Kouseband

De Latijnse naam voor kouseband is Vigna unguiculata ssp. sesquipedalis, nogal een mondvol. Maar dan is het ook gelijk  duidelijk dat ze geen familie is van de boon, snijboon of pronkboon (waarvan de Latijnse naam Phaseolus is).

Kouseband wordt ook wel aspergeboon genoemd, in het Engels kun je googelen op de naam Long Bean of Yard Long Bean, of op Asparagus Bean. In Nederland kennen we haar zelf eigenlijk alleen onder de naam kouseband. Ze werd hier een paar jaar geleden op het volkstuincomplex best veel geteeld maar uiteindelijk zie ik haar steeds minder.

Dat komt dan ongetwijfeld door het grote nadeel van kouseband; ze heeft heel veel warmte nodig. Ze groeit in tropische gebieden en het Nederlandse klimaat is niet erg geschikt voor de teelt van kouseband. Met wat kunst- en vliegwerk kun je zeker de kans op een leuke oogst vergroten maar je zult toch ook altijd mede van een mooie zomer afhankelijk blijven.

Kouseband geeft zeer lange stevige peulen van wel 30 centimeter tot soms meer dan 60 centimeter lang (afhankelijk van ras en omstandigheden). Ze smaken een beetje als sperziebonen maar de smaak is wat sterker en de structuur is steviger. Van onze Surinaamse buurvrouw heb ik geleerd dat je kouseband niet hoort te koken – ze wordt gebakken en gestoofd, soms met vlees, of andere groenten of kruiden.

 

PLANT

De kouseband is net als onze stokboon een eenjarige slingerplant. Ze klimt langs bijvoorbeeld bamboestokken of een gaaswerk omhoog. Soms heeft ze bij de ‘eerste slag’ een klein beetje hulp nodig om zich vast te maken. De planten kunnen uiteindelijk ruim 2 meter hoog worden, in de kas zelfs wel 2.50 tot zelfs 3 meter, als ze daarvoor de kans krijgt.

Kousebandplanten bloeien met lila-creme lipbloemen waarna de lange peulen zich ontwikkelen.

De planten kunnen zeker geen vorst verdragen en bij temperaturen onder de 15 graden staan de planten al stil en te wachten op warmere tijden. En daarmee kun je bedenken dat de teelt in Nederland dus echt niet makkelijk is, want zelfs midden in de zomer is zowel de grondtemperatuur als de nachttemperatuur eigenlijk al aan de lage kant.

 

TEELTWIJZEN

Er is de teelt onder glas en de teelt buiten. Er zit niet veel verschil in de teeltmanier zelf, maar de kans op een leuke oogst is in de kas natuurlijk veel groter. In de buitenteelt ben je afhankelijk van zon en temperatuur. Zorg in de buitenteelt dus vooral voor het zonnigste, warmste en meest beschutte plekje dat je kunt vinden.

In de kas moet je rekening houden met de hoogte die een kousebandplant kan bereiken; zet er vooral stokken bij van ruim 2 meter want dat is de hoogte die ze in de kas zeker gaat bereiken, ook in een minder mooie zomer. Zorg in de kas ook dat je tijdens de bloei regelmatig tegen de planten tikt om de bestuiving te bevorderen. Kouseband is een zelfbestuiver (en ik heb wel eens gehoord dat een groot deel van de bloemen al bestoven zijn voor ze zelfs maar open gaan), maar toch heb ik het idee dat de opbrengst groter is wanneer ik elke dag even tegen de planten tik.

