Vergelijken

Ik bedacht vorig jaar dat ik zelf wilde ervaren wat nou het verschil is tussen witlof in huis, in de kas en in de tuin. Ik kocht er witlofwortels voor, want mijn eigen oogst was niet voldoende, en bovendien waren de wortels van eigen oogst wat onregelmatig in vorm en dikte. Ik bestelde daarom 75 witlofwortels; 25 voor op zolder, 25 voor in de kas en 25 voor de volle grond. De wortels waren allemaal ongeveer even groot en dik, en ze zijn op dezelfde dag (half november) op de 3 plaatsen ‘ingetafeld’ (zoals je het ‘trekken’ van witlof uit de wortel ook wel noemt).

IN HUIS

Dit gaat het makkelijkst en snelst. Het is de enige manier waarop ik tot nu toe witlof intafelde. Eerst in zand maar sinds ik een tip via mijn website kreeg gebruik ik kranten (dat is veel minder zwaar om de zolder op te sjouwen). Ik maak kranten door en door nat, maak er proppen van en frommel die tussen de witlofwortels in een emmer. Ik giet vervolgens nog een laagje water onderin de emmer en controleer elke week even of de kranten nog goed nat zijn. De emmer zet ik op de koele donkere zolder, en ik zet er een emmer ondersteboven op (zodat het in de emmer echt stikdonker is). De temperatuur op zolder was in die tijd ongeveer 15 graden. Half november ingetafeld konden we in de 2e helft van december witlof oogsten en eten.

Mooie, schone, wit met gele witlof in vaste stevige kropjes

Dit is nog steeds mijn meest favoriete manier van witlof telen. Omdat het eigenlijk niet kan mislukken, en dat komt dan omdat je de meeste controle hebt over de omstandigheden (zoals temperatuur en vocht).

IN DE KAS

In de kas is het natuurlijk kouder dan op zolder, maar minder koud dan buiten (in ieder geval op zonnige dagen). Ik had nog een pot waar potgrond in zat, in de zomer had ik er zoete aardappelen in geteeld. De voeding in de potgrond was uitgewerkt (en dat moet ook, als witlofwortels in een bodem met voeding staan lopen ze te snel en te los uit). De grap van witlofwortels is dat ze voldoende voeding in de wortels hebben opgeslagen om met hulp van alleen vocht en wat warmte uit te lopen en een witlofkrop te maken. Ik heb een deel van de potgrond uit de pot gehaald en de witlofwortels in de pot (die dus tot de helft gevuld was met voedingloze potgrond) geplant. Ik heb er voor alle zekerheid 2 potten ondersteboven op gezet, want het is in de kas natuurlijk veel lichter dan op de toch al redelijk donkere zolder.

Het was duidelijk niet donker genoeg. Bij de eerste controle, een paar weken na het intafelen, viel het nog wel mee:

Maar bij de 2e controle werd duidelijk dat de kropjes niet mooi gesloten, en wit met lichtgeel werden, maar lossere blaadjes gaven die eerder wit met lichtgroen waren (en het groen duidt op teveel licht):

Mmmm, een noodgreep was nodig, hoe kon ik ervoor zorgen dat het donkerder in de pot zou worden? Ik heb 2 oude grote badhanddoeken gebruikt: een pot over de pot met witlof, daarover en omheen de donkerbruine badhanddoeken gewikkeld, daarop nog een 2e en wat grotere pot (die gelijk de handdoeken op hun plaats hield. Dat ging beter. Zo zagen de witlofkropjes er uiteindelijk uit:

Er is een klein beetje schade; wat bruine randjes langs de buitenblaadjes. Maar uiteindelijk waren de witlofkropjes alsnog redelijk vast en wit met geel geworden. Ook bij deze teelt controleerde ik af en toe de witlof in de pot, gaf wat water als het nodig was. Ik kon deze kropjes uiteindelijk in de laatste week van februari en 1e week van maart oogsten (als we niet de strenge vorst in februari hadden gehad zou het wellicht iets vroeger kunnen zijn geweest). Na het verwijderen van de lelijke blaadjes waren de witlofkropjes net zo lekker knapperig en fris bitter als de kropjes witlof die op zolder stonden. Het leukst van deze teelt vond ik de spreiding van de oogst (witlof van zolder eten we 1 maand later, witlof uit de kas eten we 3 maanden later). Zeker voor herhaling vatbaar!

