Utrecht) die zo’n broedknol ( biologisch gekweekt) voor me heeft? Liefst van zo’n heel lekker smakende Yacon? Ik zou het graag volgend jaar een keer gaan proberen… ? In ruil heb ik een Topinamboer knol. Ik hoor graag, Ghislaine

Ruud & Diana 10 oktober 2020 om 09:00

Hallo Ghislaine,
Ik kan je zelf helaas niet helpen, woon 18 kilometer van de kust op Voorne-putten, heb maar 1 plant en ga voorlopig ook nog niet oogsten. Ik hoop dat iemand anders je kan helpen. En anders weet ik dat bijvoorbeeld Zaadhandel van der Wal broedknolletjes van de yacon verkoopt (want daar heb ik in februari zelf zo’n knolletje gekocht en was/ben er prima tevreden over).
groetjes,
Diana

Hankie 22 november 2020 om 18:04

Ik heb wel een broedknol van Yacon voor je. Ik woon in Driebergen.

Mieke 3 december 2020 om 18:14

Beste Gislaine, wij hebben wel wat broedknollen over, zitten in Amelisweerd, Bunnik. Als je het leuk vindt, kun je er een ophalen op de tuin: Tuinderij De Volle Grond. Zelf teel ik dit jaar voor het eerst yacon, heb de broedbollen vorig jaar ook gekregen, van een collega bio-tuinder.

Ghislaine 10 oktober 2020 om 19:52

Ha Diana,dank voor je reactie en voor tip van vd Wal. . Tuingroet, Ghislaine

Georg 25 oktober 2020 om 09:28

Dag Diana,

Hartelijk dank voor de uitgebreide informatie en tips over de Yacon. Heb dit jaar voor het eerst 4 planten. Doen het allemaal prima. Ben benieuwd wat we binnenkort uit de grond halen.

stephanie 6 november 2020 om 13:44

dag diana
ik heb voor het eerst een yacon geplant en net geoogst (net na de eerste vorst zegt men wel es om de wortel zoeter te maken) onze knollen zijn echter rood paars, niet beige. en ze breken idd heel makkelijk. ik heb nochtans met een handschopje alle zware kleigrond rond de wortel uitgegraven.
helaas zijn er dus heel wat met stukken af. niet te bewaren dus.
ik probeer het zeker met de onbeschadigde. dank voor alle info en tips.

Marian van Ek 30 november 2020 om 15:30

Ha Diana,
ik ben benieuwd of je ze al geoogst hebt. De onze vandaag geoogst, blad had vorstschade. Maar nu kan ik heel lastig de broedknolletjes eruit halen, tis een vaste kluwen, wortels, stengels en broedknolletjes. De eetbare knollen heb ik er al afgehaald, schoon gewassen en liggen in de schuur klaar om te drogen.
Mijn vraag is nu: kan ik die hele kluwen in een bak met aarde/zand bewaren totdat ik hem volgend jaar ga oppotten, dwz splitsen en in potjes grond zetten?
Vriendelijk dank 😉

Ruud & Diana 1 december 2020 om 09:20

Hallo Marian,
Ja hoor, ik heb ze al geoogst. Ik had 1 plant in 1 speciekuip. En dat is hier wel lekker makkelijk oogsten, in vergelijking met het oogsten uit de vette klei.
Ik kreeg van iemand de tip om de broedknolletjes niet afzonder t oogsten-los te snijden, dus ik had 2 stukken met meerdere uitlopers/broedknolletjes waarvan ik er 1 aan onze tuinbuurman heb gegeven. De eetbare knollen mogen niet drogen, dan verschrompelen ze, je moet ze juist tussen 2 lagen grond bewaren, dan schijnen ze veel langer goed te blijven (las ik op de website van Ecohoeve Den Oude Kastanje). Ik heb de ‘broeknolletjesklomp’ in een pot met gebruikte potgrond (dus zonder voeding erin) opgepot en die staat in de koude kas, pas als er matige vorst komt gaat de kleine pot mee naar huis, de grond in de pot zal in de koude kas niet heel snel bevriezen.
En van de eetbare yaconwortels heb ik siroop gemaakt.
groetjes,
Diana

