Bleekselderij

Bleekselderij is een bijzondere groente, ze wordt eigenlijk zelden of nooit als echte groente gegeten; gekookt op een bord. Maar ze wordt heel veel gebruikt om samen met bijvoorbeeld ui, wortel, knoflook, etc. een heerlijke bouillon, of saus (denk aan bijvoorbeeld de overbekende Bolognesesaus) te maken. En ze wordt in een kleine hoeveelheid als smaakmaker in stoofgerechten en ovenschotels gebruikt. En uiteraard rauw; in dunne plakjes gesneden is ze lekker in salades.

Ze heeft het karakteristieke van (snij)selderij maar dan knapperig en fris. Ze schijnt vochtafdrijvend te zijn.

Er schijnen ook mensen een allergische reactie op bleekselderij te kunnen krijgen, het sap van bleekselderij kan branderige rode plekken op de huid veroorzaken, ik heb dat trouwens zelf nog nooit ervaren of van tuinburen, etc. gehoord.

RASSEN

Er zijn zelfblekende en groenblijvende soorten. De zelfblekende rassen hebben een geelgroene kleur die ook zonder bleken deze kleur behouden. De groenblijvende rassen zijn donkergroen, door aanaarden van de grond (als je dat wilt) wordt ze mooi licht van kleur.

Voorbeelden van rassen:

  • Goudgele zelfblekende (zelfblekend)
  • Siegfriedo (zelfblekend)
  • Tall Utah (groene)
  • Groene Pascal (groene)
  • Green Sleeves (groen)

 

Bleekselderij
Bleekselderij Siegfriedo

 

BODEM / BEMESTING

Bleekselderij behoort tot de bladgewassen en heeft een vrij forse bemesting nodig. Na het onderspitten van stalmest in de winter en/of een gift compost in het voorjaar kun je een week of 3 voor het planten een dosis organische bemesting met wat extra stikstof geven. Bleekselderij heeft veel vocht nodig, hier op onze vette klei is dat zelden een probleem maar zeker op zanderige grond moet je bij droogte regelmatig water geven.

 

ZAAIEN / PLANTEN

Bleekselderijzaad is heel fijn en het kiemt niet erg snel. Vervolgens groeien de zaailingen de eerste periode ook nog eens langzaam. Om die 2 redenen vind ik het prettig om begin maart al binnenshuis of onder koud glas te zaaien. Ook buiten zaaien kan goed maar wacht dan nog tot half april want ze kiemt het best bij een temperatuur zo rond de 20 graden. De kiemduur bedraagt zo’n 2 tot 3 weken.

Zaai niet te diep, het fijne zaad heeft weinig bedekking nodig. En geef nu al regelmatig water, de potgrond mag niet uitdrogen. Na de kieming duurt het nog wel enige weken voor de zaailingen groot genoeg zijn om uit te planten. Laat ze tot die tijd op een zo licht mogelijke plaats staan bij koele temperaturen, dat zorgt voor een mooi gedrongen groei.

Plant de zaailingen uit als ze minimaal 4 of 5 centimeter groot zijn en de eerste worteltjes aan de onderkant uit het potje groeien. Geef de zaailingen een zonnige standplaats, en geef ook dan weer regelmatig water. Verandering in toestand zoals verplanten, droogte, etc. zorgt voor een grotere kans op doorschieten (hoewel er wel steeds meer rassen worden gekweekt die minder snel doorschieten).

 

ZAAITABEL 

Bleekselderij tabel

 

BLEKEN

Bleken wordt niet vaak meer gedaan, simpelweg omdat er steeds vaker wordt gekozen voor de zelfblekende rassen. Om de groenblijvende soorten te bleken plant je ze uit in een geul van ongeveer 15 centimeter diep. Als de planten groot genoeg zijn bind je de bladeren met een stukje touw bij elkaar en breng je een deel van de grond uit de geul weer aan. Als de plant vervolgens weer gegroeid is breng je weer wat grond aan, en dit herhaal je nog 1 of 2 keer, tot je alleen nog de bladeren ziet en de stelen zich onder de grond bevinden en dus geen licht meer krijgen. En zo bleek je, groenten die geen licht krijgen worden lichter van kleur. Oogst wel op tijd want als er een natte periode komt, kunnen de stengels onder de grond natuurlijk gemakkelijk rotten.

Ik heb zelf geen ervaring met bleken hoor, wij behoren ook tot de groep “als het makkelijk kan…..” en kopen zelfblekende rassen. En voor bouillon en saus zijn ook ongebleekte donkergroene stelen prima, ze zijn alleen erg sterk van smaak en structuur om rauw in salades te eten.

