Komkommer

Komkommer Bush Champion

 

Eerst even dit, mocht je internationale informatie zoeken of bijvoorbeeld zaden van komkommers in een niet-Nederlandstalige webwinkel zoeken:

  • Latijnse naam:     Cucumis sativus
  • Engelse naam:     Cucumber
  • Duitse naam:     Gurke, Gartengurke, Kukumer
  • Franse naam:     Concombre

 

Komkommers behoren tot de komkommerfamilie (Cucurbitaceae), daartoe behoren ook augurken, meloenen, courgettes en pompoenen: het zijn allemaal min of meer kruipende of slingerende planten met vrij grote ietwat behaarde (soms zelfs licht stekelige) bladeren.

Komkommers en augurken zijn eigenlijk hetzelfde: door constante verbetering van rassen zijn komkommers nu rechter, langer, zachter en frisser/zachter van smaak geworden. En augurken zijn verbeterd om (ook buiten) te kunnen groeien en een grote opbrengst te geven van veel kleine, harde, knapperige vruchtjes. Maar je kunt aan beide heel goed zien hoe zeer ze nog verwant zijn, het blad bijna hetzelfde, de mannelijke en vrouwelijke bloemen hetzelfde, en er zijn nog veel komkommerrassen die wat kleiner blijven, of de voor de augurk zo bekende ‘pikkeltjes’ op de schil hebben.

Wij vinden komkommers van eigen tuin echt heel lekker, ze zijn groener (van vruchtvlees, al hangt dat ook af van het ras) en smaakvoller dan die uit de supermarkt, en onder glas is de opbrengst van 2 planten zo groot dat je ze in één gezin amper allemaal kunt opeten 🙂

Komkommer is lekker rauw is sla en salades, maar ook in roerbak en zelfs gestoofd (nogal onbekend) is ze lekker.

 

PLANT

De komkommerplant is eenjarig, onderschat haar groeikracht niet! Zelf planten we in de kas altijd twee planten: niet omdat we aan één plant niet genoeg hebben hoor, maar als je maar één plant hebt en die gaat dood…..dan heb je niets meer (hebben wij eens in een jaar ervaren). Dus de tweede plant is een soort van back up, en daardoor hebben we meestal teveel komkommers (maar nog nooit weg hoeven te gooien; familie, vrienden, buren, ze zijn allemaal blij met wat wij over hebben 🙂 .

Het nadeel van komkommers (en trouwens ook van courgettes en pompoenen) is dat de grote bladeren behaard zijn en wat irritatie kunnen geven. Ruud heeft er geen last van maar zelf heb ik altijd wat rode vlekjes en jeuk aan mijn handen en armen als ik de komkommerplanten heb verzorgd.

Niet alleen bovengronds wordt de komkommerplant groot, het wortelgestel kan onder de grond wel anderhalve meter breeduit  groeien. Komkommers zijn dorstige planten, en door regelmatig een flinke hoeveelheid water te geven zorg je ervoor dat de planten niet te ver van de plant water hoeven te halen en niet uitdrogen (als komkommerplanten te droog staan zie je dat al heel snel omdat het blad dan slap gaat hangen).

 

Komkommers zijn parthenocarp (je ziet die term wel eens bij de beschrijving van komkommerrassen in catalogi of webwinkel): dit betekent dat de vrucht uitgroeit tot een echte komkommer zonder dat er bestuiving/bevruchting nodig is. Je kunt dat ook zien aan de komkommers zelf als je ze opensnijdt: komkommers bevatten geen echte zaden, de zaden zijn dun, zacht en leeg.

Je wilt soms zelfs geen bevruchting. Bij augurken is bevruchting bij sommige (oudere) rassen nog wel nodig. Maar als een komkommerbloem door insecten wordt bestoven krijg je komkommers die dus ook echte zaden bevatten: deze komkommers worden heel groot, dik en zwaar, vaak lichter groen en gevuld met dikke volle zaden. Het maakt de komkommer oneetbaar (nou ja, dat nou weer niet maar wel droog en bitter van smaak). Het is niet erg als insecten de bloemen bevruchten, want je plukt de komkommer dan vanzelf in een vroeg stadium (ze wordt al snel anders van kleur en dikker van vorm) en zijn dan nog prima te eten. Maar oogst ze dan dus op tijd.

De nieuwere F1-hybride komkommerrassen maken vaak alleen nog maar vrouwelijke bloemen met vruchtbeginsel. Maar oudere, heirloom en bijzondere zaadvaste rassen maken vaak ook nog mannelijke bloemen, en dat levert dan altijd wel een aantal bevruchte komkommers per plant op. Zoals gezegd, vroeg oogsten en even proeven voor je haar in een gerecht gebruikt want als je iets te laat bent kunnen deze komkommers dus nog wel eens minder sappig en wat bitter van smaak zijn.

In de tijd dat wij alleen maar geënte komkommers en F1 hybride-komkommers teelden proefde ik niet eens maar gingen de komkommers zo het gerecht in, maar sinds we wat vaker oude heirlooms en zaadvaste rassen telen snijd ik altijd even een plakje van een komkommer af om even te proeven voor ik de rest van de komkommer gebruik.

Zeker de oudere rassen krijgen dus nog wel mannelijke bloemen; in buitenteelt kun je het beste die bloemen weghalen (omdat daar bevruchting veel vaker voorkomt dan in een kas waar het eigenlijk veel te warm is voor insecten).

