Tuinboon

Eerst even dit, mocht je internationale informatie/zaden/tips/foto’s zoeken over/van tuinbonen:

  • Synoniemen:     Labboon, Veldboon, Roomse boon
  • Latijnse naam:     Vicia faba
  • Engelse naam:     Broad bean, Fava bean
  • Duitse naam:     Ackerbohne, Saubohne
  • Franse naam:     Fèves, Féveroles

 

Een tuinboon is een vroege peulvrucht, je eet de verse dopboon. Het looizuur in de boon zorgt voor de iets weeïge/bittere smaak. Bij jonge tuinboontjes is daar minder van te merken dan bij oudere/grotere tuinbonen: bij grotere bonen is de smaak ook niet alleen meer bitter/weeïg maar ook melig.

Een delicatesse is de ‘dubbelgedopte tuinboon’; je haalt eerst de tuinbonen uit hun peul en vervolgens maak je het tuinboontje open; in de tuinboon zie je dan 2 balletjes (ook leuk en leerzaam om te zien, want daaraan kun je zien dat een tuinboon ‘tweezaadlobbig’ is). En je eet dan dus alleen die ‘binnenballetjes’ uit de tuinboon.

Dubbelgedopte tuinboontjes zijn heel erg lekker, maar je houdt natuurlijk wel een kleinere opbrengst over. En sommige mensen vinden juist ook dat mintgroene-bruinige buitenvelletje zo lekker. Maar misschien wel handig om te onthouden, want wij hebben tuinbonen wel eens dubbelgedopt, toen we ze door omstandigheden veel te groot hadden laten worden – en dat was toch nog erg lekker.

Even een tip tussendoor: als je jonge tuinboontjes wel lekker vindt, maar wat grotere tuinbonen te bitter/weeïg vindt, probeer dan vooral de kapucijner eens (die de meeste mensen alleen in gedroogde donkerbruine vorm kennen maar vers lijken ze wel een beetje op een kruising tussen doperwt en tuinboon (maar minder zoet dan de doperwt en minder bitter/weeïg dan de tuinboon): Kapucijner).

Tuinboon De Monica bloei

 

Tuinbonen en kapucijners zijn ook geschikt voor zo ongeveer dezelfde bereidingen (zoals een paar minuten koken en vervolgens  mengen met bijvoorbeeld uitgebakken spekjes of ham, gebakken uien en/of champignons).

Tuinboontjes eet je dus hoe dan ook bij voorkeur jong!

 

PLANT

Een tuinboon maakt een rechtopgaande plant met 1 tot 4 vertakkingen onderin de plant. Ze wordt 30 tot wel 125 centimeter hoog (afhankelijk van het ras en de omstandigheden). In de bladoksels vind je de bloemen in trosjes, na deze lipbloemen worden later de de grote/lange peulen gevormd (die wel 8 tot 20 centimeter lang kunnen zijn). Die peulen zijn dik en van binnen nattig en sponzig. En je eet dus de bonen die je uit die peulen haalt, de bonen zijn 1 tot 3 centimeter groot, plat en meestal mintgroen van kleur (maar dat is ook weer afhankelijk van het ras want er bestaan ook bruin kokende tuinbonen en bijvoorbeeld roodbruine tuinbonen).

 

TEELTWIJZEN

Net als doperwten, peulen en kapucijners willen tuinbonen een koele lente; je kunt ze al vroeg zaaien (vanaf ongeveer februari, lichte tot matige vorst deert de zaailingen niet, alleen bij strengere vorst is het raadzaam om de zaailingen te beschermen met bijvoorbeeld vliesdoek, zie ook bij de teeltzorgen).

Vroeg zaaien is ook heel handig voor later in het seizoen want je kunt zo al oogsten voordat de tijd van de zwarte bonenluis begint. En zwarte bonenluis is bijna onvermijdelijk en de grootste belager van tuinbonen dus.

De 3 manieren om tuinbonen te telen:

  • vanaf ongeveer eind januari voorzaaien onder glas en dan in februari-maart buiten uitplanten
  • vanaf half tot eind februari buiten ter plaatse zaaien
  • en de derde minder bekende mogelijkheid (ooit gezien in het programma Gardener’s World en zelf 1 keer geprobeerd met prima resultaat): zaaien in oktober. De jonge kiemplantjes kunnen aardig wat vorst verdragen en zullen, als het in februari iets warmer wordt, snel verder groeien en een extra vroege oogst geven. Er blijft natuurlijk wel altijd een risico bij strenge vorst, en het ene ras is er meer geschikt voor dan het andere ras. Kies uiteraard een zonnige standplaats en dus een goed winterhard ras.

Onze tuinbuurman zaait ze trouwens ook in oktober al maar hij plant de zaailingen vervolgens na het kiemen uit in de kas. Hij kan dan tuinbonen rond april/mei oogsten (afhankelijk van het weer in winter en lente, het ras en overige omstandigheden als voeding, vocht, etc.). Dit levert extra vroege en malse tuinboontjes op. Bedenk bij deze teelt wel dat tuinbonen zelfbestuivend zijn maar er in de kas in het voorjaar geen wind waait en er vaak nog niet voldoende insecten zijn voor de bestuiving; je zult dus elke dag even tegen de planten moeten tikken om te zorgen dat de bloemen worden bevrucht en er peulen kunnen worden gevormd.

Tuinboon Stereo bloei

 

RASSEN

Er zijn bruin kokende- en blank kokende rassen. De bruin kokende rassen bezitten de typische bittere weeïge tuinbonensmaak. Deze tuinbonen hebben de bekende wit met zwarte bloemen. Voorbeelden van rassen: Witkiem, Express, Suprifin, Leidse Hangers, Aquadulce (zeer geschikt om al voor de winter te zaaien),Manita.

