Kroot / Rode Biet

Eerst even dit, mocht je internationale informatie zoeken of bijvoorbeeld zaden van krootjes/rode bieten in een niet-Nederlandstalige webwinkel:

  • Latijnse naam:     Beta vulgaris (subsp. vulgaris var. rubra)
  • Engelse naam:     Beetroot
  • Duitse naam:     Rote Bete
  • Franse naam:     Betterave

Wij zelf noemen deze wortelgroente een kroot, maar ze wordt even vaak rode biet genoemd. En dat is ook niet zo vreemd want uiteindelijk is ze een biet: familie van snijbiet, suikerbiet en voederbiet. Alle vier behoren ze tot de Beta vulgaris. En dat betekent dus ook dat ze gemakkelijk met elkaar kunnen kruisen. Aan de andere kant: rode bieten zijn allang niet alleen maar rood 🙂 . Er zijn tegenwoordig veel meer kleuren verkrijgbaar, van wit en geel tot oranje en wit met rode ringen. Zie daarover meer bij de alinea over ‘Rassen’.

Een kroot heeft een zachte, zoete smaak met een aardse toon (zo noem je het althans als je van krootjes houdt, mensen die niet van kroten houden noemen het gronderig 🙂 ). Je kunt krootjes koken of roosteren, en ze zijn lekker warm maar ook koud in salades. Je ziet ook wel ‘chips’ van krootjes, je kunt heerlijke zoetzuur van krootjes maken, en ook het blad van krootjes kan worden gegeten (en het smaakt dan een beetje als snijbiet).

Een kroot is tweejarig, in het eerste jaar maakt ze een wortel die rond, platrond of langwerpig kan zijn (afhankelijk van het ras). Naast donkerrood zijn er in de afgelopen jaren ook rassen in vrolijke kleurtjes gekweekt, zoals wit, geeloranje en wit met rode ringen.

Kroot Chioggia

TEELTWIJZEN / OPKWEEK

Zelf zaaien we krootjes graag in de koude kas voor, rond eind februari/begin maart. Krootjes kunnen best goed tegen kou. We zaaien graag in een trays (1 ‘zaadje’ per vakje). De zaden kiemen in het vroege voorjaar in de kas binnen 2 tot 3 weken, later in het seizoen gezaaide krootjes kiemen bij warmer weer binnen 2 weken. We hebben, met zo vroeg zaaien, vaak rond eind maart al aardige zaailingen om uit te planten, en daardoor een extra vroege oogst.

Je kunt trouwens ook prima vanaf half maart direct buiten ter plaatse zaaien. Zorg dan dat je de zaden niet te dicht op elkaar zaait en kijk later of je nog uit moet dunnen.

Vroeg binnen zaaien heeft zelden onze voorkeur; vaak krijg je vroeg in het jaar in huis lang dunne sprieten met een zwakke gezondheid (dat geldt trouwens ook voor sla, andijvie, kool, etc..

Deze foto kreeg ik van iemand die krootjes (te warm ten opzichte van het licht) in huis zaaide; de zaailingen strekken zich naar het licht en worden dus lang en dun.

De krootjes die koel buiten of in de koude kas/bak opkweekt in het volle licht zien er zo uit:

Kort, gedrongen, gezond, veel blad en weinig steel. Ik heb eens een pagina geschreven over het te vroeg en te warm en te donker zaaien: Zaailingen lang en dun

De zaailingen krijgen 1 tot 2 weken daarna (afhankelijk van de temperatuur) al echte blaadjes (naast de kiemblaadjes):

De zaden van krootjes zijn eigenlijk geen zaden; het zijn vruchtjes, ze worden ook wel vruchtkluwen genoemd (en dat geldt dus ook voor snijbiet). Elke vruchtkluwen bestaat uit een kurkachtig grof bolletje dat meestal 2 tot 4 zaden bevat.

Elke vruchtkluwen geeft dus meer dan 1 zaailing. We knippen of nijpen zelf met schaar of vingers de zwakste zaailingen weg zodra duidelijk wordt welke zaailing de sterkste is en dus sneller en meer blaadjes krijgt.

