Vruchtenmoes met weinig/geen suiker
Ingredienten
- 1 kilo vruchten naar smaak
- het sap van 1 citroen
- eventueel wat suiker of vervanger (honing, rietsuiker, ahornsiroop, etc.)
Details
Bron: Diana
Voorbereiding:
45 minuten
Kooktijd:
45 minuten
Totale tijd:
90 minuten
Soort keuken:
Mengelmoes
Kun je vruchten of moes of compote zonder suiker inmaken? Jazeker. Maar de houdbaarheid rust dan maar op 1 ding en dat is hygiëne. Als je je daar van bewust bent kun je in principe alle soorten combinaties maken die je kunt bedenken. Door hygiënisch te werken zal er geen schimmel of bacterie in de inmaak zitten. En de inmaak zal meer dan genoeg zuren bevatten om de kans op botulisme vrijwel nihil te maken. De moes/compote/vruchten zonder of met heel weinig suiker zal zeker een jaar houdbaar zijn in pot. Maar bedenk wel dat ze heel gevoelig voor schimmel en rot wordt zodra de pot is geopend, omdat er geen conserverende ingrediënten (zoals suiker of zout) zijn gebruikt.
Om die reden maak ik dit altijd in kleine potjes in. Zodat een potje binnen enkele dagen (uiteraard in de koelkast bewaard en altijd een schoon lepeltje gebruikt) leeg is. Zo heb ik ervaren dat de inhoud van een suikervrij of suikerarm potje moes/compote na opening nog ongeveer 5 tot 7 dagen in de koelkast kan worden bewaard voor de eerste sporen van bederf zichtbaar worden.
Uiteraard kun je ook kiezen voor steriliseren (wecken), voor de meeste soorten kies je voor 30 minuten op 90 graden. Maar daarvoor geldt verder natuurlijk hetzelfde: als er geen conserverende suiker in zit zul je een potje dat eenmaal open is binnen een week leeg moeten maken.
Dat gezegd hebbende, dit is doordeweekse moes/compote die ik regelmatig als ontbijt in kwark of yoghurt eet. Handig omdat ik te vaak vergat om `de avond ervoor vruchten uit de vriezer te halen en dan weer ‘kale kwark’ had 😁. En natuurlijk vind ik jam en gelei en compote met suiker veel lekkerder, je vindt tientallen inmaakrecepten op mijn website, van perzikjam met citroen en vanille tot vijgenjam met sinaasappel en pijnboompitten, jam van blauwe bessen en bramen met steranijs en de lekkerste aardbeienjam die ik tot nu toe proefde. Maar soms is even een poosje geen suiker beter voor me.
En het leuke is dat je er elke vrucht voor kunt gebruiken die je kunt bedenken, of een mengsel van vruchten. Vers of uit de vriezer. Ik maak het bijvoorbeeld vaak van vruchten die ik in de zomer kan plukken maar die te veel zijn voor in de kwark van die dag, of waar ik geen tijd voor heb om er jam van te maken, of wat telkens maar een handjevol is. Al die beetjes vries ik in en daar maak ik dan in de herfst, als ik wat meer tijd heb en/of verschillende soorten fruit heb opgespaard, vruchtenmoes van. Dan kan ik bijvoorbeeld bramen en bessen uit de vriezer combineren met de appels en/of peren die ik nog vers oogstte (de bramen en bessen zuurder, de appels zoeter en de appels binden ook gelijk een beetje).
Tot slot nog even over zoetstof: welke zoetstof dan ook, er is er vooralsnog niet één die een voldoende conserverende werking heeft (nou ja, Erythritol schijnt suiker redelijk na te kunnen bootsen maar daar lijken wel wat mogelijke onaangename gezondheidsrisico’s aan vast te zitten, nog afgezien van de vreemde smaak). Sowieso, als je een zoetstof in inmaak gebruikt geeft het vaak een meer of mindere chemische smaak aan de inmaak. Als je zoetstof wilt gebruiken kun je dus beter vruchtenmoes/compote zonder suiker en zonder zoetstof inmaken en dan bij het uiteindelijk gebruik een beetje zoetstof gebruiken.
Uiteraard zijn vervangers van suiker, zoals honing, agavesiroop, ahornsiroop, etc. heel lekker in de vruchtenmoes maar die bevatten allemaal evenveel suiker als gewone suiker. Maar ze geven wel een lekkere smaaknuance als je niet veel maar wel wat suiker in de moes/compote wilt gebruiken.
p.s.: ik heb ook het sap van een citroen bij de ingrediënten gezet. Dat helpt bij voldoende zuren om schimmels tegen te gaan, zorgt voor een frisse smaak, gaat verkleuring van de inmaak tegen, etc. Maar als je veel zure fruitsoorten gebruikt (bijvoorbeeld aalbessen en bramen) kun je het citroensap uiteraard weglaten. Maar als je bijvoorbeeld vooral zoete appeltjes en vijgen gebruikt is citroensap een heel waardevolle toevoeging.
Instructies
Stap 1: Koken
Maak de vruchten schoon (schil waar nodig, verwijder, pitten, vellen en klokhuizen en snijd in stukjes en/of laat ze in een fijne zeef ontdooien als ze uit de vriezer komen. Doe de vruchten in een pan, samen met het citroensap, zet de pan op het vuur en breng al roerend aan de kook. Kook zo lang het nodig is voor de vruchten om gaar te worden, in te koken tot gewenste dikte en iets te binden (in het algemeen is dat ongeveer een half uurtje maar het hangt af van welk fruit, hoeveel vocht het bevat, hoe groot de stukjes zijn, etc. ). Probeer wat sappige vruchten (aardbeien, bessen, bramen) te combineren met wat bindende vruchten (vijgen, pruimen, appels, peren) zodat de moes/compote niet te dun/waterig wordt. Voeg, als je dat wilt, suiker naar smaak toe (of honing, ahornsiroop of wat je wilt).
Stap 2: Inmaken
Hygiëne is altijd heel belangrijk bij inmaken, en dat geldt bij deze suikervrije of suikerarme in de overtreffende trap. Maak, terwijl de moes/compote inkookt, de potten schoon met soda en kokendheet water en spoel ze zo kort mogelijk voor het inmaken na met kokendheet water, laat het kokendhete water in de potten en deksels staan tot je de potjes kunt gaan vullen. Giet het hete water dan uit de potten en deksels en vul de potten met de kokendhete vruchtenmoes/compote, sluit ze af en laat ze al dan niet ondersteboven afkoelen en vacuüm trekken (er wordt steeds vaker geadviseerd om de potten niet meer ondersteboven te zetten maar zelf heb ik daar toch nog steeds de beste resultaten mee, dus doe vooral wat je zelf denkt dat het beste is). Controleer na afkoeling of de potten vacuüm zijn. Potten die vacuüm zijn kun je ruim een jaar bewaren, potten die niet vacuüm zijn en potten die je open hebt gemaakt bewaar je in de koelkast en maak je binnen 5 tot 7 dagen op. Uiteraard gebruik je altijd een schoon lepeltje als je een schepje moes/compote wilt nemen.