De blank kokende rassen hebben een wat mildere smaak, zij hebben zuiver witte bloemen. Voorbeelden van rassen zijn Driemaal Wit, Stereo, Vectra.

Naast de wit bloeiende tuinboon zijn er ook nog wat rode vormen (in bloei en/of boon) zoals de Crimson Flowered Broad Bean (rode bloei) en Karmazyn (rode boon).

Onze favorieten? Aquadulce voor extra vroege zaai, Suprifin of De Monica (verbeterde Suprifin) geeft een zeer goede opbrengst. En de allerlekkerste vinden we Stereo (lage planten – leuk en handig in een verhoogde bak – geven een matige opbrengst maar wel heel erg lekkere kleine tuinboontjes).

Tuinboon Crimson Flowered bloei

 

BODEM / BEMESTING

Tuinbonen groeien op alle grondsoorten. Ze behoort tot de peulgewassen. En peulgewassen hebben over het algemeen maar weinig voeding nodig. Maar een tuinboon heeft wel wat meer voeding nodig (ze maakt tenslotte ook flinke planten met grote peulen). Naast het onderwerken van rijpe compost in de winter geven we een week of 2 tot 3 voor het uitplanten van de zaailingen een gemiddelde hoeveelheid organische moestuinvoeding (volgens de aanwijzingen op de verpakking).

 

STANDPLAATS

Zoals gezegd horen tuinbonen in het vak van de peulgewassen, met een vruchtwisseling van 1 op 4 tot 6 jaar. De vruchtwisseling zal echter normaal gesproken weinig problemen opleveren ten opzichte van de andere peulvruchten want de tuinboon (in het Latijn Vicia faba) is geen nauw familielid van de boon (Phaseolus), of erwt (Pisum sativum).

 

ZAAITABEL / PLANTAFSTAND:

 

ZAAIEN / PLANTEN

We zaaien tuinbonen het liefst voor in de koude kas, zo’n 2 keer hun eigen dikte diep in potgrond die we wat luchtiger hebben gemaakt door er een vijfde deel brekerzand en/of vermiculiet door te mengen. Ik zaai ze graag in potjes voor, je krijgt dan mooie forse zaailingen die nog wat kunnen groeien tot ze uitgeplant kunnen worden. In trays zijn de vakjes vaak gewoon te klein en/of te ondiep voor de grote zaden.

Oh, toch een keer gezaaid in een tray, maar dit is dan wel een tray met grote vakjes van 4,5 bij 4,5 centimeter

 

De kiemduur bedraagt 1 tot 3 weken, afhankelijk van temperatuur en omstandigheden. Plant de zaailingen uit als ze ruim groot genoeg zijn (minimaal 4 blaadjes hebben) om zonder problemen en vraat van de kas naar het de koude grond te kunnen. Uiteraard plant je niet uit wanneer er op korte termijn matige tot strenge vorst wordt verwacht.

Als je geen kas of platte bak hebt kun je natuurlijk ook binnenshuis zaaien maar de overgang van het warme huis naar de koude buitenlucht in februari is erg groot. Je voorkomt problemen door in huis zo koel mogelijk te zaaien (bijvoorbeeld op een onverwarmde zolder in het volle licht, een zonnig raamkozijn). En voor het uitplanten is het dan ook handig om de zaailingen af te harden, door ze in de nacht in huis te zetten en overdag buiten – zo kunnen de zaailingen wennen aan kou, regen, wind, en vervolgens in de koude nacht toch beschermd overnachten. Zaden die je zo vroeg bij kamertemperatuur zaait kunnen lang en dun en ziekelijk opgroeien en vervolgens veel schade oplopen als ze naar buiten gaan. Koel en licht zaaien is het advies!

Tuinbonen zaailingen

 

Tot slot kun je natuurlijk ook nog buiten ter plaatse zaaien: dek direct na het zaaien de zaaisels af met een vliesdoek want vooral voor duiven zijn de zetmeelhoudende zaden zo vroeg in het voorjaar erg voedzaam en lekker. Het vliesdoek geeft ook iets meer beschutting en warmte, hetgeen de kieming net een paar dagen kan vervroegen. Als de zaailingen het vliesdoek goed omhoog duwen (als ze zo’n 8-10 centimeter hoog zijn) mag het vliesdoek eraf.

 

TEELTZORGEN

Uiteraard is het al eerder genoemde beschermen van de zaailingen tegen vraat door vogels en muizen belangrijk (tot de zaailingen groot genoeg zijn).

Daarnaast is het toppen van de planten aan te raden: knip of nijp na maximaal 8 bloemtrosjes de top uit de plant. De planten wordt dan minder aantrekkelijk voor luizen. En daarnaast kunnen alle bloemen dan nog uitgroeien tot volwassen peulen.

 

Aan de zwarte bonenluis valt niet zoveel te doen: zorg dat je ruim op tijd zaait en hoop op een niet te warm en vochtig voorjaar (warmte + vocht = luizen die zich razendsnel ontwikkelen en vermenigvuldigen).

Je kunt de peulen trouwens ook met luizen nog oogsten want de luis dringt niet door de peul heen tot bij de tuinboon zelf, ze zorgen vooral voor een slechte bevruchting van de bloemen en verzwakken de plant. En het oogsten en doppen wordt een vies werkje.

Mocht je geen bezwaar hebben tegen chemische middelen kun je er wel spuitmiddeltjes voor kopen. Zelf slaan we dat liever over en zaaien we vroeg en toppen en oogsten we op tijd. Wij vinden dat ook wel zo prettig, want de planten halen we na de oogst uit de grond en dan zaaien we nog graag iets anders op de plaats die vrij komt. Ik heb echter ook wel eens bij tuinburen gezien dat hun tuinbonen door de luizenplaag heen groeiden en in augustus ruim 150 centimeter hoog waren, gezond en met nog steeds oogstbare peulen. Toeval of kan het echt? Ik heb het zelf nog nooit geprobeerd.

