Kroot / Rode Biet

 

Eerst even dit, mocht je internationale informatie zoeken of bijvoorbeeld zaden van krootjes/rode bieten in een niet-Nederlandstalige webwinkel:

  • Latijnse naam:     Beta vulgaris (subsp. vulgaris var. rubra)
  • Engelse naam:     Beetroot
  • Duitse naam:     Rote Bete
  • Franse naam:     Betterave

 

Wij zelf noemen deze wortelgroente een kroot, maar ze wordt even vaak rode biet genoemd. En dat is ook niet zo vreemd want uiteindelijk is ze een biet: familie van snijbiet, suikerbiet en voederbiet. Alle vier behoren ze tot de Beta vulgaris. En dat betekent dus ook dat ze gemakkelijk met elkaar kunnen kruisen. Aan de andere kant: rode bieten zijn allang niet alleen maar rood 🙂 . Er zijn tegenwoordig veel meer kleuren verkrijgbaar, van wit en geel tot oranje en wit met rode ringen. Zie daarover meer bij de alinea over ‘Rassen’.

 

Een kroot heeft een zachte, zoete smaak met een aardse toon (zo noem je het althans als je van krootjes houdt, mensen die niet van kroten houden noemen het gronderig 🙂 ). Je kunt krootjes koken of roosteren, en ze zijn lekker warm maar ook koud in salades. Je ziet ook wel ‘chips’ van krootjes, je kunt heerlijke zoetzuur van krootjes maken, en ook het blad van krootjes kan worden gegeten (en het smaakt dan een beetje als snijbiet).

Een kroot is tweejarig, in het eerste jaar maakt ze een wortel die rond, platrond of langwerpig kan zijn (afhankelijk van het ras). Naast donkerrood zijn er in de afgelopen jaren ook rassen in vrolijke kleurtjes gekweekt, zoals wit, geeloranje en wit met rode ringen.

Kroot Chioggia

 

TEELTWIJZEN / OPKWEEK

Zelf zaaien we krootjes graag in de koude kas voor, rond eind februari/begin maart. Krootjes kunnen best goed tegen kou. We zaaien graag in een trays (1 ‘zaadje’ per vakje). De zaden kiemen in het vroege voorjaar in de kas binnen 2 tot 3 weken, later in het seizoen gezaaide krootjes kiemen bij warmer weer binnen 2 weken. We hebben, met zo vroeg zaaien, vaak rond eind maart al aardige zaailingen om uit te planten, en daardoor een extra vroege oogst.

Je kunt trouwens ook prima vanaf half maart direct buiten ter plaatse zaaien. Zorg dan dat je de zaden niet te dicht op elkaar zaait en kijk later of je nog uit moet dunnen.

Vroeg binnen zaaien heeft zelden onze voorkeur; vaak krijg je vroeg in het jaar in huis lang dunne sprieten met een zwakke gezondheid (dat geldt trouwens ook voor sla, andijvie, kool, etc..

 

Deze foto kreeg ik van iemand die krootjes (te warm ten opzichte van het licht) in huis zaaide; de zaailingen strekken zich naar het licht en worden dus lang en dun.

De krootjes die koel buiten of in de koude kas/bak opkweekt in het volle licht zien er zo uit:

 

Kort, gedrongen, gezond, veel blad en weinig steel. Ik heb eens een pagina geschreven over het te vroeg en te warm en te donker zaaien: Zaailingen lang en dun

De zaailingen krijgen 1 tot 2 weken daarna (afhankelijk van de temperatuur) al echte blaadjes (naast de kiemblaadjes):

 

De zaden van krootjes zijn eigenlijk geen zaden; het vruchtjes, ze worden ook wel vruchtkluwen genoemd (en dat geldt dus ook voor snijbiet). Elke vruchtkluwen bestaat uit een kurkachtig grof bolletje dat meestal 2 tot 4 zaden bevat.

 

Elke vruchtkluwen geeft dus meer dan 1 zaailing. We knippen of nijpen zelf met schaar of vingers de zwakste zaailingen weg zodra duidelijk wordt welke zaailing de sterkste is en dus sneller en meer blaadjes krijgt.

 

Je kunt dat op deze foto nog niet zien, want hier is ze pas net gekiemd. Maar als ze eenmaal 2 of 3 blaadjes heeft zie je altijd wel de sterkste van de 2 of 3 of 4 zaailingen.

