Peterselie

Eerst even dit, mocht je internationale informatie zoeken of bijvoorbeeld zaden van peterselie in een niet-Nederlandstalige webwinkel zoeken:

  • Latijnse naam:   Petroselinum crispum
  • Engelse naam:   Parsley
  • Duitse naam:     Petersilie
  • Franse naam:     Persil

 

Peterselie heeft een frisse en kruidige smaak die bijna overal bij past. Dat is waarschijnlijk dan ook de reden dat ze ook zo veel wordt gebruikt; in soepen, bouillons, sauzen, marinades, salades, stoofschotels, koude gerechten, als eetbare garnering, etc.

Peterselie en selderij worden nog wel eens door elkaar gehaald. Terwijl peterselie en selderij toch beide een zeer verschillende geur hebben. En krulpeterselie is herkenbaar aan het donkergroene krullerige blad. Maar platte peterselie lijkt wel veel op selderij. Mocht je twijfelen; de geur maakt duidelijk wat wat is want selderij heeft een opvallend kruidig en hartig aroma dat direct aan erwtensoep doet denken (bij mij althans 🙂 ).

De foto boven kan dan ook wat verwarrend zijn want dat is platte peterselie; met lichter groen blad dan de krulpeterselie en ook niet gekruld maar ‘plat’. Platte peterselie heeft een meer uitgesproken smaak dan krulpeterselie.

Er wordt wel eens gezegd dat je krulpeterselie gebruikt voor garnering en platte peterselie voor de smaak. Platte peterselie wordt steeds vaker gebruikt in professionele keukens.

Naast platte peterselie en krulpeterselie is er ook nog wortelpeterselie; daarvan kun je blad oogsten maar aan het einde van het tuinseizoen ook de wortels oogsten. Lees daarover meer bij het stukje over rassen.

Tot slot; vooral het blad van peterselie wordt gegeten, maar bedenk dat de stelen minstens zo sterk van smaak zijn, ze zijn alleen hard en daardoor minder geschikt om zo te eten. Maar gooi stelen vooral niet weg, ze zijn heerlijk om mee te trekken in een bouillon of in het kookwater van bijvoorbeeld aardappelen. En ik maal ze hier samen met andere groenten ook fijn voor een houdbare bouillonpasta (foto onderaan deze pagina.

Krulpeterselie

 

TEELT

Peterselie groeit voortdurend aan; mits je het hart van de plant intact laat kun je er van blijven oogsten. In de lente gezaaid levert ze peterselieblad tot de winter. Om die reden zaaien we haar graag vroeg. Ze kan tot aan het einde van de lente worden gezaaid maar vroeg gezaaide planten leveren maandenlang voldoende oogst.

Indien je haar in de winter een beetje beschermt tegen de vorst, kan er soms ook in de winter nog geoogst worden. Om in de winter meer te kunnen oogsten kun je de planten in een (koude) kas of platte bak zetten. En voor die teelt zaai ik dan wel wat later in de lente zodat de planten zo groot en groen en fris en sterk de winter in gaan. En voor die teelt houden we peterselie dan in pot, zodat ze in nazomer in de voortuin (schaduw) kan staan en in de winter naar de kas verhuist.  Op die manier kunnen we er in een niet te strenge winter van blijven oogsten.

Op de foto hieronder zie je peterselie (rechts) in pot in ons schaduwrijk voortuintje. Excuses voor de foeilelijke pot maar wel lekker groot en omdat het van plastic is makkelijk te verzetten en verhuizen.

 

RASSEN

Zoals gezegd zijn er twee types:

  • platte peterselie (gladbladig): aromatischer en sterker van smaak
  • krulpeterselie: wat minder aromatisch (al is dat uiteraard ook nog wel een beetje afhankelijk van het ras), maar wel mooier, en daardoor vaker gebruikt voor garnering

Het verschil tussen krulpeterselie en platte peterselie kun je al bij zaailingen zien:

Zaailingen platte peterselie

 

Zaailingen krulpeterselie, duidelijk al wat meer gekruld/gekromd en iets donkerder van kleur

 

Daarnaast is er ook nog wortelpeterselie. Je kunt daar de hele zomer en herfst de bladeren van oogsten (als je uiteraard maar wel voldoende blad laat zitten voor de groei). En in de herfst rooi je dan de ondergrondse wortels. Deze wortels lijken wel iets op pastinaken maar dan een stuk kleiner. De smaak lijkt op die van peterselie en heeft in de verte ook een klein zoetje. Je kunt de wortels gebruiken in soepen, stoofschotels, bouillon maar je kunt ze ook bakken, in een puree verwerken, etc.