Door de top uit tuinbonen te verwijderen zorg je dat luizen niet goed meer op de planten kunnen landen en daarmee kun je de aantasting dus wat beperken (mits je dat doet wanneer ze nog niet een echte plaag is)

 

OOGST / BEWAREN

Je oogst bij voorkeur jonge peulen (want dan zijn de tuinboontjes ook nog klein, jong en het lekkerst), rond juni. Je kunt ze wel een paar dagen bewaren (in de peul uiteraard). Je kunt ze ook prima rauw invriezen (als je ze wilt koken kook je eerst water en je gooit de bevroren boontjes in het kokende water).

Tuinbonen maken net als peulen en kapucijners wortelknobbeltjes aan hun wortels waarmee ze stikstof uit de lucht kunnen vastleggen. Als je tuinbonen oogst kun je de planten afknippen zodat de wortels aanwezig blijven en de stikstof uit die wortelknobbeltjes ten gunste komt aan de groenten die je de tuinbonen teelt. Maar dat afknippen is bij tuinbonen best lastig (omdat het zulke grote planten met dikke stelen zijn). Denk er in ieder geval over na, wij laten ze zelf nooit in de grond zitten maar we gooien ze zeker ook niet weg, hier gaan alle planten die uit de grond komen met wortels en al op de composthoop.

 

Op deze foto zie je de wortels van een tuinbonenplant na de oogst; op de wortels zie je de kleine lichtgekleurde knobbeltjes die stikstof bevatten en dat in de grond of op de composthoop alsnog beschikbaar kunnen stellen aan andere planten of kan worden gebruikt voor de compostering.

 

ZAADTEELT

De tuinboon is een zelfbestuiver; om de zaden te oogsten zorg je dat je niet twee rassen dicht bij elkaar zet. Je laat je de planten staan en de peulen doorgroeien tot je in augustus dorre en droge peulen kunt oogsten. Haal de zaden uit de peulen en laat die nog minstens een week nadrogen. De zaden zijn wel tot 6 jaar kiemkrachtig (mits koel, droog en donker bewaard).


Tot slot: kijk vooral nog even op de Receptenpagina voor recepten met tuinbonen (of andere groenten, fruit of kruiden).

Voorjaarsmaaltijd: tuinboontjes met kapucijners en erwtjes, met gebakken ham- en spekblokjes, gebakken uien en mosterd

 

57 reacties op Tuinboon

Yolanda 7 juni 2019 om 18:59

Welke grootte hebben de jonge peulen? Ofwel, wanneer oogst je voor de lekkerste smaak als ze 8 tot 20 cm groot worden zoals de tekst aageeft?
De mijne zijn nu 10-12 cm en vraag me af of dat jonge peulen genoemd worden.

Ruud & Diana 8 juni 2019 om 09:26

Hallo Yolanda,
Dat is een wat lastige vraag omdat dat per ras verschilt (Stereo maakt bijvoorbeeld kleinere peulen dan De Monica die we hier nu allebei hebben staan). En het is bovendien ook afhankelijk van je smaak. Zelf hebben we gisteren tuinbonen geoogst, onze tuinbuurman die erbij stond vond dat we dat veel te vroeg deden (maar hij houdt dan ook van de grote opbrengst van flinke tuinbonen, wij houden meer van een kleinere oogst van malse groene kleine tuinboontjes die nog niet dat bitter-weeïge hebben).
Ik kan je niet anders adviseren dan gewoon één tuinboon te oogsten en die open te maken, en te bedenken of je de rest van de peulen dan ook wil oogst of ze liever nog een paar dagen of een week laat hangen/groeien.
groetjes,
Diana

Yolanda 9 juni 2019 om 09:05

Hallo Diana,
Dank voor jouw antwoord. Ik ga vandaag eens een tuinboon oogsten om te testen. Heerlijk tuinweertje. De eersten die ik midden februari in de volle grond gezaaid heb zijn nu zo’n 12 cm en behoorlijk gerond. Een sappige smaak spreekt mij ook meer aan dan een melige. Ben benieuwd. Ik heb de ‘Ratio’, een eigen ras van de Bolster.
Hartelijke groet,
Yolanda

Carine p 8 juni 2019 om 15:17

Dag Yolanda,
Ik begin een tuinboonoogst vrij vroeg zoas Diana met fris groene tuinbonen die je 2x peult en gewoon kan opstoven. Heerlijk! Al naargelang het seizoen vordert en de tuinbonen meliger worden, gebruik ik dit als purée van tuinbonen en nadien als tunbonensoep. Alles heeft zijn seizoen…
Groetjes
Carine

Carine p 8 juni 2019 om 15:41

Dag Diana,
Heb net per toeval jouw tekst gelezen ivm tuinbonen. Helaas ben ik niet echt akkoord dat je tegen de zwarte bonenluis niet veel kunt doen. Elk jaar heb ik hier ook de zwarte bonenluis, maar op tijd behandelen, verdwijnen deze volledig. Ofwel een gier van de heermoes ( maar deze heb ik niet) ofwel een gier van look, nadien gemengd met wat zuivere bruine zeep en wat natuurlijke olie erbij. Al jaren pas ik dit toe en de zwarte bonenluis is volledig weg. Al jaren oogst ik de tuinbonen zonder luis. Ik zaai ook geen tuinbonen in maart, want dat is luizen verzekerd (althans bij mij).
Vele groetjes Carine