Op de foto’s hieronder zie je het verschil tussen een mannelijke en vrouwelijke bloem:

Mannelijke komkommerbloem

 

Op de foto hierboven zie je een mannelijke bloem; alleen een bloem, op een steeltje.

 

En op de foto hierboven zie je een vrouwelijke bloem; ze heeft al een vruchtbeginsel (minikomkommertje) achter haar bloem.

 

ZAAITABEL

Klik op onderstaande tabel om die in een groter formaat in een nieuw tabblad te zien:

Komkommer tabel

 

TEELTWIJZEN / OPKWEEK

De ideale kiemtemperatuur van een komkommers is 20 tot 22 graden, daarom zaaien wij de komkommers eigenlijk altijd binnenshuis, in de kas is de nachttemperatuur eind april vaak nog erg laag. Bovendien vinden muizen komkommerzaden erg lekker.

Komkommers houden niet van verspenen, we zaaien zelf (zeker de vrij dure F1 hybride-zaden waar we zuinig op zijn) één zaadje per 9 centimeter-potje, daar kunnen ze dan in blijven tot ze in mei mogen worden uitgeplant.

We gebruiken voor het zaaien een mengsel van potgrond + 1/5e deel brekerzand en eventueel nog een klein handje perliet of vermiculiet. Bij de kieming houden komkommers niet van teveel vocht, de zaden kunnen in te natte grond rotten. Door de potgrond te mengen met wat grof zand en eventueel nog wat vermiculiet/perliet verbeter je de waterdoorlaatbaarheid. Vul de potjes tot de rand met het mengsel en duw de zaden dan ongeveer 1 centimeter diep de grond in, je hoeft de grond dan verder niet meer te bedekken met zand of grond of vermiculiet. En zorg dus dat de grond goed vochtig is maar zeker niet kletsnat. Op een warme en lichte plaats kiemen de zaden vaak al binnen 7 tot 10 dagen.

Komkommers kiemen niet alleen snel maar groeien ook snel; je zaait ze dus zeker niet te vroeg, want te vroeg gezaaide komkommers moet je hoe dan ook tot begin-half mei in huis houden, met een grotere kans op ziekten en plagen als ze daar in een klein potje bij weinig licht staan. Zaai komkommers niet voor eind maart (en bij voorkeur nog iets later, zie hieronder bij de verschillende teeltsoorten als vollegrondsteelt of glasteelt, etc.).

De beste teelt van komkommers is onder glas (klimmend in een kas of liggend in een platte bak), de teelt in de buitenlucht kan ook, maar de opbrengst is wel een stuk lager, de keuze in rassen is wat beperkt en de kans op ziekten, bevruchting, schimmel, etc. is wat groter.

Als je geen kas of platte bak hebt kun je natuurlijk wel heel gemakkelijk iets ‘fabriceren’. Van bijvoorbeeld een stuk perspexplaat, wat paaltjes, etc. kun je al een handig, doorzichtig dak boven het hoofd van de komkommer maken (het geeft wat meer warmte en het beschermt de planten tegen regen en wind). Een tunneltje van plastic is ook prima. En anders zoek je een beschut en redelijk zonnig plekje in je tuin, waar de planten kunnen klimmen (want klimmende planten kunnen makkelijker drogen na een regenbui dan liggende planten. Het blad van de planten mag niet verbranden door een al te felle zon.

Komkommer Early Wonder

 

Vollegrondsteelt

De rassen voor de volle grond lijken wel wat op grote augurken; ze zijn korter, dikker en ze hebben een minder gladde schil (er zitten vaak wat ‘pikkeltjes’ op) dan glaskomkommers.

Voor de teelt in de volle grond is wel een mooie zomer nodig, en natuurlijk een redelijk zonnig en warm plekje. Zaai ze vanaf half april bij kamertemperatuur voor, de zaden binnen 1 tot 2 weken en de zaailingen mogen, mits groot genoeg, vanaf 12 mei (IJsheiligen) naar buiten.

Dek de grond waar de komkommer komt een week of 3 van tevoren af met plastic zodat de grond alvast wat kan opwarmen. Heel handig is ook “broeimest”: graaf een flink gat, stort dat vol met stalmest met stro, doe de grond daar weer bovenop. Het voordeel hiervan is dat de stalmest met stro gaat composteren en dat geeft veel bodemwarmte. Daarnaast teel je nu de plant op een heuveltje zodat overtollig water weg kan in natte perioden, en er komt nog een klein beetje voeding vrij (maar het composteren kost juist weer wat voeding dus het is onze ervaring dat je wel wat bij moet mesten hoor).

Voorbeelden van rassen voor vollegrondsteelt:

  • Long Green Ridge (vrij kort, donkergroen)
  • Gele Tros (middellang, geel)
  • Miniature White (kleine witte komkommertjes)
  • Bush Champion (kleine planten die geschikt zijn voor de teelt in potten)
  • Diva (groene snackkomkommer)
  • Early Wonder (donkergroen, kort)
  • Early Fortune (donkergroen)
Komkommer Early Fortune

 

Voor de teelt onder glas zijn deze rassen natuurlijk ook prima geschikt, maar daar worden ook vaak F1-hybriderassen geteeld (bijvoorbeeld omdat ze onder glas zeer veel opbrengst geven en soms beter bestand zijn tegen ziekten en schimmels zoals bijvoorbeeld meeldauw).

Teelt in de platte bak

Zaai iets eerder dan de vollegrondsteelt en plant de planten begin mei uit onder glas, reken op 1 plant per raam (of per ongeveer 1,5 vierkante meter).

