Radijs

Eerst even dit, mocht je internationale informatie/zaden/tips/foto’s zoeken over/van radijsjes:

  • Latijnse naam:     Raphanus sativus subsp. sativus
  • Engelse naam:     Radish
  • Duitse naam:     Radieschen
  • Franse naam:     Radis

Als je van een fris-pittige smaak houdt, dan is de teelt van radijsjes zeer de moeite waard; radijsjes groeien het best in koele omstandigheden (dus voor- en najaar), en ze kiemen en groeien snel.

Radijsjes uit de winkel smaken een beetje pittig, maar dat is niet te vergelijken met radijsje uit eigen tuin; die zijn net zo lekker knapperig, maar veel pittiger van smaak. En daarmee zijn ze lekker in salades, bij de boterham, of zo uit het vuistje. Je kunt ze zelfs ook bakken en heel lekker is bijvoorbeeld zoetzuur van radijsjes.

Het jonge blad van radijsjes is ook eetbaar, wacht niet te lang met het eten ervan want als het wat groter wordt is het wat ‘licht gestekeld’ (al is dat niet het juiste woord, maar licht behaard is ook niet het juiste woord, het zit er een beetje tussenin). Jonge blaadjes zijn lekker in salades, of maak er een lekkere pittige ‘pesto’ van.

PLANT

De radijs is een klein en eenjarig plantje, het blad wordt niet hoger dan ongeveer 15 tot 20 centimeter. Het radijsje zelf is een knolletje. Radijsjes kiemen snel (afhankelijk van de temperatuur binnen enkele dagen tot 2 weken) en groeien snel, binnen 6 tot 8 weken na het zaaien kun je radijsjes al oogsten.

Aan de zaailingen van radijs kun je zien dat ze familie is van kool

TEELTWIJZEN EN OPKWEEK

De teelt van radijs in de zomer levert hier nog wel eens wat problemen op; de radijsjes worden dan vaak aangevreten, of de radijsjes zijn niet lekker (‘voos’, wat bitter en niet knapperig). Wij kiezen vooral voor de teelt in het voorjaar en het najaar. En daarnaast zaaien we ook graag nog radijsjes in de herfst en in het vroege voorjaar onder glas, voor oogst in de winter en in het voorjaar.

Radijsjes kun je niet voorzaaien; je zaait radijsjes ter plaatse, in niet te dikke rijtjes (als je te dik zaait kunnen de radijsjes zich niet goed ontwikkelen en blijven klein). Maak met een stok of je handen een gleufje in de grond, zaai daar de zaden in, elke 1 tot 2 centimeter een zaadje). En bedek de zaden tot slot met een dun laagje zand of grond (zand heeft onze voorkeur om de eenvoudige reden dat dat gelijk de rij markeert). Geef regelmatig water met een broes. Afhankelijk van de periode/temperatuur kiemen radijsjes binnen 5 tot 14 dagen.

RASSEN

Er zijn 2 belangrijk type radijsjes: voor buitenteelt en voor kasteelt. Voor de teelt onder glas kun je rassen met kort loof gebruiken, die zijn voornamelijk geschikt voor kasteelt. Deze rassen hebben de term ‘broei’ achter hun naam, of er staat in de beschrijving specifiek bij dat ze voor kasteelt is.

Zelf heb ik eens in het voorjaar het ‘buitenras’ Green Luobo in de kas gezaaid; het loof werd ruim 50 centimeter hoog, maar het radijsje bleef slechts een klein worteltje zonder verdikking. Ik heb ook eens het buitenras Cherry Belle in de kas gezaaid en dat ging beter, we hebben er ook wat radijsje van kunnen oogsten. Maar na 3 warme dagen in april schoten de jonge planten al door waardoor we ruim 3/4e van de planten hebben moeten rooien voor we er van konden oogsten (laten staan is geen optie, zodra de plant door gaat schieten en wil gaan bloeien groeit het radijsje zelf niet meer en worden eventuele al wat grotere radijsjes stokkig en bitter).

