Basilicum

Eerst even dit, mocht je internationale informatie/zaden/tips/foto’s zoeken over/van basilicum:

  • Synoniemen:     bazielkruid, koningskruid
  • Latijnse naam:     Ocimum basilicum
  • Engelse naam:     Basil
  • Duitse naam:     Basilikum
  • Franse naam:     Basilic

In tegenstelling tot wat je zou denken komt basilicum oorspronkelijk niet uit Italië (hét land van de Genovese-basilicum en pesto), maar uit Afrika en Zuidoost-Azië. Ze wordt al eeuwen lang gebruikt, zelfs de oude Egyptenaren zouden 2000 jaar geleden al liefhebbers van basilicum zijn geweest.

Italië is natuurlijk wel ‘het land van basilicum’ omdat ze in mediterrane gerechten zeer goed past en in Italië veel wordt geteeld en gegeten.

De laatste 2 decennia zijn er heel veel rassen van basilicum gekweekt. Ze hebben allemaal het bekende warme anijsachtige aroma maar er zijn onderling soms toch flinke verschillen; in blad- en bloemkleur, bladvorm, smaak en smaaksterkte. Denk daarbij aan paarsbladige en groenbladige basilicum, of kaneelbasilicum, citroenbasilicum, etc.. Zie ook bij de alinea over rassen, en de foto’s op deze pagina van een aantal rassen die ik zelf teelde. Bovenaan deze pagina zie je basilicum van het ras Foglia di Lattuga (met extra groot ‘sla-achtig’ blad).

Basilicum is niet alleen een erg lekker kruid maar ook mooi in de tuin.

De meest bekende basilicum is de basilicum van het Genovese-type (zoals je die ook in de supermarkt ziet)

In supermarkten en groentewinkels kun je jaarrond potjes met plantjes van deze basilicum (van het Genovese-type dus) vinden, handig voor in de winter op de vensterbank, heel lang leven ze meestal niet maar je hebt dan wel verse basilicum; en die is zo veel lekkerder dan gedroogde basilicum. In de warmere maanden van het jaar (van mei tot en met augustus/september) kun je zelf basilicum in eigen tuin telen. Er zijn daarvoor wel wat regels, want zoals gezegd is basilicum een warmtebehoeftige plant.

PLANT

Basilicum is een vaste plant die helaas niet winterhard is (en dus vooral als eenjarige wordt gezaaid, al kun je de planten op een lichte en warme plaats ook overwinteren). De planten worden zo tussen de 30 en 100 centimeter groot, afhankelijk van het ras en de omstandigheden. Ze houdt van warmte, zowel bij de opkweek als tijdens de groei en bloei. In juli/augustus (deels ook afhankelijk van ras, standplaats en temperatuur) gaat basilicum bloeien. De kleine lipbloempjes bloeien in aren en kunnen wit, lila of paars zijn, of een schakering daar tussenin.

De bloempjes zijn eetbaar; ze hebben dezelfde smaak als het blad maar dan iets zachter van smaak. Ook tijdens de bloei kun je de blaadjes gewoon oogsten en eten, zonder noemenswaardig smaakverlies. De smaak van de bladeren is warm, bijna zoetig, anijsachtig, en past heel goed in gerechten met tomaten, lichte vleessoorten als kalf en kip, in salades, soepen, sauzen, etc.

Bedenk dat basilicum een heel teer kruid is (zowel in de teelt als in de smaak): de smaak van basilicum is het best als ze vers is en kort voor het einde van de bereiding wordt toegevoegd, dus niet te lang mee laten sudderen/koken.

Basilicum Mrs. Burns Lemon: niet alleen zoet en warm en anijsachtig maar tegelijkertijd ook fris en vol citroengeur en smaak (zonder het zure)

TEELTWIJZEN

Basilicum houdt dus van warmte. En daarom doet ze het eigenlijk altijd het allerbeste in een kas. Temperaturen van 40 graden zijn geen probleem voor haar, op voorwaarde dat ze voldoende vocht krijgt. Ik zaai basilicum altijd in een hoek van de kas, ze kan daar (mede afhankelijk van het ras) best hoog worden, tot wel 80-90 centimeter, en ze geeft onder die omstandigheden een meer dan prima oogst.

Toch is het zeker ook mogelijk om basilicum buiten te telen, mits je er voor zorgt dat ze het warmste en zonnigste plekje krijgt. En teel haar vooral in een pot; een pot warmt altijd meer en sneller op dan de volle grond. Bovendien kun je een pot altijd verzetten (bijvoorbeeld bij storm of zware regen). Een verhoogde bak is uiteraard ook al een stapje beter dan de volle (relatief koude en natte) grond. En in de volle grond doet ze het dan weer beter in luchtige zandgrond (die sneller opwarmt) dan in vette kleigrond (die vaak langer koud blijft).