Ruud & Diana 9 juni 2019 om 09:24

Hallo Carine,

Dankjewel voor het delen van je ervaring! Ik heb hier in al die 28 jaar dat we tuinieren nog nooit een tuinboonluisvrij jaar gehad. Maar meestal hebben we het wel redelijk onder controle en dat vind ik het belangrijkste. Ik zaai vroeg (januari), zodat de planten al wat vroeger bloeien en pas door luis wordt bezocht wanneer ze al wat groter zijn en soms zelfs al kleine peulen hebben. Ik heb de planten hier nu twee keer bespoten met verdunde heermoesgier maar dat hielp niet. Ik heb afgelopen donderdag verneveld met water met groene zeep en olie en dat lijkt beter te helpen (voor zover ik het nu kan inschatten, dat zou ik uiteraard vaker moeten testen voor ik het goed kan zien en zeker weet). Voor nu zou ik denken dat heermoesgier alleen werkt door de groene zeep en olie erin en dat de heermoes zelf niet veel toe lijkt te voegen (wellicht wel weerstandsverhogend maar het doodt geen luizen).

Ik kan me in al die jaren dus geen luisvrij jaar herinneren, ook niet bij tuinburen. Wellicht is het verschil tussen ons dat jij in relatief warm en Zuid-Frankrijk woont en dat wij tuinieren in koel en nat Nederland (met waarschijnlijk een hogere luchtvochtigheid). En het zal vast ook niet meehelpen dat jij een eigen tuin hebt en wij op een volkstuinencomplex tuinieren, met in bijna elke tuin wel tuinbonen waardoor de luizen heel makkelijk verhuizen 🙂 . Het valt me wel op dat de luizen vooral op de De Monica en op de Crimson Flowered zitten maar de Stereo (kleiner, met zuiver witte bloemen en blank kokend) nog helemaal schoon zijn (de planten zijn op dezelfde dag gezaaid, geplant en staan in hetzelfde vak, naast en deels zelfs door elkaar).

groetjes,
Diana

Laura 15 juni 2019 om 20:18

Dille helpt tegen Luis. Gewoon tussen de tuinbouw zaaien niet al teveel. Werkt heel goed.

Carine p 15 juni 2019 om 22:54

Inderdaad, dille helpt ook goed tegen de luizen. Dit jaar was ik te laat om dit tussen de rijen te planten. Maar echt Diana, aftreksel van look met groene zeep en olie erin werkt schitterend als je toch luizen hebt.
Groetjes Carine

Ruud & Diana 16 juni 2019 om 09:50

Hallo Carine,
Ik ga zeker een aftreksel van knoflookblad maken als we de bollen gaan oogsten.
Ik ga maar flessen sparen voor de verschillende aftreksels want vandaag eerst een rabarberaftreksel maken 🙂
groetjes,
Diana

Carine 16 juni 2019 om 16:54

Dag Diana,
Helaas voor de knoflookbollen, maar dat moet je gebruiken voor de aftreksels en niet het blad (dit mag er natuurlijk bij) maar je hebt echt de look nodig voor aftreksels. Ik vind het ook altijd zonde, maar plant er overal rond de fruitbomen die ik ofwel vroegtijdig oogst of voor het maken van aftreksels. Groetjes
Carine

Ruud & Diana 17 juni 2019 om 09:47

Hallo Carine,
Ik vrees dat het dan dit jaar niet meer gaat lukken, we hebben slechts 1 rij knofloken geplant en die zijn allemaal voor consumptie 🙂
Maar gisteren rabarberextract gemaakt en ik ben benieuwd of dat gaat helpen, kan ook tegen luis, vlieg en rups worden gebruikt.
groetjes,
Diana

Carine p 16 juni 2019 om 18:48

Tussen haakjes, ik bewaar bussen van de wasmiddelen voor de aftreksels

Ruud & Diana 17 juni 2019 om 10:03

Dank voor de tip, ik ga hier zelf vanaf nu 2-liter melkflessen bewaren 🙂
groetjes,
Diana

Ruud & Diana 16 juni 2019 om 09:36

Hallo Laura,
Dankjewel voor je reactie, ik kreeg die tip al eerder.
Hier werkt dat slechts ten dele omdat de tuinbonen nu volwassen zijn maar de dilleplanten pas zo’n 15 centimeter hoog zijn. De luis kwam toen de dille pas enkele centimeters hoog was, en dan heeft het dus geen werking.
groetjes,
Diana

Ruud & Diana 16 juni 2019 om 09:39

Hallo Ina,
Dankjewel voor de tip!
Ik kreeg een week of 2 geleden ook al een instagram-filmpje gestuurd waarin tuinbonen in hun geheel (in de peul) werden gebakken in wat olijfolie, zoiets als dit: https://cuesa.org/recipe/whole-grilled-fava-beans.
Het zag er op z’n minst heel bijzonder uit. Ik heb het nog niet geprobeerd, ook omdat we nu luis in de planten hebben en de peulen al behoorlijk groot zijn.
Maar ik ga het zeker onthouden, desnoods voor volgend jaar, en het zeker eens proberen.
groetjes,
Diana

Sietske 20 juni 2019 om 13:56

Hoi Diana,
Dit jaar heb ik de luizen van de tuinbonen gespoten met een redelijk harde waterstraal. Dit heb ik 3 keer gedaan (1 keer per week). Daarna kwamen die flinke regenbuien. Er zit nu geen luis meer op en de planten konden er tegen. Het water komt uit de sloot.

Groetjes Sietske

Ien Segers 1 juli 2019 om 01:12

Hoe poot je de tuinbonen? 1 boon per potje of 3 bonen in een potje?

Ruud & Diana 1 juli 2019 om 08:45

Hallo Ien,
Je zaait tuinbonen één per potje voor (maar dat kun je op deze pagina ook al lezen hoor, en je ziet zelfs foto’s van één zaailing per potje).
groetjes,
Diana

Henk hogervorst 20 juli 2019 om 13:32

Hallo Diana.