 

OPKWEEK

Zaai kouseband  tussen eind april en eind mei voor, op een warm en licht en zonnig plekje, in huis of in de kas. Zorg voor een potgrond die je goed verluchtigt met wat grof brekerzand en/of vermiculiet, en zaai de zaden 2 keer zo diep als hun eigen dikte (en dat is dan ongeveer anderhalve centimeter diep). Houd de grond vochtig maar niet kletsnat; net als bij ‘gewone bonen’ zijn de zaden gevoelig voor rotten in te natte grond. De zaden kiemen binnen 7-10 dagen (afhankelijk van de temperatuur). Zelf vind ik het zaaien in vermiculiet ook zeer geschikt voor het zaaien van alle soorten bonen, inclusief kouseband: Zaaien in vermiculiet

De zaailingen houd je in potjes of trays op die warme plaats tot ruim na 15 mei (na IJsheiligen), dan morgen de zaailingen naar buiten of de kas. In de kas kunnen ze direct uitgeplant worden bij bijvoorbeeld bamboestokken want daar is de grondtemperatuur al flink gestegen. Maar in de buitenteelt is het handig om een week of 3 voor het planten wat zwart plastic te spannen zodat de grond daaronder goed is opgewarmd. Je kunt ook bedenken dat grond sneller en beter opwarmt in bijvoorbeeld een verhoogde bak of in potten. Zorg voor een luchtige grond (die warmt makkelijker op dan bijvoorbeeld koude, natte kleigrond). Zet ook bij de buitenteelt direct bamboestokken waar de planten langs kunnen gaan klimmen.

 

RASSEN

Er zijn beste veel rassen, maar helaas geen rassen die beter geschikt zijn voor de teelt in een koel klimaat. Er zijn wel rassen die bijvoorbeeld verschillen in kleur, herkomst, lengte van de peul, etc..

Kouseband Chinese Red Noodles

 

  • Yardlong: extra lange peulen, tot wel een halve meter
  • Chinese Red Noodle: paarse peulen die ook bij het roerbakken hun kleur behouden (foto hierboven)
  • Chinese Green Noodle; zou wat vroeger zijn dan andere soorten en daardoor meer geschikt voor buitenteelt maar daar heb ik zelf weinig van gemerkt
  • Mosaic: kouseband in een mooie gemarmerde donkerroze-paarse kleur

 

BODEM / BEMESTING

Bonen hebben over het algemeen weinig voeding nodig. Kouseband schijnt wel iets meer voeding nodig te hebben, maar zeker niet zoveel als aardappelen en bladgewassen. Kies een algemene, al dan niet organische / biologische voeding waarin wat stikstof zit (N) maar ook fosfor (P) en vooral kali (K). De stikstof zorgt voor voldoende groei, de fosfor voor een goede wortelontwikkeling en bloei, en de kali zorgt voor een goede bevruchting, stevige peulen en een goede weerstand.

 

STANDPLAATS

Zoals al eerder gezegd; plant de kousebandplantjes zo warm, zonnig en beschut mogelijk, en indien mogelijk natuurlijk in de kas. Als je rekening wilt houden met een vruchtwisseling, denk dan aan een vruchtwisseling van 1 op 4 jaar, op het veldje van de peulgewassen. Tegelijkertijd is een vruchtwisselingsschema bij kouseband ook een beetje onzinnig, want ze is geen familie van bonen, doperwten, tuinbonen of sojabonen. In het geval van kouseband lijkt me de omstandigheden die je kunt bieden (zonnig, beschut en zo warm mogelijk) belangrijker dan haar vruchtwisseling.

 

TEELTZORGEN

Kouseband heeft niet veel water nodig, alleen bij het planten en de eerste 2 weken daarna kun je de planten op weg helpen door regelmatig water te gieten. Doe dat bij voorkeur met iets opgewarmd water. Uiteraard giet je ook in langere droge periodes.

Plant stokken bij de zaailingen en help ze even de eerste draai rond de stokken te maken (met een touwtje, niet te strak).

Verder zijn er geen teeltzorgen; het is vooral hopen op een lange, warme, zonnige en droge zomer 🙂 .