Basilicum Pesto is een mooi ras dat ik met prima resultaat en een flinke opbrengst buiten in een verhoogde bak teelde

Er zijn trouwens ook wel rassen die meer of minder geschikt zijn voor de buitenteelt/kasteelt.

Ocimum basilicum var. minimum met kleine blaadjes doet het ook buiten prima, ze is wat minder geschikt voor de kas (want de blaadjes blijven klein maar de planten werden hier zo groot dat ze omvielen). Leuk en lekker voor vers gebruik (zelf vond ik het veel werk om veel blaadjes voor het maken van pesto te plukken :-))

RASSEN

Naast de meest bekende (maar dan ook erg lekkere) basilicum Genovese, bestaan er nog een aantal leuke en interessante rassen. De smaken daarvan kunnen soms behoorlijk afwijkend zijn, zeker niet altijd hoor. En het zoetige anijsachtige blijft altijd wel op de voorgrond.

Een aantal rassen die ik zelf eens teelde:

  • Dark Opal: met donkerpaars blad en paarse bloempjes; lekker en ook nog erg mooi. Hetzelfde geldt voor Summer Surprise en Crimson King. Alle drie een lekkere basilicum-smaak zonder ‘bijsmaak’.
  • Siam Queen: Thaise Basilicum, kruidiger en wat sterker van smaak, zeer geschikt voor hartige Thaise gerechten.
  • Spice Globe: compact, 50 centimeter hoog, wat kleinere blaadjes, beter bestand tegen regen en wind en daardoor ook geschikt voor buitenteelt, uitgesproken kruidig, bijna hartig aroma
  • Purple Frills: erg mooi; hoge planten, groot blad dat donkerpaars en gefranjerd is, wel wat gevoeliger voor kou en daardoor meer geschikt voor de kas. Prima basilicumsmaak.
  • Slabladige basilicum (zoals Foglia di Lattuga): grote planten en veel, en heel groot blad,  prima basilicumsmaak, handig voor grote hoeveelheden pesto 🙂
  • Ararat: donkergroen blad met een paarsblauwe waas, roze bloempjes. De basilicumsmaak is prima maar ze heeft een extra kruidigheid.
  • Blue Spice: een bijzonder en kruidig aroma, minder geschikt voor pesto, in de geur lijkt iets van kruidnagel te zitten, hier niet zo favoriet omdat de anijssmaak een beetje naar de achtergrond wordt geduwd
  • Subja: ook heel bijzonder, een ‘zoete’ basilicum: kaneelachtig, vleugje vanille en anijs natuurlijk, en daardoor minder geschikt voor hartige gerechten of pesto, de planten werden hier zo’n 50 centimeter hoog
  • Kaneelbasilicum: anijsachtig, met een extra zoetige toets door het vleugje kaneel in het aroma
  • Citroenbasilicum: heeft naast het zoete anijsachtige ook iets fris en citroenachtigs in het aroma (zonder het zure uiteraard). Mrs. Burns Lemon is daarin de overtreffende trap; de meest citroenachtige van alle citroenbasilicums (bijna meer citroen dan basilicum en daardoor erg lekker in Thaise gerechten, curry’s, maar ook in thee en toetjes).
  • a Foglie Violetta di Lattuga: een prachtige paarsbladige en grootbladige basilicum met prima recht-toe-recht-aan basilicumsmaak, grote planten, grote bladeren, grote opbrengst. Ik oogst er elk jaar zelf zaden van, in de loop van de jaren loopt de kleur dan terug naar groen met nog slechts een vleug paars, maar nog net zo lekker als de originele paarse basilicum. Het origineel lijkt wel wat op de Purple Frills. Ik kocht deze favoriet van het merk Buzzy Seeds)
  • Pesto: niet het heerlijke smeersel maar een ras dat uit Engeland komt en bestand zou zijn tegen tegen wat koelere en nattere omstandigheden. Ik had er prima ervaringen mee in een verhoogde bak. En ze is ook nog mooi, met groen blad met een paarse waas en roze bloempjes. Prima smaak ook.
  • apart te benoemen is de Ocimum basilicum var. minimum: kleine en compacte planten met heel kleine blaadjes met prima basilicumsmaak, misschien wel de beste voor de buitenteelt (zie foto op deze pagina)
Slabladige basilicum, veel en groot en zacht blad, geeft een flinke oogst, wel gevoelig voor kou en wind en regen

Er komen dus steeds meer rassen bij, allemaal lekker, maar sommige hebben meer of minder warmte nodig, worden hoog of blijven vrij laag, hebben een wat zachtere of juist sterkere of bijzondere smaak, etc. Kijk wat je wilt voor welk doel (kas, vollegrond, potteelt, balkon, etc.). Ook leuk: meerdere rassen bij elkaar in een grote pot levert een vrolijk mengsel van verschillende kleuren, bladvormen en smaken op waar je heerlijk uit kunt plukken.

