Huisvlijt

 

En zo oogsten we maar door. Weer een volle emmer tomaten geoogst, en de eerste echte oogst paprika’s (op de foto hierboven zie je een assortimentje oogst van dit weekend). En de eerste pepers. We dachten dat de courgetteplanten een beetje op het einde van hun leven waren, maar ineens lagen daar dit weekend weer 9 courgettes (en we zagen ook weer nieuwe bloemen).

De courgettezaailingen die we in de eerste week van juli zaaiden zijn uitgeplant in een verhoogde bak, en de planten zijn ondertussen al weer zo’n 40 centimeter in doorsnede. We hopen op een mooie nazomer en nog een leuke oogst van deze planten in september (en misschien zelfs oktober).

We hebben ondertussen genoeg tomatensap ingevroren, tomatensaus ingemaakt, courgettes ingevroren, komkommers weggegeven, etc.). De paprika’s van de foto hebben we schoongemaakt en in blokjes gesneden ingevroren, die gebruiken we in de winter voor pasta, soep en saus.

 

Maar wat kunnen we dus doen met de oogst die we afgelopen weekend mee naar huis namen?

Eureka: “Moestuin Kasaundi”!!

Kasaundi is wat men noemt een condiment, zoals ketchup dat is, en piccalilly, mosterd, sambal, etc.. Kasaundi komt uit India. Ik vond deze omschrijving op internet:

“Kasaundi is an Indian chutney or sauce, often based on tomatoes. There is chilli warmth without the overpowering heat. The rich, deep flavours come from mustard seeds & garlic. No fridge or pantry should be without kasaundi Use it as a chutney on BBQ’d meats, with crackers and aged cheddar, spread on sourdough, top with mozzarella or gruyere & melt under the grill. The options are endless!”

Klinkt lekker hè? Ik ken zelf 2 vormen; kasaundi van tomaten (een recept daarvan kun je ook op mijn inmaakpagina vinden) en kasaundi van aubergines. Ik bedacht; dan moet “moestuin kasaundi” dan toch ook kunnen?

Dus gepuzzeld en verzonnen, gemeten en afgewogen, bedacht en  gemaakt. En lekker!! En dan hebben we het alleen nog maar warm geproefd, de potten staan nu ondersteboven af te koelen en eigenlijk is ze pas over een week of 2 echt lekker (wanneer de smaken zich hebben kunnen ontwikkelen).

Het volledige recept heb ik uiteraard op de pagina met inmaakrecepten geplaatst (onder de M van Moestuin Kasaundi), ook voor onszelf want ik weet volgende week zelf ook niet meer wat er in welke hoeveelheid in zit 🙂 .

Ik kan even de ingrediënten laten zien, en die zijn deels Indiaas, zoals koenjit, gember en djinten. En deels toch uit een oud-Hollandse moestuin zoals komkommer, uien en appelazijn.

 

Voor zover wij het nu kunnen inschatten, warm geproefd, heeft het alles; zoet en zuur, zout en pittig, fris en kruidig. Er is één maar; het is wel veel werk. Maar dat is dan mooi voor een regenachtige dag. En het resultaat mag er dan ook zijn; 11 potten heerlijke Moestuin Kasaundi:

Als ze zijn afgekoeld kijken we of ze vacuüm zijn en gaan de potten naar zolder. Maar 1 pot gaat direct de koelkast in, we zijn benieuwd hoe het over een paar dagen, en koud, smaakt.

Morgen een dag naar de volkstuin; wieden en water geven (in de kas). En voorgezaaide paksoi, snijbiet en herfstandijvie uitplanten. Ik geloof zowaar dat er geen oogst mee naar huis hoeft. Joepie, morgenavond ‘vrij’!

Tot slot nog een bloemenfoto. Van Cosmos sulphureus Bright Lights, een mengsel van geel, oranje en rood. Bloeit de hele zomer, rijk, vrolijk en in zomerse kleuren:

Discussie

De tomatenoogst is dit jaar bijzonder goed. Ondanks de hitte, de brandende zon en de woekerende planten (want omdat het zo vaak zo warm was konden we niet de kas in om te dieven en op te binden). Maar gisteren kwam er dan eindelijk regen, heel fijn, want de buien kwamen zonder hagel of bliksem. En de vooraf aangekondigde windkracht 8 viel achteraf gezien ook mee.

Zo’n regenachtige dag komt goed uit; dat wordt een kasdag. Want daar is na weken van alleen maar tikken en oogsten en water geven meer dan genoeg te doen. Ik dief, tik, top en bind op. Ruud wiedt, ruimt op en geeft water.