BUITEN

Ik heb de 25 witlofwortels voor de buitenteelt in een hoekje van de tuin in een verhoogde bak ingetafeld; vrij dicht op elkaar, voor de helft in de grond. Met een grote donkere pot eroverheen (en die iets in de grond ingegraven). En daaroverheen een zwarte speciekuip met daarop een grote steen (om te zorgen dat pot en speciekuip niet weg zouden kunnen waaien in een storm).

Water hoefde ik niet te geven, er viel genoeg uit de lucht. Ik controleerde de witlof wel af en toe, bijvoorbeeld na de strenge vorst. De witlofkropjes zijn heel lang klein gebleven. Maar vorige week ging het ineens heel snel, ongetwijfeld door de zon op de pot en kuip, en de oplopende temperaturen.

Uiteindelijk hebben we gisteren (24 maart) deze buitenwitlof geoogst. Op de foto kun je nog zien hoe de wortels een stukje boven de grond staan en nieuwe haarworteltjes hebben gemaakt. De kropjes zijn wat minder vast maar wel mooi wit met geel (het was dus donker genoeg onder de pot en kuip). De witlofwortels zijn helaas wel wat modderig (maar niets wat een beetje schoon water niet op kan lossen). En er zijn wel ook wat bruine buitenblaadjes, en blaadjes die snotterig zijn (dat kan komen doordat de speciekuip van plastic is en het dus onder de potten niet luchtig genoeg was, de strenge vorst vorige maand heeft wellicht ook nog invloed gehad). Die vuile en snotterige blaadjes verwijder ik bij het schoonmaken. En ik vond ook nog wel wat kleine regenwormpjes en minislakjes tussen die buitenste witlofblaadjes.

Deze buitenteelt was ook heel leuk om te proberen. Ze leverde hier iets minder opbrengst, de kropjes bleven wat kleiner maar moesten nu wel geoogst worden (omdat ze door de oplopende temperatuur steeds ‘losser’ zullen groeien). In een winter die koel begint, dan koud wordt en vervolgens langzaam weer warmer wordt groeien de kropjes wellicht wat gelijkmatiger dan in deze winter waarin het soms 15 graden was maar ook eens -15 graden, en met heel veel regen. En omdat de winter allesbehalve gelijkmatig was, was dit de minst succesvolle teelt. Maar wel heel leuk dat we dus in de 3e week van maart nog witlof kunnen oogsten die we half november hebben ingetafeld.

Nog even kort samengevat:

  • de witlof die we half november op zolder intafelden konden we half tot eind december oogsten/eten
  • de witlof die we half november in de koude kas intafelden konden we eind februari/begin maart oogsten/eten
  • de witlof die we half november buiten intafelden konden we eind maart oogsten/eten

Natuurlijk telen we dit jaar weer witlof, en als ik wortels te kort kom koop ik ook weer wat kant-en-klare wortels bij. En dan zetten we ze natuurlijk op zolder. Maar als ik er genoeg heb zeker ook in de kas (maar nu bedenk ik eerst even hoe ik wat makkelijker kan zorgen dat het goed donker in de pot blijft). En als ik dan nog wat wortels overheb zet ik er toch ook weer wat buiten, want de oogst van witlof vindt vooral plaats in de winter, en deze laatste oogst uit de buitenteelt voelt als een voorjaarscadeautje uit eigen tuin!!

Mocht iemand zich afvragen wat we met al die witlofkropjes hebben gedaan en doen: we vinden witlof heerlijk en hebben er onder andere een soep van geroosterde witlof met een siroopje van zoete sherry van gemaakt. En een ovenschotel met witlof in een bechamelsaus met brie. En een salade met sinaasappel en noten en zaden. En vanavond eten we een salade van witlof met venkel, ei en appel. En morgen eten we een ovenschotel met gewokte witlof met spekjes, aardappelpuree en kaas. Mocht iemand interesse hebben in een recept, dan kan ik proberen om het komend weekend nog op de website te plaatsen. Mocht iemand zelf een leuk recept hebben, dan is dat natuurlijk ook altijd van harte welkom (maar plaats dat dan vooral in reactie op de teeltpagina van witlof, want daar kan het door iedereen altijd makkelijker terug worden gevonden).

