Tuinmelde

Deze winterharde éénjarige heet officieel Atriplex hortensis, ze wordt ook wel gewoon ‘melde’ genoemd. Gerijpte en gevallen zaden kunnen een niet te strenge winter overleven waardoor ze het jaar erop weer ergens in de tuin kiemen (handig want je kunt haar als jonge zaailing gemakkelijk verplanten naar een plekje waar ze de rest van het seizoen kan blijven staan).

Ze is erg gevoelig voor de lengte van dagen – wanneer de dagen het langst zijn (rond juni/juli) schiet ze snel door maar dan heb je ondertussen al wel veel lekkere blaadjes kunnen oogsten (en ook tijdens de bloei kun je nog blaadjes plukken zonder al te veel kwaliteitsverlies hoor).

Je kunt tuinmelde gebruiken in alle gerechten waarin je ook spinazie of snijbiet gebruikt. Ze heeft een heel zachte, bijna vettige structuur (als “botersla”) en het jonge blad is lekker in salades, het wat grotere blad kun je stoven.

 

PLANT

Tuinmelde maakt laag bij de grond al lekkere blaadjes. Er zijn nog wel wat verschillende soorten gekweekt: groene blaadjes maar ook geelgroene, rode, paarse……..allemaal even lekker (zie de foto’s op deze pagina voor de beschikbare kleurtjes; van geelgroen en groen en donkergroen tot groenpaars en bietjespaars). Rond de langste dag gaat ze doorschieten, ze kan dan uiteindelijk wel zo’n 150 centimeter hoog worden voor ze gaat bloeien. De energie van de plant gaat dan vooral naar de bloei en de vorming van zaden, maar zelfs dan zijn de blaadjes nog steeds eetbaar (gestoofd). En zeker de geelgroen en bietjespaars gekleurde vorm is ook nog erg  decoratief in de tuin.

Tuinmelde Atriplex

 

 

BODEM / BEMESTING

Tuinmelde behoort tot de groep van de bladgewassen en stelt daardoor prijs op een goede bemesting. Ze moet relatief veel blad maken en daarvoor is stikstof nodig. Naast een goede basisbemesting (spit of werk wat oude stalmest en/of compost onder in de winter), is een extra gift van wat bloedmeel of een andere organische en stikstofrijke meststof wenselijk. Pas uiteraard op voor overbemesting, houd je altijd aan de aanwijzingen op de verpakking.

 

ZAAITABEL

Melde tabel

 

OPKWEKEN

Tuinmelde kan zowel koud als warm gezaaid worden. Zaai haar in maart bij kamertemperatuur voor, ze kiemt dan binnen 1 tot 2 weken. Eind maart of begin april kan ze ook ter plaatse worden gezaaid, de kiemduur is dan uiteraard wat langer (2 tot 3 weken),  afhankelijk van de grond- en luchttemperatuur. Zelf zaaide ik vorig jaar in zaaitrays in de koude kas, half maart, dat ging ook prima. De pluggen plantte ik half april uit en de planten groeien toen snel en gezond.

Tuinmelde zaailing kiemt in het voorjaar in de tuin
Tuinmelde zaailing kiemt in het voorjaar in de tuin

 

Eigenlijk zaai ik haar alleen nog als ik 1 of meer nette rijtjes van veel oogstbare blaadjes wil. Daarnaast zaait ze zich hier erg goed uit (zonder hinderlijk te zijn). De zaailingen zijn gemakkelijk te herkennen en ook makkelijk te verplanten. Ik vind het ook leuk om de fel geelgroene en bietjespaarse planten op een verloren plekje te laten groeien, om te eten maar ook gewoon voor het mooi.

 

PLANTEN

Plant de planten uit vanaf het moment dat ze groot genoeg zijn, op ongeveer een afstand van elkaar van 20 centimeter. Geef zeker in het begin regelmatig wat water want bladgroenten bestaan voor een groot gedeelte uit water en hebben dus ook relatief veel nodig, als de zaailingen genoeg wortels hebben kunnen ze dat vocht uit wat diepere lagen uit de grond halen, maar ik heb wel jonge meldeplantjes dood zien gaan door droogte.

Ze heeft het liefst een zonnig plekje maar in de halfschaduw doet ze het ook best goed. Pas de eerste weken extra op voor slakken, zij lijken de jonge blaadjes extra smakelijk te vinden.