Zelf teel ik, na jaren van afwezigheid, sinds 2012 weer elk jaar wortelpeterselie. We vinden het zelf ook erg lekker om te gebruiken in de bouillonpasta die ik elk jaar zelf maak.

Wortelpeterselie

 

STANDPLAATS / BEMESTING

Peterselie groeit op alle soorten gronden, mits ze maar vochthoudend is. Peterselie houdt niet zo van zon, ze groeit dan niet zo goed, het blad verkleurt. etc. We planten haar hier altijd in halfschaduw, en in combinatie met de voedzame vochtvasthoudende klei en wat voeding doet ze het hier altijd erg goed; uitbundige groei en dus ook veel oogst, soms tot het einde van het jaar (uiteraard afhankelijk van de temperatuur).

Ze is niet veeleisend qua voeding; hier krijgt ze wat oude stalmest of compost in de winter onder de grond en we geven nog een handje samengestelde organische meststof in het voorjaar. Ik heb ergens gelezen dat ze niet graag naast selderij wordt geteeld maar wij zetten de planten heel vaak naast elkaar, omdat ze nu eenmaal van dezelfde omstandigheden houden (halfschaduw, vochtige grond). En dat gaat hier eigenlijk altijd prima.

 

ZAAITABEL

Peterselie tabel

 

OPKWEEK

Peterselie kiemt traag, zeker in de koude maanden van het jaar. De kieming kan wel 3 tot 4 weken duren. Zelf heb ik jarenlang peterselie in de koude kas gezaaid, rond eind januari. Dat gaat prima maar het kiemen duurt dan inderdaad zeker 4 weken. Een paar jaar geleden kreeg ik de tip om de zaden eerst 24 uur te weken in lauwwarm water en daarna binnenshuis te zaaien. Dit gaat ook heel goed en de zaden kiemen dan vaak al binnen 2 weken.

Als je deze 2e methode wilt gebruiken moet je er wel rekening mee houden dat je de zaailingen moet afharden voor je ze kunt planten: de overgang van een warm huis naar de nog erg koude grond in het voorjaar is te groot. Zet de zaailingen daarom eerst een week of 2 overdag buiten en in de nacht binnen, of zet ze een week of 2 in de platte bak of koude kas om af te harden).

Peterseliezaailingen, net na het kiemen van de zaden

 

Omdat de zaailingen heel klein zijn, en het vaak nog vroeg in het jaar is verspeen ik de hele plugjes met een paar zaailingen na het kiemen naar 9 of 12 centimeter-potjes met potgrond. In de koude kas groeien de peterseliezaailingen zo uit tot wat grotere en sterkere plantjes met een wat sterker wortelgestel voor ik ze buiten uitplant.

 

Soms heb je geen (of niet voldoende) peterselie op een moment dat je het nodig hebt en is het handig om zo´n potje peterselie in de supermarkt te kopen. Uiteindelijk is het bosje peterselie dat daarin staat zo dicht op elkaar gezaaid dat het uitplanten van de deels afgeknipte planten weinig nut lijkt te hebben (omdat het plantje meestal na een paar weken alsnog dood gaat). Probeer het eens door de grote hoeveelheid plantjes in het potje in 6 stukken te scheuren. Doordat je nu kleinere polletjes met peterselie hebt krijgen de worteltjes meer ruimte om te groeien en is de kans veel groter dat (een deel van) de plantjes overleven en je er dus later nog meerdere keren van kunt oogsten. Op de foto hieronder zie je een paar plukjes van die uitgeplante gekochte peterselieplant, van de 6 plukjes overleefde 4 plukjes het en die groeiden later verder uit en hebben nog een prima opbrengst gegeven.

