Milieuvriendelijke Bestrijdingsmiddelen

In de handel kun je voor heel veel ziekten, schimmels of plaagdieren dat je bloemen, planten en/of groenten aantast wel een middeltje kopen. Soms biologisch. En dat betekent dat het middel ‘door de natuur afgebroken wordt’, het betekent helaas niet altijd dat het ook ‘diervriendelijk’ is (niet voor het dier dat je wilt bestrijden en vaak ook niet voor andere dieren die daar ook rondscharrelen).

Voor alle duidelijkheid; zelfgemaakte middeltjes zijn ook niet altijd even lief voor de dieren die je wilt bestrijden of voor de dieren daaromheen hoor. Het is altijd de grote afweging: hoeveel schade wordt er verwacht als je niet ingrijpt en hoe groot is de kans dat je tuin het zelf wel regelt (bijvoorbeeld doordat vogels of kikkers of egels het werk voor je opknappen – je wilt er niet aan denken dat je die dieren wellicht ook ziek maakt met je bestrijdingsmiddel). Bij voorkeur grijp ik zo min mogelijk in. Maar soms is het niet anders. En dan voorkom ik liever iets dan dat ik het moet bestrijden, bijvoorbeeld door het gebruik van een net of vliesdoek.

Aalbessen waarbij de besjes gaan kleuren beschermen we door een net (aan alle kanten hermetisch afgesloten zodat vogels er niet in verstrikt kunnen raken). En links zie je dat de kolen door zo’n zelfde soort net zijn afgedekt (tot ze groot genoeg zijn en de vogels er geen interesse meer in hebben)

 

Maar mocht je, door welke omstandigheid dan ook, met de handen in het haar zitten omdat een bepaald dier of schimmel je rozen vernielt, of je bloemkolen worden opgevreten, of je komkommerplant bezwijkt……..en je wilt liever geen gebruik maken van chemische middelen, dan heb je misschien iets aan deze pagina.

Bedenk dus allereerst of het wel echt nodig is om iets te ondernemen. Zorg voor diversiteit in je tuin; een tuin vol met alleen maar prei lokt de preivlieg, preimot en preimineervlieg. In een tuin waar heel veel verschillende soorten bloemen en/of groenten afgewisseld worden zal een belager meer moeite moeten doen om voldoende planten van zijn gading te vinden. Je maakt het ze daarmee lastiger. En meer verschillende planten in een tuin betekent meer verschillende soorten dieren. En die dieren zijn soms elkaars vijanden. Het bekendste voordeel is wellicht de wortelvlieg en de preivlieg (uienvlieg) – door het beurtelings zaaien/planten van rijtjes wortelen en uien is de kans groot dat de uienvlieg de wortelvlieg verjaagt, en andersom.

Afgewisseld uien en worteltjes in rijen

 

Er zijn heel veel manieren om te zorgen dat je tuin een min of meer  natuurlijk evenwicht krijgt waar altijd wel belagers van bepaalde planten zullen zijn, maar ook de tegenhangers daarvan (in dier of plant).

Ook hier hebben we wel eens last van een luizenplaag, en ook wel eens een slakkenplaag gehad, of pissebedden in de kas die de meloenen opvraten. Als de aantasting niet te erg is kunnen planten er soms wel ‘doorheen groeien’.  Maar er zijn situaties waarin je helaas toch bepaalde dieren zult moeten ‘bestrijden’ om te zorgen dat je zelf ook nog wat kunt oogsten. Een paar slakken zullen niet zo veel schade aanrichten maar een complete plaag (en het jaar erop weer door alle baby’s die ze ondertussen hebben gemaakt) kunnen sommige planten tot op de nerf opvreten waardoor planten niet meer kunnen groeien en doodgaan.

Nog even voor alle duidelijkheid; als er hieronder wordt gesproken over ‘zachte groene zeep’, dan wordt daarmee de groene zeep (van bijvoorbeeld het merk ‘Driehoek’) die je in potten bij de drogist kunt kopen bedoeld. Dus geen toiletzeep of keukenzeep!

