Koriander

Eerst even dit, mocht je internationale informatie/zaden/tips/foto’s zoeken over/van koriander:

  • Synoniemen:     Chinese peterselie
  • Latijnse naam:     Coriandrum sativum
  • Engelse naam:     Coriander, Cilantro, Chinese Parsley
  • Duitse naam:     Koriander, Cilantro
  • Franse naam:     Coriandre

 

Als je niet alleen Nederlands kookt is de kans groot dat je af en toe koriander nodig hebt in de keuken; ze is een algemeen bekend en gebruikt kruid in bijvoorbeeld keukens uit het Midden-Oosten, maar ook Azië, onmisbaar in de Marokkaanse keuken, de Indonesische keuken, en niet te vergeten in de Indiase keuken (geen curry zonder koriander), ze is bijvoorbeeld ook een onderdeel van het kruidenmengsel dat we ‘kerrie’ noemen.

Het leuke van koriander is dat je in de teelt 2 delen van de plant na elkaar kunt eten: eerst het blad in de lente en vroege zomer. En na de bloei in ongeveer juli kun je in augustus/september de rijpe zaden oogsten. Die rijpe zaden kun je droog roosteren en vervolgens in de vijzel fijnmalen en dan heb je ketoembar.

Het blad dat je in lente en vroege zomer gebruikt heeft een wat weeïge maar toch ook frisse en kruidige smaak. De geroosterde en vervolgens gemalen zaadbolletjes hebben een warm kruidige smaak.

 

TEELT

Koriander is eenjarig; dat betekent dat je haar in het voorjaar zaait, en de planten na de oogst van gedroogde zaden (zo rond september) afsterven. Koriander wordt in haar ene levensjaar zo’n 40 tot 60 centimeter hoog en niet heel breed. Dat betekent dat wat meer planten op een wat kortere afstand van elkaar kunt planten. Sterker nog, het is raadzaam om wat meer planten redelijk dicht bij elkaar te zetten zodat je een wat vollere bos koriander krijgt en dus ook wat meer blaadjes kunt oogsten. Één Korianderplantje ziet er maar iel uit. Ik zaai haar zelf vaak in een rijtje maar je kunt bijvoorbeeld ook voorzaaien en de zaailingen later uitplanten waar je wilt. Houd in ieder geval een plantafstand aan van zo’n 5 tot 10 centimeter.

Koriander kan goed tegen wat koelere temperaturen, om die reden kun je vaak al rond half tot eind maart beginnen met (voor)zaaien. Bij droog en warm weer is de kans op doorschieten groot.

 

RASSEN

Ik ken zelf 3 soorten/rassen die duidelijk van elkaar verschillen:

  • Koriander, als in ‘gewone’ koriander
  • Citroenkoriander, ook wel eens gezien met een rasnaam als koriander Lemon. Heeft dezelfde geur en smaak als koriander maar nu met een duidelijke toevoeging van iets citrusachtigs (en dan meer het aroma van de schil dan van het sap). Niet alleen kruidig maar geeft ook gelijk een fris accent in bijvoorbeeld couscous, curry, etc..
  • Koriander met heel fijn geveerd blad. Ik heb haar eens onder de rasnaam Confetti gehad, maar ook eens onder de naam Delfino (en die planten leken sterk op elkaar). Ook hierbij weer de bekende koriandersmaak maar in dit geval met zachter en malser blad, meer blad ook dan de gewone koriander (groeikrachtiger of kwam dat toevallig door betere omstandigheden in die jaren?). Zeer geschikt voor de oogst van het blad maar geeft toch ook een prima oogst aan eetbare zaden.
Koriander Delfino, met fijner en zachter/malser blad dan gewone koriander

 

STANDPLAATS / BEMESTING

Koriander is eenjarig en een plant die bij wisselingen in omstandigheden (als droogte, zon, wisselende temperaturen) snel doorschiet. Om die reden plant je haar bij voorkeur op een halfbeschaduwde plaats in humeuze en vochtige grond die voldoende voedingsstoffen bevat. Op onze vette klei doet koriander het zeker ook niet altijd goed want ze wil wel voldoende vocht maar ook een luchtige grond; geen kletsnatte, vette, vaste klei. Op welke grond je dan ook tuiniert; verbeter die vooral door voor het zaaien wat compost door de grond te werken; dat zorgt voor een losse grond die vocht vast houdt, niet snel uitdroogt maar ook niet kletsnat blijft. En geef een week of 2 voor het planten wat (al dan niet biologische) algemene moestuinvoeding volgens de aanwijzing op de verpakking.