Je kunt dat op deze foto nog niet zien, want hier is ze pas net gekiemd. Maar als ze eenmaal 2 of 3 blaadjes heeft zie je altijd wel de sterkste van de 2 of 3 of 4 zaailingen.

Als je ter plaatse zaait zul je dus moeten uitdunnen, want ook als je de zaden nauwkeurig 8 tot 12 centimeter van elkaar zaait krijg je dus meer zaailingen dan het aantal zaden dat je zaaide. Ook ter plaatse uitdunnen doe je als de zaailingen al een paar blaadjes hebben zodat je kunt zien welke krootjes het sterkst zijn en een goede afstand van elkaar hebben.

Wij planten onze zaailingen uit op ongeveer 10-12 centimeter van elkaar.

En voor alle duidelijkheid nog even: je kunt over een langere periode en dus vaker krootjes zaaien. Zelf zaaien we graag vroeg voor een vroege oogst, 2 of 3 rijtjes. Maar we zaaien ze vaak in april of mei nog een keer. En tot slot zaaien we ze in juli voor de laatste keer. Die laatste zaai geeft vaak wat kleinere krootjes in de herfst. Voor de gewone maaltijd gebruiken we tegen die tijd vaak de krootjes in de vriezer. Maar het is heel leuk en lekker om tot laat in de herfst (en soms zelfs nog een deel van de winter, afhankelijk van het weer) verse krootjes te kunnen oogsten voor bijvoorbeeld een leuke voorgerecht of een salade of zoetzuur.

Een mix van krootjes; van links naar rechts Chioggia, Abina Ice, Burpee’s Golden en McGregor’s Favourite

RASSEN

Er zijn een aantal oude bekende maar bewezen rassen. En er zijn ook  wat leuke nieuwigheden om te proberen. Onze favorieten:

  • Egyptische Platronde (voor de vroege teelt, groeit snel en prima van smaak)
  • Cylindra (langwerpig afgerond – groeit snel, ook onder koele omstandigheden en daardoor zeer geschikt voor de vroege en juist late teelt)
  • Kogel (niet bijzonder maar niks mis mee, gewoon een goede rode kroot).
  • Chioggia (wit met rode ringen – kookt een beetje als de kleur van zuurkool met wat rozigs erin, voor de mooiste kleur waarbij je de ringen nog kunt zien kun je deze krootjes beter kort stomen in plaats van koken)
  • Burpee’s Golden (geeloranjekleurig, prima smaak, bijzonder door de warm geeloranje kleur, middelgrote kroot).
  • Albina Ice: wit; prima van smaak (hoewel een wit krootje op je bord toch een raar gezicht blijft volgens Ruud 🙂 ). Net als de andere bijzonder gekleurde krootjes leuk ook voor zoetzuur en salades.
  • McGregor’s Favourite: gelijk ook mijn ‘Favourite’, zeer donkerrode krootjes met een prima smaak en opbrengst. Het bijzondere van dit ras is het zeer donkere blad dat niet misstaat in de siertuin.
Het extra donkere en decoratieve blad van McGregor’s Favourite

BODEM / BEMESTING

Krootjes vragen een luchtige en vochtige grond voor een goede wortelvorming. Ze staat graag op een plekje in de zon maar doet het ook prima in de halfschaduw.

In de vruchtwisseling hoort ze in het vak van de wortelgewassen, maar in vergelijking met uien, worteltjes en de andere wortelgewassen hebben krootjes wat meer voeding nodig. En dus is het het belangrijkst dat je in de vruchtwisseling rekening houdt met haar zusje snijbiet,

Hier werken we in de winter rijpe compost en/of oude stalmest onder en door de grond (voor een goede bodemstructuur). En een week of 2 voor het uitplanten van de zaailingen geven we dan een kleine tot gemiddelde algemene organische moestuinvoeding. Geef niet teveel stikstofrijke voeding want dat zorgt niet alleen voor veel blad maar ook voor een hoog nitraatgehalte.

Tijdens de groei krijgt ze nog een keer een kleine gift kali, voor de ontwikkeling van de ‘kroot’ (zoals uien, worteltjes, aardappelen, etc. dat hier ook krijgen).