Heb je bericht gelezen.
Hier eigelijk het zelfde verhaal. Bladluis.
Bladluis lijkt wel resisted tegen heermoes haha.
Toevoeging van bv groenezeep lijkt mij dat het alleen op de groenezeep reageer. Het plan dat we dit jaar hadden is het proberen met 2 soorten bonenkruid. Dit lijkt tot nu toe te helpen. Een tip die we kregen van een tuin winkel was lieveheersbeestjes . Dit lijkt als enige te helpen tegen bladluis. De hoeveelheid die we dan moeten kopen moeten we nog uitzoeken. Maar gaan dit zeker proberen.

Marthe 2 maart 2020 om 09:05

Hallo Diana,

Een paar vragen:
1. Ik heb wel eens gelezen dat je jonge toppen van bonenplanten in de salade kunt eten. Doe jij dat ook met de tuinbonentoppen?
2. Ik heb een vak met tuinbonen en kapucijners. Beide verwacht ik in juni/juli te oogsten. Wat plant jij na de tuinbonen? Ik denk aan pompoenen, bieten of boerenkool. Wat werkt het best, in jouw ervaring? Dit is mijn eerste moestuinjaar.
3. In de tekst zeg je dat een tuinboon een enkele stok vormt, maar op de foto met het wortelgestel zie je drie stammen. Is dat het resultaat van drie dicht op elkaar geplante bonen, of is dat een plant?

Tot slot: ik besproei mijn luizengevoelige planten met enkel een zeepverdunning. Werkt prima, mits je het regelmatig herhaalt. De stam wordt simpelweg te glibberig voor de beestjes. Ik heb ook wel eens een afkooksel van munt en knoflook gemaakt, maar dat stonk zo erg dat ik me afvroeg of ik het er wel voor over had om dat te moeten doorstaan.

Bedankt voor alle info!

Ruud & Diana 2 maart 2020 om 13:21

Hallo Marthe,
Je kunt die toppen inderdaad eten. Ik doe dat zelf eigenlijk nooit maar dat komt waarschijnlijk doordat in de lente de top nog nodig is om te groeien, en dat als de planten getopt moeten worden er meestal al luizen in zitten. Persoonlijk vind ik de rankjes en topjes van doperwtenplanten ook lekkerder (zoeter) maar ik ben dan ook grote tuinbonenfan (in tegenstelling tot Ruud, als hij tuinboontjes eet, eet ik verse kapucijners 🙂 ).
Wij planten na tuinenbonen allerlei verschillende groenten, omdat we de vruchtwisseling grotendeels hebben losgelaten. Dus dat kan van alles zijn, van late bietjes, allerlei soorten kool, sla, andijvie, rucola, knolvenkel, late stamboontjes, etc.
En dankjewel voor de tip! Er staat inderdaad nog in de tekst dat ze een eenstammige plant maakt maar de meeste rassen maken nu laag in de plant één of meer vertakkingen waardoor vaak 1 grote stam wordt gevormd en een paar wat lagere zijscheuten waar ook tuinbonen aan groeien. Ik ga het nu gelijk in de tekst veranderen.
groetjes,
Diana

Kim 21 maart 2020 om 08:59

Hoi hoi, het is mij niet echt duidelijk wat nu beter is.
1. Snoeien en wortel laten zitten – groeit het dan volgend seizoen nog een keer?
2. Plant met wortel en al eruit te halen

Ik krijg overigens buikpijn van tuinbonen, maar het staat in de groentetuin die we hebben overgenomen. Iemand hier nog tips tegen? Bijv. Een ander specifiek ingrediënt toevoegen? Ik dacht misschien helpt het om er een puree van te maken, dat ik in de reacties zag staan.

Groetjes,
Kim

Ruud & Diana 21 maart 2020 om 09:27

Hallo Kim,

Je snoeit tuinbonen niet hoor, en het komt niet terug. Je kunt de wortels in de grond laten zitten omdat de stikstofbolletjes die daaraan zitten ten gunste komen voor groenten die je daarna teelt. Maar zelf vind ik dat niet altijd even fijn, want de wortels kunnen in de weg zitten als je na tuinbonen iets anders wilt zaaien. Om die reden gooi ik de tuinbonenplanten inclusie wortels met stikstofknobbeltjes na de oogst op de composthoop, ze maakt goede compost.

Als je niet goed tegen tuinbonen kunt kun je proberen om er kruiden als venkel, tijm en bonenkruid bij te gebruiken. Maar je kunt de tuinbonen ook extra groot laten worden en ze dan dubbel doppen (het buitenste grijsgroenige velletje verwijderen tot je 2 groene doperwtachtige bolletjes overhoud, misschien kun je daar beter tegen (en het is in ieder geval heel erg lekker).
groetjes,
Diana

Marianne Tuyn 3 april 2020 om 18:27

Diana, hoe kun je het makkelijkst een recept zoeken zonder dat ik alles door moet scrollen? Ik zocht iets met tuinbonen maar heb het niet kunnen vinden.