Dit alles zorgt ervoor dat de planten goed groeien en voldoende blad geven. Ook als je alleen interesse hebt in de zaden is dit belangrijk; want hoe gezonder en groeikrachtiger de planten, des te rijker zal de bloei zijn, en dus hoger zal de opbrengst van de zaden worden.

Je kunt koriander zeker ook wel in pot telen, maar houd ook dan rekening met haar wensen: een vochtige grond, voldoende voeding en een plaats in de halfschaduw. Geef bij de teelt in potten regelmatig water want uitdrogen zorgt ervoor dat het blad snel in kwaliteit achteruit gaat (geel wordt en verlept), en de planten schieten dus sneller door. Gebruik om die reden ook een flink formaat pot, een grote pot met meerdere planten droogt minder snel uit en geeft meer opbrengst dan 1 of 2 planten in een te krappe pot met te weinig grond/voeding/vocht voor gezonde groei.

 

OPKWEEK

Koriander zaai je bij voorkeur in maart of april. Later gezaaide planten hebben vaak niet genoeg tijd meer om nog te groeien;ze schieten dan vaak al door wanneer de planten nog vrij klein zijn.

Je kunt de zaden voorzaaien vanaf ongeveer begin tot half maart of direct ter plaatse zaaien vanaf eind maart. Gebruik voor het voorzaaien potgrond die je iets luchtiger en armer maakt door er ongeveer 1/5 of 1/6e deel grof (breker-)zand door te mengen. In de volle grond kun je gewoon een geultje maken waar je de zaden in legt. Dek in beide gevallen (voorzaaien of ter plaatse) de zaden af met een dun laagje potgrond of zand. Je moet de zaaisels uiteraard goed in de gaten houden; regelmatig water geven want de zaden mogen niet uitdrogen (zaden die uitdrogen tijdens de kieming gaan uiteraard dood).

Bij kamertemperatuur kiemen de zaden binnen 7 tot 10 dagen, reken bij voorzaaien in de kas op ongeveer 10 tot 14 dagen. En in de volle grond kan de kieming nog een weekje langer duren (afhankelijk van de grondtemperatuur). Houd de zaailingen na de kieming lichtvochtig, niet kletsnat maar zeker ook niet uit laten drogen, je wilt zo min mogelijk schommelingen in vocht en temperatuur.

Als de voorgezaaide zaailingen groot genoeg zijn mogen ze worden uitgeplant, vanaf ongeveer half april. Pas bij zowel de voorgezaaide als de ter plaatse gezaaide korianderzaailingen op voor slakken – zij vinden de jonge korianderzaailingen erg lekker. Ik heb zelf wel eens ervaren dat ik dacht dat de zaden niet kiemden maar later bleek dat ze direct na de kieming al tot op de grond waren opgevreten. Alleen al om die reden zaai ik de zaden sindsdien liever voor dan dat ik ze ter plaatse zaai. En wacht ik ook met uitplanten tot de zaailingen al een mooi formaat hebben en een sterk wortelgestel. En zelfs dan moet je dus nog een paar weken flink oppassen voor slakken.

Koriander-zaailing

 

TEELTZORGEN

Geef zeker de jonge planten met een nog klein wortelgestel natuurlijk nog regelmatig wat water in droge perioden.

Knip gele blaadjes weg; je oogst/eet ze toch niet en ze verbruiken energie van de plant die beter voor de maak van nieuwe blaadjes kan worden gebruikt.

Als de planten in juli doorschieten worden ze soms wat topzwaar (door de grote hoeveelheid bloemschermen en daarna de zaden). Op ons eiland Voorne-Putten staat er, 18 kilometer van de kust, relatief veel wind, en daardoor kunnen de slanke. topzware planten dan makkelijk omvallen. Door één of meerdere stokken te plaatsen en de planten daar met wat touw losjes aan vast te binden zorgen we ervoor dat planten niet om kunnen waaien of vallen.