Bleekselderij 2

 

OOGST / BEWAREN

Als je de stengels dik genoeg vindt kun je ze oogsten. Ze zijn een paar dagen houdbaar in de koelkast, handig voor gebruik in salades. Ik vries bleekselderij ook altijd in; rauw, in dunne plakjes, een handje per diepvrieszakje; handig voor als ik een bouillon of saus wil maken (zoals ik ook rauwe blokjes wortel en rauwe ringen prei per handje in zakjes invries), ik kan dan kiezen of ik 1 of meer zakje wil gebruiken voor een bepaald gerecht. De ingevroren plakjes worden wel heel zacht na het invriezen, niet geschikt voor salades, maar prima dus voor basisbereidingen en stoven.

 

ZAADTEELT

Het zelf oogsten van bleekselderijzaden is een hachelijke onderneming. Bleekselderij is tweejarig en je zult haar dus (vorstvrij) moet overwinteren zodat ze het jaar erop kan gaan bloeien. Ze is daarnaast ook nog eens een kruisbestuiver; er zijn een paar planten nodig van hetzelfde ras om zaden te kunnen oogsten, en er mogen geen andere rassen in de buurt staan. En tot slot kan ze ook kruisen met snijselderij en knolselderij!

Ik heb het zelf nog nooit geprobeerd, vooral omdat ze niet winterhard is en in pot vorstvrij moet overwinteren. In de lente moet ze dan weer uit worden geplant, ze gaat dan in de late lente bloeien en daarna worden de zaden gevormd.

De zaden blijven wel 5 tot 6 jaar kiemkrachtig.

 

2 reacties op Bleekselderij

Christien 20 april 2020 om 14:37

Bovenstaande info allemaal gelezen hebbend, lijkt het een hele klus: bleekselderij planten. Ik heb een hele bloempot vol spontaan ontkiemde zaadjes en weet niet zo goed hoe nu verder. Van een struik bleekselderij uit de supermarkt, hield ik 2 jaar terug het onderste stukje over. Ik had toen pas ergens gelezen dat je de meeste groenten weer opnieuw kunt laten groeien en voor de aardigheid zette ik het stukje stronk in een een bodempje water. Al gauw kwamen er worteltjes aan en. Vervolgens pootte ik het buiten in een bak, waar het enthousiast begon te groeien. Het werden geen stengels bleekselderij meer, maar het blad het blad wat er royaal aan groeide heb ik vorig jaar gebruikt voor soepen, sauzen en salades; erg lekker. De plant groeide zo enthousiast dat er bloemen aankwamen, die ik lekker heb laten uitbloeien. De zaadjes hebben zich verspreid in alle bakken die ik er rondom had staan en ondertussen heb ik overal opkomende bleekselderij plantjes. Ze zien er goed gezond uit, met mooi glanzend blad. Het enige wat ik doe (met al mijn bakken) is water geven en af en toe wat vloeibare meststof (bio).

Ruud & Diana 21 april 2020 om 09:34

Hallo Christien,

Nou, een hele klus; zaaien, verspenen en uitplanten vind ik niet een hele klus hoor, ik vind het eigenlijk altijd weer spannend en leuk om te doen 🙂 . Het lastigste is het wachten, omdat de zaden langzaam kiemen en langzaam groeien.
Goed om te horen dat je de stronk van een gekochte bleekselderij hebt weten te redden! Peter Bauwens (van De Nieuwe Tuin) heeft ook eens een leuk artikel geschreven over de ‘tweedehands moestuin’, over restjes van gekochte of zelf geteelde soorten die je weer tot leven kunt wekken.

Je uitgeplante stronk is gaan bloeien omdat bleekselderij tweejarig is, het is dus logisch dat een uitgeplante plant of stronk van vorig jaar in haar tweede jaar zaden maakt en uiteindelijk afsterft. Leuk om te lezen dat je zoveel spontane zaailingen hebt! Weet je al heel zeker dat het echte bleekselderijplantjes zijn, met mooie dikke sappige boogjes? Hier oogst ik nooit zaden van bleekselderij omdat ze hier op de volkstuin over grotere afstanden kruist met knolselderij maar vooral snijselderij. Er is ook nog wel een kans dat je bleekselderij uit de winkel uit F1-zaden is gekweekt en dat betekent dat zaailingen niet soortecht terugkomen. Niet erg als het lekker is trouwens maar het wordt dan niet meer wat de bedoeling was.
Ik hoop dat je hier later dit jaar nog eens wilt laten weten hoe het verder is gegaan, of je planten echte bleekselderijplanten werden, en hoe de smaak en de oogst was.
groetjes,
Diana


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!