En ik pluk natuurlijk. Terwijl Ruud me dat uitdrukkelijk heeft verboden. Bij de laatste 8 liter tomatensaus die ik vorige week maakte meldde Ruud het al: “Dit is de laatste soep of saus die we inmaken. We hebben veel te veel. Ik kan het allemaal niet meer kwijt, niet in potten en niet in de vriezer”.

Maar ik kan dit toch niet laten hangen:

Tomaat Tarasenko Hybrid #2

 

Tomaat Sweet Cream

 

Tomaat Swan’s Fluff

 

Tomaat Howard German

 

Ik zeg: “Maar dat is toch zonde Ruud? We gaan komende winter wel wat extra tomatensoep eten. Of zo”. Ruud zegt: “Niks daarvan, we zijn er klaar mee”.

Ik opper nog: “Maar Ruud, ik moet toch ook nog zaden oogsten voor de zadenlijst”. Ruud: “Oh, maar dat is geen probleem, ga je gang. En dan spoel ik het restproduct wel door de wc”.

Nou ja, mijn allerliefste  tomaten niet meer willen is al akelig, maar het dan ook nog een restproduct noemen gaat me te ver. Trouwens, wie is hier nou eigenlijk de baas? Ruud vindt dat hij het is. Hij draait zich om en daarmee is de kous af. Wat hem betreft dan. Hij grist een heel erg oude, verkleurde en verweerde regenjas uit de kas, trekt die aan en brengt maar weer een kruiwagen vol onkruid, en takken/bladeren van tomaten weg:

 

Als hij terug komt vraag ik nog waarom er wel 2 vriezerlades helemaal vol met bonen mogen worden gepropt, maar er slechts 1 lade mag worden gevuld met bakken met tomatensap. Ik krijg geen antwoord. Misschien omdat het voor zijn standpunt beter is om deze discussie niet in te gaan.

Afijn, ik pluk dus tomaten, en tomaten, en tomaten:

Tomaat Grushovka

 

Tomaat Cherokee Chocolate

 

Tomaat Reinhard’s Black Zebra

 

En ik vertrek uiteindelijk met 2 emmers vol met tomaten naar huis. Als later in de middag Ruud thuis komt en vraagt wat we eten, zeg ik “Spaghetti. En voor morgen heb ik tomatensoep gemaakt. En dan is het tomatensap al weer op, zoveel was het dit keer niet”. Dat ik op zolder achter de al ingemaakte potten saus nog 4 grote potten vers ingemaakte tomatensaus heb verstopt weet hij niet (tot nu dan). Mocht hij er alsnog iets van zeggen, dan kan ik altijd nog zeggen dat we overmorgen boontjes zouden kunnen eten. Want die kunnen nog steeds vers worden geoogst, en dat terwijl we er ook al zo belachelijk veel van van hebben ingevroren dat er bijna niks anders meer bij kan.

Tot slot nog even: ik heb op de website van Pokon ook een blog geschreven, over mijn 10 meest favoriete moestuinbloemen plus de redenen waarom ze zo favoriet zijn, en met lekker veel bloemenfoto’s: Mijn 10 favoriete moestuinbloemen.

 

Druppels

Nee jôh, ik bedoel geen regen.  Dat is hier niet gevallen. Maar heel in de verte (richting volgend weekend) gloort er wat hoop; de  weersverwachting laat nog een week tropische warmte en droogte zien, maar daarna lijkt er toch echt wat meer kans op regen (en temperaturen rond de 22 graden) te komen. Nog even volhouden (en voor alle zekerheid blijven duimen)!!

Nee de druppels die ik in de titel noem zijn druppels zweet. Door de temperatuur, maar ook door het sjouwen en koken. Gisteravond gingen we naar de tuin (overdag is het er letterlijk ‘niet te harden’). Om tomaten te plukken. De oogst was ruim 15 kilo tomaten, en een plastic tas vol met paprika’s. Verder alweer 6 komkommers, plus een handvol pepers. Meer niet? Nee. Maar dat komt omdat we 2 dagen daarvoor ook al op de volkstuin waren om te oogsten, toen gingen we ook al met een fietsmand en fietstas vol naar huis:

 

Vijf (overigens héérlijke) maïskolven (de rest was nog niet rijp maar komende week wel). Een paar appeltjes, wat aubergines, uiteraard alweer courgettes. Kilootje bonen (voor Ruud), nog eens 3 komkommers en ruim 10 kilo bieten. Niet op de foto maar ook geoogst: een emmer zomerwortelen.