Naast een paar leuke nieuwe soorten telen we hier toch ook heel vaak de ‘gewone’ Genovese, want die is altijd goed, lekker en geeft een prima opbrengst.

Basilicum Ararat; mooi door de groen-paarse kleur en lekker kruidig en toch anijsachtig

BODEM / BEMESTEN

Basilicum maakt veel blad en heeft daardoor graag wat extra voeding (en dan vooral wat stikstof), zeker in vergelijking met de meeste warmtebehoeftige kruiden zoals rozemarijn, salie, etc.. Zelf bedekken we de grond rond de basilicumplanten graag met wat rijpe compost (het geeft wat voeding, gaat onkruidgroei tegen en zorgt ervoor dat de grond wat minder snel uitdroogt). Daarnaast harken we voor het uitplanten van de zaailingen wat samengestelde organische NPK-meststof voor de moestuin door de grond.

In pot gebruiken we graag een goede potgrond, die we wel wat luchtiger maken door er 1/5e deel brekerzand en/of wat vermiculiet door te mengen. Goede potgrond bevat voor ongeveer 6 weken voldoende voeding. Na die periode kun je wat samengestelde moestuinvoeding geven: er zijn meststoffen die je in water moet oplossen, maar niet altijd, en soms moet je het eens per week geven, of eens per maand, etc.; lees altijd goed de verpakking en volg de aanwijzingen die daarop worden gegeven.

OPKWEEK

Basilicum kiemt snel, mits de temperatuur hoog genoeg is. Bij ongeveer 20-22 graden kiemt ze gemakkelijk en binnen 1 week. Ik heb haar zelf ook wel in een propagator gezaaid, bij 27 graden kiemen de zaden zelfs al binnen 3 dagen.

Zaai basilicum daarom niet te vroeg; omdat ze zo snel kiemt en net zo snel groeit is dat niet nodig en je krijgt bij te vroeg zaaien vaak iele, dunne, ziekelijke zaailingen die je tot half mei binnen zult moeten houden omdat ze bij de eerste nachtvorst echt zullen bezwijken.

Zelf zaai ik haar altijd rond begin april binnenshuis voor, in potjes of een tray met potgrond die ik met een vijfde deel grof zand heb verluchtigd. Zaai niet te dicht op elkaar (ik zaai altijd een stuk of 7 zaden in een 9-centimeterpotje of 3 zaden in een vakje in een tray) en bedek de zaden met slechts een dun laagje zand, vermiculiet of perliet. Zet de zaaisels in een warme vensterbank met zon en binnen een week staan de zaailingen dan al boven. Zorg dat de temperatuur na de kieming rond de 15 tot 18 graden is (uiteraard nog steeds in het volle licht), dan groeien de zaailingen steviger en compacter dan wanneer de temperatuur boven de 20 graden komt.

De grond mag tijdens maar ook na de kieming zeker niet uitdrogen, basilicum is erg gevoelig voor droogte, de bladeren gaan direct heel snel slap hangen. Laat de planten niet kletsnat staan maar houd wel goed vochtig.

Ik zaai basilicum zelf graag in zaaitrays en verspeen niet maar plant de plugjes waarin ik per plugje 4 of 5 zaden in heb gezaaid in hun geheel in een 9-centimeter potje. Zo krijg je per potje een toefje zaailingen, genoeg om een mooi, vol bosje te vormen, en niet teveel zodat de zaailingen elkaar nou ook weer niet gaan verdringen.

Basilicum-zaailingen in een tray

PLANTEN

Plant de planten dus niet uit voor 12 mei (IJsheiligen) en kies, als je geen kas hebt) buiten een warm, zonnig en beschut plekje, bij voorkeur in een pot of anders een verhoogde bak. Mocht je die keuze niet hebben en toch in de volle grond planten, zorg dan dat de grond goed luchtig is, warm die eventueel op door een uurtje voor het planten wat lauwwarm water te geven.

In een kas plant ik de zaailingen vrij dicht bij elkaar, een bosje bij elkaar houdt de slappe stengels wat beter bij elkaar en overeind. Buiten mogen ze iets ruimer worden uitgeplant omdat ze daar wat kleiner en breder groeien (ook uiteraard weer allemaal afhankelijk van de vorm en grootte van het ras). In pot hangt het uiteraard af van het formaat van de pot maar plant in principe ongeveer 1 zaailing per 5 centimeter uit en spreid ze zo goed mogelijk in de pot; zo krijg je een mooie volle bos.

Houd altijd in de gaten of er water gegeven moet worden, basilicum kan slecht tegen droogte. Geef ook hier, zeker in de eerste weken, licht opgewarmd water (zet bijvoorbeeld in de ochtend alvast een gieter water in de zon).