De kans op succes is dus rasafhankelijk; mocht je een kas hebben (of een platte bak), kies dan vooral een ras dat  geschikt is voor onder glas.

In de winkel zie je alleen rode ronde radijsjes maar er zijn best veel leuke kleurtjes/rassen, en daar wordt door veredelaars ook nog flink mee geëxperimenteerd. Leuke en lekkere rassen zijn:

  • Ronde Rode Broei (dus de geschikte soort voor kasteelt, rood van buiten, wit van binnen)
  • French Breakfast (halflang, rood met witte punt)
  • IJskegel (langwerpig wit)
  • Helios (rond geel radijsje)
  • Amethyst (lilaroze, rond)
  • Green Luobo (langwerpig, lichtgroen met middelgroen)
  • Red Meat (groen-wit van buiten, rozerood van binnen)
  • Diana (ovaal, paars met witte onderkant)
  • Bravo F1 (van buiten en van binnen lilapaars)
  • etc. Er zijn veel leuke ronde, halflange of lange soortjes in verschillende kleuren, allemaal wat meer of wat minder knapperig en/of pittig van smaak. Op de foto zie je mijn zelf geoogste mengsel van kleurtjes en vormpjes:

BODEM / BEMESTING

Radijsjes houden van een wat lichtere grondsoort, op onze vette klei willen ze, zeker in de zomerteelt, nog wel eens voos worden, of een wat vezelige harige onderkant krijgen. Sinds we radijsjes in een verhoogde bak kunnen telen gaat het beter, maar de lekkerste radijsjes vinden we nog steeds de lenteradijsjes en herfstradijsjes.

Geef regelmatig en voldoende water zodat de radijsjes gestaag door kunnen groeien. Veel voeding hebben ze niet nodig; pas op met stikstof want dat geeft veel loof maar weinig radijs. We geven zelf (na uiteraard de gebruikelijke basisbewerking van het onderwerken van wat compost/oude stalmest), een klein handje samengestelde organische meststof met daarin wat kali voor de ontwikkeling van de knolletjes.

Jonge radijsplanten in een rijtje

STANDPLAATS

Er is altijd wel een plekje in de tuin om een rijtje radijsjes te zaaien. Ze hoort eigenlijk qua vruchtwisseling thuis in het vak van de koolgewassen, want daar is ze familie van. Maar als dat niet lukt kun je haar ook ergens anders zaaien; houd wel in gedachten dat het jaar erop er bij voorkeur geen koolgewassen worden geplant. En zaai radijsjes in het voorjaar en in de herfst het liefst op een zonnige standplaats, dat geeft niet te veel loof en mooie volle radijsjes. Als je radijsjes midden in de zomer wilt zaaien, kun je juist beter een plekje in de halfschaduw zoeken, want radijsjes houden niet van de combinatie warmte + droogte.

ZAAITABEL

Klik op de tabel om die in groot formaat in een nieuw tabblad te zien:

Radijs tabel

VERZORGING

Naast het algemene wieden is het enige waar je op moet letten dat radijsjes regelmatig water krijgen. Droogte kan aardvlooien aantrekken, maar bijvoorbeeld ook voosheid veroorzaken. En de knolletjes kunnen openbarsten wanneer ze na droogte weer vocht krijgen.

OOGST / BEWAREN

Oogst de grootste radijsjes uit het rijtje, de rest (de kleinere) radijsjes krijgen daarna dan gelijk weer meer ruimte om nog te groeien. Geef het rijtje radijsjes dat achterblijft gelijk na de oogst van de grotere radijsjes wat water want soms beschadig je wel wat worteltjes, met wat water zorg je dat de achtergebleven radijsjes weer verder kunnen groeien.

Trek de radijsjes onderaan het loof uit de grond. Wij nemen ze mee zoals je op de foto kunt zien: touwtje om het blad, even door de waterton slingeren om de kleigrond er een beetje af te spoelen. Thuis verwijderen we vervolgens wel gelijk het loof zodat de radijsjes hard blijven (minder verdamping). Geen idee waarom dat met radijsjes in de winkel niet hoeft maar zelf geoogste radijs wordt al binnen 1 tot 2 uur zacht als je het loof eraan laat zitten!