En dus stonden we deze week 2 keer een paar uur in de keuken; wortels schrappen, tomaten koken, zeven en inmaken, bieten koken en invriezen (en met deze temperaturen is het invriezen echt veel leuker dan het koken).

Vandaag dus weer tomaten, paprika’s en pepers.

Nog meer druppels:

 

Links achter zie je de mooie vleestomaat Cherokee Chocolate, rechts en midden achterin de romatomaten van het ras Howard German. De groene ‘druppels’ links zijn tomaten van het ras Green Tiger, en rechts de gestreepte tomaten van het ras Sweet Cream, midden vooraan Balerinka en links de wel heel bijzondere Brad’s Atomic Grape. Die ‘druppels’ heb ik nog even apart gefotografeerd:

 

Ik heb in mijn leven toch al best veel tomaten geoogst maar zelfs ik was een beetje zoekende naar het juiste moment van oogsten. Want ze is donkerpaarsblauw, met olijfgroen, en bronsgroen, maar er zit ook wat kaneelbruin is, en zelfs wat baksteenrood. En de tomaatjes zijn behoorlijk stevig (anders zou ik wel makkelijker kunnen voelen wanneer ze goed rijp is).  Ik heb het uiteindelijk blijkbaar toch goed gedaan want de smaak is lekker fruitig, vlezig maar ook sappig, stevig en lekker zoet.

Excuses voor de scheve foto (met zoveel zon is foto’s maken lastig want ik kan het scherm niet goed zien):

 

Het is in ieder geval duidelijk dat de tomatenoogst nog niet voorbij is. We oogsten nu van tros 2 en tros 3 van onderaf geteld. Nog 2 tot 4 trossen te gaan (en 1 tros van bijna elke plant is verloren gegaan door extreme warmte en een te hoge luchtvochtigheid = bijna geen enkel bloempje in die tros bevrucht). We treuren niet, er komt echt nog meer dan we op kunnen eten.

De oogst van paprika’s begint nu ook volop op gang te komen. Ook bijna een beetje druppelvormig:

 

Een nieuwe favoriet, dankzij de mooie lilapaarse bloempjes, de bijna  lakzwarte kleine paprika’s die uiteindelijk donkerrood afrijpen. En de zeer goede opbrengst, de takken breken bijna onder de grote hoeveelheid paprikaatjes. Ze heet Gypsy Baron.

We oogsten, en we geven water. In die volgorde. En voor veel meer dan dat hebben we geen tijd (en trouwens ook geen puf). Toch heb ik nog wel wat gezaaid, en dat moest wel (ik geef toe, met enige tegenzin) uitgeplant worden. Helaas heeft kurkdroge kleigrond de eigenschap keihard te zijn. Met een schepje kwamen we de grond niet in. Dus de kale grond maar water geven (kost ook weer extra tijd). En uiteindelijk: jawel!! De witte stokken waar het net overheen hangt kregen we ook de keiharde grond niet in; uiteindelijk heeft Ruud met een ijzeren pijp en een moker eerst gaten geslagen waarna we vervolgens de stokken de grond in konden zetten. Tjongejonge, het wordt nu wel echt tijd voor regen hoor.

 

De late koolplanten zijn dus zowaar uitgeplant; savooikool, spitskool, boerenkool, Chinese kool. En als je goed kijkt zie je erachter in een ander vak nog een stukje van jonge stambonenplanten, maar die hebben het wel erg zwaar.

Voor dit weekend staat het zaaien van een paar laatste rijtjes worteltjes en bietjes op het programma. En herfst-/winterandijvie en nog wat sla. En ik waag nog een gokje met een rijtje stengelui. De zaden zijn al 2 jaar oud en kiemen waarschijnlijk volgend jaar niet meer, ik probeer het gewoon en hoop dat we er komende herfst wellicht wat van kunnen oogsten.

Ik hou het een beetje kort, het is nu in huis nog 27 graden en buiten ondertussen een paar graden koeler minder warm. We gaan lekker op het terras zitten voor we weer een nieuwe plaknacht in gaan. Natuurlijk tot slot wel nog even een bloemenfoto:

De eenjarige Ipomoea Mont Fuji. Zeker niet de makkelijkste Ipomoea maar in een grote pot op het warme terras heeft ze het dit jaar prima naar haar zin.

Blijven duimen hè!!

 

Nat

Nee, niet nat van de regen.