Basilicum Subja met bloeiaar

TEELTZORGEN

Basilicum maakt veel blad, en dat wil je ook graag want dat is wat je oogst. Het kan handig zijn wat stokken met of zonder touw te plaatsen om het omvallen van de slappe stengels tegen te gaan, maar dat hangt dus af van standplaats en het ras.

Geef voor een goede oogst voldoende vocht en voldoende voeding. Door de jonge planten te toppen bevorder je de vorming van zijscheuten, met dus meer stengels met meer blaadjes.

Pas op voor slakken, die vinden zeker de jonge malse blaadjes erg lekker.

Basilicum Summer Surprise

OOGST / BEWAREN

Je kunt basilicum helaas maar heel kort bewaren. Oogst de blaadjes vooral zo laat mogelijk, vlak voor je het in de keuken gaat gebruiken, dan is ze nog stevig en is het aroma het best. Ze wordt vrij snel na de oogst slap, je kunt dat wel een paar uur (in de koelkast zelfs wel een dag) uitstellen door de blaadjes die je plukt in een boterhamzakje te doen en dat direct dicht te binden en zorg daarbij dat er nog wat lucht in het zakje zit.

Wat ik zelf voor lange bewaring wel handig vind: ik vries basilicum in, in een drogere pestovorm. Daarvoor maal ik in de keukenmachine (of vijzel) een paar handen basilicumblad, samen met 2 teentjes knoflook, een hand vol geroosterde pijnboompitjes en wat Parmezaanse kaas. Ik voeg dan olijfolie toe tot het smeuïg is. En dan schep ik lepeltjes in een ijsblokjesvorm en vries het in. Later kan ik de ‘pesto-ijsblokjes’ bij elkaar in een diepvriesdoos doen. Zo kan ik de hele winter bij het maken van bijvoorbeeld tomatensoep of een pasta 1 of meerdere van die pesto-ijsblokjes aan het einde van de bereiding toevoegen en nog een paar minuten mee warmen. Wij zijn op deze manier bewaard zeker tevreden over de smaak en het aroma van de basilicum.

Bevroren pesto in ijsblokjesvorm

Vroeger deed ik hetzelfde maar verpakte ik schepjes basilicumpesto in stukjes aluminiumfolie. We vinden deze manier met ijsblokjesvorm nu makkelijker, en we hoeven geen aluminiumfolie te gebruiken, maar je kunt het natuurlijk ook invriezen in plastic zakjes of potjes, wat je wilt.

Je kunt basilicum ook drogen, maar in de lucht drogen lukt niet, daarvoor bevat ze teveel vocht. Basilicum drogen in een droogapparaat of in een oven kan wel, op lage temperatuur (35 graden) om te zorgen dat er zoveel mogelijk aroma behouden blijft. Maar dan nog is het aroma een zwak aftreksel van verse basilicum. En misschien is dat ook wel de charme van basilicum, en doet ze ons daarom ook zo aan de zomer denken, omdat ze dan, in verse vorm, op haar best is.

Op deze foto zie je Basilicum van het ras Pesto in een verhoogde bak, samen met onder andere snijbiet Lucullus en Tagetes patula Fireball

ZAADTEELT

De zaden zijn vrij klein en glanzend zwart van kleur. Bij het zaaien onder de juiste omstandigheden kunnen de zaden binnen 7 dagen kiemen.

Basilicum in bloei in de kas

De planten hebben insecten nodig voor de bestuiving, overigens kunnen ook de bloemen van basilicum worden gegeten: ze zijn een mooie en eetbare garnering maar ook lekker in bijvoorbeeld salades. De zaden blijven, mits koel en donker bewaard, wel 4 tot 6 jaar kiemkrachtig.

De uitgebloeide bloemen van basilicum verdorren en verdrogen dan kunnen uit de hoesjes de zwarte zaden worden geoogst

Basilicum kruist heel gemakkelijk met andere rassen. Zorg voor zaadteelt dus voor een flinke afstand tussen 2 rassen (of teel maar 1 ras per jaar). Naast kruisen heb ik ervaren dat bijzondere vormen ook ‘teruglopen’. Als voorbeeld heb ik de a Foglie Violetta die Lattuga. Oorspronkelijk donkerpaars met soms een vleugje groen. En ik heb meerdere jaren dit ras gezaaid vanuit zelfgeoogste zaden, terwijl de kans op kruisen vrijwel nihil was (omdat ze achterin een kas stond en in de tuin of de andere 2 kassen geen ander basilicumras stond). Eerst nog paars, toen paars met wat groen, het jaar erop wel half paars en half groen…….