Ruud & Diana 3 april 2020 om 21:35

Hallo Marianne,
Ik vrees dat dat er helaas niet is. Carine gaf dezelfde tip, die zocht een recept met aardbeien maar dat is flink zoeken in de lange lijst met recepten.
Ik heb het genoteerd en ga met Augus overleggen of er een manier is om dit te realiseren (bijvoorbeeld via een zoekbalkje dat alleen recepten of inmaakrecepten zoekt). Ik hoop dat het binnenkort makkelijker wordt om een recept op ingrediënt te vinden, dankjewel voor de tip!
groetjes, Diana

Dymph 7 mei 2020 om 15:58

Hoi Diana,
Wat mij betreft ben jij de dierbaarste tuinschat van de Benelux elk jaar weer is jouw website mijn steun en toeverlaat in min of meer succesvolle tuinprobeersels. Ik heb van jouw tuinverslagen in ieder geval al enorm veel opgestoken.
Sinds een 3-tal jaren zaai ik steevast tuinbonen. De oogst was zeker OK.. het gevecht met de zwarte bonenluis net iets minder Dit jaar ook weer tuinbonen binnen voorgezaaid (begin maart); mooie opkomst… begin april buiten uitgplant, forse planten, mooie bloemtrossen, maar… amper een vruchtbeginsel te bespeuren (6 mei). Help !! Wat is er aan de hand?!
zonnige tuingroet, Dymph

Ruud & Diana 7 mei 2020 om 21:47

Hallo Dymph,
Wat vreemd, en jammer! Hier zijn er ook nog geen vruchtbeginsels hoor, ze bloeit hier pas net. Misschien heeft het met het ras te maken? Of is er een slechte vruchtzetting doordat het heel koud is geweest en vervolgens heel warm. Iets anders kan ik niet bedenken (er vanuit gaand dat je geen vraatschade ziet). Ik hoop dat misschien iemand anders dezelfde ervaring heeft en weet wat het kan zijn!
groetjes,
Diana

Dymph 8 mei 2020 om 15:45

dag Diana,
Bedankt voor jouw feedback.
Ja, bizar toch ! Zo’n flinke planten vol bloempjes en dan nog luisvrij Mss. heeft het idd. met de grote temperatuurverschillen te maken. Het is hier al weken overdag vrij warm, maar s nachts in de boerenpolders koelt het meestal net iets meer af. We zien wel, Ik kijk nog altijd met veel plezier uit naar een lekkere dubbelgedopte tuinboon… hopelijk meer dan 3 . De erwten doen het hier dan weer uitzonderlijk goed. groetjes, Dymph

Carine p 9 mei 2020 om 15:34

Dag Dymph,
Bij mij dragen de tuinbonen ook veel minder dan andere jaren. Volgens mij met de weersomstandigheden te maken. Ik ben hier (ZW Fr) al wel volop bezig met het oogsten en idd dubbeldoppen zoals jullie het noemen. Ik merk dit jaar dat vooral de tuinbonen minder bonen dragen. Het stond vol met bloemen, ook ernaast borago officinale om het aantal bijen aan te trekken en het zat vol. Toch minder bonen…. ook periode van veel te warm, periode van harde wind en een week harde regen. Voor mij is het gewoon weersomstandigheden. Ik zie het ook aan onze fruitbomen, hier amper perzik, amper abrikoos, amper peer, opengebarsten kersen.
Ivm de zwarte bonenluis… dit is makkelijk op te lossen. 1. Als de planten volgroeid zijn, kan je het bovenste afknippen. Dit geeft toch geen tuinbonen meer. Ik doe dit ook niet hoor… 2. Spuiten met lookaftreksel gemengd met natuurlijke groene zeep geschikt voor tuin (bv marius Fabre). Dit werkt perfect. Dit jaar heb ik ook meer zwarte luis dan andere jaren, ook op de artichok. Het is geen winter geweest……3. Bonenluis heeft een hekel aan dille. Zaai dit tussen de tuinbonen.
Groetjes
Carine

Carine p 9 mei 2020 om 15:46

Dag Dymph,
Nog eens jouw berichtje gelezen en ik merk dat je gezaaid hebt begin maart, dit vind ik al aardig laat. Meer kans op zwarte bonenluis en april was dit jaar te warm. Verder moet je niet zoeken denk ik. Ik zaai in november. De winters zijn veel minder streng dan vroeger. Tuinboon kan -8 graden verdragen, t.t.z dat het niet hele dagen -8 vriest. Het houdt een risico in, maar ook minder kans op zwarte bonenluis. Grt carine

Dymph 15 mei 2020 om 17:48

dag Carine,
Nog steeds een enkele armetierige tuinboon hier Ja, idd. het weer is gek. De planten staan prachtig, veel bloemen… en GEEN zw. bonenluis (tov vorige jaren… zelfs bonenkruid kon ze toen niet weghouden, maar toen woonden we wel elders). Ik tracht ze dit jaar idd mss wel eens in de herfst te zaaien in de kas… die hopelijk het stormweer dan overleeft . Bedankt voor de tip. Groetjes, Dymph

Marjoleine Stuy 25 mei 2020 om 13:14

ha Diana,
ik heb 4 soorten tuinbonen geplant, ze reageren allemaal anders in groei en opbrengst. De Aquadulce gaat het snelst. Er was zwarte luis en die heb ik bestreden met een mengsel van 2 eetl zwarte zeep op 1 ltr lauw water. Ik ben al aardig aan het oogsten. Maar nu opeens verwelken een paar planten, binnen een dag zijn ze gelig geworden, de blaadjes vallen er zomaar af. Gisteren stonden ze er nog prima bij. Wat zou dat kunnen zijn?