Tot slot nog 1 foto, van de volgende oogst (ik denk volgende week): broccolini Burbanks:

32 reacties op Vergelijken

Ruud & Diana 26 maart 2021 om 09:31

Hallo Lies,
Mooie oogst en prachtige witlofkroppen!!
Ik heb sinds 2 maanden een schuurtje, dus daar ga ik het komende winter zeker ook eens in proberen (al is het maar omdat het er donkerder is dan in de kas).
groetjes,
Diana

Belia 26 maart 2021 om 23:19

Ik heb ze ook in de kas geteeld. In een emmer en een emmer er bovenop. Het was onvoldoende donker. Met landbouwplastic er over was het goed.
Het was nog te warm in oktober november. Kropjes wat los.
De kranten tip ga ik onthouden. Mooi informatief stukje!

wietske 25 maart 2021 om 20:04

lijkt me ook leuk om te proberen en de recepten, zou ik erg leuk vinden ,dus mocht u tijd hebben dan graag .Ik blijf altijd hangen in kaas en ham om de rolletjes en op het laatst even een beetje groente saus erbij. ik heb nog een heel andere vraag als beginner; waar en hoe bewaart u de zaadjes die u niet uitzaait?

Ruud & Diana 26 maart 2021 om 09:38

Hallo Wietske,
Zaden moeten altijd droog, donker en koel worden bewaard. Dat mag zelfs in de koelkast maar ik bewaar ze hier in boxen die op een onverwarmde slaapkamer staan waar alleen heel even wat ochtendzon komt, het is hier de koelste kamer in huis. Ik heb een pagina geschreven over het zelf oogsten van zaden. Onderaan die pagina kun je meer vinden over het bewaren van zaden, misschien ook nog leuk om even te lezen: Zelf zaden oogsten in de praktijk
Ik ga dit weekend de recepten plaatsen, deze is misschien al heel leuk om eens te proberen, wij vonden het erg lekker: Plaattaart met witlof, rode ui en brie
groetjes,
Diana

Yvonne 25 maart 2021 om 21:57

Waar heb je de witloofwortels gekocht?

Ruud & Diana 26 maart 2021 om 09:13

Hallo Yvonne,
Ik heb ze hier gekocht: Hermie
groetjes,
Diana

Ingeborg 27 maart 2021 om 18:33

Ik heb ze bij Hermien en bij Moestuinweetjes gekocht. De laatste vind ik beter.

gar weijers 25 maart 2021 om 22:08

ik kweek mijn witlof met dekgrond in de kas. ik zet ze om de 2weken van buiten naar binnen en eet bijna de hele winter door witlof. de laatsten heb ik vorige week geoogst.

Ruud & Diana 26 maart 2021 om 09:42

Hallo Gar,
Ja, is ook handig, dank voor de tip!
Er zijn heel veel manieren, onze tuinbuurvrouw laat ze gewoon in de grond tot er weer plaats is om ze in een emmer in de kruipkelder te zetten. Ik vond het nu gewoon eens leuk en interessant wat het verschil zou zijn tussen dezelfde witlofwortels op verschillende plaatsen. Ik vind witlof zonder dekgrond zelf alleen wel prettiger dan met dekgrond maar ook dat is een persoonlijke keuze.
groetjes,
Diana

Angelique 26 maart 2021 om 09:45

Hallo Diana,

Interessant onderzoek, ik ben ook enthousiast gemaakt om dit jaar witlof uit te proberen! Graag voor het komende jaar de vraag om een ander onderzoek te doen als je tijd hebt, er valt zoveel van te leren. Vraagje: vormt witlof een tweede krop/knop vormt nadat de eerste is weggesneden, om zo een tweede oogst te krijgen? Verder zie ik op sommige foto’s dat de buitenste blaadjes een beetje los zitten. Kan je die ook los trekken net als pluksla zonder de groei tegen te houden? Groetjes, Angelique

Ruud & Diana 26 maart 2021 om 10:10

Hallo Angelique,
Ja, je kunt eventuele losse buitenblaadjes voorzichtig afbreken voor in een salade, terwijl het kropje doorgroeit.
Kijk vooral ook nog even op de teeltpagina over witlof, bij het kopje Oogst en Bewaren. Als de wortels dik genoeg zijn zit er nog genoeg voeding in voor een kleine tweede oogst van losse blaadjes die nog prima in een salade kunnen worden gebruikt.
groetjes,
Diana

Witlof, 2e oogst

Anneke 26 maart 2021 om 11:05

Hallo Diana,
Ik reageer niet op bovenstaande blog maar heb een vraag over iets anders.
Heb jij ervaring met het voorzaaien van ammi majus? Kiemen ze bij voorkeur buiten of liever in huis? Zijn wc-rolletjes geschikt (ruimtebesparing) of moeten het grotere potjes zijn? Alvast bedankt voor je antwoord.
Groeten, Anneke

Ruud & Diana 26 maart 2021 om 18:16

Hallo Anneke,
Ze kan zeker wat kou verdragen. Ik heb haar vorig jaar eind maart in de koude kas voorgezaaid en nu toevallig Ammi visnaga Green Mist vorige week in de koude kas voorgezaaid. WC-rolletjes zijn prima, als je geen koude kas hebt zou ik ze koel in huis zaaien of anders nog 2 weekjes wachten en ze dan buiten zaaien.
groetjes,
Diana

Julia 26 maart 2021 om 19:26

Hallo Diana, ben je niet bang dat de kranten te veel drukinkt afgeven aan je witlof? Natte kranten lijken me niet zo gezond….
Wel super datje het allemaal uitprobeert en dit met ons deelt!