Er wordt vaak een systeem aangeraden om te snoeien zoals: ‘top de plantjes na het vierde blad, houd vier hoofdranken aan aan en snoei de rest weg’. Het klinkt heel handig maar soms heb je weinig tijd en ben je het systeem kwijt of groeit de plant nu eenmaal anders dan verwacht. Belangrijk is te zorgen dat de plant zich regelmatig vertakt, er naar elke hoek een rank gaat voor een optimale spreiding van je plant.

Verder verwijder je eventuele mannelijke bloemen, geef je regelmatig voldoende water. Je zorgt voor lucht door de ramen op een kier te zetten, en controleer regelmatig op vruchten. Je kunt per plant in een platte bak die niet te vol en goed verdeeld is wel 20 tot 25 komkommers per plant oogsten.

Teelt in de koude kas

Ook komkommers voor kasteelt zaai je wat eerder: begin tot half april binnenshuis (of bij goed weer in de kas maar let dan goed op nachtvorst!!). Plant ze begin mei uit in de kas op ongeveer 60 centimeter van elkaar. Zelf bouwen we een hekwerk van ongeveer 1.80 meter hoog en ook 1.80 breed per kommer. We maken het van bamboestokken, om ongeveer de 40-50 centimeter een verticale stokken en uiteindelijk de ‘liggers’ ook op ongeveer 40-50 centimeter.

 

Zodra de komkommerplant zich wil gaan ‘winden’ maak je haar vast aan een stok en soms moet je dat nog 1 of 2 keer doen voor ze zelf haar weg vindt en zich met hechtranken goed om de stokken kan wikkelen.

Ook voor de kasteelt bestaat er een heel systeem van snoeien (snoeien op het tweede blad, dan weer op een tweede zijscheut, etc.). Ik geef het heel eerlijk toen; sinds onze eerste kas met komkommers (ergens rond 1992) doen we daar niet meer aan. Als je een komkommer snoeit kost het je veel tijd en uitvinden wat een zijscheut etc. is want een komkommerplant groeit heel snel. Onze ervaring is dat als je een komkommerplant niet snoeit volgens het boekje, je altijd nog wel een stuk of 40 tot 50 komkommers (afhankelijk van het ras) per jaar kunt plukken. En dat is met 2 planten dus zo’n 100 komkommers, dat is voor ons meer dan genoeg 🙂 .

Snoeien we dan niet? Jawel hoor: eens per 2 weken halen we scheuten weg die buiten het gemaakte rek willen gaan groeien. Bovendien verwijderen we blad dat lelijk wordt en ook blad dat erg dicht en dik voor de vruchten hangt: een soort van licht en lucht creëren in de plant.

Voor de glasteelt zijn er dus voornamelijk hybride-rassen te koop en daarnaast kun je ook nog geënte komkommerplanten kopen; goede komkommerrassen (meestal F1-hybriderassen) zijn vaak bestand tegen de schimmelziekte Fusarium, mozaiëkvirus, en hebben een hoge tolerantie tegen meeldauw, etc.. Let vooral op wat er in de beschrijving bij een ras staat, daar kun je veel informatie uit halen.

Zelf vinden we voor kasteelt F1 hybriden geschikt. We zijn eigenlijk niet zo’n voorstander van F1-hybriden, gebruiken ze liever niet, maar in geval van komkommers (en koolgewassen) maken we er zeker een uitzondering voor omdat de opbrengst en vooral ziektebestendigheid beter is (in onze ervaring dan). Aan de andere kant moet ik ook even melden dat we in een extreem nat jaar ook onze Bastos F1 hybride-planten al in juli op moesten ruimen omdat ze stijf onder de meeldauw zaten – het ras is dus heel belangrijk maar omstandigheden zeker ook).

Ondertussen zie je ook steeds vaker snackkomkommerrasen bij de zaadhandel: even lekker en gezond als een ‘gewone’ komkommer maar nu in klein formaat. Je ziet ze ook regelmatig in de supermarkt. Afhankelijk van het ras, en buitenteelt of glasteelt worden de komkommertjes zo’n 10 tot 15 centimeter groot. Handig omdat één komkommer vaak precies goed is om mee te nemen naar werk of school, ter garnering, etc. (zo heb je geen halve komkommers meer over 🙂 .

Zelf hebben we de laatste jaren nog steeds 2 komkommerplanten in de kas staan. Maar nu vaak 1 ‘gewone’ komkommer en 1 snackkomkommer. Ik heb het idee dat de plant wellicht iets smaller blijft dan een ‘gewone’ komkommer (wel net zo groot, maar iets minder breed uitwaaierend), maar dat hangt misschien ook wel iets af van het ras.

Er bestaan zowel in de teelt van ‘gewone komkommers’ als de teelt van ‘minikomkommers’ heel veel rassen van goede kwaliteit. Zoals eerder gezegd, let goed op de beschrijvingen (en dan op termen als “bittervrij”, parthenocarp, bestendigheid tegen ziekten, geschiktheid voor volle grond, kasteelt, etc.).