Als je ter plaatse zaait zul je dus moeten uitdunnen, want ook als je de zaden nauwkeurig 8 tot 12 centimeter van elkaar zaait krijg je dus meer zaailingen dan het aantal zaden dat je zaaide. Ook ter plaatse uitdunnen doe je als de zaailingen al een paar blaadjes hebben zodat je kunt zien welke krootjes het sterkst zijn en een goede afstand van elkaar hebben.

Wij planten onze zaailingen uit op ongeveer 10-12 centimeter van elkaar.

En voor alle duidelijkheid nog even: je kunt over een langere periode en dus vaker krootjes zaaien. Zelf zaaien we graag vroeg voor een vroege oogst, 2 of 3 rijtjes. Maar we zaaien ze vaak in april of mei nog een keer. En tot slot zaaien we ze in juli voor de laatste keer. Die laatste zaai geeft vaak wat kleinere krootjes in de herfst. Voor de gewone maaltijd gebruiken we tegen die tijd vaak de krootjes in de vriezer. Maar het is heel leuk en lekker om tot laat in de herfst (en soms zelfs nog een deel van de winter, afhankelijk van het weer) verse krootjes te kunnen oogsten voor bijvoorbeeld een leuke voorgerecht of een salade of zoetzuur.

Een mix van krootjes; van links naar rechts Chioggia, Abina Ice, Burpee’s Golden en McGregor’s Favourite

 

RASSEN

Er zijn een aantal oude bekende maar bewezen rassen. En er zijn ook  wat leuke nieuwigheden om te proberen. Onze favorieten:

  • Egyptische Platronde (voor de vroege teelt, groeit snel en prima van smaak)
  • Cylindra (langwerpig afgerond – groeit snel, ook onder koele omstandigheden en daardoor zeer geschikt voor de vroege en juist late teelt)
  • Kogel (niet bijzonder maar niks mis mee, gewoon een goede rode kroot).
  • Chioggia (wit met rode ringen – kookt een beetje als de kleur van zuurkool met wat rozigs erin, voor de mooiste kleur waarbij je de ringen nog kunt zien kun je deze krootjes beter kort stomen in plaats van koken)
  • Burpee’s Golden (geeloranjekleurig, prima smaak, bijzonder door de warm geeloranje kleur, middelgrote kroot).
  • Albina Ice: wit; prima van smaak (hoewel een wit krootje op je bord toch een raar gezicht blijft volgens Ruud 🙂 ). Net als de andere bijzonder gekleurde krootjes leuk ook voor zoetzuur en salades.
  • McGregor’s Favourite: gelijk ook mijn ‘Favourite’, zeer donkerrode krootjes met een prima smaak en opbrengst. Het bijzondere van dit ras is het zeer donkere blad dat niet misstaat in de siertuin.
Het extra donkere en decoratieve blad van McGregor’s Favourite

 

BODEM / BEMESTING

Krootjes vragen een luchtige en vochtige grond voor een goede wortelvorming. Zet staat graag op een plekje in de zon maar doet het ook prima in de halfschaduw.

In de vruchtwisseling hoort ze in het vak van de wortelgewassen, maar in vergelijking met uien, worteltjes en de andere wortelgewassen hebben krootjes wat meer voeding nodig. En dus is het het belangrijkst dat je in de vruchtwisseling rekening houdt met haar zusje snijbiet,

Hier werken we in de winter rijpe compost en/of oude stalmest onder en door de grond (voor een goede bodemstructuur). En een week of 2 voor het uitplanten van de zaailingen geven we dan een kleine tot gemiddelde algemene organische moestuinvoeding. Geef niet teveel stikstofrijke voeding want dat zorgt niet alleen voor veel blad maar ook voor een hoog nitraatgehalte.

Tijdens de groei krijgt ze nog een keer een kleine gift kali, voor de ontwikkeling van de ‘kroot’ (zoals uien, worteltjes, aardappelen, etc. dat hier ook krijgen).

 

ZAAITABEL / PLANTAFSTAND

Kroot tabel

 

TEELTZORGEN

Naast het algemene wieden en water geven bij droogte is dus vooral het uitdunnen van belang. Verder verloopt de teelt van krootjes vrij probleemloos; ze heeft weinig last van ziekten, groeit goed en vlot(mits ze voldoende voeding heeft gekregen en de grond niet te vast is.).

 

OOGST / BEWAREN

Krootjes trek je heel gemakkelijk uit de grond. Haal gelijk het loof eraf (want anders worden de krootjes zacht). Dat doe je niet door het eraf te knippen maar door het loof eraf te draaien, zo ‘bloedt’ ze niet of weinig en blijft ze mooi stevig tot de bereiding. Je kunt krootjes zonder blad gemakkelijk een paar dagen koel en donker bewaren, maar uiteraard blijft vers het lekkerst.