………. en uiteindelijk het jaar erop nog groener:

…… tot er een jaar komt dat ze geen paars meer zal bevatten. Niet door kruisen maar doordat de genen van de zaden langzaam terugkeren naar de originele kleur, en bij basilicum is dat groen. Neemt niet weg dat ik haar nog steeds heel mooi en heel lekker vind 🙂 . En het gebeurt ook zeker niet altijd en met elk ras (voor zover ik dat in kan schatten), ik heb bijvoorbeeld ook al meerdere jaren zelf zaden van de Mrs. Burns Lemon geoogst en weer gezaaid en die is nog steeds net zo ‘citroenig’ als bij de eerste keer dat ik haar teelde.

Als de bloemen verdrogen kun je de zaden al zien zitten. Oogst ze voorzichtig en op tijd want de zaden hangen losjes in hun hoesjes en vallen gemakkelijk. Laat de zaden een paar dagen goed drogen.

Nog een tip: Peter Bauwens heeft een erg leuk boekje geschreven over basilicum; met handige informatie, veel mooie foto’s van diverse rassen, etc. (zie De Nieuwe Tuin). Hij verkoopt ook zaden van basilicumrassen.

De bloei van donkerbladige basilicumrassen is niet wit of lila maar bijpassend paars
Basilicum ‘Pesto’
Basilicum Pesto met Salvia splendens Giant Form

35 reacties op Basilicum

Carine p 4 mei 2019 om 20:03

Dag tuinliefhebbers,
Ik heb voor het eerst kaneelbasilicum gezaaid, maar vind nergens in welke soort recepten ik dit kan gebruiken. Misschien iemand wat hints?
Groetjes
Carine

Ruud & Diana 5 mei 2019 om 08:50

Hallo Carine,
Ik vind zelf kaneelbasilicum behoorlijk zoet van smaak en daardoor eigenlijk vooral geschikt voor desserts en bakrecepten, ik heb het slechts één keer geteeld, het was hier niet zo’n succes, ook omdat ik niet goed wist wat ik ermee moest doen (te zoet voor hartige gerechten naar mijn smaak).
Ik ben benieuwd wat je er van vindt deze zomer en hoop dat je hier nog eens laat weten waar je het voor hebt gebruikt!
groetjes,
Diana

Carine p 5 mei 2019 om 13:35

Dag Diana,
Bedankt voor jouw antwoord. Ik zal zeker verder iets laten weten, bedenk reeds een paar dessertjes waar ik het zal proberen. Ik heb hetzelfde ervaren met citroenbasilicum, wist ook niet goed waar te gebruiken. Ondertussen had ik via internet gelezen dat dit vooral bij visgerechten te gebruiken is. Ik heb het vooral tussen mijn tomaten geplant tegen de beestjes en heb ook alle bloemen gedroogd en heel de winter kruidenthee mee gemaakt. Erg Lekker!
Groetjes
Carine

Ruud & Diana 6 mei 2019 om 08:24

Hallo Carine,
Citroenbasilicum heb ik ook wel gebruikt in curry’s, en in maaltijdsalades met inderdaad iets van vis of garnalen. En natuurlijk in de thee.
Maar ook wel eens in combinatie met aardbeien, dat vond ik ook lekker. Dit was een lekker recept: http://www.mooiemoestuin.nl/recept/aardbeientaart-met-2-chocolades-bakken/
Met kaneelbasilicum kon ik toch wat minder goed verzinnen wat ik er mee wilde, behalve thee, want in thee is elke basilicum lekker 🙂
groetjes,
Diana

Maaike 29 december 2020 om 15:46

Ja dat probleem had ik ook. Geen idee waar ik het voor moest gebruiken. Dus het stond mooi en volgend jaar zaai ik wat anders.

Karin 19 maart 2020 om 12:28

Als je de zaden niet geoogst hebt en deze zijn in de volle grond gevallen, ontkiemen ze dan. Dus komt de basilicum dan weer terug?

Carine p 19 maart 2020 om 13:27

Dag Karin,
De kans dat basilicum zaden zullen kiemen in de volle grond is heel heel klein. Je kan dit best altijd voorzaaien rond april in kleine potjes die je in mei uitplant. Ik heb wel al eens citroenbasilicum die zichzelf in de volle grond vanzelf gezaaid heeft, maar enkel deze soort. Ook bij zeggen dat ik in ZW Frankrijk woon, dus hogere temperaturen. Andere soorten heb ik nog nooit vanzelf gekiemd gezien.
Grt Carine

Ruud & Diana 19 maart 2020 om 13:41

Hallo Karin, en Carine dankjewel voor je antwoord!
Nog even kort ter aanvulling; ik heb hier in Nederland nog nooit een zelf uitgezaaide zaailing gevonden, ook niet in de kas (en ik oogst er zelf zaden van dus er vallen hier elk jaar relatief veel zaden op de grond voor ik ze kan oogsten).
groetjes,
Diana