ZAAITABEL / PLANTAFSTAND

Kroot tabel

TEELTZORGEN

Naast het algemene wieden en water geven bij droogte is dus vooral het uitdunnen van belang. Verder verloopt de teelt van krootjes vrij probleemloos; ze heeft weinig last van ziekten, groeit goed en vlot(mits ze voldoende voeding heeft gekregen en de grond niet te vast is.).

OOGST / BEWAREN

Krootjes trek je heel gemakkelijk uit de grond. Haal gelijk het loof eraf (want anders worden de krootjes zacht). Dat doe je niet door het eraf te knippen maar door het loof eraf te draaien, zo ‘bloedt’ ze niet of weinig en blijft ze mooi stevig tot je de bieten in de keuken gaat gebruiken. Je kunt krootjes zonder blad op een koele en donkere plaats gemakkelijk een week of nog wat langer bewaren maar uiteraard blijft ze vers het lekkerst.

In een kistje met vochtig zand, op een vorstvrije plaats, kun je krootjes zo zelfs een paar maanden bewaren. Het is best veel werk om krootjes schoon te maken en te koken, raspen, etc. (bovendien zijn na het koken en raspen mijn handen, mijn shirt en mijn keuken vaak krootjesrood 🙂 ). Om die reden vriezen we zelf krootjes tegelijk in grotere hoeveelheden in: gekookt (gaar), en geraspt of in plakjes. De smaak blijft na het invriezen prima.

De laatste jaren koken we krootjes eigenlijk nooit meer. In plaats daarvan verpakken we elke kroot in een stukje aluminiumfolie (of wikkelen ze in stukken bakpapier) en dan leg ik ze op een bakplaat en gaan ze zo 45 tot 60 minuten (afhankelijk van de grootte) een uur de oven in op 200 graden. Dan zet ik de oven uit en laten we laten de kroten afkoelen in de oven. Daarna verwijderen we alufolie of bakpapier en het vel van de kroot en raspen we de krootjes; zo is de smaak veel meer geconcentreerd dan wanneer ze wordt gekookt in water.

Per portie verpakt blijft ze in de vriezer tot de volgende zomer prima van smaak (we verwijderen het zakje van de bevroren krootjes, de krootjes in een pannetje en zo laten ontdooien, opwarmen in het eigen vocht).

Zoals eerder gezegd is een zoetzuur van krootjes ook erg lekker.

ZAADTEELT

Krootjes zijn kruisbestuivers en kunnen dus kruisen met snijbiet, voederbiet en suikerbiet (ze wordt door wind bestoven en op die manier kan ze zelfs over meer dan een kilometer afstand kruisen. Daarnaast is een kroot tweejarig en dus duurt het heel lang voor je er zaden van kunt oogsten.

Als je het toch eens wilt proberen (en dat is zeker de moeite waard als je eens een leuk of bijzonder ras treft dat niet algemeen wordt verkocht):

Zaai en plant zoals gewoonlijk. Haal de krootjes in de nazomer uit de grond, draai het loof eraf en laat haar vorstvrij overwinteren in wat zand of grond. Op de foto zie je hoe wij onze McGregor-krootjes hebben overwinterd, gewoon in de kas in een piepschuim bak met wat heel lichtvochtige grond). Deksel erop en gewoon laten staan tot het vroege voorjaar.

Rond maart zien dezelfde kroten in de piepschuim bak er dan zo uit:

Plant de kroten in maart weer uit. Eén of 2 kroten is genoeg hoor en geeft al heel veel zaden, maar dit was de eerste keer dat ik het probeerde dus ik had bedacht dat ik 12-14 kroten zo wilde overwinteren voor het geval er nog kroten zouden bevriezen of schimmelen of wat dan ook.

Plaats een stok bij de kroten die je weer uitplant want de bloeiende plant wordt wel ruim 120 centimeter hoog. In de vroege zomer volgt de bloei, en de zaden zijn in de nazomer rijp (als de vruchtkluwens bruin, droog en kurkachtig zijn). Droog ze een paar dagen na, de zaden blijven (mits koel, droog en donker bewaard) 4 tot maximaal 5 jaar kiemkrachtig.