In een kistje met vochtig zand, op een vorstvrije plaats, kun je krootjes zo zelfs een paar maanden bewaren. Het is best veel werk om krootjes schoon te maken en te koken, raspen, etc. (bovendien zijn na het koken en raspen mijn handen, mijn shirt en mijn keuken vaak krootjesrood 🙂 ). Om die reden vriezen we zelf krootjes tegelijk in grotere hoeveelheden in: gekookt (gaar), en geraspt of in plakjes. De smaak blijft na het invriezen prima.

De laatste jaren koken we krootjes eigenlijk nooit meer. In plaats daarvan verpakken we elke kroot in een stukje aluminium folie en gaan de kroten per stuk verpakt een uur de oven in op 200 graden. Dan gaat de oven uit en laten we laten de kroten afkoelen in de oven. Daarna verwijderen aluminiumfolie en het vel van de kroot en raspen we haar; zo is de smaak veel geconcentreerder dan wanneer ze wordt gekookt in flink wat water.

Per portie verpakt blijft ze in de vriezer tot de volgende zomer prima van smaak (we verwijderen het zakje van de bevroren krootjes, de krootjes in een pannetje en zo laten ontdooien, opwarmen in het eigen vocht).

Zoals eerder gezegd is een zoetzuur van krootjes ook erg lekker.

 

ZAADTEELT

Krootjes zijn kruisbestuivers en kunnen dus kruisen met snijbiet, voederbiet en suikerbiet (ze wordt door wind bestoven en op die manier kan ze zelfs over meer dan een kilometer afstand kruisen. Daarnaast is een kroot tweejarig en dus duurt het heel lang voor je er zaden van kunt oogsten.

Als je het toch eens wilt proberen (en dat is zeker de moeite waard als je eens een leuk of bijzonder ras treft dat niet algemeen wordt verkocht):

Zaai en plant zoals gewoonlijk. Haal de krootjes in de nazomer uit de grond, draai het loof eraf en laat haar vorstvrij overwinteren in wat zand of grond. Op de foto zie je hoe wij onze McGregor-krootjes hebben overwinterd, gewoon in de kas in een piepschuim bak met wat heel lichtvochtige grond). Deksel erop en gewoon laten staan tot het vroege voorjaar.

 

Rond maart zien dezelfde kroten in de piepschuim bak er dan zo uit:

 

Plant de kroten in maart weer uit. Eén of 2 kroten is genoeg hoor en geeft al heel veel zaden, maar dit was de eerste keer dat ik het probeerde dus ik had bedacht dat ik 12-14 kroten zo wilde overwinteren voor het geval er nog kroten zouden bevriezen of schimmelen of wat dan ook.

Plaats een stok bij de kroten die je weer uitplant want de bloeiende plant wordt wel ruim 120 centimeter hoog. In de vroege zomer volgt de bloei, en de zaden zijn in de nazomer rijp (als de vruchtkluwens bruin, droog en kurkachtig zijn). Droog ze een paar dagen na, de zaden blijven (mits koel, droog en donker bewaard) 4 tot maximaal 5 jaar kiemkrachtig.

 

 


RECEPTEN MET KROTEN/RODE BIETEN:

Bietenspaghetti met gorgonzola en walnoten

 

INMAAKRECEPTEN MET KROOTJES/RODE BIETEN:

 

21 gedachten over “Kroot / Rode Biet”

  1. Ik heb kroten gezaaid vanaf 26 febr tot 9 maart. Ik kreeg goede plantjes maar alle planten schoten omhoog en gingen “bloeien”. Omdat de opkomst naar mijn gevoel erg lang duurde kocht ik 4 april plantjes op de markt. Die gaven een goed resultaat. We hebben er al van gegeten. Wat ging er mis bij de gezaaide kroten?

    En tot slot mijn waardering voor de side. Prima en het wordt steeds beter.