Je kunt radijsjes uit eigen tuin ook niet lang bewaren. Maar als je het blad eraf draait fris je de radijsjes op door ze in een bakje met koud water te leggen.

ZAADTEELT

Oogst de radijsjes wanneer ze groot genoeg zijn, knip de helft van het blad af en plant ze weer uit. Zet een stok bij de bloeiende planten en oogst de zaden als ze rijp zijn (dan is het ondertussen wel september), laat ze nadrogen. Volgens Suzanne Ashworth (in haar boek Seed tot Seed) kan ze alleen kruisen met andere rassen. Het bijzondere is dat een radijs zichzelf niet kan bevruchten – je hebt er meerdere planten voor nodig (zodat het stuifmeel van plant 1 naar de stamper van plant 2 gebracht kan worden – ze wordt bestoven door insecten).

Een radijs in bloei is een flinke plant, ze bloeit met bloempjes in wit, lila of paars (afhankelijk van het ras). De bloempjes zijn trouwens ook eetbaar. en hebben een koolachtige zachte radijssmaak.

Radijsjes in zoetzuur

14 reacties op Radijs

Enzo 25 juni 2019 om 08:48

Dag Diana,

Hartelijk dank voor deze info! Ik lees met heel veel plezier jouw artikelen en haal daar bijzonder veel informatie uit. Onze moestuin bevindt zich in noord-Frankrijk, eveneens op kleigrond dus de specifieke informatie is helemaal handig. Dankzij dit stuk over radijs ben ik er achter dat er te veel stikstof in de grond zit hier 🙂
Een kleine opmerking mbt de radijsjes; het Franse woord voor radijs is radis. Navet is knolraap.

Ruud & Diana 26 juni 2019 om 08:57

Hallo Enzo,
Dankjewel, ook voor het verbeteren!! Ik ben nooit verder dan middelbare school Frans gekomen en googel voor de niet-Nederlandse namen maar gewoon op internet of kijk in een Franstalige zadencatalogus.
Ik ga het gelijk verbeteren. En mocht je op andere pagina’s nog eens een foutieve Franse naam voor een bepaalde groente, kruid, fruit of bloem zien, dan houd ik me van harte aanbevolen voor verbetering!
groetjes,
Diana

Hans van Gennip 3 juli 2019 om 17:54

heb enkele radijsje door laten schieten.
Die staan nu behoorlijk hoog.

Kan ik hier zaadjes uit helen voor volgend jaar?
Wat zijn de zaadjes? Hoe zien die er uit? (Er zitten ook een soort van kleine peultjes aan)

Alvast bedankt voor de moeite,
Hans

Ruud & Diana 4 juli 2019 om 09:45

Hall Hans,
Ja hoor, je kunt zeker zelf zaden oogsten van radijsjes. Het gaat wel nog even duren want de zaden rijpen vrij langzaam.
Lees ook even het stukje bij zaadteelt hierboven want daar staat het, denk ik, best goed uitgelegd.
Direct na de bloei zie je kleine ‘stokjes’ op de plaats van de bloemen:
Radijs bloei

En als je wacht zien die stokjes er op een gegeven moment zo uit:
Radijs zaadpeulen

Als die peulen helemaal bruin en droog zijn (dan is het ondertussen wel augustus of nog iets later) kun je ze oogsten en vind je in elk peultje een stuk of 3 tot 8 zaden.
Bedenk wel dat radijs heel makkelijk kruist met andere rassen en dat de kans dus vrij groot is dat er uit de nakomelingen wat andere vormen en kleuren kunnen komen.

groetjes en succes ermee!
Diana

Marthe 17 februari 2020 om 17:34

Hoi Diana,
Ik ben net met mijn allereerste moestuinjaar begonnen en ik leer veel van je handige website!
Van radijsloof kun je heel lekkere pesto maken, ook als het al wat groter is. Gewoon in de keukenmachine met een teentje knoflook, pijnboompitten (of cashewnoten of walnoten of andere noten die je lekker vindt), olijfolie, peper, zout en een beetje citroensap en klaar is kees.
De radijsjes zelf kun je er dan in dippen.
Hetzelfde recept werkt ook met allerlei ‘onkruiden’ zoals zevenblad en paardenbloemblad. Ook rucola en spinazie lenen zich hier goed voor. Ik gebruik het vaak als saus door de spaghetti.