Heleen 25 maart 2020 om 08:51

Goedemorgen,
Ik wil zelf graag buiten wat kruiden gaan telen (eerst vanuit zaden in een kweekbak binnen) en wilde de genoemde ocimum basilicum var. minimum gebruiken en ook de rozemarijn kruipend. Kan iemand mij vertellen war (op internet) ik deze zaden (evt ook nog kweekbak) kan kopen? Ik ben nieuw op dit gebied, maar kan het op internet niet zo snel vinden, bij voorkeur allemaal op 1 goede plek. groeten Heleen

Ruud & Diana 26 maart 2020 om 08:09

Hallo Heleen,
Deze basilicum kun je onder de naam Griekse basilicum vinden bij bijvoorbeeld De Nieuwe Tuin:
https://denieuwetuin.be/zoeken?controller=search&orderby=position&orderway=desc&search_query=basilicum&submit_search=
(en daar vind je nog meer leuke en lekkere basilicumsoorten en -rassen).

De kruipende of hangende rozemarijn heet Rosmarinus officinalis Prostratus en ik ken zelf geen webwinkel waar er zaden van worden aangeboden, maar je kunt haar tegenwoordig in vrijwel elk tuincentrum vinden.

groetjes,
Diana

Laura 17 mei 2020 om 22:00

Hoi Diana,
Ik weet niet wat ik fout doe maar mijn zelf opgekweekte basilicum lijkt niet tevreden te worden. Ik lees en hoor overal dat basilicum van zonlicht en veel warmte houdt. Ik heb plantjes binnen in een pot staan, achter een raam op het zuiden. Staan dus een redelijk groot deel van de dag lekker warm in het zonnetje. Maar telkens tref ik weer dorre blaadjes aan de top. Lijkt dan dus weer te warm, alsof de blaadjes verbranden? Maar tegelijkertijd geeft de plant wel ook lange slappe stengels, wat weer zou betekenen dat de plantjes weer te weinig licht krijgen?! Ik begrijp er niks van… waar doe ik nou het beste aan? Hopelijk heb jij het verlossende antwoord 😉
Groetjes Laura

Ruud & Diana 17 mei 2020 om 23:14

Hallo Laura,
Als zaailingen lang en dun worden is de balans tussen groei en sterkte van stengels en blad verstoord, en daardoor verbranden blaadjes van zaailingen die lang en dun zijn veel makkelijker en sneller dan van zaailingen die mooi gedrongen groeien. Ik zou de basilicum-zaailingen buiten zetten, niet in de volle zon en niet in de wind, regelmatig water geven, en dan hoop ik dat de zaailingen beter groeien en daardoor sterker worden. Maar mijn ervaring is dat basilicum niet heel sterke planten zijn, als ze zwak zijn is de kans vrij groot dat de jonge planten alsnog dood gaan. Wellicht is het een optie om voor alle zekerheid nog wat zaden te zaaien, de zaden kiemen nu in een zonnig raamkozijn waarschijnlijk al binnen 6 dagen, de zaailingen mogen dan direct na het kiemen al buiten worden gezet tot ze groot genoeg zijn om uit te planten.
groetjes,
Diana
groetjes,
Diana

Alicia 11 oktober 2020 om 17:58

Hoi Diana,
Hoe houd ik de basilicumplant een beetje compact? Dat het meer een struik wordt dan een lange stengel?

Hoor het graag!

Ruud & Diana 12 oktober 2020 om 00:18

Hallo Alicia,
Je kunt de jonge planten toppen wanneer ze 3 paar blaadjes hebben, maar uiteindelijk ligt het aan het ras. De bekende Genovese en flink wat andere rassen zijn nu eenmaal hoge slanke planten. Maar er bestaan ook compacte rassen, die niet hoger dan bijvoorbeeld 50 centimeter worden. Kijk bijvoorbeeld eens op deze website voor een overzicht van verschillende rassen, waaronder dus ook compacte rassen (die vaak dan ook wel wat kleinere blaadjes hebben): De Nieuwe Tuin
groetjes,
Diana

Carine p 21 oktober 2020 om 22:50

Dag Diana,
Vorig jaar had ik je beloofd te laten weten wat ik met de kaneel basilicum gedaan heb. Wel, ik heb een nieuw leuk ideetje voor jou:-)
Vorige week heb ik een gelei gemaakt met deze basilicum soort en dit is heel bijzonder. Niet om op een broodje te smeren, maar eerder als een toets bij iets hartig (un condiment). Ik kan het jouw aanraden.
Morgen ga ik gelijkaardig proberen met de Thaise basilicum.
Grt carine

Ruud & Diana 22 oktober 2020 om 09:44

Hallo Carine,
Dankjewel voor de tip! Dat ga ik onthouden voor volgend jaar!
groetjes,
Diana