Marian van Ek 18 december 2020 om 12:58

Oooh, ik zie nu pas je antwoord, dank je wel ! Snap niet hoe me dat ontgaan is, krijg er geen melding van ofzo?
Maar goed, ik heb ze in bakken in de oude grond/ turfstrooisel in de schuur gedaan en nu zie ik dat ze gaan splijten….
Ik kan er verder nergens iets over vinden, wat gaat er fout…. Want zo zal ik ze vast niet lang kunnen bewaren 🙁

Ruud & Diana 20 december 2020 om 10:17

Hallo Marian,
Nee, ik vrees dat je geen mailtje krijgt. Als iemand een vraag stelt op mijn website moet hij of zij zelf daarna af en toe even kijken of ik of iemand anders antwoord heeft gegeven. Dat gaat heel gemakkelijk: op de blogpagina (via het menu) kun je onder tags en categorieën altijd de laatste 15 reacties met directe link daarnaartoe zien. Ik vrees dat ik geen bedrijf ben dat een systeem heeft voor het beantwoorden van vragen. Zie het vooral als een soort van eenvoudig ‘forum’ waar iedereen opmerkingen kan plaatsen, vragen kan stellen en vragen kan beantwoorden, in de hoop dat voor iedereen de vraag en het antwoord een aanvulling zijn voor de pagina’s en blogs die ik schrijf.
groetjes,
Diana

Ruud & Diana 21 december 2020 om 14:13

Hallo Marian,
Volgens mij ben ik vergeten je vraag nog te beantwoorden.
Als je yacon’s gaan scheuren en splijten zijn ze inderdaad niet lang houdbaar meer. Waarom ze zijn gaan splijten durf ik niet te zeggen, misschien liggen ze te nat? Ik hoop dat iemand anders het weet en je vraag kan beantwoorden. Ik had zelf ook wat knollen die een wondje hadden; ik heb er siroop van gemaakt, heel leuk om eens te proberen en ook nog eens lekker.
groetjes,
Diana

Marian van Ek 12 januari 2021 om 13:06

Ha Diana, dank je wel voor je antwoorden. Soms denk je : ik vraag het daar even, ben je een paar dagen met wat anders bezig en vergeet je te kijken. Op facebook zit ik in die groepen en dan krijg je een melding dat je een antwoord hebt, verwend dus, of irritant…. Heeft dus 2 kanten idd.

Maar ik wilde nog even een update geven, want het gaat dus heel goed met de knollen bewaren ! De scheuren die ik erin zag, hebben totaal geen invloed op het bewaren, behalve dat ze wat donker zijn door het turfstrooisel. De snijvlakken/ breekvlakken worden soms wel wat nat en zacht, dus die moet je apart houden, anders steekt het alles aan.
En last but not least: ze smaken fantastisch !! Zowel rauw als gewokt, heerlijk! En ze blijven knapperig, wat een aparte groente !!

De kluwe broedknollen staan op zolder in een bak, en gingen al uitlopen, dus die probeer ik maar in aparte potjes te doen en zo te stekken. Is wel lastig want de wortelkluwe is erg hard. Dus da’s nog een dingetje….
groetjes en bedankt voor het meedenken en voor de lekkere recepten.

Wia Bonte 27 december 2020 om 16:26

Hallo Diana,
Ook ik teel al een aantal jaren Yacon, maar erg enthousiast is het thuisfront niet over de smaak.
Daarom was ik blij dat je een goed recept gaf om Yaconsiroop te maken.
Maar ik schrok van de lange kooktijd. Wel 360 minuten, 6 uur!
Gelukkig las ik in de beschrijving dat je het zelf 3 uur had gekookt. Dat is hopelijk genoeg?
Ik ga het recept beslist eens uitproberen.
Groetjes en de beste wensen voor 2021.
Wia Bonte

Ruud & Diana 28 december 2020 om 10:25

Hallo Wia,
Dankjewel voor je reactie!! Ik heb blijkbaar in alle drukte verkeerd zitten rekenen (toch al niet mijn sterkste punt :-)).
Ik heb de tijd zojuist aangepast, en ook in de tekst nog even wat duidelijker aangegeven en uitgelegd op welke manier en hoe lang ik het zelf heb gekookt.
groetjes en ook jij een in alle opzichten mooi 2021 gewenst!!
Diana