Ruud & Diana 18 februari 2020 om 09:10

Hallo Marthe,
Dankjewel voor je aardige woorden, en dank voor de tip! Ik vind ‘pesto’ van rucola heel lekker, van radijsblad heb ik het nog nooit gemaakt, dat komt vast nog een beetje door onze authentiek Italiaanse tuinbuurman die we vroeger hadden, ik durfde eens pesto te maken met cashewnoten omdat ik geen pijnboompitten in huis had, nou, dat was duidelijk geen pesto volgens hem 🙂
groetjes,
Diana

Carine p 30 april 2020 om 15:07

Dag Diana,
Het blad van radijsjes kan je gemengd met andere groenten soep mee maken. Bij mij lukt dit niet goed, want de aardvlo is ook dol op radijs blad. In het najaar als de aardvlo zich opnieuw in de grond teruggetrokken heeft, lukt het mij soms wel. Lekker met kruiden kaasje.
Bedankt Marthe voor de tip om pesto hiermee te maken. Zal ik uitproberen. Grt carine

Alain 29 april 2020 om 18:29

Hallo,

Sinds vorig jaar begonnen met kleine moestuin. Doch radijsjes waren moeilijk te kweken buiten, loof was er wel maar geen radijsjes (veel te dun). Dit jaar eind maart gezaaid , ik hoop dat ze deze keer wel lukken.

Ruud & Diana 30 april 2020 om 09:09

Hallo Alain,
Radijsje beginnen altijd heel dun, pas later ontwikkelt het knolletje zich. Misschien heb je te vroeg opgegeven. Maar het kan ook zijn dat je een ras had dat meer geschikt was voor de teelt onder glas, of misschien misten de radijsjes wat kalihoudende voeding, hoewel radijsjes weinig voeding nodig hebben.
Ik hoop dat je nu wel radijsjes kunt gaan oogsten!
Diana

Swinnen marie-paule 13 mei 2020 om 10:26

Ik heb radijsjes geplant maar hoe weet ik of of ik ze mag uit doen

Ruud & Diana 13 mei 2020 om 20:57

Ik begrijp je vraag niet heel goed als het gaat om de term ‘of ik ze uit mag doen’.
Wil je radijs uitdunnen of oogsten. Het kan allebei, voorzichtig uitdunnen is mogelijk als je ze te dicht op elkaar hebt gezaaid, hoewel ze elkaar wel wat opzij duwen en je in principe telkens de wat grotere radijsjes oogst zodat de rest weer verder kan groeien. Als je wilt oogsten kun je heel gemakkelijk de grond ietwat wegwrijven zodat je de bovenkant van de radijsjes ziet en je in kunt schetten of ze groot genoeg zijn.
groetjes,
Diana

Hylkia 24 mei 2020 om 23:25

Beste Diana,
Veel van mijn radijsjes hebben bruine gangetjes in het knolletje. Dat ziet er vies uit en ik gooi ze weg. Is het een rupsje of worm?
Is er iets tegen te doen?
Alvast bedankt voor evt antwoord.
Groet
Hylkia

Ruud & Diana 25 mei 2020 om 09:05

Hallo Hylkia,
Ik ben niet goed in ziekten en plagen maar googel even op ‘radijs aantasting koolvlieg’ en je vindt dan wellicht de boosdoener, en hopelijk kun je daar dan ook de oplossing vinden. Zelf zaaien we mede om die reden vooral radijs in voorjaar, najaar en winter, in de warme maanden is hier ook veel last van koolvlieg en aardvlooien.
groetjes,
Diana


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!