Ruud & Diana 25 mei 2020 om 21:26

Hallo Marjoleine,
Ik vrees dat ik je niet goed kan helpen want ik ken je omstandigheden niet. Als er zomaar planten tussen gezonder planten in verwelken kan het betekenen dat er iets aan de wortels van de plant knaagt (of zit er een mol onder, of woelratten (dat is hier nog wel eens het geval). Het zal niet aan een gebrek aan vocht of voeding liggen want dan zouden alle planten geel worden. Misschien is het een optie om, als er een plant daadwerkelijk afsterft, die op te graven om te kijken wat er onder de grond mis is gegaan, of er aan de wortels is gevreten of iets dergelijks.
groetjes,
Diana

Marjoleine Stuy 27 mei 2020 om 10:26

dank voor uw reactie. In deze moestuin zijn gelukkig geen woelratjes of mollen.
Wel heb ik de planten meermaals bespoten met hte zwarte zeep mengsel, maar ze zijn allemaal bespoten. Het lijkt of ze opeens verdrogen. Ik hou het in de gaten hoe het verder gaat en geef dan een update

Carine p 26 mei 2020 om 15:18

Dag Marjoleine,
Zwarte luis op tuinbonen….. je hebt zwarte zeep met lauw water gebruikt. Volgens mij ligt het misschien daaraan. Water te warm voor de planten. Zwarte luis is heel makkelijk te bestrijden met lookaftreksel (zet gewoon voldoende gesneden look (Met gemak 2 @ 3 bollen look) minstens 2 dagen in koud regenwater (geen kraanwater! ), filteren en onverdund gebruiken. Ik doe daar ook zuivere zwarte zeep bij die geschikt is voor de tuin (merk Fabre marius). Filteren en onverdund gebruiken, spuit geregeld de plaatsen met zwarte bonenluis en hoepsekee ze zijn weg 🙂
Lauw water zou ik niet direct op de planten spuiten. Het is maar een gedachte…
Grt Carine

Marjoleine Stuy 27 mei 2020 om 10:35

Ha Carine, ja, ik gebruik ook savon noir van Fabre. De zwarte zeep lost beter op in lauw water dan in koud water.
In het mengsel zit kraanwater (ik woon in Frankrijk, en er komt hier Volvic (een soort Spa zonder bruis) uit de kraan, geen chloor of wat dan ook erin), verder besproei ik met grondwater.
De luizen zijn direct weg na het spuiten, maar na een week zijn er weer nieuwe.
Omdat luizen niet van sterke geuren houden, heb ik ook afrikaantjes en dille in de plantrijen geplant.
Lookaftreksel is fijngesneden knoflook op water? Ga ik ook proberen! Dank

Carine p 27 mei 2020 om 16:05

Dag Marjoleine,
Gebruik best nooit kraantjeswater als Je aftreksels maakt. Er worden teveel nuttige zaken gedood in kraantjeswater. Maak altijd gebruik van bij voorkeur regenwater of ander niet gefilterd water.
Daarnaast kan ik je ook zeggen dat Fabre speciaal vloeibare zeep verkoopt die je gewoon kan mengen met het lookaftreksel. Je hoeft dit niet op te lossen. Je koopt die bij een “ Quincallerie” In Frankrijk.
Qua aftreksels kan je dit best zo’n 2 á 3 keer gebruiken (Niet in volle zon hé, maar best ‘s avonds).
Je woont in Frankrijk… afhankelijk waar, maar bij mij ZW Fr zijn tuinbonen al voorbij, te warm. Wanneer plant je deze? Om luizen te voorkomen, best in het najaar planten (afhankelijk waar je woont), maar tuinbonen kan -8 verdragen. Grt carine

Marjoleine 28 mei 2020 om 14:33

Ha Carine, zoals ik al schreef, er is hier niet eens gewoon kraanwater. Het water dat uit de kraan komt is meneraalwater, natuurlijk bronwater, beter is er niet, toch?
Ik zaai zowel in het najaar als in het voorjaar, het voordeel van het najaar is dat je geen last van die zwarte luizen hebt.
Maar mijn vraag ging over de geel wordende planten, zomaar 3 in een rijtje van 20, in de andere rijtjes komt het niet voor.

Carine p 28 mei 2020 om 15:51

Hey marjoleine,
Misschien moet je dan eerder denken aan engerlingen? De larven van vele soorten kevers eten wortels van planten…. groetjes carine

Nijs 5 juni 2020 om 18:03

Sommige tuinboonplantjes worden eerst bruin en zwart…daarna verwelken ze.(RIP). Is dat een schimmel ?? Help !

Ruud & Diana 6 juni 2020 om 09:18

Hallo Nijs,
Dat is heel vreemd! Ik kan je helaas niet helpen want ik ken je omstandigheden niet (zoals, grondsoort, wanneer gezaaid en uitgeplant, hoe groot, heb je voeding gegeven en zo ja wat dan, vocht, droogte, etc.). Maar meestal geven problemen met dat soort dingen geel blad en geen zwart blad. Is het misschien bonenluis? Al;s je wat meer informatie geeft kan ik, en anderen die dit je vraag lezen, wellicht beter helpen.
groetjes,
Diana

Yvonne 22 juni 2020 om 18:16

Hoi diana, hier ondertussen de tuintjes in volle bloei… Zonder luizen! Mijn wondermiddel: drupje wasbenzine met groene zeep mengen met water en sprayen maar!

Carine p 23 juni 2020 om 15:05

Dag Yvonne,
Goed dat je je eigen middel gevonden hebt tegen de luizen, maar ik raad het niemand aan. Alles hangt af hoe en met welke middelen je wilt spuiten en vernevelen. Wasbenzine dat gebruikt wordt voor het verdunnen van verf en om te ontvlekken, daar wil ik persoonlijk toch geen groenten van eten.
Er zijn natuurlijke middelen die heel efficiënt zijn tegen de luizen. Maar nogmaals, wat vind je voor jezelf belangrijk? Grt Carine

Jara 27 juni 2020 om 21:26

Dag Diana,
Allereerst zeer veel dank voor al het delen van je kennis. Ik lees altijd gretig je ervaringen.
Mijn vraag gaat over wat je na het oogsten (en verwijderen van de planten) van de tuinboon op dezelfde plek zet in t zelfde seizoen. Ik heb een flink veldje tuinbonen staan dit jaar en voorzie dat ik ze volgende week kan oogsten. Nu overweeg ik om op dezelfde plek oa Cavolo Nero (palmboerenkool) te zaaien, maar geen idee of dit een goed plan is. Als ik online zoek zie ik vooral wat t beste wel of niet na elkaar in dezelfde grond kan jaar na jaar (t wisselteelt verhaal). Benieuwd wat jij na t oogsten van de tuinbonen in de grond gezet hebt, want dat doe je wel las ik;).
Dank alvast!
Hartelijke groet,
Jara
PS tegen de luis ervaar ik nu voor t 3e jaar dat tijdig toppen heel erg goed werkt!