Voorbeelden van goede rassen voor de teelt onder glas zijn:

  • Bella F1
  • Iznik F1
  • Bastos F1
  • Picarino F1 (snackkomkommer)
  • Diva (snackkomkommer)
  • Gold Standard
  • Streamliner
  • Tasty Jade F1

 

Tot slot nog even: mocht je de teelt van komkommerplanten in de buitenteelt meerdere keren hebben geprobeerd maar lukt het gewoon niet; overweeg dan eens te kiezen voor Melothria scabra (ook wel Cucamelon, Mexican Sour Gherkin of Muismeloen genoemd). Dit zijn klimmende planten die het prima in de buitenteelt doen, en heel erg veel heel kleine vruchtjes (2 centimeter) geven die smaken naar knapperige komkommer met een vleugje citroen. Ik heb hier een pagina geschreven over de teelt ervan: Cucamelon

Melothria scabra is geen komkommer maar geeft wel naar komkommer smakende vruchtjes, en is zeer geschikt voor de buitenteelt.

 

BODEM / BEMESTING

Komkommers vragen een warme, luchtige grond die goed bemest is (ze maakt tenslotte een grote plant en moet energie hebben om heel veel komkommers te maken). Naast de basisverzorging van het onderspitten van oude stalmest en/of compost geven we hier een week of 3 voor het planten een organische, samengestelde meststof (zoals groene Culterra). En we geven elk jaar een klein handje patentkali (dit zou de smaak en houdbaarheid van de vruchten verbeteren).

 

OVERIGE TEELTZORGEN:

Een komkommerplant heeft veel water nodig, zeker wanneer ze al een grote plant is en komkommers geeft. Een bekend tuingezegde is “Een komkommer giet je groot, een meloen giet je dood” (hetgeen uiteraard betekent dat een komkommerplant veel water nodig heeft en een meloenplant juist veel minder). Volwassen komkommerplanten in de kas krijgen hier elke 2 of 3 dagen 1 gieter (10 liter) water, dicht bij de stam gegeven (en zo min mogelijk op het blad want dat werkt schimmels in de hand).

Uiteraard zorg je dat de grond vrij is van onkruid. En ik wil wel graag nog een keer extra benadrukken hoe belangrijk het is om zieke delen van de planten te verwijderen. En alle lelijke bladeren die rond de planten op de grond of tussen de stengels en bladeren in zijn gevallen haal je weg.

Als voorbeeld deze foto die ik begin oktober heb gemaakt:

 

Komkommers zijn nu eenmaal niet zo sterk, ze zijn gevoelig voor meeldauw, spint, luis, noem maar op. Je kunt op de foto zien hoe lelijk het blad begin oktober is. Toch hebben we (in de kas) de oogst nog een week of 3 kunnen rekken. Knip alle lelijke/zieke bladeren weg, stukken van aangetaste stengels, etc.. Zo lang de plant nog steeds nieuwe bloempjes en komkommers maakt is ze ‘nog niet klaar’. Door die aangetaste plantdelen te verwijderen kun je soms nog wel 5 tot 10 komkommers in de herfst oogsten. Dat lukt niet altijd hoor, als we zien dat er ook geen bloempjes/komkommers meer worden gemaakt weten we dat de plant gewoon ‘op’ is en halen we haar uit de grond.

 

OOGST / BEWAREN

Nog even een stap terug; om veel te kunnen oogsten moet je ook regelmatig plukken; veel plukken bevordert de maak van nieuwe vrouwelijke bloemen en dus vruchten. Vollegrondskomkommers zullen vaak wat minder mooi zijn: minder recht, minder egaal groen, maar de smaak is toch ook prima (uiteraard vooral afhankelijk van het ras).

Bewaar zelfgeteelde komkommers niet in de koelkast, dat is te koud voor ze, ze worden dan zacht en gaan eerder schimmelen. Koel en donker (ik bewaar ze in een mand in een keukenkastje) kun je ze wel een dag of 4 bewaren, maar verse komkommers zijn natuurlijk altijd het lekkerst.

Als je echt een grote hoeveelheid komkommers hebt geoogst, kun je ze ook inmaken, bijvoorbeeld in en zoetzuur.

Zelf schil ik ze ook wel, zaad eruit en het vruchtvlees snijd ik dan in blokjes van 1 x 1 centimeter en vries die in een zakje in. Het is wel bijzonder; ik laat ze dan voor 3/4e ontdooien en dan warm ik de blokjes op in een mengsel van room en kaas met wat peterselie (een soort kaassaus dus). Komkommer wordt niet zacht en snotterig als het uit de vriezer komt, zeker niet zoals aardbeien of prei dat bijvoorbeeld wel worden. Het recept voor Haagse komkommer, zoals het recept heet dat ik ooit van een tuinbuurman kreeg, kun je hier vinden. En je kunt dus ook bedenken dat je blokjes komkommer dus ook kunt invriezen voor een Aziatische salade of curry of andersoortige stoofschotels.

Komkommer Miniature White

 

ZAADTEELT

Komkommers kruisen heel gemakkelijk, met andere rassen en met augurken. Wil je er toch zaad van kweken (uiteraard niet van de F1 hybride-rassen want die leveren bijna altijd nakomelingen van mindere kwaliteit), zul je kunstmatige bestuiving moeten toepassen en zul je een plant moeten hebben die dus zowel vrouwelijke als mannelijke bloemen geeft:

In de buitenteelt bind je daarom rond de vrouwelijk bloemen wat fijn gaas. Als de bloem open gaat, neem je het gaas weg en wrijf je de meeldraden van een mannelijke bloem over de stamper van de vrouwelijke bloem (met bijvoorbeeld een kwastje of wattenstaafje). Hierna breng je het gaas weer terug rond de bloem tot deze verwelkt is.