Wia Bonte 27 december 2020 om 21:49

Hallo Diana,
Nog even over het bewaren van de Yacon broedbollen. De grote, eetbare knollen haal ik eraf en bewaar ik in Cocopeat met halfom zand gemengd in een emmer in de schuur.
De (te) kleine knollen laat ik aan de pol zitten. Deze grote pol met broedbolletjes zet ik met aanhangende grond in een emmer en dek ik af met een krant. Deze gaat ook in de schuur. Pas in het voorjaar breek ik de broedbolletjes eraf. Dit gaat nu heel gemakkelijk. Als je de broedbolletjes meteen na het rooien van de pol wilt halen gaat dit heel moeizaam. Zelfs met een scherp mes. Daar kwam ik na een paar jaar zwoegen pas achter.
Groetjes,
Wia

Ruud & Diana 28 december 2020 om 10:36

Hallo Wia,
Dankjewel voor de tip!
Ik heb de vorige keer ook flink getobd om een broedbolletje van een verse klomp af te kunnen snijden. Ik heb nu hele klompjes met wel een stuk of 3 broedknolletjes bij elkaar opgepot en die staan in potten in de koude kas. Misschien kan ik er daar in het voorjaar alsnog 1 van opdelen, en de ander plant ik misschien wel eens gewoon in z’n geheel, om te kijken of dat een grotere opbrengst geeft of dat de eetbare knollen elkaar juist in de weg gaan zitten.
groetjes,
Diana

Eline 9 februari 2021 om 00:48

Hoi Diana,

Ik heb de yacon in mijn kas gezet in een bak met brekerzand. Denk je dat hij dit overleeft in de kas met deze lage temperaturen? Of toch beter om de bak te verhuizen naar een schuur oid? Dankjewel alvast!

Groetjes Eline

Ruud & Diana 9 februari 2021 om 09:09

Hallo Eline,
Ik vrees dat ik je niet kan vertellen wat je moet doen want dat hangt mede af van de grootte en gezondheid van de broedknollen, waar je woont en hoe koud het daar wordt, of je kas in de zon staat, etc. Ik kan alleen zeggen dat ik het er niet op heb gegokt en afgelopen zaterdag de pot met yacon broedknollen mee naar huis heb genomen, ze staat nu op een koude zolder bij ongeveer 8 tot 10 graden.
groetjes,
Diana

Eline 10 februari 2021 om 21:04

Hoi Diana,

Ik heb ze meegenomen en in een schuur gezet. Dank voor je antwoord!

De zon staat overdag wel op de kas (vanmiddag was het er 11 graden), maar met -10 op komst denk ik dat het daar ook wel zal gaan vriezen..

Groetjes Eline

Bart 16 februari 2021 om 12:47

Hoi Diana,
bedankt voor alle info hier. Erg behulpzaam.
Is het mogelijk om wat broedknollen bij je te kopen?

groeten,
Bart

Ruud & Diana 16 februari 2021 om 21:03

Hallo Bart,
Ik vrees dat ik geen broedknollen voor je heb, heb afgelopen herfst alleen bewaard wat ik zelf wil zetten en de rest op de volkstuin weggegeven.
Maar je kunt tegenwoordig yacon op meerdere plaatsen kopen. Kijk bijvoorbeeld eens hier bij Zaadhandel van der Wal of bij de Tuinen van Weldadigheid
groetjes,
Diana

Bart 18 februari 2021 om 10:42

Hallo Diana,
inmiddels heb ik er wat kunnen bemachtigen, bedankt voor je info.
Mijn vraag is of ik ze tot het oppotten kan bewaren in wat stro? De dahlia’s bewaar ik ook zo in de schuur met stro erbij. Ik kan er evt wat droog geel zand bij doen. Voor een volgend seizoen zou ik dan evt ook zo willen doen.
Ik hoor het wel.
Groeten

Ruud & Diana 18 februari 2021 om 11:17

Hallo Bart,
Dat heb ik zelf nog nooit geprobeerd, maar het belangrijkste is dat de knollen niet uit mogen drogen, als dat met Dahlia’s goed gaat zou je het ook met de yacon kunnen proberen. Maar dan zou ik zelf voor alle zekerheid ook 1 broedknol gewoon oppotten in bijvoorbeeld een 15 centimeterpot en op een onverwarmde slaapkamer zetten zodat die alvast langzaam aan de groei kan komen. Dan kun je volgende winter overwegen om ze allemaal in stro te leggen maar heb je nu de zekerheid dat deze in ieder geval gaat lukken.
groetjes,
Diana