 

TEELTZORGEN

Pluk regelmatig de verse en jonge blaadjes zodat de planten weer nieuwe blaadjes kunnen maken. Als de plant eenmaal gaat doorschieten kun je haar verwijderen maar natuurlijk ook gewoon laten staan. Zet er dan wel een stok bij waaraan je de hoofdstam mee kan aanbinden zodat ze niet omvalt. Ook dan kun je nog bladeren blijven oogsten om te stoven.

Tuinmelde mix

 

OOGST / BEWAREN

De blaadjes van tuinmelde blijven helaas niet heel lang bewaarbaar, zoals ook de blaadjes van sla, andijvie, etc. uit eigen moestuin snel verleppen. Pluk ze daarom zo kort mogelijk voor de maaltijd, en bewaar ze zo koel en donker mogelijk tot de bereiding. Je kunt de blaadjes, als je ze een kwartiertje in wat ijskoud water legt, wat opfrissen. Voor bewaring op lange termijn kun je de blaadjes blancheren en invriezen, het lijkt dan wat op ingevroren snijbiet……..niet zo lekker als vers maar gestoofd toch nog prima eetbaar.

 

ZAADTEELT

Tuinmelde wordt door de wind bestoven en kruist niet met andere planten, uiteraard wel met andere rassen/kleuren van snijbiet. Laat voor zaadteelt slechts 1 kleur in bloei komen (of oogst een vrolijke kleurenmix). Rond oktober rijpen de zaden, ze zitten erg vast in de platte papierachtige hoesjes. Laat ze heel goed drogen en dan kun je, door het kaf met zaden tussen 2 handen te wrijven, de zaden uit de hoesjes oogsten doordat het kaf verpulvert en de zaden zwaarder zijn. Maar zelf begin ik daar niet meer aan,  je kunt de zaden ook gewoon met hoesje en al zaaien, mijn ervaring is dat de zaden net zo goed kiemen als ze nog in de hoesjes zitten. Voor bewaring moeten die hoesjes plus zaden natuurlijk wel volledig droog zijn. De zaden zijn 4 tot 5 jaar kiemkrachtig.

 

11 reacties op Tuinmelde

Anoniem 30 augustus 2019 om 13:20

Heel erg dank voor deze informatie

Xena 9 april 2020 om 19:34

Heel mooie en handige uitleg! Bedankt!

Dymph 10 juni 2020 om 18:01

“Een gemakkelijk op te kweken plant”, lees ik zowat overal…
maar bij ons worden de (nog relatief kleine) plantjes belaagd. Ben er nog niet uit of het een slak is of andere, maar na de eerste felle regenbuien waren de plantjes gereduceerd tot een triestig hoopje. Hoop dat ze nog te redden zijn.

Ruud & Diana 12 juni 2020 om 08:32

Hallo Dymph,
Jonge meldeplantjes worden hier ook wel eens opgevreten door slakken, als ze eenmaal wat groter worden niet meer. Misschien is het een optie om, als je ze nog eens zaait, wat langer in hun potjes te laten staan voor je ze uitplant (al helpt dat bij een echte slakkenplaag natuurlijk ook niet meer maar dan zullen ook sla en andijvie en andere soorten niet veilig meer zijn). Ik hoop dat deze zaailingen het nog overleven!
groetjes.
Diana

Dymph 20 juni 2020 om 08:01

Hallo Diana, Bedankt voor de tip. Het plantje is er gelukkig nog doorgekomen (zelfs met half aangevreten hoofdstengel). Het is nu omringd door stukjes eischaal. Ik weet niet hoe jullie het doen om zulke mooie, forse groenten te kweken. Hier lijkt het een eeuwig gevecht tegen slakken. Stel me dan ook de vraag of het wel normaal is om van je groententuin een burcht te maken dmv slakkenkorrels, kopertape, enz. Hier worden echt veel planten belaagd, bonen, courgettebladeren, aardbeien, paksoi, andijvie. Schrijnend ! Groetjes, Dymph

