Huishouden

In het moestuinieren komt nu alles tegelijk. En aangezien er maar 24 uur in een dag zitten moet ik kiezen. Het is grappig (en vooral ook heel fijn) dat Jan andere prioriteiten heeft dan ik. Hij wiedt en geeft water, en dat is heel veel werk. Ik oogst, verzorg en zaai. Ook veel werk trouwens. Ik ben blij als ik op de tuin kom en Jan heeft al een kruiwagen winde tussen de fruitbomen vandaan gehaald. Hij vraagt vervolgens wat ik in vredesnaam nu weer heb gezaaid en meegenomen. En als ik dat heb verteld pak ik mijn knipschaar en ga de kas in om de paprika’s op te binden, blad en dieven bij tomaten te verwijderen, etc. Want daar is het nu mooi weer voor, even wat minder warm.

Maar regen….. er is hier nog steeds geen druppel gevallen. En voor de lange termijn zie ik ook nauwelijks regen in de verwachting. Gelukkig zet Jan de pomp regelmatig aan en geeft water maar om me heen zie ik dat alles buiten onze tuin het zwaar krijgt. Het gras in de berm wordt geel, sommige bomen laten hun eerste bladeren al vallen en ik zie struiken waarvan het blad slap hangt. Ik fietste gisteren naar een afspraak via een laan met bomen en daar leek het wel eind september, zoveel blad lag er al op de weg. Niet goed. Het heeft ook nog eens invloed op de hoeveelheid insecten, en vervolgens op de dieren die de insecten eten. Ik hoorde van Jan dat de gemeente Spijkenisse nu zelfs in het openbare groen de bomen en struiken die er het belabberdst uitzien water gaat geven.

Ik had 20 jaar geleden nog nooit gehoord van een olla of een wadi. Nu weet ik niet alleen wat het is maar denk ik er ook serieus over na om er iets mee te gaan doen. Net als over een wateropvang in de achtertuin. In de moestuin hebben we die al. Sterker nog, bij de 3 kassen staan in totaal 2 IBC’s en 7 watertonnen = een opslag van in totaal bijna 3500 liter water. Die zijn in de winter tot de rand gevuld en daar kunnen we in het voorjaar een poos mee vooruit. Maar nu moeten we ze vullen met het water uit de sloot.

Ik schreef vorige week iets over tomatenbloempjes die door verlies van vitaliteit van het stuifmeel slecht worden bevrucht bij een temperatuur boven de 35 graden. Hetzelfde geldt voor alle soorten bonen (stokbonen, stambonen, sperzie- en snij-, spek- en pronkbonen). Op de foto kun je de hittegolf als het ware ‘uittellen’:

Eerst wel boontjes, dan een stukje lege plekken doordat bloempjes tijdens de hittegolf niet zijn bevrucht, en daarachter weer nieuwe bloempjes (het ras Sunset). Bij pronkbonen zie ik dat de bloemtrossen dus steeds langer worden en er uiteindelijk weer bloemen gaan bloeien. Bij de andere bonen zie ik dat niet, daar is verloren ook echt verloren. En dus is de opbrengst van die bonen kleiner en van de pronkbonen meer dan prima. Ik klaag ook niet over de gewone bonen hoor, het is altijd nog steeds meer dan genoeg maar onderin de stokbonen en iets boven halverwege missen we gewoon een aantal boontjes.

