Gelei – algemeen

Inmaak Rabarberaardbeigeleivoor 5 tot 6 potten van 0,3 liter

Ingrediënten:

  • 1,1 liter helder vruchtensap
  • 1 kilo geleisuiker of 500 gram geleisuiker speciaal
  • “smaakjes naar smaak”

Zie voor alle bijzonderheden, smaakcombinaties, toevoegingen, etc. bij “Jam algemeen“. Gelei bevat dus geen vruchtvlees of velletjes, etc. Ik vind het zelf prettig bij bijvoorbeeld frambozen, bramen, bessen en druiven omdat die anders vrij veel kleine pitjes in jams geven. Maar het is dus geheel naar je eigen voorkeur. Je maakt gelei op dezelfde manier als de diverse soorten jams, met toevoeging van één tussenstap:

Recept:

Zet de vruchten op met de toevoeging (kruiden, kaneel, etc.. alles behalve de toevoegingen met alcohol) en kook ze tot het geheel zacht geworden is. De suiker nu dus nog niet toevoegen!

Laat de gekookte vruchten boven een kom uitlekken in een zeef. Daarna kun je de vloeistof nog helderder maken door deze in een oude theedoek boven een zeef uit te laten lekker. Gebruik geen kracht, als je de vloeistof door de doek heen “perst” zal deze toch weer onzuiverheden doorlaten waardoor de gelei alsnog troebel wordt. (persoonlijk vind ik alleen 1 x door een zeer fijnmazige passeerzeef voldoende……..de smaak van gelei wordt in het geheel niet minder als er nog een zweem van ondoorzichtig sap in zit, het is alleen voor het gezicht dat je de gelei heel helder wilt maken en dat kost echt wel uren tijd, om goed en geduldig uit te laten lekken). Probeer het allebei eens en kijk dan zelf wat je mooier en lekkerder vindt. Niet helemaal helder valt trouwens veel minder op bij donkere vruchtengeleisoorten als bramen, zwarte bessen, etc. dan bij zeer lichte soorten als witte bessen en witte druivengelei.

Na het al dan niet volledig helder maken van de gelei meet je de hoeveelheid sap af. En kook die samen met de geleisuiker in een pan. Per 1,1 liter sap gebruik je 1 kilo geleisuiker of 500 gram geleisuiker speciaal. Je gebruikt bij gelei dus iets meer geleisuiker dan bij jam; dat komt omdat gelei een heldere vloeistof is en jam al enigszins wordt gebonden door de stukjes fruit die erin zitten.

De kans op een te dunne of te dikke gelei is dan ook altijd wat groter dan een te dunne of te dikke jam. Controleer dus ook hier vooral of de gelei dik genoeg is door een theelepel kokende gelei op een koud bordje te doen en bij het afkoelen te kijken hoe dik de gelei wordt als ze is afgekoeld. Eventueel kun je bijvoorbeeld de gelei wat meer in laten koken als die nog te dun is. Te dikke gelei kun je iets verdunnen met vruchtensap of citroensap. Giet ook nu de nog warme gelei in met soda en kokend water gesteriliseerde potten. Ook gelei is ongeveer 1 jaar houdbaar.

Opmerking:

sommige soorten vruchten bevatten van zichzelf al veel pectine (het natuurlijke bindmiddel dat ook aan geleisuiker is toegevoegd). Pectine zit vooral in schillen, klokhuizen. etc. Als je dus jam of gelei wilt maken zonder geleisuiker moet je nog steeds wel een kilo gewone suiker op 1 kilo vruchten aanhouden (voor de houdbaarheid). Je kunt dan echter de juiste binding bereiken door het meekoken van de schillen, klokhuizen, etc. Een aantal voorbeelden van op deze manier gemaakte jam vind je tussen de verschillende jamrecepten op de inmaakpagina.

Vruchten die relatief veel pectine bevatten zijn:

  • aalbessen
  • appels
  • pruimen
  • kruisbessen
  • kweeperen

Vruchten die relatief weinig pectine bevatten zijn:

  • aardbeien
  • frambozen
  • kersen
  • peren
  • rabarber