Ruud & Diana 20 juni 2020 om 10:14

Hallo Dymph,
Het klinkt alsof er een verstoord evenwicht in je tuin is. Dat heb ik jaren geleden ook gehad, ik kan me zelfs eens herinneren dat we op een regenachtige dag letterlijk honderden slakken op het pad op de volkstuin zagen (en zo’n groot complex is ook nog eens extra aantrekkelijk en vrij toegankelijk voor slakken). Wij hebben hier wel last van slakken, bij jonge zaailingen en bij sommige planten die altijd gevoelig zijn, maar zeker niet zoals jij beschrijft hoor. Ik vrees dat ik in de tijd dat de plaag hier zo ernstig was ik geen andere uitweg zag dan ze ‘verdelgen’, door ze te vangen, biervallen, in droge periode zelfs ecostyle slakkenkorrels. En dat deed ik in het vroege voorjaar, voor de slakken eitjes konden leggen, want na maart wordt de plaag alleen maar erger. Sinds dat jaar, en dat is alweer een jaar of 8 tot 10 geleden, is het evenwicht terug. Nu hoef ik zelden in te grijpen en zorgen vogels, kikkers, egels, etc. hier voor een evenwicht waar ik blij mee ben.
groetjes,
Diana

Carine p 20 juni 2020 om 15:47

Dag Dymph,
Slakken…. ik kan me helemaal inleven. Wij hebben hier ook ongelofelijk veel last van slakken, zodat ik soms niet weet waar ik de potjes moet zetten om de plantjes te beschermen. Helaas gebruik ik vergif bij het plantgoed in de potjes, anders blijft er niks over. Kattenbrokken om de slakken te vangen, lukt niet omdat er 2 honden aanwezig zijn. Wat bij mij het meest efficiënte werkt, is s’avonds als het donker is, en vooral bij vochtig weer, met een lamp buiten op stap gaan. Op 15 minuten tijd heb ik dan meer dan 100 slakken. Zo ga ik s’avonds laat op stap…. leuk is iets anders, maar het werkt. Daarnaast leg ik ook bv. dakpannen waaronder ze zich verschuilen en dan kan je ze maar oprapen. Een sla laten uitschieten zodat ze zich goed kunnen verschuilen en nadien met tientallen er uithalen. Idem onder rabarber bladeren, in de zurkel bladeren etc.
Succes en groetjes
Carine

Wijnie 20 juni 2020 om 18:37

Hoi Carine,
Misschien kun je paneermeel proberen als je honden dat niet lusten. Dat heeft -zover ik weet, niet naast elkaar getest- dezelfde werking als kattenbrokjes. Regelmatig vangen en ergens anders uitzetten blijft hier ook het beste werken, maar ik zal direct eerlijk toegeven dat het hier gelukkig (nog) geen plaag is.
Succes Dymph en Carine! Ik hoop dat jullie alsnog een mooie oogst krijgen.
Groetjes Wijnie

Dymph 8 juli 2020 om 14:24

Bedankt iedereen. Oor de steun, en tips, voor mijn verstoord en GEstoord probleem 😉 Het is vaak dwijlen met de kraan open, hoor. Ik houd het hart vast wanneer er een fikse regenbui is geweest. Tegenwoordig camperen ze in de kostbare vrouwelijke courgettebloemen (naaktslakken). Ja, idd., het voorjaar is de periode bij uitstek, maar dan moet je echt al specifieke vallen uitzetten, want veel groentelekkers valt er nog
niet zo te snacken dan 🙂 De omgekeerde borden ga ik ook nog s proberen (is tot nu toe altijd wel een succes gebleken). Moedig, hoor, Carine, die nachtelijke vangtochten van jou !! Mijn respect heb je alvast :-). Gewoon een pechjaar hier, vrees ik, tenzij ik er echt een plantenburcht van maak… ook niet zo handig.

Dymph 8 juli 2020 om 14:30

Hoi Diana,
Aangezien ik geen ervaring heb met melde: wat valt onder een “jong” meldeblaadje? Het grootste blad aan het grootste plantje is momenteel zo,n 11 cm lang. Is dit al groot en eerder om te stoven, of komt dat nog in aanmerking voor een slaatje?

Het valt me op dat plant op jouw foto wel mooi laag en bossig bij te grond blijft. Hier is het eerder rechtop, maar met mooie zijwaartse vertakkingen.
Groetjes,

Ruud & Diana 8 juli 2020 om 16:50

Hallo Dymph,
Mijn melde is nu ook groot en hoog hoor, bijna 2 meter, het hangt ook af van de standplaats (soms kiemen er zaden bij de fruitbomen en laat ik die planten staan maar die blijven altijd lager).
Grofweg ingedeeld eten we blaadjes tot ongeveer 6 centimeter in salades en gaan grotere blaadjes in stoofgerechten of frittata, etc.
groetjes,
Diana


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!