DE BESTRIJDINGSMIDDELEN

In principe zijn er 3 vormen van mengsels van planten die je kunnen helpen bij de bestrijding van beestjes:

  • thee: een thee maak je van planten en water; je kookt de plantendelen (vers of gedroogd) in water, laat dit afkoelen en dan verdun je het. De werking is niet zo heel sterk maar de bijwerkingen (zoals mogelijk bladverbranding) zijn ook niet zo sterk
  • extract: een extract maak je op dezelfde manier als een thee maar een extract verdun je zelden of niet en ze is dus veel sterker. meer geschikt voor een echt flinke plaag waar snel iets aan gedaan moet worden. Pas wel op want op zonnige dagen kan het vernevelen van een extract op een plant wel leiden tot bladverbranding
  • gier: een gier maak je door verse of gedroogde plantendelen aan koud water toe te voegen en dit in een emmer 1 tot 2 weken te laten staan, tot de plantendelen zijn gaan rotten. Het water stinkt dan heel erg (daar komt vast de naam vandaan) en kan dan verdund of onverdund worden gebruikt.

Hieronder volgen dan een aantal planten waar je 1 van bovenstaande 3 oplossingen van kunt maken. Per soort kun je ook zien waar je de thee, extract of gier tegen of voor kunt gebruiken.


 

ZEEP + OLIE

  • Tegen: luizen, spinselmot
  • Recept: meng 1 liter warm water met 2 eetlepels plantaardige olie en 2 eetlepels zachte groene zeep. Los de zeep op in het warme water en laat daarna afkoelen. Doe het mengsel in een vernevelaar (plantenspuit) en spuit dit op de planten (ook de onderkant van de bladeren!). Doe dit op een bewolkte dag want de olie kan voor het verbranden van het blad zorgen.

 

ALSEM –  EXTRACT (Artemisia)

  • Tegen: rupsen, luizen
  • Recept: 100 gram gedroogde planten met 1 liter water 20 minuten koken. Dan 1 dag laten trekken, zeven, wat zachte groen zeep toevoegen. Verdun vervolgens 1 deel op 4 delen water

 

BRANDNETEL – EXTRACT  (Urtica dioica) 

  • Tegen: luizen
  • Recept: pluk een flinke bos verse brandnetels, 20 tot 30 minuten koken, laat 1 dag afkoelen/rusten, daarna zeven. Voeg wat zachte groene zeep toe.

 

BRANDNETEL – GIER  (Urtica dioica)

  • Tegen: – , is algemeen plantversterkend en levert wat stikstof (voor meststof voor bladgroei)
  • Recept: doe een flinke bos jonge brandnetels in een emmer en voeg water toe tot het onder water staat. Laat 2 weken lang gisten. Zeef daarna, de gier bevat stikstof en calcium (bruikbaar voor bijvoorbeeld koolsoorten, prei, bladplanten, etc.). Verdun eventueel en giet bij de wortel en niet op het blad want dat kan voor bladverbranding zorgen.

 

GOUDSBLOEM – GIER  (Calendula officinalis)

  • Tegen: – , algemeen plantversterkend
  • Recept: doe 1 kilo verse plantdelen in een emmer en voeg zoveel water toe tot het onder water staat. Laat 2 weken lang gisten. Zeef daarna en verdun 1 op 10 liter water. Giet bij de wortels van planten die gevoelig zijn voor ziekten en schimmels zoals komkommers, rozen, aubergines, etc.. Niet op het blad gieten, om bladverbranding te voorkomen.
Calendula – goudsbloem

 


 

KAMILLE – EXTRACT (Matricaria chamomilla)

  • Tegen: luizen
  • Recept: pluk een flinke hand verse bloemen en laat deze enkele uren in wat lauw water weken. Daarna zeven, een lepel zachte zeep toevoegen en oplossen, en dan onverdund vernevelen (ook onder de bladeren). Bij bewolkt weer gebruiken, om bladverbranding te voorkomen.

 

KNOFLOOK – THEE  (Allium sativum)

  • Tegen: preventief tegen schimmels, algemeen plantversterkend, preventief tegen insecten, preventief tegen meeldauw
  • Recept: snijd 5 knoflookbollen in stukjes en giet er een liter kokend water op, laat dit 24 uur trekken en zeef het daarna. Voeg dan 3 liter water toe ter verdunning. Vernevel tegen meeldauw een week lang elke dag.

Recept Knoflookextract:

Snijd 1 grote knoflookbol in stukjes en overgiet met 1 liter kokendheet water. 24 uur laten trekken en onverdund gebruiken (op bewolkte dagen).

Recept Knoflookgier:

Snijd 10 grote knoflookbollen in stukjes en overgiet met 2 liter kokendheet water. Laat dan afkoelen en voeg er nog eens 5 liter water aan toe. Laat dit mengsel staan tot ze gaat gisten (afhankelijk van het weer/temperatuur ongeveer 1 week). Zeven en vernelvelen (op bewolkte dagen).