Kijk ook even op de recepten- en/of inmaakpagina voor leuke recepten met bietjes. Zoals deze bietenspaghetti met gorgonzola en walnoten of inmaak zoetzuur van rode bieten.

???

Abonneer
Laat het weten als er
guest
50 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Tjaard Klootsema

Ik heb kroten gezaaid vanaf 26 febr tot 9 maart. Ik kreeg goede plantjes maar alle planten schoten omhoog en gingen “bloeien”. Omdat de opkomst naar mijn gevoel erg lang duurde kocht ik 4 april plantjes op de markt. Die gaven een goed resultaat. We hebben er al van gegeten. Wat ging er mis bij de gezaaide kroten?

En tot slot mijn waardering voor de side. Prima en het wordt steeds beter.

Tjaard

Marian van Ek

Hi Diana en Ruud, aangezien mijn bieten nog steeds niet echt goed gaan, zoals vorig jaar, ben i op zoek gegaan naar dat kali. Ergens had je namen vermeldt: vinasse kali of patentkali. Echter bij het tuincentrum zeiden ze dat het niet meer verkocht werd. Zat iets in, wat niet meer mag, wat precies wisten ze niet…. Heb je dan een alternatief? Thanks, Marian van Ek

Wijnie

Hoi Marian,
Ik heb even gegoogeld, maar via de website van welkoop is nog wel patentkali te bestellen, en volgens mij zag ik het 2 weken geleden bij De Gier in Stolwijk ook nog (mocht je in de buurt wonen). Als je op de pagina over bemesting kijkt bij Kalium, zie je alternatieven staan: https://www.mooiemoestuin.nl/moestuin/bemesting/
Groetjes Wijnie

Marian van Ek

Dank je wel, dan blijf ik het proberen. Stolwijk moet te doen zijn. Ik heb echt in 2 tuincentra ( Krimpernerwaard) 0 op request gekregen…. zowel de patentkali als de vinasse, met als antwoord dat het niet meer verkocht mag worden …. ( kunnen ze er bommetjes mee maken ??)

Ria

Ook via internet is patentkali te bestellen, bijvoorbeeld bij zaadhandel van der Wal.

https://www.zaadhandelvanderwal.nl/nl/search/search/search_string,/search_string,patentkali

Succes met je zoektocht.
Ria

Roos

Hallo Diana,

Ik las in die o zo mooie moestuin agenda dat je midden juli nog bieten kon zetten ,dit zijn neem ik aan wel wat latere rassen of niet?

alvast bedankt voor je antwoordt.

groetjes Roos

Peter Meijer

Hallo Diana
Jou favoriete biet is Mc Gregor’s Favourite ,kan je mij vertellen waar ik het zaad kan kopen
of bestellen? alvast bedankt
Groet
Peter

Ria

Peter, ik heb zaden van deze biet gekocht bij de Nieuwe Tuin:
https://denieuwetuin.be/home/349-mc-gregor-biet.html?search_query=biet&results=26
Groet,
Ria

Peter

Hallo Ria en Diana
Bedankt voor de informatie. ik ga het zaad hier bestellen

Jan & Dinant

Hallo Diana,

Onze bietjes blijven erg klein. Aanvankelijk hebben ze wat stil gestaan qua groei, (wellicht te droog ?). Na regen en water geven is het blad gaan groeien, maar de knolletjes blijven klein.
Denk je dat de knolletjes nog verder groeien of is het beter om ze eruit te halen?
Vorige jaar hadden we min of meer hetzelfde probleem.
We vragen ons af of ook de bemesting een probleem zou kunnen zijn.
We gebruiken gedroogde koemestkorrels en DCM organische meststof.
Wij vernemen graag je reactie.

Marlies

Hallo Ruud en Diana,

Wij hebben rode bieten gezaaid en geoogst. Nu gekookt, maar bij het schaven zitten er allemaal draden , het lijken wel kleine worteltjes die in de kroot zijn doorgegroeid in. Wat is er mis gegaan.

