Pluksla

Zie voor alle algemene informatie over sla, het zaaien, verzorgen, oogsten, etc. op de pagina van Kropsla. Hieronder vind je alleen de aanvullende informatie en de zaaitabel m.b.t. pluksla.

Pluksla is duidelijk anders dan de overbekende kropsla, krulsla, eikenbladsla, etc. Ze is wel echt sla (kropsla heeft de Latijnse naam Lactuca sativa, pluksla heeft de Latijnse naam Lactuca sativa var. crispa). Maar ze vormt geen krop maar losse bladeren die afzonderlijk van elkaar uit de grond komen. De blaadjes zijn heerlijk zacht van smaak en ook van structuur. Ze is geschikt voor alle bereidingen en gerechten waar je ook ‘gewone’ kropsla in kunt gebruiken. En ze heeft 3 bijzondere en heel aantrekkelijke eigenschappen:

• Ze kan heel goed tegen kou, in de kas kan ze vorst tot -10 graden verdragen (buiten ook maar dan zijn vaak voorkomende weersinvloeden als storm, regen, hagel en sneeuw natuurlijk ook belangrijk (wellicht te ondervangen door pluksla in een pot te zaaien die je beschut of onder een afdakje kan zetten). Om die reden kan ze ook in het najaar gezaaid worden, en ook in de vroege lente.
• Ze schiet niet snel door en kan ook in de late lente en in de zomer gezaaid worden.
• Ze groeit door: als je het hart van de plantjes intact laat kun je in principe maandenlang blaadjes van dezelfde planten blijven oogsten (mits ze voldoende voeding en vocht krijgen).

Al met al betekent dit dat ik fan van pluksla ben en het elk jaar wel een aantal keer zaai, zowel buiten als in de kas (de pluksla die ik in januari/februari onder glas zaai is misschien wel de heerlijkste, zachtste sla die ik ken).

Er zijn slechts 2 soorten/rassen (al zeker 20 jaar, ik zie in catalogi en webwinkels nooit iets anders dan deze):

• Amerikaanse roodrand (groene blaadjes met een vleugje rood)
• Australische gele (met fel geelgroen blad)

Beiden hebben dezelfde vorm, structuur, etc., het enige verschil is de kleur (en zoals je op de foto’s ziet is de Amerikaanse Roodrand niet echt rood, het gaat echt om niet veel meer dan een vleugje rood langs de randen). Terwijl ik dit schrijf bedenk ik of ik erbij moet zetten dat de Australische Gele wellicht nog een vleugje zachter van structuur is dan de Amerikaanse Roodrand, misschien beeld ik me dat in (door de kleur of de periodes en omstandigheden waarin ik de 2 soorten zaaien). En het verschil is heel klein, maar de Roodrand lijkt toch ietsje steviger in het blad te zijn. Maar allebei erg lekker.

En voor alle duidelijkheid ook even een foto van de Australische Gele:

Wij zaaien pluksla vrijwel elk jaar in september in de kas: de grond is dan nog warm en de zaden kiemen vaak al binnen een week. We kunnen er dan tot in maart van oogsten. Soms zaaien we eind januari ook nog een rijtje in de kas; het kiemen duurt wat langer maar we kunnen er dan vaak van begin maart van oogsten (tot de planten plaats moeten maken voor de tomaten en paprika’s).

Vanaf begin maart kun je pluksla ook buiten al zaaien. Je kunt er dan in principe het hele voorjaar en tot zelfs in de zomer van oogsten. Soms zaai ik pluksla ook in de nazomer in een mengsel met andere soorten die wat kou kunnen verdragen (bijvoorbeeld gemengd met rucola, tuinkers, radijs, bladbiet, mosterdblad, etc.), in zo’n gemengde bak of pot kan ik buiten de hele herfst en vaak ook nog een deel van de winter blaadjes oogsten voor een lekkere salade.

Zijn er dan alleen maar voordelen? Ze heeft helaas 1 klein nadeel en dat is dat ze slecht te bewaren is. De extra malse blaadjes worden heel snel slap: eet ze vooral dezelfde dag of bewaar ze maximaal een dag in de koelkast (in een plastic zak of wat krantenpapier gewikkeld).

ZAAITABEL

Nog even over de zaaitabel: zo wordt de zaaitijd officieel in catalogi en op zakjes zaden omschreven. En 30 x 30 centimeter voor de plantafstand klopt natuurlijk niet, dat moet 3 centimeter (in de rij) x 30 centimeter (rijafstand) zijn. Maar mijn ervaring is ondertussen dat je haar buiten van maart tot september kunt zaaien (en in de kas of platte bak of tunneltje dus vooral in het najaar en vroeg in het nieuwe jaar). En ik zaai ze dus ook wat krapper, ongeveer elke centimeter een zaadje, en in de zomer buiten 25 centimeter tussen de rijen, in de herfst/winter/lente in de kas zelfs 20 centimeter (want daar blijven de plantjes wat kleiner en oogst ik er veel vaker en kleinere blaadjes van).

Als ik pluksla in een kuip/pot zaai, dan zaai ik ze gewoon breedwerpig, dus de hele kuip vol met zaden op ongeveer 1 centimeter van elkaar. In een zakje plukslazaden zitten altijd veel zaden (veel meer dan in een zakje kropsla- of ijsbergslazaden), genoeg om lekker kwistig te zaaien voor een mooie kuip/pot vol.

Trouwens: als planten doorschieten kun je er tot de bloei ook nog gewoon blaadjes van oogsten. Pas als de planten echt gaan bloeien wordt het blad slap en sterven de planten uiteindelijk af (en zaai je dus snel weer een nieuw rijtje).

In onze moestuin hebben we het geluk zoveel ruimte te hebben dat we kunnen kiezen welke leuke slasoorten we zouden willen zetten, als ik een kleine tuin of alleen een verhoogde bak zou hebben zou ik ongetwijfeld vooral pluksla zaaien (omdat je er zo lang van kunt oogsten en ze goed tegen kou kan).

Overigens oogst ik tegenwoordig ook veel meer van kropsla, bindsla, eikenbladsla, etc. hoor (ik oogst niet meer de hele krop maar alleen de blaadjes die ik nodig heb waardoor de plant door blijft groeien en telkens weer nieuwe blaadjes maakt (ik schreef daar eens een blog over: Sla pellen).