Met dank aan Jan en de waterpomp valt er gelukkig toch genoeg te oogsten, van bietjes en boontjes tot fruit en basilicum. Maar dan….. Ik zeg het heel vaak: “Het verdwijnt niet vanzelf in pot, fles of vriezer”. Jan heeft het wat dat betreft wat makkelijker, hij brengt de oogst thuis naar zijn vrouw Els en gaat dan weer terug naar de tuin om water te geven. Ik ga op tijd naar huis omdat ik het zelf in pot of fles of vriezer moet zien te proppen. En zo moest ik gisteren zelfs 2 keer fietsen. Soms heeft het bijna iets van een haat-liefde verhouding 😄. Ik ben heel blij met alle oogst, de rijkdom van alle tomaten, het weten dat ik een hele wintervoorraad groenten, jam en andere dingen heb, uit eigen tuin en biologisch. En ik heb ook helemaal geen hekel aan ‘oogst verwerken’. Ik vind het zelfs leuk en ik kan het ook best goed. Andere mensen breien of lezen. Ik kan prima tv kijken (nou ja, meer luisteren) terwijl ik op de bank zit met pannen, schilmesjes en afvalbakken om me heen. Poes Katy naast me, kater Joost achter me op de rugleuning. Maar soms….. Ik heb verweekte handen en vingers, niet omdat ik een poos in een heerlijk bad heb gelegen maar omdat ik al een paar uur pruimen en abrikozen zit schoon te maken 🙄😄. Het is misschien het enige en slechts piepkleine nadeel van steenfruit: het is zo ongeveer tegelijkertijd oogstrijp: pruimen, perziken en abrikozen, allemaal binnen dezelfde 2 tot 3 weken (uiteraard ook afhankelijk van het ras maar daar heb ik blijkbaar niet heel goed op gelet toen ik de boompjes kocht). Het heeft ook een groot voordeel: ik kan nu ook soorten mengen voor een perzik-pruimenjam, of een moes van pruimen en abrikozen.

Ik wil ook helemaal niet klagen hoor. Na een goede nachtrust had ik vanmorgen weer zin om de gekookte vruchten voor een moes te pureren, zeven op te koken en in te maken. Heerlijk! En van eigen tuin. Het is een optelsom: de boom zelf uitgezocht, gekocht, geplant, enkele jaren zien groeien, gevoed, gesnoeid, verzorgd, zien bloeien. En daar pluk ik dan nu letterlijk en figuurlijk de vruchten van. Ik kocht perzik Priscilla in 2022, we hebben die aan de kopse kant in de kas uitgeplant, ook om haar zo te behoeden voor krulziekte en voor een verloren oogst door een slechte vruchtzetting omdat ze al in februari bloeit. Het kost wat tijd en werk om haar te leiden zodat ze niet teveel ruimte in de kas inneemt, en we moeten heus ook wel wat opslag weghalen. Maar in 2023 kon ik er al een paar perziken van oogsten. En dit jaar hadden we er ruim 200. Na ze te hebben gedeeld met Jan hield ik er nog genoeg over om zo te eten en er ook nog 27 potten inmaak mee te maken.

Hetzelfde geldt voor abrikoos Anegat, die kocht ik in hetzelfde jaar maar het was pas een eerstejaars boompje. Die plantten we in de andere kas, langs de lange zijde, ook weer leiden en snoeien. Ik kon er vorig jaar voor het eerst van oogsten. En dit jaar al veel meer:

Nog iets: het is maar tijdelijk. De oogst van groenten en kruiden gaat maandenlang door. Maar dit zijn de perziken, pruimen en abrikozen van dit jaar. Binnenkort komen de vijgen (er hingen gisteren al 2 rijpe exemplaren in de boom). En pas veel later zouden de appels en peren komen. Maar dit jaar niet. Doordat we 3 bomen hebben achtergelaten op het stuk tuin dat we hebben afgestoten. En de paar boompjes die we nog konden verzetten moeten dit jaar eerst herstellen van de verhuizing. Ze kregen vervolgens ook nog eens last van spinselmot.

Volgend jaar beter. En eigenlijk ben ik er niet rouwig om, ik heb al weer tientallen potten jam en moes en heb het nu weer druk met het inmaken van tomatensap/saus. Met een moestuin hoef je je nooit te vervelen, het kan zo op een tegeltje 😁

De oogst in vogelvlucht:

Ik had het er warm van (vooral door het steriliseren van de potten, het koken van de inmaak en al die hete potten die stonden af te koelen, dat de deur de hele dag openstond hielp niet echt want buiten wordt het al weer wat warmer. Ik begreep dat we na het weekend weer richting de 30 graden gaan, voor hittegolf nummer 4 van dit jaar 🙄

Oh jee, bedenk ik terwijl ik dit schrijf, de augurken die ik plukte staan ondertussen 24 uur in zout vocht te onttrekken, die moet ik nog even in zoetzuur gaan inmaken. Dat ga ik nu snel doen, de rest van de avond neem ik vandaag vrij 😁