Groetjes,
Marlies Walhout

Yvonne

Beste Diana,
Ik las vandaag je blog van pokon over weeuwenteelt. Erg interessant! Daarin zag ik ook bieten staan als optie voor weeuwenteelt. Ik kan alleen nergens iets hierover vinden, ook niet op je eigen site bij de bieten. Zaai je die ook gewoon in het najaar voor extra vroege teelt? Krijg je dan niet die hele dunne, slappe zaailingen? En enig idee welk ras hiervoor geschikt is? Ik heb nog Egyptische platronde liggen. Groetjes Yvonne

Marthe

Ik ben benieuwd! Ik heb in de kas een stuk of tien bieten nog staan die ik in augustus had gezaaid en als kleine plantjes de winter in gingen. Ze zijn in maart flink gaan groeien, maar de knolvorming blijft nog uit. Ik ga ze wat kali en flink water geven en dan hopen dat het lukt! Ik geef ze tot half mei de kans, want daarna moeten de tomaten de kas in.

Yvonne

Bedankt voor je reactie! Vandaar, je hebt het ook nog niet eerder gedaan. Ik ga gewoon een poging wagen en zie wel wat het wordt. Wel leuk om zo het seizoen wat te kunnen vervroegen. Succes met alle winterzaaisels!

HJ van der Wilt

In de aanhef op de site was er de vraag over draden in de bieten maar daar lees ik niets over, of ik moet niet goed gelezen hebben want daar ging het mij om. al het andere wist ik al

Astrid

Hoi Diana,
Vandaag heb ik een pan bietjes gekookt. Nu blijken een aantal bietjes zwarte plekken te hebben. Weet je hoe dat komt?
Groetjes
Astrid

Yola de Lusenet

Dit jaar heb ik bietjes (div soorten) voorgezaaid in perspotjes (flinke maat, 4×4). Ze kwamen goed op maar ze bleven steken met 2 kiemblaadjes, verder gebeurde er niets. Ik heb ze goed water gegeven, ze stonden in de koude kas en op warme dagen (die paar die we hebben gehad) buiten in de frisse lucht. Ik dacht dat ze groter zouden moeten zijn voordat ik ze kon uitplanten, dat zou ik ook graag willen want één van de redenen dat ik voorzaai is: slakken. Maar toen ze enkele weken lang niet verder groeiden ben ik ze toch maar in de tuin gaan zetten, en ontdekte dat ze een heel lange dunne wortel hadden gemaakt die onderin het bakje aan het rondslingeren was gegaan.

Het lijkt me dat die naar beneden had moeten groeien, wat niet kon in het zaaibakje. Iha wordt ook afgeraden om wortels radijs en bieten te verplanten. Dus: wat is jullie ervaring, hoe zorg je dat de kiemplantjes inderdaad gaan groeien al kunnen ze de diepte niet in?

Met dank voor de geweldige site waar ik al veel van heb opgestoken.

Yola

Yola de Lusenet

Hartelijk dank voor je antwoord! Ik denk dat het een combinatie van kou en grond geweest kan zijn. Ik ben niet zo precies met grond, we hebben hier zware klei en eigen compost en bladaarde en ik meng dan elke keer maar wat. Voor de perspotjes heb ik bladaarde gemengd met een kwart deel oude grond waar ook een beetje zand in zat. Om het klef en vochtig genoeg te houden maar niet een harde klomp (zoals met kleigrond). Ik had niet het idee dat zaailingen meteen erg veel voeding nodig hebben, vergissing dus. Ik heb verder in de koude grond gezaaid in een nieuw bed met nieuwe tuinaarde, hopelijk gaat dat beter. Deze tuin is lastig voor knolgewassen, je kunt ongeveer pottenbakken met de grond al verwerk ik er al jaren van alles aan compost en blad in.

Heleen

Hallo Diana, ik heb een beetje hetzelfde probleem als wat Yola had. Ik zaai altijd voor in zaai-en stekgrond, dus vrij arm. Zaai jij de bietjes voor in potgrond? Of potgrond met brekerzand (zo ja zou dat dan rijker zijn dan zaai en stekgrond denk je) ?
Kolen, sla, bonen, maïs gingen wel goed met zaai en stekgrond. Erwten bleven ook klein, maar dat is wel goed gekomen toen ik ze (met gigantische wortels) uitplantte.