Doe dit met meerdere bloemen tot je merkt dat 2 of 3 vruchten zich beginnen te ontwikkelen. Bij de teelt in de kas is er minder kas op kruisbestuiving (tenzij er verschillende rassen komkommers op korte afstand van elkaar buiten of in andere kassen staan). Laat de komkommers volledig afrijpen, tot ze heel dik, groot en geel of bruin (afhankelijk van het ras) van kleur zijn. Haal dan de zaden er uit, was ze en laat ze even in water staan; loze zaden komen boven drijven, goede volle zaden zakken naar de bodem. Droog de zaden en bewaar ze koel en donker, maximaal 3 tot 4 jaar.

Het is dus wel een heel gedoe. Daarnaast is er nog iets veel belangrijkers: gekruiste komkommerplanten kunnen bittere en licht giftige vruchten bevatten. Dat giftige (en bittere) komt omdat bij gekruiste planten de vruchten giftige cucurbitacinen bevat. Je hoeft niet bang te zijn dat je per ongeluk zo’n giftige komkommer eet want ze is dan zo bitter dat ze letterlijk oneetbaar is. Ik heb zelf eens een gekruiste komkommerplant van een tuinbuurvrouw gekregen. De eerste hap van de eerste komkommer was genoeg om het stukje komkommer direct uit te spugen, mijn mond te spoelen en de hele plant uit de grond te rukken, om nooit meer te vergeten 🙂 . Om die reden proef ik altijd, ook van planten uit gekochte zaden, van de eerste komkommer van die plant even een plakje voor ik die verder in een gerecht gebruik, want een klein stukje maakt een gerecht al oneetbaar bitter.


 

RECEPTEN MET KOMKOMMER:

Gazpacho met verschillende garnituren

 

INMAAKRECEPTEN MET KOMKOMMER:

Zoetzuur van komkommer

 

31 gedachten over “Komkommer”

    1. Hallo Ralf,
      Het is nog heel vroeg hoor, nu het begin mei is zijn mijn komkommers pas net gekiemd. Als je al grotere komkommerzaailingen of zelfs -planten hebt zou dat een oorzaak kunnen zijn: het is eigenlijk gewoon nog te koud voor komkommers, voor komend weekend wordt er zelfs nog nachtvorst voorspeld. De planten maken geen vrouwelijke bloemen als er niet een kans is dat die vrouwelijke bloemen ook uitgroeien tot vruchten. Daarnaast zie ik het wel vaker, ook bij bijvoorbeeld meloenen, dat jong volwassen planten eerst een bloeigolf hebben van alleen mannelijke komkommers of meloenen, en dat daarna pas de eerste vrouwelijk bloemen met vruchtbeginsel worden gemaakt. Mijn ervaring is dat het een kwestie van geduld is en de planten, als ze eenmaal groter zijn en de temperatuur stijgt, vrouwelijke bloemen krijgen. Er zijn natuurlijk mogelijk ook nog wel andere factoren van belang, zoals het ras dat je teelt en de voeding die je geeft, maar voor nu lijkt het me dat de kou en de jonge planten de oorzaak zijn.
      groetjes,
      Diana

  1. Hallo Diana,

    ik heb met het mooie weer van 2 weken geleden mijn komkommerplanten van circa 20 cm hoog in de kas geplant. Prachtige planten waren het! Ze zijn echter allemaal dood gegaan. De bladeren werden van onderaf de plant slap en uiteindelijk ging de plant helemaal slap hangen en ging de plant dood. Toen er 2 planten slap gingen hangen heb ik de andere planten uit de grond gehaald en weer in een pot gezet en in huis. Ik dacht dat het te koud was. Deze planten zijn echter ook dood gegaan.
    Ik heb nog 1 plant over. Deze had ik nog steeds in een pot (in de kas staan) en hier was niks mee aan de hand.
    Heb je enig idee hoe dit kan? Heeft het misschien te maken met een schimmel welke in de grond zit?
    alvast bedankt voor je reactie.
    Vr.gr. Anne-Jaap Brouwer

    1. Hallo Anne-Jaap,

      Als je komkommerplanten half april al 20 centimeter hoog waren heb je ze waarschijnlijk al ergens in maart gezaaid. En ik vrees dat dat eigenlijk gewoon te vroeg is.
      Bedenk dat niet allee de luchttemperatuur belangrijk is, in de kas was de grondtemperatuur een week of 2 geleden misschien net een graad of 10 tot 12? En dat is gewoon te weinig voor komkommers. De planten die je uit de grond hebt gehaald hebben waarschijnlijk al beschadigde wortels gehad. De reden waarom die ene komkommerplant in pot nog wel leeft is (maar dan moet ik een beetje gokken) waarschijnlijk juist omdat die in pot staat. Planten in potten warmen sneller op dan in de volle grond (zoals een glas water sneller opwarmt dan een zwembad). De grond in potten koelt ook sneller weer af, maar ik denk dat in dit geval de plant in pot overdag zo goed is opgewarmd dat ze daar nog wat op kon teren tijdens het afkoelen in de nacht.
      Ik ken je omstandigheden niet dus ik weet het niet zeker, er is ook een kans dat er bijvoorbeeld een beest aan je planten of wortels heeft gevreten, pissebedden of slakken kunnen bijvoorbeeld behoorlijk wat schade aanrichten. Dat is ook nog een optie (maar ik neem aan dat je dat dan zou hebben gezien bij het verwijderen van de planten). Een schimmel lijkt me niet waarschijnlijk, die zou ook je plant in pot hebben aangestoken.