Bart 18 februari 2021 om 11:41

Hoi Diana,
ja, goed idee. Zo ga ik het dan testen.
groeten

wrozema 27 februari 2021 om 09:30

hallo allemaal. ik ben erg nieuwgierig naar de yacon broedknol. Kun je hem ook meekoken in het fruit waar je jam van maakt oid wat toch moet binden maar genoeg heeft aan zijn eigen fruitsiukers?
En hoe zorgen jullie ervoor dat er jam in de potjes zit ipv een heelrlijk fruit saus. i kwil lievber zo weinig mogelijk suikers toevoegen nl.
Heeft iemand voor mij een broedknol tegen betaling. Ik kan zaden vinden hier maar geen broedknol nl. en wie zegt mij dat het een goede is .Dan vertriuw ik meer op jullie ervaring nl.

Ruud & Diana 28 februari 2021 om 09:23

Hallo,
Ik heb de broedknol zelf nog nooit geproefd maar ze is zo enorm anders (van vorm, structuur, stevigheid, grootte, etc.) dan de eetbare knol dat ik me niet kan voorstellen dat ze lekker is (en als dat wel zo is zou het schoonmaken heel lastig zijn omdat ze zo keihard is en er flink wat grond tussen zit).
Yacon bindt niet, het maakt alleen maar zoet zonder suiker. Dus meekoken met jam kan zeker maar dan nog zul je voor het binden iets anders moeten gebruiken. Ik ga dit jaar zelf eens experimenteren met agar agar bij het maken van jam, maar op internet kun je bijvoorbeeld ook pectine kopen (bijvoorbeeld van appels of citrusfruit gemaakt.
Ik heb helaas zelf geen broedknol voor je, ik heb er alleen maar 1 voor eigen gebruik bewaard en de rest aan tuinburen gegeven. Ik hoop dat iemand anders je kan helpen, en anders verkoopt bijvoorbeeld zaadhandel van der Wal er ook broedknollen van.
groetjes,
Diana

Jenny Weima 4 april 2021 om 11:34

Beste mensen,
Zoeken jullie nog naar yacon broedwortels of plantjes? Wij (de Groene Stap Bovensmilde) hebben er nog. Je zou een paar van ons kunnen kopen.
Groetjes
Jenny Weima

Ruud & Diana 4 april 2021 om 11:41

Hallo Jenny,
Wat leuk! Ik hoop dat de mensen die nog broedknolletjes of plantjes zoeken je bericht lezen. Ik heb even gegoogeld en (denk ik) je website gevonden: De Groene Stap. Ik neem aan dat mensen die interesse hebben via de website contact op kunnen nemen (en anders kan ik ook mailadressen uitwisselen als er mensen met interesse reageren).
groetjes,
Diana

Irma Gommers 18 april 2021 om 18:53

Ik zou ontzettend graag nog wat broedknolletjes willen hebben. Wellicht ben ik te laat maar wie weet.

Ruud & Diana 19 april 2021 om 09:09

Hallo Irma,
Ik kan je helaas zelf niet helpen, ik heb maar 1 plant voor mezelf. En ik zie dat ze bijna overal is uitverkocht. Maar je kunt er hier nog broedknolletjes van kopen: Yacon oet Twente en bij Zaadhandel van der Wal
groetjes,
Diana

Ineke 13 mei 2021 om 15:24

Oh en ook een succes is jam maken van yacon met kiwi gold en sinasappelsap, heerlijk op de boterham en bij een stukje kaas, gaat prima met geleisuiker met minder suiker, wordt dan een soort gelei en gaat wel na het inkoken in de blender om een soort homogene massa te krijgen alvorens het weer in de pan gaat met de geleisuiker

Saskia H 15 mei 2021 om 02:50

Hallo!

Omdat we geen schuur, kelder of koude zolder hebben, bleek het erg moeilijk om yacons (of aardappelen) te laten overwinteren. Binnen met vloerverwarming droogden ze uit. Dat mislukte 2x, terwijl de knol die per ongeluk buiten bleef, het wel haalde.

Dus laat ik ze nu overwinteren in de tuin. Ik heb deze winter geoogst in februari en maart. Dus idd, ook na de vorst van -10. De knollen waren ook daarna ongeveer net zo als andere jaren. Op 10% van de knollen had ik zwarte vlekjes vorstschade. Maar bij mij, in de zware kleigrond, breken ze toch allemaal, dus dat is toch steeds meteen opeten geblazen…

Na de oogst zet ik de roze knollen op een nieuwe plek. En dan… ja, bij mij duurt het op die manier schijnbaar eeuwig voor ze schieten.