De bloempjes van kouseband, ze bloeit altijd per twee, dus groeien ook de peulen samen

 

OOGST / BEWAREN

Oogst de peulen op tijd. Ze kunnen zich soms in 1 of 2 dagen van klein peultje ontwikkelen tot volwassen lange peul en als je een dag te lang wacht is de peul niet meer op z’n lekkerst: heel snel na het oogstrijpe stadium worden de peulen als gelige, zacht en ontwikkelen zich de zaden in de peulen.

De oogst van kouseband is ook zeker niet te vergelijken met de grote oogst van bijvoorbeeld stoksperziebonen, de hoeveelheid oogst per plant ligt bij kouseband veel lager. Dat neemt niet weg dat je vaak meerdere keren per week één of een paar peulen kunt plukken. In de koelkast blijven ze wel een paar dagen goed.

Zelf snijd ik ze, als ik maar een paar peulen heb kunnen oogsten, ook wel eens gelijk in stukjes van een paar centimeter en vries ze dan rauw in (bevroren in een zeer hete pan doe en bakken gaat best goed, al blijven verse peulen natuurlijk het lekkerst).

 

ZAADTEELT

Kouseband is een zelfbestuiver en kruist niet met snijbonen, pronkbonen en sperziebonen. Zaden kun je heel gemakkelijk zelf oogsten door een paar peulen aan het einde van het seizoen te laten hangen tot ze lichtbruin verkleuren en verdorren. Je ziet dan de zaden dan al in de geslonken en half verdroogde peulen zitten. Een beetje afhankelijk van het ras zitten er wel 10 tot 15 zaden in 1 peul. Haal de zaden uit de peulen en laat ze goed drogen. De zaden blijven ongeveer 3 jaar kiemkrachtig.

 

25 reacties op Kouseband

Louise Luiks Restle 16 juli 2019 om 13:30

Hallo, tot waneer is de Kouseband op de markt te koop? ik wil volgend jaar beginnen met de kweek. Hartelijk dank voor de info.

Ruud & Diana 17 juli 2019 om 09:42

Hallo Louise,
Ik begrijp je vraag niet goed. Kouseband, zowel de groente als de zaden, zijn jaarrond verkrijgbaar.
Googel voor zaden op ‘kouseband zaden’ en voor zaden uit het buitenland op ‘yard long bean seeds’.
Je kunt de zaden in of rond de maand mei voorzaaien.
groetjes,
Diana

Marja 5 augustus 2019 om 19:17

Heb dit jaar voor het eerst kousenband in de kas gezaaid in Zweden. De planten groeien goed en geven bonen en voor ons is het spannend wanneer we ze kunnen oogsten. Kunnen ze ook geblanseerd en ingevroren worden of in een wekpot bewaard worden?

Ruud & Diana 5 augustus 2019 om 20:45

Hallo Marja,
Leuk om te horen dat de teelt van kouseband goed is gelukt!
Het is zeker spannend wanneer je ze kunt oogsten want binnen enkele dagen kan het ook zomaar te laat zijn, de oogst luistert vrij nauw.
Je kunt kouseband invriezen, onze Surinaamse tuinbuurvrouw Jetty doet dat rauw en luchtdicht verpakt maar blancheren is natuurlijk ook een optie. Wecken kan wellicht ook maar daar heb ik zelf geen ervaring mee.
groetjes,
Diana

Sylvia 23 augustus 2019 om 22:01

Hoe weet je dan wanneer het juiste moment is om te oogsten

Ruud & Diana 24 augustus 2019 om 09:20

Hallo Sylvia,
Als je peulen lange genoeg zijn en nog geen boontjes bevatten (die kun je zien en voelen).
Dus gewoon net zo groot als dat ze zijn wanneer je ze in de winkel koopt. Pas op want ze groeien de laatste dagen in hun ontwikkeling erg snel, binnen enkele dagen zijn ze te dik, bevatten boontjes en dan worden ze taai.
groetjes,
Diana

Joop 6 april 2020 om 18:11

Beste Diana, hoeveel planten heb je nodig om een paar maaltjes kousenband te hebben. Ik heb beperkt ruimte in de kas.