Carine p 22 oktober 2020 om 21:47

Sorry jou aanraden zonder w…. was iets te snel met verzenden…
Grt Carine

Sandra 6 november 2020 om 18:10

Hallo Diana,

Ik heb zo’n supermarkt Basilicumplantje gekocht. Op internet overal gelezen, dat het het beste is, het plantje in een grotere pot om te poten én om water via de wortels te geven. Dus: plantje in een grotere pot met verse aarde gezet, die grotere pot in een nóg grotere pot gezet en ik laat regelmatig water tussen die potten lopen, zodat de Basilicum via de wortels het water op kan zuigen. De plant doet het op zich prima, als alleen: de stelen groeien, er komen heel veel nieuwe blaadjes aan, maar dié groeien niet: ze blijven echt ienie-minie klein. Weet u of daar een reden voor is? Hoe krijg ik die blaadjes groter? De stelen zijn nu gemiddeld – gemeten vanaf de aarde – 20 cm hoog. Moet ik de stelen misschien niet gewoon maar laten groeien, maar eerder kort houden/”toppen”, zodat energie niet in de stelen gaat zitten, maar in de blaadjes?
Ik ben behoorlijk milieubewust: het plantje weggooien/vervangen, terwijl het het eigenlijk naar zijn zin heeft, wil ik eigenlijk niet doen.

Ik ben heel benieuwd naar uw reactie en/of tip!

Ruud & Diana 13 november 2020 om 20:46

Hallo Sandra,
De basilicumplantjes die je in de winkel koopt zijn heel dicht op elkaar gezaaide plantjes. Om die reden groeien ze vaak na het uitplanten niet meer. Ik heb dat zelf wel ervaren met peterselie; een in de winkel gekocht plantje gaat vrijwel altijd dood als het wordt uitgeplant, omdat de te dicht op elkaar staande plantjes niet genoeg wortels kunnen maken en groeien. Echter: als je zo’n plantje opdeelt in 4 tot 6 kluitjes en die apart oppot (of als het om peterselie in het voorjaar gaat, uitplant), is de kans veel groter dat de plantjes aanslaan en groeien, omdat minder plantjes in zo’n kleiner kluitje meer worteltjes kunnen maken en dus ook beter kunnen groeien. Je kunt zo’n plantje delen door de kluit kletsnat te maken en die kluit dan met je handen in stukken te trekken tot je uiteindelijk 4 tot 6 plantjes overhoudt die je direct oppot en water geeft.
groetjes,
Diana

Sandra 22 november 2020 om 11:28

Hallo Diana,

Hartelijk dank voor de tip! Ik ga dat dan eens met mijn mini-blaadjes-plantje uitproberen 🙂

Dirk Huyghe 23 juni 2021 om 11:52

Dag Diana, mijn basilicum in mijn ‘verhoogde bak’ is relatief goed gelukt ook al staat ze buiten. Mijn vrouw wil nu voor het eerst ‘oogsten’ om een heerlijke pesto te maken maar ze vraagt zich af of de blaadjes daarna terug ‘uitschieten’? of kan je maar één keer oogsten ?
met dank,
Dirk

Ruud & Diana 24 juni 2021 om 08:40

Hallo Dirk,
Je oogst er telkens losse blaadjes van, de planten zullen vertakken en nieuwe blaadjes maken. Zorg wel altijd dat er voldoende blad aan de planten overblijft zodat ze voedingsstoffen op kan nemen en kan blijven groeien. Je kunt er dan tot in de nazomer of herfst van blijven oogsten.
groetjes,
Diana

Anoniem 24 juni 2021 om 10:31

Dag, welke organische NPK-meststof geef je precies?

Ruud & Diana 25 juni 2021 om 08:04

Hallo,
Ik geef zelf meestal wat groene Culterra maar elke organische moestuinvoeding is een optie (zoals die van Pokon, DCM, Ecostyle, etc.). Eventueel kun je ook overwegen om koemestkorrels te geven, uiteindelijk is de oogst van het blad het belangrijkste (= N = stikstof maar niet in een te hoge dosis).
groetjes,
Diana

Anoniem 25 juni 2021 om 12:26

Hartelijk dank voor de info. Erg fijne site dit.

saskia B 21 juli 2021 om 11:43

Hoi Diana, ik vries de pesto ook in, maar dan in een ijsblokjesdoosje(en in kleine potjes) . En daarna die blokjes allemaal bij elkaar in een zip bag. Misschien nog makkelijker dan elk pakketje apart inpakken?