Koriander in bloei

 

OOGST / BEWAREN

Pluk blaadjes of stelen met blaadjes wanneer je wilt, zo kort mogelijk voor je het gaat gebruiken in de keuken. Je kunt een takje met blaadjes nog wel een dag of 2 fris houden, door ze losjes in een paar laagjes licht vochtig keukenpapier te rollen en in de groentelade van de koelkast te bewaren.

Als je ook zaden wilt oogsten, zorg er dan voor dat er voldoende stelen en blaadjes aan de plant blijven, want dat is de manier om voeding en vocht op te nemen, om te groeien en uiteindelijk dus ook bloeien. Zonder groen geen bloem 🙂 .

Na de bloei van witte schermbloempjes (rond juli) worden de zaden gevormd, het zijn kleine groene balletjes. Laat de bolletjes aan de plant tot ze helemaal droog en droog en bruin zijn. Oogst ze dan en laat ze bij kamertemperatuur nog een paar dagen nadrogen. En je kunt het dan als ketoembar in de keuken gebruik, door de bolletjes in een droge koekenpan te roosteren en de bolletjes dan fijn te malen.

Tijdens het rijpen van de zaden aan de plant zie je al dat de planten ineenstorten; het blad wordt geel en sterft langzaam af. Na de oogst van de zaden mogen de planten op de composthoop worden gegooid.

 

ZAADTEELT

Niets is zo makkelijk als het oogsten van korianderzaden, want eigenlijk heb je dat bij de oogst van de zaden voor in de keuken dus al gedaan. Als je zaden oogst voor gebruik in de keuken, houd dan dus vooral ook wat zaden apart om volgend jaar weer te zaaien. Houd er wel rekening mee dat als er meerdere rassen van koriander bij elkaar in de buurt staan, de kans op kruisen groot is.

De nog onrijpe groene zaden van koriander, net na de bloei

 

11 reacties op Koriander

K. 22 mei 2019 om 15:01

In de eerste zin staat dille i.p.v. koriander!(; Mooi artikel en leerzaam!

Ruud & Diana 22 mei 2019 om 15:22

Dankjewel voor de verbetering, ik ben er altijd erg blij mee als iemand me op een fout, typfout, rare zin of wat dan ook wijst!
Ik heb het woord gelijk veranderd (voor deze pagina had ik de pagina Dille aangepast en dan kopieer ik het blokje met internationale namen wel eens zodat het op de volgende pagina ook weer in dezelfde volgorde en op dezelfde manier onder elkaar staat 🙂 )
groetjes,
Diana

Eddy 7 juni 2019 om 15:45

Zeer informatief! Mijn plantjes schieten in begin juni al door, waarschijnlijk staan ze teveel in de zon, het was ook een warm voorjaar. Is dit te stoppen door bijvoorbeeld de doorgeschoten stengels weg te nemen?

Ruud & Diana 8 juni 2019 om 09:20

Hallo Eddy,
Ja, het was inderdaad vaak warm dit voorjaar. Maar vooral ook droog, ook in koelere tijden. En die droogte zal er ook aan mee hebben geholpen dat je jonge planten al doorschieten.
Als een plant het idee heeft dat ze zich voort moet gaan planten (= doorschieten en bloeien en zaden maken) hou je haar vaak niet tegen. Je kunt de bloeistengel wegknippen, maar heel vaak maakt de plant daardoor niet meer blad maar juist weer gewoon een nieuwe bloeistengel. Of het blad wordt geel en de plant begeeft het langzaam. Maar je kunt het altijd proberen natuurlijk, als je er nog net wat meer blad van kunt oogsten is dat toch meegenomen.
Het is wellicht handig om over een week of 3 (na de langste dag) opnieuw koriander te zaaien, die zaailingen kunnen, mits ze koel, vochtig en niet te zonnig/warm staan, voor een nieuwe oogst zorgen die minder snel doorschiet.
groetjes,
Diana

Cockie 13 mei 2020 om 22:46

Hallo Diana,
Vorig jaar heb ik koriander in de zomer in de kas gezaaid. Dat ging heel goed, de planten lijken in de kas veel hoger te worden (minstens 140 cm). We hadden voldoende oogst van het blad, maar de planten schieten wel redelijk snel door. In het najaar bleek de koriander zich royaal te hebben uitgezaaid en hadden we een flink stuk in de kas met jonge koriander. Die heeft de winter prima overleefd en gezorgd voor verse koriander in de winter en het vroege voorjaar (heerlijk over de pompoensoep bijvoorbeeld). Volgens mij zou je dus ook prima in het najaar koriander kunnen zaaien in de kas en met een niet al te strenge winter nog lang kunnen genieten van verse koriander.

