Peterselie

 

Eerst even dit, mocht je internationale informatie zoeken of bijvoorbeeld zaden van peterselie in een niet-Nederlandstalige webwinkel zoeken:

  • Latijnse naam:   Petroselinum crispum
  • Engelse naam:   Parsley
  • Duitse naam:     Petersilie
  • Franse naam:     Persil

Peterselie heeft een frisse en kruidige smaak die bijna overal bij past. Dat is waarschijnlijk dan ook de reden dat ze ook zo veel wordt gebruikt; in soepen, sauzen, marinades, stoofschotels, koude schotels, eetbare garnering, etc.

Peterselie en selderij worden nog wel eens door elkaar gehaald. Terwijl peterselie en selderij toch beide een zeer verschillende geur hebben. En krulpeterselie is herkenbaar aan het donkergroene krullerige blad. Maar platte peterselie lijkt wel veel op selderij. Mocht je twijfelen; de geur maakt duidelijk wat wat is want selderij heeft een opvallend kruidig en hartig aroma dat direct aan erwtensoep doet denken (bij mij althans 🙂 ).

De foto boven kan dan ook wat verwarrend zijn want dat is platte peterselie; met lichter groen blad dan de krulpeterselie en ook niet gekruld maar ‘plat’. Platte peterselie heeft een meer uitgesproken smaak dan krulpeterselie.

Er wordt wel eens gezegd dat je krulpeterselie gebruikt voor garnering en platte peterselie voor de smaak. Platte peterselie wordt steeds vaker gebruikt in professionele keukens.

Toto slot: naast platte peterselie en krulpeterselie is er ook nog wortelpeterselie; daarvan kun je blad oogsten maar aan het einde van het tuinseizoen ook de wortels oogsten. Lees daarover meer bij het stukje over rassen.

 

TEELT

Peterselie groeit voortdurend aan; mits je het hart van de plant intact laat kun je er van blijven oogsten. In de lente gezaaid levert ze peterselieblad tot de winter. Om die reden zaaien we haar graag vroeg. Ze kan tot aan het einde van de lente worden gezaaid maar vroeg gezaaide planten leveren maandenlang voldoende oogst.

Indien je haar in de winter een beetje beschermt tegen de vorst, kan er soms ook in de winter nog geoogst worden. Om in de winter meer te kunnen oogsten kun je de planten in een (koude) kas of platte bak zetten. En voor die teelt zaai ik dan wel wat later in de lente zodat de planten zo groot en groen en fris en sterk de winter in gaan. En voor die teelt houden we peterselie dan in pot, zodat ze in nazomer in de voortuin (schaduw) kan staan en in de winter naar de kas verhuist.  Op die manier kunnen we er in een niet te strenge winter van blijven oogsten.

Op de foto hieronder zie je peterselie (rechts) in pot in ons schaduwrijk voortuintje. Excuses voor de foeilelijke pot maar wel lekker groot en omdat het van plastic is makkelijk te verzetten en verhuizen.

 

RASSEN

Zoals gezegd zijn er twee types:

  • platte peterselie (gladbladig): aromatischer en sterker van smaak
  • krulpeterselie: wat minder aromatisch (al is dat uiteraard ook nog wel een beetje afhankelijk van het ras), maar wel mooier, en daardoor vaker gebruikt voor garnering

Het verschil tussen krulpeterselie en platte peterselie kun je al bij zaailingen zien:

Zaailingen platte peterselie

 

Zaailingen krulpeterselie, duidelijk al wat meer gekruld/gekromd en iets donkerder van kleur

 

Daarnaast is er ook nog wortelpeterselie. Je kunt daar de hele zomer en herfst de bladeren van oogsten (als je uiteraard maar wel voldoende blad laat zitten voor de groei). En in de herfst rooi je dan de ondergrondse wortels. Deze wortels lijken wel iets op pastinaken maar dan een stuk kleiner. De smaak lijkt op die van peterselie en heeft in de verte ook een klein zoetje. Je kunt de wortels gebruiken in soepen, stoofschotels, bouillon maar je kunt ze ook bakken, in een puree verwerken, etc.

Zelf teel ik, na jaren van afwezigheid, sinds 2012 weer elk jaar wortelpeterselie. We vinden het zelf ook erg lekker om te gebruiken in de bouillonpasta die ik elk jaar zelf maak.

Wortelpeterselie

 

STANDPLAATS / BEMESTING

Peterselie groeit op alle soorten gronden, mits ze maar vochthoudend is. Peterselie houdt niet zo van zon, ze groeit dan niet zo goed, het blad verkleurt. etc. We planten haar hier altijd in halfschaduw, en in combinatie met de voedzame vochtvasthoudende klei en wat voeding doet ze het hier altijd erg goed; uitbundige groei en dus ook veel oogst, soms tot het einde van het jaar (uiteraard afhankelijk van de temperatuur).