Noor Bruisten

Hallo Ruud en Diana, mijn bietjes deden het goed totdat ik vanochtend zag dat er veel bladstelen plotseling beschadigd zijn. Op een steel zie je dan halverwege een stuk steel bruin en plat. Blad hangt naar beneden. Gisteren was alles nog goed. Wet je hoe dat komt? Kunnen dat slakken gedaan hebben of misschien muizen?

Roos

Hallo Diana,

Kun je biet die aan het doorschieten is nog steeds eten?

mvg. Roos

Elvira

Hallo Diana,
Na mijn aardappelvraag ook eentje over de rode biet. Ik merk dit jaar een vreemd fenomeen op, dat ik nog niet eerder aan de hand heb gehad. Met de lichting bieten van begin mei gebeurde iets raars: het hart van de zaailingen kwam al heel snel te ver boven de grond, zo’n 2 centimeter. Door de slappe steeltjes die eronder zaten, vielen de plantjes om en werd het niks meer. Ik heb het bed leeggehaald en half juni opnieuw ingezaaid, maar hetzelfde is gebeurd. Het bed dat ik begin april heb ingezaaid, is wel goed gegaan, daar geen wiebelstelen. Het zou dus aan de grond kunnen liggen, maar ik heb er niks anders dan anders mee gedaan. Of aan het weer (veel regen, daarna warm = te snelle groei?). Herken jij hier iets van?
Bedankt alvast voor je reactie!
Elvira

Elvira

Verwelkingsziekte is het niet, daar dacht ik inderdaad ook even aan. Ik zie nergens bruin blad. De zaailingen zien er eigenlijk best prima uit, op de slappe stelen na. Ik laat de juni-lichting toch maar eens even zitten, wie weet trekt het nog bij. En volgend jaar ga ik een deel van de bieten voorzaaien, dan kan ik de zaailingen op de juiste diepte uitplanten.
Dank je wel weer voor je reactie, heel fijn!

Inge

Hallo Diana,
Ik heb volgende week een vrijgekomen plek in het uienvak, omdat ik die ga rooien. Mag ik op die plek nog bieten zaaien of kan ik de bieten beter ergens anders zaaien?

Inge

Dank je wel voor je antwoord. Helemaal duidelijk!

trackback

[…] [mooiemoestuin.nl] – Kroot / Rode Biet […]

Thea Lubbers

Goedemiddag, wij hebben nu voor het eerst rode biet en kunnen die ook oogsten. Het is een kleine biet, waarvan manlief de steel heeft afgedraaid. Hij zegt dat als je hem goed wast, de biet zo in kleine plakjes gesneden kan worden voor in een salade. Zonder dus vooraf te koken of te stomen.
Graag wil ik weten of dat inderdaad kan, rauw de biet eten.

Esmée

Hallo Diana,
Je website is een schatkamer vol bruikbare informatie, heel fijn om hier dingen na te kunnen lezen.
Wij zijn vorig jaar met een groep buren met een moestuin begonnen. De bietjes wilden geen bietjes worden, het bleef alleen maar blad. We hebben nu meer aan bemesting gedaan (compost en wat universele moestuinkorrels een paar weken voor het zaaien) en we hebben ook Vinasse kali gekocht. Wat is een goed moment om de kali toe te passen? De plantjes hebben nu zo’n 2 tot 3 echte blaadjes.
Groetjes, Esmée

Pascaline

Beste Diana,

Mooi geïllustreerde en gedetailleerde site.
Ik kan nergens op het internet vinden of bietblaadjes die je van een bloeiende stengel knipt eetbaar zijn. Ik proefde er namelijk een en het had ene heel andere smaak.
Heeft u dat al eens uitgeprobeerd? of iemand hier?

Groetjes en een rijkelijke oogst gewenst,

Pascaline

Pascaline

Diana,

Heel erg bedankt voor uw snelle antwoord.
Ik kan het dus eten zonder gevaar, maar inderdaad de smaak is iets bitterder/ zuurder/ spinazie achtiger (meer foliumzuur/oxaalzuur?).
Ik zal het in een juice of smoothie draaien 🙂

Groetjes,

Pascaline

Meld je aan voor de nieuwsbrief

50
0
Reacties / reagerenx