Ruud & Diana 7 april 2020 om 10:18

Hallo Joop,
Dat hangt vooral af van de omstandigheden. Ik heb zelf wel eens kouseband geteeld waarbij ik per plant slechts 3 of 4 bonen kon oogsten, maar vorig jaar zag ik bij mijn buurman met ongeveer 5 planten een opbrengst van enige tientallen bonen. Ik hoop dit jaar op een opbrengst die zo goed is als die van hem 🙂 . Voorwaarde is tegenovergesteld aan wat ik altijd dacht, dus arme grond, niet te nat, weinig voeding, maar in tegenstelling tot bonen houdt kouseband van een humusrijke, vochtige (niet natte) voedselrijke grond. Ik ga ze daarom dit jaar weer proberen, met een iets ruimere plantafstand. Ik kan je vraag dus niet beoordelen, in de meeste gunstige omstandigheden zou 1 plant 1 tot 2 maaltjes kunnen opbrengen.
groetjes,
Diana

Joop 7 april 2020 om 12:24

Bedankt voor de informatie! Ik ga beginnen met 3 planten (onder 170 cm -1 raam in de kas)

Anneke 10 mei 2020 om 14:02

Hallo Diana, ik kweek al een paar jaar Kousenband in mijn kas in de Dordogne.
Na een paar jaar prachtige oogsten heb ik sinds twee jaar erg veel last van spint, heb jij misschien een tip daartegen?

Ruud & Diana 11 mei 2020 om 16:21

Hallo Anneke,
Ik vrees dat ik je niet kan helpen, ik heb zelf eigenlijk in de afgelopen 29 jaar nog nooit spint gehad in de kas (ook niet in andere groenten). Zou het wellicht iets met de hoge luchtvochtigheid te maken kunnen hebben? Als dat zo is, maar dat weet ik echt niet, dan zou het planten in de buurt van de deur of een raam wellicht een optie, of meer blad plukken van tomaten en komkommers en het raam wat verder open zetten. Maar ik hoop dat iemand die er echt ervaring mee heeft je beter kan helpen dan ik!!
groetjes,
Diana

Pieter 11 mei 2020 om 15:11

Als ze te hoog worden kan je dan de top eruit knippen?
Twee jaar geleden buiten veel kunnen oogsten 25 bonen, verleden jaar niet maar drie bonen
Wil dit jaar zowel binnen als buiten proberen, maar alleen met de hoogte zit ik een beetje

Ruud & Diana 11 mei 2020 om 21:02

Hallo Pieter,
Dat zou ik zelf niet zo snel doen maar heb het ook nog nooit geprobeerd, dus ik durf het niet met zekerheid te zeggen. Ik zet zelf een stok bij de plant en als ze tot aan de bovenkant van de stok is gegroeid zoekt ze daarna vanzelf een weg en klimt desnoods langs het frame van de kas of door een tomatenplant verder. Mijn ervaring is dat juist op het moment dat ze door de kas wil gaan slingeren de groei/bloei/opbrengst van peulen snel stijgt.Je kunt dat een heel klein beetje zien op de 2e foto op deze pagina, daar is de plant zelf haar weg aan het zoeken en slingert in en rond alles wat ze tegenkomt, als het niet verticaal kan, dan horizontaal 🙂
groetjes,
Diana

Asha 26 mei 2020 om 06:31

Hallo Diana,

Ik zou graag wat kousebandplantjes bij willen kopen en ook poe plantjes, lange soorten courgette achtige groente,
Is dit mogelijk??