Ze is niet veeleisend qua voeding; hier krijgt ze wat oude stalmest of compost in de winter onder de grond en we geven nog een handje samengestelde organische meststof in het voorjaar. Ik heb ergens gelezen dat ze niet graag naast selderij wordt geteeld maar wij zetten de planten heel vaak naast elkaar, omdat ze nu eenmaal van dezelfde omstandigheden houden (halfschaduw, vochtige grond). En dat gaat hier eigenlijk altijd prima.

 

ZAAITABEL

Peterselie tabel

 

OPKWEEK

Peterselie kiemt traag, zeker in de koude maanden van het jaar. De kieming kan wel 3 tot 4 weken duren. Zelf heb ik jarenlang peterselie in de koude kas gezaaid, rond eind januari. Dat gaat prima maar het kiemen duurt dan inderdaad zeker 4 weken. Een paar jaar geleden kreeg ik de tip om de zaden eerst 24 uur te weken in lauwwarm water en daarna binnenshuis te zaaien. Dit gaat ook heel goed en de zaden kiemen dan vaak al binnen 2 weken.

Als je deze 2e methode wilt gebruiken moet je er wel rekening mee houden dat je de zaailingen moet afharden voor je ze kunt planten: de overgang van een warm huis naar de nog erg koude grond in het voorjaar is te groot. Zet de zaailingen daarom eerst een week of 2 overdag buiten en in de nacht binnen, of zet ze een week of 2 in de platte bak of koude kas om af te harden).

Peterseliezaailingen, net na het kiemen van de zaden

 

VERZORGING

Er zijn geen bijzondere teeltzorgen. Geef vooral de jonge planten voldoende vocht want peterselie houdt van een vochtige en niet te warme (en dus ook niet te zonnige) standplaats. Een te droge en te warme standplaats zorgt voor verbranding van het blad en de kans op doorschieten is groter.

 

OOGST / BEWAREN

Pluk stengels en blad wanneer je wilt, laat het hart van de plant intact voor constante hergroei. Krulpeterselie bewaart iets langer en beter dan platte peterselie. ,Bewaar beiden in een stuk (keuken)papier in de koelkast. Zelf vries ik peterselie ook in; fijngesneden in kleine zakjes. De structuur gaat dan wel verloren maar zeker voor stoofschotels, soepen en sauzen is het nog prima. Het is ook handig om peterselie fijn te snijden, met wat water te mengen, en dat dan in een ijsblokjesvorm in  te vriezen; als je bijvoorbeeld soep maakt kun je dan een ‘ijsblokje peterselie’ toevoegen.

Wortelpeterselie oogst je vanaf het begin tot het einde van de herfst (voor de eerste vorst). Oogst vooral wat je wilt eten en laat de rest van de wortels in de grond, want na de oogst kun je de peterseliewortels nog wel een week of 2 in een koude schuur bewaren maar daarna worden de wortels droog en vezelig (net als pastinaken met het verschil dat pastinaken winterhard zijn). De laatste wortels die wij voor de vorst oogsten gebruiken wij voor bouillonpasta, of we vriezen ze in blokjes in voor soepen en sauzen.

 

ZELF ZADEN OOGSTEN

Peterselie is tweejarig (hoewel ze dus in een droge en warme zomer ook wel eens in het eerste jaar al kan doorschieten. Mijn ervaring is dat platte peterselie want sneller doorschiet dan krulpeterselie. Voor de oogst van zaden is de tweejarige plant het meest geschikt (tenzij de plant al heel vroeg in de zomer doorschiet, de zaden hebben tenslotte voldoende tijd nodig om na de bloei te rijpen).

Oogst de hele zomer en herfst gewoon het blad van de planten maar zorg ook dat ze wel goed kan groeien, dus pluk niet teveel. Bescherm haar in de winter wat tegen vorst (met bijvoorbeeld stro, vliesdoek, of in de koude kas).

In het voorjaar zal de plant weer uit gaan lopen, en uiteindelijk gaat ze bloeien met groenwitte schermbloemen. Je kunt de zaden dan in de zomer/nazomer oogsten, als ze donkergroen-bruinachtig en droog zijn. Het zelf zaden oogsten van peterselie gaat op zich prima, maar het is dus wel een langdurige kwestie.

 

Een gedachte over “Peterselie”

  1. blij dat ik dit las, ik heb peterselie in potten in de kas en vond het matig. Nu lees ik dus in de schaduw, gauw de standplaats veranderen. Bedankt voor deze fijne uitleg.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.