      Ik hoop dat je laatste komkommerplant het goed blijft doen!
      Vanaf volgende week wordt het warmer en gaan wij hier de komkommerzaailingen in de grond in de kas uitplanten.
      groetjes,
      Diana

  2. Hallo Diana,

    Mijn komkommerplanten zijn nu ong 35cm . Zijn nog niet buiten geweest, alleen een paar keer smiddags in de zon. Al vrij snel kregen de jonge blaadjes eerst kleine witte stipjes die groter worden als het blad ouder wordt. De witte stipjes veranderen dan in een soort gedroogde plekken in het blad. De planten groeien goed, heb de 1e vruchtjes al moeten verwijderen. Ik kan maar niet vinden wat het kan zijn. De planten zijn in kweekbak opgegroeid met tomaten en paprika’s en ik hab fi zaden van Oranjeband en Hortitops gebruikt. Helaas is er niet de mogelijkheid om foto’s bij te voegen, want die verduidelijken wat ik bedoel.
    Groeten,
    Harry

    1. Hoi Harry,
      Ik had dat ook met mijn pepers toen ze voor het eerst buiten in de zon kwamen. Volgens mij heeft het te maken met de UV straling, die gaat niet door glas heen, dus de planten zijn er niet aan gewend, en als ze dan in de felle zon komen krijgen ze brandplekken. Mijn andere planten heb ik nu eerst een paar dagen onder een boom in de halfschaduw gezet voor ze de volle zon in gaan, dat lijkt beter te gaan. Maar wat hierboven staat durf ik niet te onderbouwen hoor, dit is wat ik zelf denk.
      Groetjes Wijnie

  3. Hoi Wijnie,
    Op zich klinkt het logisch, echter de paprika’s en tomaten stonden in dezelfde bak en hebben er geen last van. Maar de plekken op de oudere bladeren lijken wel uitgedroogde plekjes, alsof ze met waterdruppels in de zon hebben gestaan (wat niet zo was). Alleen op een jong blad ziet het er heel anders uit. Zou je bijna denken aan beestjes die ik alleen absoluut niet kan ontdekken. Het is in ieder geval geen meeldauw, dat weet ik zeker.
    Misschien nog even afwachten wat er gaat gebeuren als ze echt naar buiten gaan.
    Groeten Harry

    1. Hallo Harry,
      Ik vrees dat ik weinig verstand van ziekten en plagen heb.
      Het enige advies dat ik je kan geven is dat het helpt als je googelt in het Engels, en dat je vaak verder komt als je je probleem gewoon omschrijft. Ik googelde even op ´Cucumber disease leaf´ en vind dan iets over Cucumber Leaf Spot± http://www.pestnet.org/fact_sheets/cucumber_leaf_spot_189.htm
      Ik weet niet of dat is wat je zoekt, maar als dat lijkt te zijn wat je in je komkommerplanten hebt kun je op zo´n pagina vaak ook de Latijnse naam van de ziekte vinden. En dan kun je vervolgens zoeken op de Latijnse naam corynespora cassiicola plus komkommer en vind je foto’s en Nederlandse informatie.
      Sorry dat ik je niet verder kan helpen maar ik hoop dat je hier wellicht verder mee kunt!
      groetjes,
      Diana

      1. Beste Diana,

        Ik heb ergens gelezen dat komkommer planten de bloemen eigenlijk niet meer nodig hebben door doorkweek. Als je ze er eraf haalt krijg je komkommers met weinig zaden erin. Klopt dit?

        Groet Balder

        1. Hallo Balder,
          Bij de alinea ´Plant´ leg ik uit dat moderne komkommerassen parthenocarp zijn, ze hebben inderdaad geen bevruchting meer nodig om komkommers te produceren (sommige rassen, bijna altijd F1-hybriden) produceren zelfs alleen nog maar vrouwelijke bloemen). Ze geven dus geen komkommers met weinig zaden maar komkommers met loze/lege zaden. Ik heb me wel eens afgevraagd hoe zadenbedrijven dan toch zaden kunnen oogsten om te verkopen 🙂 . Ik vond hier het antwoord, en het is ook een leuk artikel over parthenocarpie (ook bij tomaten, paprika’s en courgettes (bijvoorbeeld Parthenon F1) wordt geëxperimenteerd met parthenocarpe rassen: http://edepot.wur.nl/61466
          groetjes,
          Diana

  4. Hoi Diana,

    ik ben een beginnende moestuiner. Ik ben begin april begonnen met courgette en komkommer binnen in een kweekbak te zaaien op van die kokos schijven die opzwellen met water. Alle plantjes zijn goed opgekomen en ik heb ze verplant in 9×9 potjes toen ze minstens een paar echte blaadjes hadden en ze groeide vrolijk verder. Maar nu sinds 2 weken kleuren de oudste blaadjes eerst lichter groen en dan soms zelf geel en sterven ze af. Dit gebeurt bijna gelijktijdig met alle 8 plantjes (4 komkommer en 4 courgette). Ook heb ik de indruk dat de komkommer gestopt is met groeien. Weet jij wat hiervan de oorzaak kan zijn?