Ruud & Diana 22 juli 2021 om 08:01

Hallo Saskia,
Dankjewel voor de tip! Ja, zo doe ik het ondertussen ook al weer een paar jaar en dat gaat prima (ik heb er wat siliconen ijsblokjesvormen voor gekocht en laat ze daar gewoon in zitten), en ik probeer ook wat minder alufolie te gebruiken. Ik zal het ook eens in de tekst aanpassen en een wat betere foto maken en plaatsen.
groetjes,
Diana

Pesto ijsblokjesvorm

Koen Van Den Noortgate 22 augustus 2021 om 12:38

Kleine correctie : basilicum is een meerjarige, die niet tegen vorst kan. Een vriend van me had er een 5 jaar in de keuken, die stilaan verhoutte. De blaadjes waren wel niet meer zo pittig. Grtjs.

Ruud & Diana 23 augustus 2021 om 09:46

Hallo Koen,
Je hebt helemaal gelijk! Ik heb deze pagina jaren geleden al gemaakt en in de meeste moestuinboeken wordt ze eenjarig genoemd omdat ze in de moestuin nu eenmaal vaak al in oktober afsterven en elk jaar opnieuw gezaaid worden. Maar ik ga vanavond de pagina eens nakijken en aanpassen waar nodig, nieuwe foto’s plaatsen van nieuwe rassen die ik teelde, etc.. Dank voor de tip!
groetjes,
Diana

William 25 augustus 2021 om 14:33

Hoi Diana, er staat “Zaai basilicum daarom net te vroeg”, “net” moet denk ik “niet” zijn. Groetjes William

Ruud & Diana 26 augustus 2021 om 10:30

Hallo William,
Dankjewel!! Ik ben altijd heel blij als iemand me op typfouten wijst.
Ik ga het gelijk aanpassen.
groetjes,
Diana

Angelique uit Zuid-Holland 7 september 2021 om 09:12

Hallo Diana,

De basilicum is bij mij vrijwel mislukt dit jaar, maar ik zal nog een van de tips hierboven proberen. Zo ben ik geïnteresseerd in basilicum als kamer/keukenplant (waar een van de lezers over schreef), maar ik vraag me af of de plant een kamertemperatuur van gemiddeld 21 graden overleeft in de winter. Ik weet niet of er anderen zijn die er meer ervaring mee hebben.

Ook: je vermeldt De Nieuwe Tuin als verkoper van basilicumzaden, maar ik lees op hun website dat ze ermee ophouden en de webshop sluiten. Jammer, weer een aanbieder minder.

Groetjes,
Angelique uit Zuid-Holland

Ruud & Diana 7 september 2021 om 09:20

Hallo Angelique,
Ik wil ook eens proberen om basilicum te zaaien en (net zoals je het hele jaar door potjes met basilicum in de winkel kunt kopen) als plant in huis te houden (ik gok alleen op een slaapkamer waar de temperatuur in de winter wat lager ligt maar waar het wel lichter is dan op de benedenverdieping.
Het is ontzettend jammer dat De Nieuwe Tuin er mee is gestopt, ik heb er misschien wel 18 jaar elk jaar met heel veel plezier zaden van kleurenbietjes, bijzondere basilicum, buitenaubergines, paprika’s, etc. besteld. Ik vrees dan ook dat de naam en link op heel veel plaatsen op mijn website staat. En vooralsnog heb ik ook nog geen ‘vervanger’ van zoveel moois. Ik zal hier de naam in ieder geval weghalen en er de link bijzetten naar de pagina met moestuinzaden-webshops
groetjes,
Diana

Doris spillner 12 september 2021 om 16:13

Hallo Diana allereerst dank voor je altijd zo heldere uitleg.
Misschien is dit ook wel leuk: ik heb eeuwigdurende basilicum. Als de plant groot wordt, knip ik een stengel aan de voet af. Ik haal daar de blaadjes vanaf, behalve de bovenste 2 of 3. Ik zet de stengel in een klein vaasje met water waarna er worteltjes ontstaan. Wanneer er voldoende wortels zijn gevormd plant ik de stengel in de aarde. Binnen 1 week komen er nieuwe blaadjes aan. Herhaal dit met elke plant wanneer die groot is. Zo heb je altijd een mega bos basilicum

Ruud & Diana 13 september 2021 om 09:21

Hallo Doris,
Bedoel je misschien de African Blue Basil? Die heeft bijna een halfheesterachtige vorm (geeft helaas geen zaden) en kan beter tegen kou (niet genoeg want ik ben de plant hier in een natte koude winter verloren) en kan makkelijk uit stek worden vermeerderd.

Basilicum African Blue Basil

Wel een prachtige plant in pot! Ik zou graag volgend jaar weer eens een nieuwe stek/plant kopen/vinden maar ik kom haar voorlopig helaas niet meer tegen.
Bedoelde je deze of is er ondertussen ook weer een ander soort/ras/kruising die op dezelfde manier groeit en wordt vermeerderd?
Ik ben benieuwd!
Diana


Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Of abonneer jezelf op deze discussie zonder te reageren.

Meld je aan voor de nieuwsbrief