    Tjaard

    1. Hallo Tjaard,
      Schommelende omstandigheden kunnen het doorschieten bevorderen, zoals droogte na een natte periode en warmte na kou. En afgelopen voorjaar waas wat dat betreft wel behoorlijk wisselend.
      Daarnaast is het ras ook heel belangrijk, sommige rassen zijn bevattelijker voor doorschieten dan andere. En de kans dat je gekochte plantjes F1-hybriden waren is vrij groot, en die zijn vaak juist wat beter bestand tegen doorschieten. Mocht je zelf zaden kopen, let dan dus vooral op wat er in de beschrijving over doorschieten wordt vermeld (of juist niet en dat zegt dan ook wat natuurlijk 🙂 ). Mocht je zaden in het buitenland kopen let dan op de term ‘Slow to Bolt’. En let goed op de weersomstandigheden, zet bieten en snijbiet niet te droog en zonnig en geef water in drogere periodes, ook als de planten nog kleiner zijn en het nog niet zo warm is.
      groetjes,
      Diana

  2. Hi Diana en Ruud, aangezien mijn bieten nog steeds niet echt goed gaan, zoals vorig jaar, ben i op zoek gegaan naar dat kali. Ergens had je namen vermeldt: vinasse kali of patentkali. Echter bij het tuincentrum zeiden ze dat het niet meer verkocht werd. Zat iets in, wat niet meer mag, wat precies wisten ze niet…. Heb je dan een alternatief? Thanks, Marian van Ek

    1. Hallo Marian (en Ria en Wijnie hartelijk dank voor het reageren/meedenken!),

      Ik vrees dat je in het tuincentrum verkeerd geïnformeerd bent. Want kalium = kali (patentkali of vinassekali) is gewoon in elk winkelcentrum te koop hoor.
      Wellicht was er verwarring met Kalkammonsalpeter, dat is een kunstmeststof die sinds een aantal jaar alleen nog maar wordt verkocht aan boeren (die daar een vergunning voor moeten hebben voor legitimatie en registratie).

      Even gekopieerd van het website van het Algemeen Dagblad:

      “Als particulier is het lastig om aan kunstmest te komen met een hoge dosis ammoniumnitraat. De verkoop is namelijk aan strenge regels gebonden.
      Dat is niet voor niets. Kunstmest met veel ammoniumnitraat – vooral de variant kalkammonsalpeter is gewild – is in het verleden regelmatig als een belangrijk bestanddeel van bommen gebruikt bij het plegen van aanslagen”.

      Ik heb zelf patenkali van Pokon (met ook nog wat MAgnesium): https://www.pokon.nl/producten/item/kalimest-2kg/ (in elk tuincentrum maar vaak ook in bouwmarkten te koop)
      Als je liever vinassekali wilt kun je dat onder andere van het merk Ecostyle vinden: https://www.ecostyle.nl/tuin/producten/vinassekali (in de meeste tuincentra te koop).

      groetjes,
      Diana

      1. Dank je wel, dan blijf ik het proberen. Stolwijk moet te doen zijn. Ik heb echt in 2 tuincentra ( Krimpernerwaard) 0 op request gekregen…. zowel de patentkali als de vinasse, met als antwoord dat het niet meer verkocht mag worden …. ( kunnen ze er bommetjes mee maken ??)

        1. Hallo Marian,
          Met kali kan geen bom worden gemaakt, maar met kalkammonsalpeter wel.
          Gelukkig heb ik er verder geen verstand van, weet alleen dat kalkammonsalpeter een grondstof bevat voor iets waar een mens met gezond verstand niets mee te maken wil hebben.
          Als meststof voor de tuin hebben ze ook niets met elkaar te maken.
          groetjes,
          Diana

  3. Hallo Diana,

    Ik las in die o zo mooie moestuin agenda dat je midden juli nog bieten kon zetten ,dit zijn neem ik aan wel wat latere rassen of niet?

    alvast bedankt voor je antwoordt.

    groetjes Roos

    1. Hallo Roos,
      Leuk om te horen dat je plezier en nut van de zaaiagenda voor de moestuin hebt!!
      In principe kun je nu elke rode biet zaaien die je wilt. De tweede foto op deze pagina (met die felle kleurtjes bieten) maakte ik op 12 december. Je kunt zien dat sommige rassen wat kleiner bleven en sommige rassen juist groter werden (ik zaaide Cylindra, Kogel, Chioggia, Burpee’s Golden en Albina Ice), ze zijn tegelijkertijd gezaaid, komen uit hetzelfde rijtje. Maar ze zijn allemaal groot genoeg om te eten. Wellicht kun je wel ook nog even op de achterkant van het zakje zaden kijken, als daar een andere zaaiperiode op wordt vermeld kan ik je aanraden maar in principe kun je dus elke rode biet nu nog zaaien.
      groetjes,
      Diana

      1. Hallo Diana
        Jou favoriete biet is Mc Gregor’s Favourite ,kan je mij vertellen waar ik het zaad kan kopen
        of bestellen? alvast bedankt
        Groet
        Peter