    1. Hallo Dave,
      In potgrond zit voeding voor ongeveer 6 weken maar soms lijkt het wel alsof de voeding onder invloed van vocht, zon, warmte, etc. sneller op is. En ik weet natuurlijk ook niet welk merk potgrond je na de kokosschijven hebt gebruikt. Maar het klinkt alsof je zaailingen voeding tekort komen, omdat ze niet meer groeien en het blad geel wordt. In weet niet hoe groot je planten zijn maar ijsheiligen is voorbij, als je plantjes groot genoeg zijn kun je ze in principe uit gaan planten. En als die grond voldoende voeding bevat zullen ze binnen een week tot 10 dagen weer gaan groeien en frisgroene bladeren maken.
      Ik hoop dat je hier mee verder kunt!
      Diana

    1. Hallo Esther,
      Dankjewel voor de tip!
      Ik heb gisteren de hele indexpagina eens nagekeken, er bleken wel een stuk of 10 pagina’s te zijn waarvan de link niet meer werkte, die heb ik gelijk gerepareerd, en ook gelijk de links op deze en de vruchtgewassenpagina.
      Nogmaals dank, er staan zo enorm veel links op alle pagina’s bij elkaar, teveel om zelf allemaal te controleren, tot ik een pagina weer eens bijwerk en de fouten dan tegenkom, ik ben blij met alle hulp als het gaat om typefouten, niet werkende link, etc.!
      groetjes,
      Diana

  5. Hoi Diana,

    Ik heb al veel informatie gehaald van je site, bedankt!
    Maar ik blijf een vraag houden:
    Ik heb 2 komkommers in een koude kas staan, nu heb ik al een paar komkommers geoogst, maar de bloemetjes met kleine komkommertjes eraan groeien niet allemaal uit tot grote komkommer, ze worden geel en verdrogen. Is dit normaal? Liefst zie ik elk bloemetje een grote komkommer worden of verwacht ik dan teveel?
    Ik geef de planten elke dag 10 liter water.

    Ik ben benieuwd naar je antwoord, groeten Marlijn

    1. Hallo Marlijn,

      Het kan liggen aan het ras dat je teelt. Oudere rassen hebben nog de eigenschap dat ze bestoven moeten worden, zonder bestuiving valt het bloempje met vruchtbeginsel af (zie de uitleg in de alinea’s onder ‘Plant’.
      Als je een modern en wellicht F1-hybrideras hebt waarbij de bloempjes met vruchtbeginsel afvallen kun je denken aan de omstandigheden: het is pas net juni, ik neem aan dat je planten nog jong en vrij klein zijn (hier duurt het op dit moment nog zeker een week voor ik de eerste komkommer kan gaan oogsten). En dan kan het zijn dat de plant er nog niet toe is om kinderen = komkommers te maken, want dat kost veel energie en uiteindelijk doet een komkommerplant dat om zich voort te planten (ook al lukt dat niet). Een andere mogelijke oorzaak is dat je wellicht erg veel water geeft, maar dat kan ik lastig inschatten – volwassen komkommerplanten lusten elke dag wel een gieter water maar hier zijn de plant nu, begin juni, nog jong en ze krijgen hier op dit moment nog niet veel meer dan 3 keer per week een halve tot een hele gieter water.

      Ik hoop dat je iets aan dit antwoord hebt!
      Diana

  6. Hoi Diana,
    Mijn komkommerplanten in de koude kas groeien als de spreekwoordelijke kool maar hebben wel massa’s mannelijke bloemen en nauwelijks vrouwelijke. Moet ik die mannelijke bloemen verwijderen of is dat niet nodig?
    En kun je alle zijscheuten laten groeien of moet je dat inperken?
    Groeten,
    Antje

    1. Hallo Antje,
      Je hoeft de bloempjes niet te verwijderen hoor.
      Vaak zie je bij oudere/zaadvaste rassen dat er eerst veel mannelijke bloempjes worden gemaakt en later veel vrouwelijke bloempjes verschijnen. Dat geldt ook voor meloenen en watermeloenen.
      Zijscheuten kun je laten groeien en opbinden tot zover je er plaats voor hebt. Hier kruipen ze in de nazomer, wanneer ik weinig tijd heb om ze op te binden, vaak zelfs ook over de grond.
      groetjes,
      Diana

  7. Hallo
    Bij mij verpieteren de vruchten telkens. Het lijken hele mooie vruchten te zijn en dan ineens worden ze geel en gaan dood. Heb je enig idee hoe dat kan?

    1. Hallo Anneke,
      Ik heb te weinig informatie om te bedenken of en wat er mis gaat met je komkommers. Maar het is pas net de derde week van juni, wij hebben net onze eerste kleine komkommer geoogst. Het kan dus zijn dat je plant nog te jong is en eerst nog moet groeien. Het kan ook zijn dat je een ouder en zaadvast ras nodig hebt dat bestuiving nodig heeft voor ze een komkommer kan maken (moderne rassen en F1-hybriden hebben die bestuiving niet meer nodig). Bij oudere rassen moeten er uiteraard ook mannelijke bloempjes en bestuivers zijn die het stuifmeel overbrengen. Ik zou kunnen denken dat je dus gewoon nog even geduld moet hebben tot de plant groot genoeg is, en er voldoende mannelijk en vrouwelijke bloemen zijn. En zorg dat er, als je een oud ras hebt, dat bestuivers bij de planten kunnen (buiten is dat geen probleem maar in een kas of platte bak kun je bijvoorbeeld de deur openzetten). Of bestuif met de hand (en hoe je dat kunt doen leg ik met foto’s uit op de pagina van meloenen: https://www.mooiemoestuin.nl/fruit/meloen/).
      Ik hoop dat je binnenkort alsnog komkommers kunt gaan oogsten!!
      Diana

  8. Hallo Diana,
    Vorig jaar heb ik zaad van jullie gekocht, de komkommer Miniature White. Ze zijn geweldig opgekomen en groeien en bloeien uitbundig. Maar nu mijn vraag: bij welke grootte kan ik ze oogsten, 5 cm, 10 cm? Ik heb geen idee.
    Verder nog even alle lof voor je blog, al jullie werk en de prachtige foto’s.