Ruud & Diana 15 mei 2020 om 08:26

Hallo Cockie,
Dankjewel voor het delen van je ervaring!
En wat een toeval, ik had al in mijn planning genoteerd om dit jaar in de nazomer ook eens koriander in de kas te zaaien, om eens te proberen (zoals ik dat vorig jaar met knolvenkel heb gedaan en dit jaar ook met waterkers van plan ben). Het is leuk om te experimenteren met soorten, hoe goed ze eigenlijk tegen kou kunnen, etc.
groetjes,
Diana

Cristine Wolvers 18 juli 2020 om 16:26

Hallo!
Mijn koriander heeft gele bloemblaadjes. Is dat dan toch een ander kruid? De rest van de beschrijving is wel van toepassing. Deze grote plant is zeker 80 cm hoog. Gaat ook overhangen, dus moest ik wel gaan zoeken hoe of wat. Ik heb een paar heel leuke tips gelezen. Dank daarvoor! Ik ga de bolletjes drogen enz. en gebruiken als Ketoembar. Dat kruid heb ik ooit gekocht. Dat had dus niet gehoeven. Ik wens iedereen een goede oogst en nog veel plezier in haar of zijn tuin.
Met vriendelijke groet,
Cristine Wolvers

Ruud & Diana 19 juli 2020 om 08:24

Hallo Cristine,
Ik durf het niet met zekerheid te zeggen. Ik heb verschillende rassen geteeld en ze hadden altijd witte bloempjes. En ik heb even op de ‘Coriandrum flowers’ gegoogeld en dan vind ik geen enkel geel bloempje, alleen maar witte. Ik kan me dus niet voorstellen dat er rassen bestaan die gele bloempjes hebben. Maar koriander heeft zo’n specifieke geur dat je het heel makkelijk moet kunnen ruiken. Koriander wordt ook zeker niet altijd 80 centimeter hoog, hier zijn ze al snel door gaan schieten, doordat het een paar weken geleden zo warm en droog was. Voor je blad gaat eten en zaden voor consumptie gaat bewaren is het belangrijk om zeker te weten dat het daadwerkelijk koriander is wat je hebt, door te ruiken, daarna eventueel voorzichtig te proeven. Je kunt hier ook een link plaatsen naar bijvoorbeeld een foto-website of facebookpagina zodat we kunnen kijken over welke plant het wellicht gaat, en anders mag je een foto ook naar mij mailen ([email protected]) zodat ik die hier kan plaatsen.
groetjes,
Diana

lara 14 augustus 2020 om 20:05

Gele bloempjes, klinkt alsof dat eerder mosterd is?

Bloem 7 oktober 2020 om 22:52

Dag Diana,

Wat een mooie en waardevolle website heb jij! Ik heb er erg veel aan gehad, waarvoor mijn dank!

De genoemde korte zaai periode voor koriander verbaasde mij. Afgelopen jaar hebben wij het hele jaar door koriander gekweekt. In de zomer gaat dat het slechtste (ivm doorschieten). In de winter staan de planten in de koude bak en staat de groei stil. Het was natuurlijk wel een hele milde winter, maar juist de opbrengst in de nazomer en beginnende herfst is hier meestal heel goed.

Groet,
Bloem

Ruud & Diana 8 oktober 2020 om 16:15

Hallo Bloem,
Je hebt helemaal gelijk! Ik lust geen korianderblad, ik teel de planten alleen voor de zaden (die ik als ketoembar in allerlei gerechten gebruik).
Voor de teelt van blad kun je inderdaad over een langere periode zaaien (en oogsten). Ik ga het ergens in de komende week aanpassen in de tekst.
Dank voor de tip!
Diana


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!