Ruud & Diana 27 juni 2020 om 23:56

Hallo Jara,
Ik volg de vruchtwisseling niet heel goed meer, dat doe ik alleen nog voor bijvoorbeeld aardappelen omdat die heel gevoelig zijn voor bijvoorbeeld ziekten. Verder plant ik zoveel mogelijk soorten door elkaar, en daardoor hoef ik ook minder rekening te houden met wat ik erna zaaien en plant. Je kunt hier een handig ezelsbruggetje vinden: Velt. Je vindt daar ook de opmerking dat je vooral niet zomaar lege plekken moet vullen met diverse planten en dat is eigenlijk dus juist wel wat ik doe (maar dan wel omdat ik weet welke planten gevoelig zijn voor welke ziekten of plagen en daar rekening mee houd, ik heb 15 jaar lang netjes de vruchtwisseling aangehouden). Ik heb er zelf trouwens ook nog een pagina over geschreven (die ik nodig eens moet vernieuwen, zie ik nu): Vruchtwisseling
groetjes,
Diana

Mieke Schroduer 2 juli 2020 om 12:33

Hallo Diana , aan mijn tuinbonen komen witte met wat zwarte bloemen , deze vallen eraf maar ik zie geen enkele vorm van een boontje . De discussie hier is gewoon laten staan het komt wel , maar ik denk precies het tegenovergestelde dat er niets komt.
Ben ik ongeduldig of is er iets anders aan de hand ?
Dank alvast groetjes Mieke

Ruud & Diana 2 juli 2020 om 16:49

Hallo Mieke,
Je bent wel vrij laat, hier hebben we zojuist de tuinbonenplanten uit de grond gehaald, de oogst is hier al voorbij. Als je tuinbonen (en kapucijners, doperwten, etc.) te laat zaait zullen ze wel kiemen en groeien maar slecht vruchtzetten, de planten houden nu eenmaal van koel voorjaarsweer. Misschien kun je overwegen om zelf handmatig te bestuiven, wellicht helpt dat. En soms vallen de onderste bloempjes onbevrucht af maar gaat de bevruchting daarboven beter.
Ik hoop dat je alsnog tuinbonen kunt oogsten!!
groetjes,
Diana

Mieke 2 juli 2020 om 17:50

Diana hartelijk bedank voor je antwoord , stuk duidelijker geworden voor me , weet nu waar ik de fout ben ingegaan. Jammer maar een belangrijke les voor volgend jaar .

Nogmaals dank groetjes Mieke

Henk 11 juli 2020 om 14:08

De top van een brandnetel gebruiken ongeveer 10 cm, in een emmer met grondwater gooien 24 uur laten staan het nadertijd even zeefen met een theedoek en het water spuiten op de tuinboon, misschien een keer herhalen dit werkt prima en is biologisch . Wat ook werkt is groene zeep met spiritus en water.

Ruud & Diana 12 juli 2020 om 08:31

Hallo Henk,
Helemaal met je eens, ik gebruik alleen liever gen spiritus. Je kunt deze recepten ook vinden op deze pagina die ik schreef: Milieuvriendelijke Bestrijdingsmiddelen (plus nog wat meer ‘huismiddeltjes’).
groetjes,
Diana

baukje 26 juli 2020 om 13:30

hoi diana, ik heb mijn tuinboonpeulen geplukt, mijn vraag is, als dit nog niet gedroogd is, kan ik ze dan laten drogen om te telen voor volgend jaar. En zo ja, hoe kan ik ze dan het beste drogen? Dank je wederom Baukje

Ruud & Diana 26 juli 2020 om 14:04

Hallo Baukje,
Je kunt op deze pagina (onderaan bij ´Zaadteelt´) lezen hoe je zaden van tuinbonen oogst. Als je ze op eetkwaliteit hebt geoogst zijn de zaden dus in principe nog niet rijp. Of ze zullen kiemen hangt af van het stadium waarin je ze hebt geoogst, hoe groter en rijper de bonen in de peul, des te groter is de kans dat ze misschien volgend jaar kiemen. Maar ideaal is het niet (misschien kiemen ze nog wel maar zijn ze bijvoorbeeld minder lang kiemkrachtig), ideaal is laten rijpen en drogen aan de plant.
groetjes,
Diana

baukje 27 juli 2020 om 11:59

Dankje Diana voor je antwoord en ja ik was te snel met het oogsten; weer een les geleerd. Ga kijken wat er wel gebruikt kan worden en de komende tijd wordt het wellicht meer tuinbonen eten dan ik had gedacht. Baukje

Mjm 18 augustus 2020 om 16:39

Hoe hoog worden aquadulce tuinbonen en.hoeveel is de plantafstand?

Ruud & Diana 19 augustus 2020 om 08:47

Hallo Mjm,
Ik kan je adviseren de aanwijzingen op de verpakking van de zaden te volgen, of die op de website waar je de zaden wilt gaan kopen.
De plantafstand kun je in de zaaitabel op deze pagina vinden, de hoogte hangt af van de omstandigheden en vooral wanneer je haar topt, als je haar niet topt kan ze ruim 1,5 meter hoog worden.
groetjes,
Diana


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!