    1. Hallo Anne,
      Leuk om te horen!!
      Je plukt de komkommertjes als ze echt nog jong zijn, zo’n 6 tot 8 centimeter groot. Je kunt ze trouwens ook oogsten als ze nog iets groter zijn maar dan wordt het vruchtvlees wat minder sappig en zitten er meer en grotere zaden in die je er dan het beste even uit kan snijden.
      Veel plezier met oogsten!
      Diana

  9. Hallo Diana,
    ik heb spint op mijn komkommerplant in de serre (kas), wat kan ik daar het beste mee doen? De aangetaste bladeren afsnijden of gaat dit ten koste van de plant?
    De tomatenplanten die ernaast staan weten er ook al van.
    De kas staat dag en nacht open om te verluchten, maar te vochtig mag ik het niet maken voor de tomatenplanten.
    Met vriendelijke groeten,
    Katrien

    1. Hallo Katrien,
      Ernstig aangetaste bladeren kun je makkelijk afknippen. En verder zijn er verschillende middelen in de handel verkrijgbaar, biologisch en niet biologisch en ook roofmijten, etc.
      Ik moest zelf ook even googelen (dan vind je trouwens heel veel informatie hoor, zeker als je ook nog in het Engels googelt). Op een pagina vond ik dit:

      “Kook 4 chilipepers in 1 liter water voor 25 minuten en laat het geheel afkoelen.
      Zeef het dan door het door een koffiefilter te laten lopen en vul het weer aan tot een liter in totaal.
      Doe dit in een plantenspuit en spuit de plant hiermee overal helemaal nat.
      Herhaal dit enkele dagen. Na 2 behandelingen was ik al 80% van de spint kwijt.
      Let op:
      Als je in een gesloten ruimte spuit grijp de nevel je bij de adem evenals je het aan het afkoken bent.
      Was je handen goed na het bespuiten van de planten want als je het in je ogen wrijft dan geeft dit een erg branderig gevoel.”

      Ik vond het op deze pagina: http://palmvrienden.net/forums/viewtopic.php?f=24&t=10709
      En ik zag ook ergens staan dat een gier of aftreksel van knoflook zou kunnen helpen.

      groetjes,
      Diana

    2. Ha Diana, hoewel de zaailingen van de komkommer hartstikke goed groeiden, doen de planten het in de kas helemaal niet goed dit jaar: de ene blijft erg klein (50cm hoog) en bloeit niet, de andere 3 groeien iets meer, maar het blijft bij 1 stengel (geen vertakkingen) en nauwelijks bloemen. En al vroeg lelijke bladeren onderaan. Enig idee waar dit aan zou kunnen liggen? Kan de leeftijd van de zaden een rol spelen?

      1. Hallo Marjan,
        Ik vrees dat ik je niet kan helpen want ik ken je omstandigheden niet.
        Misschien is je plant ziek, maar het kan wellicht ook iets met de rassenkeuze te maken hebben.
        Maar het kan ook nog aan voeding of aan vocht liggen (komkommerplanten houden van veel vocht en voeding).
        Ik hoop dat je in ieder geval hiermee wat gerichter kunt bedenken wat er met je planten mis gaat!
        groetjes,
        Diana

  10. Goedemiddag,
    Ik zag allerlei vragen dus ik dacht probeer het ook eens. Mijn komkommerplant is veel te groot voor de plek waar hij staat. Kan ik hem nog verzetten of gaat hij dan dood. Uiteraard doet hij het prima
    Groeten Karin Engelbarts

    1. Hallo Karin,
      Ik weet niet hoe groot je komkommerplant is maar ik zou haar zelf niet meer verplanten als ze meer dan een stuk of 10 grote bladeren heeft, want dan is de kans groot dat de wortels al te diep zitten en teveel beschadigd raken bij het uitgraven, en de plant het vervolgens niet overleefd. Misschien is het een optie om wat blad en zelfs stengels weg te knippen. Dat is geen probleem, door stengels weg te knippen wordt de opbrengst uiteraard alleen wel wat lager, maar zelf knippen we lange uitlopers die de tomatenplanten in willen klimmen ook gewoon weg.
      Als er echt geen andere keus is dan de plant weghalen, graaf haar dan uit met een zo groot mogelijke kluit, verplant haar zo snel mogelijk en geef direct en overvloedig water, en zorg dat ze de komende 2 weken goed vochtig blijft zodat de wortels zich kunnen herstellen.
      groetjes,
      Diana

  11. Hallo Karin,
    Het zou goed zijn om te weten of je een komkommer hebt in de volle grond of in een kas, en om welk ras het gaat.
    Hier is de komkommer Marketmore in de vollegrond ook verder aan het grijpen dan ik had verwacht, als een reuzenoctopus die alles om zich heen verstikt. Maar we zitten aan het einde van het seizoen. Eind augustus of hooguit half september hebben de planten het wel gehad – dan is de komkommertijd voorbij.
    Als je zo’n komkommer hebt, dan lijkt me verplanten zinloos. Met kaskomkommers is het misschien anders, maar daar heb ik geen ervaring mee.
    Maar superoogst toch dit jaar?
    Groetjes, Carola

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.