Ruud & Diana 26 maart 2021 om 21:17

Hallo Julia,

Mmmm, die vraag werd ook gesteld toen de tip in een reactie werd gegeven, en het is zeker iets om over na te denken. Zelf denk ik dat de kranten alleen als ´doorgeefluik´ van voldoende vocht dienen, de witlofwortels hebben immers voldoende voeding in zich om zonder verdere hulp uit te lopen en witlofkropjes te maken, ze hebben niets anders nodig dan zichzelf plus voldoende vocht en een temperatuur die hoog genoeg is. Ik geloof niet dat er ooit wetenschappelijk onderzoek naar is gedaan, of witlofwortels inkt uit kranten opnemen en of die inkt dan vervolgens in schadelijke hoeveelheden in de witlofkropjes terecht komt. Ik heb dus helaas geen antwoord op je vraag, misschien dat iemand die dit leest er nog iets over kan zeggen. Bij twijfel zou ik dan gewoon voor zand kiezen, of misschien voor bruin karton.

Ik googelde even of ik antwoord op je vraag kon vinden en vond min of meer bij toeval dit:

“Although chicory has a long history of human use without reported toxicity, high levels of concentrated chicory sesquiterpene lactones have the potential to produce toxic effects”.

Dus zouden witlofwortels ook giftig zijn, lijk ik te begrijpen? En zouden die stoffen dan ook in de kropjes terechtkomen? Ik vrees dat ik maar een hobby-moestuinder ben en geen verstand heb van mogelijke giftige stoffen in bepaalde concentraties. Het zou leuk zijn als ze het eens in een programma als ‘De Keuringsdienst van Waarde’ zou worden onderzocht :-).

groetjes,
Diana

Julia 27 maart 2021 om 21:25

Dank je wel voor je uitvoerige antwoord. Zouden natte lappen ook kunnen werken?
Maar daar heb je vast al over nagedacht en ach, waarschijnlijk valt het wel mee met de inkt. Succes met al het uitproberen! En nogmaals bedankt voor het delen van je kennis.

Ruud & Diana 28 maart 2021 om 10:44

Hallo Julia,
Nee, daar had ik nog nooit over nagedacht :-). Ik ga het zeker onthouden en eens uitproberen, net als de tip van het laagje vermiculiet onderin de emmer, altijd leuk om weer andere manieren te proberen.
Dank voor de tip!
Diana

Wil Fransen 26 maart 2021 om 22:45

Hallo Diana,
Dit artikel over je witlof kweken deed me denken aan mijn kinderjaren waarin mijn vader me al heel snel liet helpen in de tuin. Zo mocht ik de witlofwortels mannetje aan mannetje in een grote zwarte emmer zetten waarin WIT zand uit de zandbak zat. Hij werd in de koeienstal gezet met een zwarte emmer op zijn kop: daar was het vrij donker en lekker warm. Door wit zand te gebruiken bleven de kropjes mooi schoon was de gedachte erachter; voeding hadden de wortels niet nodig. Trouwens ik heb er ook wel eens eentje laten doorschieten: prachtige bloemetjes!!!

Ruud & Diana 26 maart 2021 om 23:06

Hallo Wil,
Wat leuk!! En wat waardevol dat tuinherinneringen je zo bij kunnen blijven (zo denk ik bij het zien van Dahlia’s altijd aan de achtertuin van mijn opa, die had elk jaar een tuin vol ‘pomponnen’). Ik heb nog nooit een doorgeschoten witlofplant gezien maar aangezien ze familie is van andijvie denk ik dat ze dezelfde mooie bloemen heeft als andijvie (foto hieronder). Inderdaad prachtig!
groetjes,
Diana

andijvie bloem

Ruud & Diana 27 maart 2021 om 09:07

Hallo Maike,
Dankjewel, wat een leuk en makkelijk en snel recept, dat ga ik zeker ook eens proberen!
groetjes,
Diana

Paulien 27 maart 2021 om 08:32

Zou het ook een idee zijn om een laag vermiculiet tussen de witlofpennen te doen. Dit houd het vocht goed vast.