Gek is dan wel dat ze vorig jaar toch nog net begonnen bloemen, toen de vorst kwam.

Is er nog iemand die ervaring heeft met deze methode, of tips ivm wat men kan doen als het kiezen is tussen -10 en 23 graden? 😉

Ik begin te denken: misschien komen ze vlugger als ik er een miniserretje over zet om de temperatuur omhoog te krijgen?

Ruud & Diana 15 mei 2021 om 16:28

Hallo Saskia,
Ik had vorig jaar een yacon in een speciekuip en dat ging prima. Ik heb de kuip in de herfst de kas in gesleept en zo heeft ze tot februari gestaan. Toen het zo streng ging vriezen heb ik de knollen toch maar geoogst (en siroop van gekookt). De broedknollen heb ik terug geplant en in de koude kas laten staan, ze hebben de strenge vorst overleefd en liepen in de kas voorzichtig weer uit. Ik heb de kuip in april weer naar buien gesleept en de plant in ondertussen al weer 30 centimeter groot. Misschien ga ik ze ook eens in de volle grond proberen te laten overwinteren (maar ik vind yacon uit vette klei oogsten altijd veel gedoe, en inderdaad breken de knollen, allemaal modder, etc. 🙂
groetjes,
Diana
p.s.: de beste manier van bewaren schijnt op een koele kamer tussen 2 dikke lagen iets vochtige grond te zijn (zegt onder andere Ecohoeve Den Oude Kastanje), ik heb dat zelf nog niet geprobeerd.

Pien 2 augustus 2021 om 10:16

Tot mijn verbazing bloeien mijn Yaconplanten inmiddels. Ik zet ze al jaren in de tuin, altijd goeie oogst, vrijwel nooit bloemen. En als ze al bloeiden was dat echt pas in het najaar. En dit jaar eind juli al bloemen. Zou dat een aanwijzing zijn dat ze tijdens de groei echt veel water moeten hebben? Want ja, regen genoeg!!!

Ruud & Diana 5 augustus 2021 om 09:06

Hallo Pien,
Ik durf het niet te zeggen. Hier is de yacon (in een speciekuip) nog steeds vrij klein en ze bloeit nog zeker niet. Bloei kan een teken van rijkdom zijn: als een plant het heel goed naar haar zin heeft omdat alle omstandigheden als vocht, voeding, zon, temperatuur, etc. optimaal zijn. Maar het kan ook een teken van armoede zijn: als een plant het idee heeft dat ze niet lang meer leeft (door droogte, kou, hitte, te weinig voeding, etc.) kan ze ook sneller gaan bloeien, met de bedoeling om zich via zaden nog snel voort te planten.
groetjes,
Diana

Pien 5 augustus 2021 om 19:46

Diana, het is nog veel erger. Ik was helemaal euforisch want bloeiende Yacon eind juli was toch heel bijzonder. En door de mooie bloemen meende ik zelfs te weten welk ras Yacon ik had. Maar wij zijn nu een paar dagen verder en het schaamrood staat inmiddels op mijn kaken: het blijken gewone zonnebloemen te zijn. Die stonden vorig jaar op dezelfde plek en vermoedelijk zijn er wat zaden niet opgegeten en alsnog gekiemd. Ze stonden zo mooi tussen de Yacons maar zijn inmiddels een meter hoger. Het enige leuke is dat je aan de bloem wel goed kunt zien dat dat Yacon en zonnebloemen in de verte familie zijn. Maar ik schaam mij diep!!!!

Ruud & Diana 5 augustus 2021 om 22:01

🙂
Kleine zonnebloemen lijken ook echt behoorlijk veel op yacon-bloemen, de verwarring is logisch :-).
groetjes,
Diana

Arthur 13 oktober 2021 om 19:32

Ik had ergens rond die tijd ook bloemen in de yacon. Maar ik had de planten via stekken overgehouden, en stekken van stekken in de winter.
Gelukkig maar, want de broedknollen hadden de winter niet overleefd.
Bij het oogsten had ik wat stekken gemaakt, en deze onder LED licht groot gebracht en deze ook gestekt.


Laat een antwoord achter aan Ruud & Diana

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Of abonneer jezelf op deze discussie zonder te reageren.

Meld je aan voor de nieuwsbrief