Bier

een val maken voor slakken

Recept:

Vul een potje of bakje met een flinke laag bier. Graaf dit in de grond in tot de rand van het potje of bakje gelijk met de grond ligt. Slakken kunnen er nu makkelijk in, houden van bier. Het bier wel regelmatig verversen en elke dag de potjes nakijken en slakken verwijderen.


Heermoes

Heermoes (extract)

tegen alle soorten schimmels

Recept:

Pluk vers loof dat je enkele dagen goed laat drogen. Kook dan 50 gram gedroogd loof in 20 minuten lang in 1,5 liter water. Laat dan 24 uur afkoelen en trekken. Zeven, een eetlepel zachte zeep toeveoegen, en dan 1 op 4 liter verdunnen met water. Vernevel op het blad (op bewolkte dagen om verbranding te voorkomen). Ter voorkoming van alle soorten schimmels, bevat silicium.


Rabarberblad (extract)

tegen luizen, rupsen en witte- en koolvlieg

Recept:

Pluk 1 kilo blad, snijd in repen en kook 20 minuten in 2 liter water. Laat afkoelen, zeven en voeg 1 eetlepel zachte zeep toe. Verdun 1 op 4 liter water, vernevelen op bewolkste dagen. Van Rabarber kun je trouwens ook een gier maken die je bij de wortels van planten giet, algemeen plantversterkend.


Symphytum (Smeerwortel) (gier)

is zeer rijk aan stikstof en kalium, bemesting voor vrucht- en koolgewassen

Recept:

Pluk 1 kilo verse plantendelen en doe dit in een emmer met 10 liter water. Zet dit 2 weken lang onder water (elke dag roeren en zonodig wat water toevoegen). Na 2 weken zeven en 1 op 15 liter water verdunnen. Giet bij de wortels op bewolkte dagen.


Uien (gier)

tegen luizen, rupsen en preventief tegen schimmels

Recept:

Bewaar bij het gebruik van uien in de keuken het loof en de schillen en laat dit drogen. Doe 200 gram gedroogd uienloof/schillen in een emmer met 10 liter water en laat 1 week onder water staan. Zeef het dan en voeg 2 eetlepels zachte zeep toe. Verdun 1 op 15 liter water. Venevelen bij bewolkt weer.


Tot slot: Kopen

Er zijn natuurlijk ook middeltjes in de winkel verkrijgbaar. Zoals in de inleiding al gezegd gebruiken we het liefst zo min mogelijk bestrijdingsmiddelen in de tuin, of het dan gekochte of zelfgemaakte middeltjes zijn. Maar er zijn 3 producten die je kunt kopen die ik hier toch even wil vermelden:

“Neem”-producten

bestrijding van zuigende en knagende insecten

Recept:

divers, er zijn in de handel neemolie, neemzaden en neemextracten. Volg de instructies op de verpakking. De producten worden gewonnen van de ‘Neemboom’ (het is dus een biologisch product). Kijk voor meer informatie op deze pagina.


Escargo

bestrijding van slakken

Recept:

zie verpakking. Escargo is biologisch en het doodt alleen slakken (ze stoppen met eten). Dieren die daarna de dode slakken opeten (lijsters, egels, etc.) zullen niet ziek worden van het opeten van de dode slakken. Ook veilig voor huisdieren en kinderen. En het werkt naar onze mening prima. Het enige nadeel vinden we dat de staafjes uiteindelijk schimmelen en verloren gaan bij veel regen, dus vooral gebruiken bij droog weer en op droge grond (en maar weinig strooien, dan kun je meerdere keren strooien). Kijk voor meer informatie op Escargo van Ecostyle


Pyrethrum

bestrijding van alle zuigende en vretende insecten

Recept:

zie verpakking. Pyrethrum is chrysant-achtige plant. Er wordt (biologisch dus) een aftreksel van gemaakt dat zeer effectief werkt tegen bijvoorbeeld luizen maar ook rupsen, etc. Het is te koop onder de naam Spruzit bij Ecostyle maar ook Bayer verkoopt het en ongetwijfeld nog wel meer merken. We hebben het al een paar jaar niet meer gebruikt omdat het vernevelen met het mengsel van olie, zeep en water hier ook voldoende werkt. Maar bij een echte flinke plaag waarbij de zelfgemaakte middelen niet meer werken is dit altijd een afdoende middel geweest hier. Voor meer informatie kun je gewoon even googelen op de naam Pyrethrum.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.