Ruud & Diana 26 mei 2020 om 09:53

Hallo Asha,
Ik vrees dat ik geen plantjes verkoop, ik ben maar een hobbyisten heb alleen genoeg voor eigen gebruik gezaaid.
Maar je kunt kouseband nu nog heel goed zelf zaaien hoor. Ik moest Poe even opzoeken, ik ken dat van onze Hindoestaanse buurvrouw als Lauki en ook die kun je nog heel goed zelf zaaien (bij zaadhandels kun je haar bij de kalebassen vinden, als je googelt op kalebas Hercules vind je, volgens mij maar ik weet het niet zeker, ook de goede).
groetjes,
Diana

Jose 13 juni 2020 om 11:23

Ik heb kouseband in mijn kasje staan ze deden het erg goed maar nu laten ze plotseling al hun blaadjes vallen wat zou dit kunnen zijn

Ruud & Diana 14 juni 2020 om 08:51

Hallo Jose,
Voor mij is kouseband ook nog relatief nieuw (niet nieuw maar het is wel al weer een paar jaar geleden dat ik haar teelde). Dus ik zoek zelf ook nog een beetje naar hoeveel water ze nou eigenlijk wel of niet wil, voeding, standplaats, etc. Ik heb daarom nu wat planten in 2 kassen staan en ook nog een paar buiten in een speciekuip. Ze doet het hier vooralsnog het best in de kas waar ze achterin staat, daar is het wat vochtiger en er is minder zon. In de kas waar ze voorin, direct om de hoek staat, staat ze in de volle zon en het is er droger, zowel de lucht als de grond en daar krijgen de planten ook wat minder mooi groen blad. Misschien is dat iets waar je iets aan hebt; ze lijkt niet van volle zon te houden (in de kas, buiten natuurlijk wel), ze houdt van een matig vochtige grond maar vooral van een hoge luchtvochtigheid. Je kunt anders ook nog denken aan voeding, ik heb de planten hier dezelfde soort en hoeveelheid voeding gegeven (groene culterra) als de tomaten en de planten lijken het vooralsnog prima te doen. Maar ik heb hier ook al wel eens gehad dat planten wegkwijnden hoor, geel blad kregen en maar weinig opbrengst. Ik hoop dat je hier in ieder gevvval iets mee kunt, ik zal aan het einde van dit seizoen deze pagina bijwerken met mijn ervaringen dit jaar.
groetjes,
Diana

Saskia B 2 juli 2020 om 23:10

Hoi Diana, ergens anders op je site hadden we het al een keer over de kousenband gehad vorig jaar, waarom die vaak zulke gele bladeren krijgt, die ook afvallen.je zei toen dat het bij je buurman zo goed ging en dat hij minder zon in de kas had. Ik heb daarop dit jaar de kousenband helemaal in de hoek bij het watervat gezet, waar echt minder zon is en…….ze doen het, vooralsnog, geweldig! 3-4 bonen per stok, vier stokken, 2×2 stokken bij elkaar met 1 meter tussen, en bovenin een dwarse stok, zodat ze lekker horizontaal kunnen doorgroeien als u begrijpt wat ik bedoel. Ik zie nu al een heel stel kleine bonen!

Ruud & Diana 4 juli 2020 om 10:25

Hallo Saskia,
Leuk om te horen! Ja, ook hier doen de kousebandplanten het vooralsnog heel goed, ze zijn al ruim 2 meter hoog en beginnen om zich heen ‘te grijpen’ naar andere stokken, één wil er al via het dakraam uit groeien :-). En het blad is ook hier donkergroen. Naast niet teveel zon heb ik ook het idee dat ze wat voeding juist wel lekker vinden, wat meer dan gewone sperzie- en snijbonen. Ik heb ze hier wat groene Culterra gegeven, net zo vaak water als de tomaten, en een plekje achter de deur en wat schaduw door een klimroos net buiten de kas. Ik juich niet te snel maar vooralsnog ben ik er ook erg tevreden over (ik had nog wat planten over en heb er ook 6 buiten in een speciekuip gezet, ik ben ook benieuwd hoe dat af gaat lopen).
Veel plezier en succes ermee, en ik hoop dat je er een goede oogst van krijgt!
Diana