 

VERZORGING

Er zijn geen bijzondere teeltzorgen. Geef vooral de jonge planten voldoende vocht want peterselie houdt van een vochtige en niet te warme (en dus ook niet te zonnige) standplaats. Een te droge en te warme standplaats zorgt voor verbranding van het blad en de kans op doorschieten is groter. Hier planten we peterselie altijd achter de kas, in de volle grond. De grond is en blijft er vochtig, en ze staat zo altijd in de halfschaduw van de kas en dus nooit te zonnig/warm/droog.

Platte peterselie

 

OOGST / BEWAREN

Pluk stengels en blad wanneer je wilt, laat het hart van de plant intact voor constante hergroei. Krulpeterselie bewaart iets langer en beter dan platte peterselie. ,Bewaar beiden in een stuk (keuken)papier in de koelkast. Zelf vries ik peterselie ook in; fijngesneden in kleine zakjes. De structuur gaat dan wel verloren maar zeker voor stoofschotels, soepen en sauzen is het nog prima. Het is ook handig om peterselie fijn te snijden, met wat water te mengen, en dat dan in een ijsblokjesvorm in  te vriezen; als je bijvoorbeeld soep maakt kun je dan een ‘ijsblokje peterselie’ toevoegen.

Wortelpeterselie oogst je vanaf het begin tot het einde van de herfst (voor de eerste vorst). Oogst vooral wat je wilt eten en laat de rest van de wortels in de grond, want na de oogst kun je de peterseliewortels nog wel een week of 2 in een koude schuur bewaren maar daarna worden de wortels droog en vezelig (net als pastinaken met het verschil dat pastinaken winterhard zijn). De laatste wortels die wij voor de vorst oogsten gebruiken wij voor bouillonpasta, of we vriezen ze in blokjes in voor soepen en sauzen.

 

ZELF ZADEN OOGSTEN

Peterselie is tweejarig (hoewel ze dus in een droge en warme zomer ook wel eens in het eerste jaar al kan doorschieten. Mijn ervaring is dat platte peterselie want sneller doorschiet dan krulpeterselie. Voor de oogst van zaden is de tweejarige plant het meest geschikt (tenzij de plant al heel vroeg in de zomer doorschiet, de zaden hebben tenslotte voldoende tijd nodig om na de bloei te rijpen).

Oogst de hele zomer en herfst gewoon het blad van de planten maar zorg ook dat ze wel goed kan groeien, dus pluk niet teveel. Bescherm haar in de winter wat tegen vorst (met bijvoorbeeld stro, vliesdoek, of in de koude kas).

In het voorjaar zal de plant weer uit gaan lopen, en uiteindelijk gaat ze bloeien met groenwitte schermbloemen. Je kunt de zaden dan in de zomer/nazomer oogsten, als ze donkergroen-bruinachtig en droog zijn. Het zelf zaden oogsten van peterselie gaat op zich prima, maar het is dus wel een langdurige kwestie.

Tot slot: kijk vooral nog even op deze pagina voor recepten waarin peterselie wordt gebruikt, of op deze pagina voor inmaakrecepten (zoals de bouillonpasta hieronder).

Bouillonpasta

12 reacties op Peterselie

José 12 september 2019 om 10:05

blij dat ik dit las, ik heb peterselie in potten in de kas en vond het matig. Nu lees ik dus in de schaduw, gauw de standplaats veranderen. Bedankt voor deze fijne uitleg.

Jan Boer 14 februari 2020 om 16:31

Kun je de wortels van wortelpeterselie ook inkuilen in zand, zoals wortels of bieten?