Ruud & Diana 27 maart 2021 om 09:14

Hallo Paulien,
Ja, dat is zeker ook een optie.
Vermiculiet is wel vrij prijzig om als bodem voor de witloftrek te dienen, maar ik zou daar vermiculiet voor kunnen gebruiken waar ik eerder al in had gezaaid, en dan na de witloftrek het vermiculiet alsnog kunnen gebruiken voor het mengen met potgrond voor het oppotten van bloemen en planten. Ik ga het zeker eens proberen!
groetjes,
Diana

Ingrid 27 maart 2021 om 09:19

Heb ook voor de eerste keer witloof pennen gekocht in november. Eerste oogst was geweldig: mooie grote kropjes. Die later uitkwamen waren meer geopend maar deed niets af aan de smaak. We lusten het liefst gestoofd , dan doet dat er niet zo toe.
Wat doe je met de pennen na de oogst?
Had er eens soep van gemaakt, met aardappels en room. Wel een bittere bijsmaak. Niet echt voor herhaling vatbaar.

Carine p 31 maart 2021 om 22:02

Dag Ingrid,
De wortels (denk ik) kan je niet gebruiken, tenzij jezelf chicorei wil maken. Ik herinner mij nog vroeger dat bij het maken van koffie, een lepeltje chicorei toegevoegd werd. Dit wordt volgens mij van geroosterde witloof wortels gemaakt. Sommigen drinken deze drank als vervanging van koffie, ik dacht goed voor het hart.
Groetjes
Carine

Machteld 27 maart 2021 om 11:59

Hallo Diana

Ik ben ontzettend blij met je info. Erg goede uitleg over hoe en waarom. Ik ga lekker door met mijn witlofteelt.

Machteld

Ted Hoeks 28 maart 2021 om 12:49

Ik heb een tip,
Je heb van die plastieken doorzichtige eieren doosjes die vul je met stek grond, zaad erin doosje dicht en in de vensterbank zetten, en op zijn tijd water geven.
Gaat super goed.

Con 29 maart 2021 om 13:39

Wij wonen in Oostenrijk en daar is men niet zo dol op witlof, helaas. De stronkjes die je kan krijgen zijn meestal klein, maar wel erg lekker. Doordat ze klein zijn, zijn ze snel gaar, soms te snel. Daarom stoom ik ze nu daardoor blijft de smaak heerlijk en ze worden niet slap.
De stronkjes afspoelen en heel laten, een pan met water aan de kook brengen, en met een inzet de witlof ongeveer 10 minuten stomen. Daarbij maak ik dan een scherpe tomatensaus; een pakje tomaten met zout, een beetje suiker, peper en kreuzkümmel, daarbij serveer ik rijst. Een lekkere vegane maaltijd, alternatief kan je nog de witlof in een pakje ham rollen met een beetje kaas onder de grill laten smelten en dan nog de tomatensaus erbij.
Als ik hier ook de wortels kan krijgen, ga ik het ook proberen ze zelf te telen. Dankje voor het leuke artikel.

Carine p 29 maart 2021 om 14:36

Dag Diana,
Ziehier nog een ideetje met witloof. Ik veronderstel dat je weet wat een tarte tatin is ? Je kan deze ook niet als dessert, maar als groente maken. Eerst witloof stoven in goede boter, zout, peper en een weinig nootmuskaat, ong 20 min en zodanig dat er heel weinig vocht is. Nadien er een tarte tatin van maken en in de oven. Njam njam
Hier is witloof periode voorbij. Vandaag de tweede keer sugarsnaps geplukt en de eerste groene asperges.
Groetjes
Carine

Ruud & Diana 30 maart 2021 om 09:53

Hallo Carine,
Ja, een tarte tatin wil ik er ook nog graag eens mee maken (net als een tarte tatin van sjalotten, dat lijkt me ook zo lekker).
Klinkt heerlijk, sugar snaps en groene asperges, op beide zullen we hier nog wel enkele weken moeten wachten.
groetjes,
Diana

Carine p 31 maart 2021 om 22:07

Dag Diana,
Hier sugarsnaps en asperges is ook vroeg hoor, maar het weer???? Tussen haakjes, ik heb vorig najaar geprobeerd de sugarsnaps in de koude kas te zaaien rond oktober om te zien of dit zou lukken. En ja hoor, reeds 3 keer een portie van kunnen eten. Voor mij voor herhaling vatbaar. Buiten staan deze nog maar 20 cm hoog.
Groetjes Carine


Laat een antwoord achter aan Ruud & Diana

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Of abonneer jezelf op deze discussie zonder te reageren.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Naar de reacties