Paul Vercammen 19 juli 2020 om 21:39

Hoi Diana, onze bonen (4 planten ) groeien enorm doch er komen geen bonen aan. ik hen ze 1.8m hoog en nadien horizontaal geleid. Enig idee waarom ze enkel groeien en er geen bloemen of bonen aankomen?
Grtjs,
Paul

Ruud & Diana 20 juli 2020 om 11:28

Hallo Paul,
Ik heb in al mijn 29 jaar moestuinieren nog nooit stokbonen gezien zonder bloemen/bonen. En kan je dus helaas niet helpen, ik hoop dat iemand anders je vraagt leest en een tip voor je heeft. Ik zou denken dat het aan het ras zou kunnen liggen want voeding kan het bijna niet zijn want bonen hebben helemaal niet veel voeding nodig. Hitte/droogte kunnen zorgen voor het afvallen van bloempjes maar dan nog moet je in ieder geval bloempjes of bloemknoppen zien. Ik hoop dat iemand anders je kan helpen!
Diana

Janine van Sluis 1 september 2020 om 14:42

Dag Diana,
naar aanleiding van jouw altijd enthousiaste en aanstekelijke verhalen ben ik dit jaar ook eens aan kousenband begonnen. In de kas. Nu heb ik een aardige oogst hangen, maar ze zijn zo geel… (moet wel zeggen dat ze ietwat overwoekerd raakte door de komkommer), maar licht zat zou je denken. Heb jij enig idee hoe dit zou komen? Ik zie nju op jouw fotos dat ze daar ook best licht zijn. Ik heb ze nog niet geprobeerd (zien er weinig aantrekkelijk uit), maar dat ga ik zeker nog doen.
Groet, Janine
Tuin in Voorschoten

Ruud & Diana 2 september 2020 om 08:59

Hallo Janine,
Ik had hier wat planten in 2 verschillende kassen staan, en ook wat planten buiten in een speciekuip (en die laatste deden het verrassend goed). In de zonnigste kas werden de peulen hier ook wat meer groengeel van kleur. Ik denk dat het door teveel zon komt, uiteindelijk kom ik er steeds meer achter dat ze van zeker niet teveel zon houdt, en in tegenstelling tot bonen ook van relatief veel vocht (ze kreeg hier net zo vaak en veel water als de tomaten), en warmte natuurlijk. Ik moet er wel bij zeggen dat ik een mix van kleuren had, dus dat geelgroene kan hier ook toevallig het ras zijn geweest. Hieronder even een foto van de kousenband die ik gisteren oogstte (uit de kas waar net iets minder zon komt). De kousenbandplanten in de andere (zonnige) kas heb ik ondertussen al gerooid omdat daar ook niet veel meer aanhing. Ook van de kousenbandplanten buiten in de speciekuip kan ik nog steeds oogsten. Er is wellicht ook nog wel een kans dat kousenband door de komkommerplanten kan worden aangetast met meeldauw maar dat weet ik niet zeker. Je schrijft niet dat het blad er ook geel uitziet dus dan ga ik er vanuit dat dat het niet is.
groetjes,
Diana
Kousenband oogst

Miranda Nelemans 8 september 2020 om 14:29

Hoi Diana, onze kousebandplantjes hebben in de moestuin een mooie opbrengst gegeven. We hebben steeds mooie groene peulen gehad. Nu hebben de laatste serie peulen een paarse gloed over zich. Kan dit kwaad? Kun je die nog gewoon eten?

Groetjes, Miranda

Ruud & Diana 8 september 2020 om 20:35

Hallo Miranda,
Ik durf het natuurlijk niet met zekerheid te zeggen maar ik zou kunnen denken dat de paarse gloed is te maken heeft met het einde van het tuinseizoen, de planten raken uitgeput en de voeding in de grond raakt op. Ik zie hier in onze kousenbandplanten in pot nu ook nog peulen maar die krijgen een paars ‘streepje’ in de lengterichting op de peulen. Daar is verder niets mis mee, zijn nog steeds eetbaar.
groetjes,
Diana


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!