Ruud & Diana 14 februari 2020 om 16:49

Halo Jan,
Ja, in principe kun je de wortels inkuilen. Dank voor de tip, ik zal dat binnenkort in de tekst op deze pagina gaan vermelden.
Maar peterseliewortels kunnen ook vrij veel kou verdragen, je kunt ze ook in de grond laten zitten tot de oogst, en als het echt gaat vriezen pas oogsten of eventueel afdekken met vlies of iets dergelijks.
groetjes,
Diana

Lara 26 maart 2020 om 14:48

Hallo!
Ik vroeg mij af wat wordt bedoelt met ”het hart van de plant”.
Groetjes Lara!

Ruud & Diana 27 maart 2020 om 22:28

Hallo Lara,
Het hart van de plant is dat wat je ziet als je in het midden als stengels en balderen opzij duwt; je ziet dat vanuit dat midden telkens weer nieuwe stengels met bladeren tevoorschijn komen.
Ik heb even gezocht maar heb er geen foto van, ik vond wel een foto van het hart van een snijbietplant en dat ziet er zo uit:

Snijbiet hart van de plant

Ook hierbij kun je zien dat uit dat hart nieuwe bladeren groeien.
Ik hoop dat het zo duidelijk is!
Diana

Peter 6 mei 2020 om 16:03

Kan ik een doorschietende Peterselieplant redden door die top(pen) eraf te knippen (en als eerste op te eten) of heeft dat geen nut; gaat hij toch dood na twee jaar? Dan beste eerste grootste onderbladeren opeten?

Hoe luizen in top(pen) te bestrijden, want ik spuit liever niet ivm opeten; gewoon eruitborstelen?

Carine p 7 mei 2020 om 00:12

Dag Peter,
Zoals in het artikel vermeld van Diana is peterselie 2-jarig. Rond deze periode begint ze door te schieten, vormt ze bloemen en nadien zaden. Je kan het midden afsnijden, maar al gauw gaat de plant opnieuw trachten door te schieten. Maw het helpt niet echt.
Heb je last van luizen, maak een aftreksel van look gemengd met natuurlijke groente zeep geschikt voor de tuin. Dit werkt heel goed tegen luizen. Je kan ook een aftreksel maken van netel bladeren, maar dit is preventief.grt Carine

Liesbeth Schut 7 juli 2020 om 15:05

Mijn (platte) peterselieplant van vorig jaar is helemaal doorgeschoten en daar is dus niets aan te doen. Maar ik zag dat zich ook flinke wortels aan de plant ontwikkelt hebben. Is daar nog iets mee te doen? Het is tenslotte geen specifieke peterseliewortelplant.

Groet Liesbeth

Ria 7 juli 2020 om 18:09

Ja hoor, de wortel is ook eetbaar. Peterselie is in principe eenjarig, het tweede jaar loopt hij inderdaad weer uit, maar daarna gaat hij in bloei. Als je de stengels met bloemen eruit knipt, kun je ook in het tweede jaar nog wel peterselie er van oogsten.

Groetjes,
Ria

Peter Selie 11 juli 2020 om 11:39

Kan ik het blad van bleekselderij als vervanging gebruiken voor (blad)peterselie?

A.u.b. snel antwoorden want de rijst staat al te koken. 😀

Ruud & Diana 11 juli 2020 om 11:42

Hallo Peter Selie,
Nou, dan moet ik dus met vuile handen op de volkstuin op een telefoontje proberen in te loggen en te antwoorden.
Peterselie smaakt groen en fris, bleekselderij smaakt meer hartig, een beetje als in erwtensoep maar iets frisser. Ik weet niet voor welk gerecht het bedoeld is maar ik vind het qua smaak in ieder geval niet op elkaar lijken.
groetjes,
Diana

Esther 11 juli 2020 om 15:50

Ik heb vorig jaar als moestuin beginneling in de zomer peterselie gezaaid (zakjes van de Action) in een behoorlijke bak en kreeg er heerlijke peterselie van. In de winter heb ik er niks mee gedaan, bleef groeien en ook nu weer leuke bosjes. De bak staat continue in de volle zon en dat vind ie blijkbaar prima! Als het boven de 30 graden wordt krijgt ie wel een klein parasolletje 🙂 Ik weet nog heel weinig van moestuintjes maar de volgende ga ik in de schaduw zetten, kijken hoe die het doet 😀


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!