          1. Hallo Peter en Ria,
            Ja, ik koop de zaden van de McGregor ook vaak bij De Nieuwe Tuin. Verder is ze, voor zover ik weet, in Nederland-België slecht verkrijgbaar. Maar in het buitenland zie je haar wel regelmatig, als je googelt op ‘beetroot McGregor’ vind je wel tientallen aanbieders.
            groetjes,
            Diana

  4. Hallo Diana,

    Onze bietjes blijven erg klein. Aanvankelijk hebben ze wat stil gestaan qua groei, (wellicht te droog ?). Na regen en water geven is het blad gaan groeien, maar de knolletjes blijven klein.
    Denk je dat de knolletjes nog verder groeien of is het beter om ze eruit te halen?
    Vorige jaar hadden we min of meer hetzelfde probleem.
    We vragen ons af of ook de bemesting een probleem zou kunnen zijn.
    We gebruiken gedroogde koemestkorrels en DCM organische meststof.
    Wij vernemen graag je reactie.

    1. Hallo Jan en Dinant,
      Droogte kan ervoor zorgen dat bietenplantjes niet goed groeien. En zonder blad kan er ook geen goede grote knol groeien, want het blad zorgt voor de opname van voedingsstoffen en dus groei.
      DCM moestuinvoeding bevat NPK 6-3-10 dus dat moet in principe genoeg voeding zijn (mits het in de aanbevolen hoeveelheid is gestrooid). Krootjes blijven ook kleiner als ze te dicht op elkaar zijn gezaaid.
      Oftewel: zorg voor een goede plantafstand, voor voldoende voeding, voldoende vocht en dan moet het alsnog goed komen. Nu de plantjes meer blad krijgen, en vocht, dan kunnen ook de bieten zelf gaan groeien. Eventueel (als het lang geleden is dat je meststof hebt gegeven) kun je nog wat kalimest geven maar als je de DCM-voeding na maart hebt gegeven is dat in principe niet nodig.
      groetjes,
      Diana

  5. Hallo Ruud en Diana,

    Wij hebben rode bieten gezaaid en geoogst. Nu gekookt, maar bij het schaven zitten er allemaal draden , het lijken wel kleine worteltjes die in de kroot zijn doorgegroeid in. Wat is er mis gegaan.

    Groetjes,
    Marlies Walhout

    1. Hallo Marlies,
      Die draden kunnen veroorzaakt worden door het doorschieten van de planten.
      Maar aangezien je dat niet noemt denk ik dat het door de droogte komt, want ook droogte zorgt ervoor dat bietjes ‘vezelig’ worden.
      Jammer! Hier hebben we daar normaal gesproken zelden last van (omdat kleigrond wat meer vocht vasthoudt) maar ook hier hadden we wat bieten met van die sliertige witte dunne draden erin, zo droog was het deze zomer ook hier dus.
      groetjes,
      Diana

      1. Beste Diana,
        Ik las vandaag je blog van pokon over weeuwenteelt. Erg interessant! Daarin zag ik ook bieten staan als optie voor weeuwenteelt. Ik kan alleen nergens iets hierover vinden, ook niet op je eigen site bij de bieten. Zaai je die ook gewoon in het najaar voor extra vroege teelt? Krijg je dan niet die hele dunne, slappe zaailingen? En enig idee welk ras hiervoor geschikt is? Ik heb nog Egyptische platronde liggen. Groetjes Yvonne

        1. Hallo Yvonne,
          Ik heb er op deze pagina inderdaad nog niets over geschreven, omdat ik het eerst wil ervaren en wil kijken of het lukt (en zo ja, wanneer ik dan kan oogsten, en hoe het formaat en de smaak van de bietjes dan is).
          Ik weet alleen dat mijn vader het vroeger wel deed, in het najaar bietjes zaaien onder glas zaaien en in het voorjaar oogsten.
          Ik hoop er de komende maanden meer van te laten zien, ongeacht of het lukt of mislukt. Het ras doet er denk ik niet heel erg toe, uiteindelijk kunnen bieten best veel kou verdragen. Ik heb zelf 3 weken geleden de rassen ‘Kogel’ en ‘Robuschka’ gezaaid en die afgelopen week in de kas uitgeplant. Cylindra zou, denk ik, ook een goed ras zijn omdat dat ook voor vroege lente- en late herfstteelt geschikt is en goed tegen kou kan.
          groetjes,
          Diana

  6. Bedankt voor je reactie! Vandaar, je hebt het ook nog niet eerder gedaan. Ik ga gewoon een poging wagen en zie wel wat het wordt. Wel leuk om zo het seizoen wat te kunnen vervroegen. Succes met alle winterzaaisels!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.