We zaten donderdagavond buiten te wachten op de regen die niet kwam. Het werd wel erg donker, en het ging hard waaien maar er viel geen druppel. En achteraf was dat maar goed ook want later hoorden we de berichten uit Rotterdam (hier hemelsbreed nog geen 8 kilometer vandaan) waar straten blank stonden en bomen waren omgewaaid.

Op het journaal werd verkondigd dat het van vrijdag op zaterdag, en op zaterdag overdag zou gaan regenen. En inderdaad. We werden er rond 06.00 uur wakker van. Tik-tik-tik-tik; we hebben het tikken van de regen op ons schuine veluxraam al zo lang niet gehoord (of we verlangden er zo naar) dat we er wakker van werden. Na nog een stuk of 12 tikken hield het getikt alweer op. Sh**t!! Excusez le mot maar we waren vrij teleurgesteld (en dat is een understatement, om nog maar een on-Nederlands woord te gebruiken).

We waren vroeg op, want wellicht kwam er nog meer! En jawel, rond 08.00 uur:

 

Regen!! Echte regen, meer dan drie druppels. Het was heerlijk (en dat hebben we echt nog niet zo vaak in zo’n jubelende stemming over regen gezegd).

Het duurde – wat zal het zijn – zo ongeveer 4 tot 6 minuten. En toen werd het weer stil, en droog. En daar is het bij gebleven, ongeveer 1 tot 1,5 millimeter en toen kwam de zon weer. En de wind, want er heeft hier de hele dag wel een ruime windkracht 5 gestaan. En daarmee werd die ene millimeter regen wel weer droog geföhnd. Zucht.

En dus moesten we zelf maar weer water gaan geven. Op naar de volkstuin.

 

Dit is wellicht geen mooie, maar wel een typische foto van de zomer van 2018: rechts bloeit de Salvia coccinea uitbundig. Er staat een doorgeschoten rode sla schuin voor. En Ruud geeft water aan de Salvia Amistad in pot. Ze was het al aan het begeven, het blad hangt als slappe vaatdoekjes langs de takken. Een half uurtje na het water geven kwam ze weer bij. Maar goed is het nooit. En daarmee was de discussie m.b.t. alle potten in de tuin weer gestart (of moet ik zeggen ‘opgelaaid’):

“Die vermaledijde potten ook!!!”, roept Ruud, terwijl hij pot nummer 31 water geeft. En ik kan je verzekeren dat Ruud in zijn hele leven nog nooit het woord ‘vermaledijde’ heeft gebruikt. Maar het woord dat hij wel gebruikte is hier niet voor herhaling vatbaar.

Ik ben niet met hem in discussie gegaan. Ik gaf hem gelijk. We hebben teveel potten. Zeker voor een zomer als deze. Maar eigenlijk ook zonder een zomer als deze. Ik heb Ruud beloofd om te gaan inventariseren welke potten (plus planten) ik zeker wil houden en welke er weg mogen. Ruud zegt: “schrijf het in je tuindagboek?, dan kan ik je in februari 2019 helpen herinneren wat je nu zegt”. Jajajajaja.

Dat wordt nog een lastige opgave, besluiten wat er weg mag en wat niet. In ieder geval niet deze Salvia microphylla:

 

En ook niet deze nieuwe aanwinst, Canna musafolia:

 

Maar de dubbelbloemig roze bloeiende Brugmansia Dolas Rosenresli die er links voor staat heeft een waarschuwing gekregen: als ze niet binnen 2 weken gaat bloeien moet ze weg.

De Cassia corymbosa, die je eerder in dit blog ook al op de foto in de regen zag,  mag nooit weg:

 

Want die hebben we al zeker 8 tot 10 jaar, bloeit elk jaar rijk en  ongelooflijk lang (van eind juni tot ze in december naar binnen moet). En ze trekt veel hommels. Maar de pot op tafel met het pepertje is leuk maar niet noodzakelijk. En ik had een citroengeranium gekocht tegen de muggen. Dat heeft duidelijk niet geholpen, voel ik aan de jeuk aan mijn pols en enkel. Dus die 2 schrap ik. Maar de potten vind ik te leuk dus die blijven wel. Maar dan met andere planten erin. Zoals deze:

 

Fuchsia Bella Rosella met extra grote bloemen. Die kan dan in die andere pot. En de Basilicum die in een pot erachter staat had wellicht ook wel in een verhoogde bak gekund (in ieder geval in deze mooie zomer maar dat wist ik natuurlijk 4 maanden geleden nog niet).

Het wordt nog een heel gepuzzel, wat mag blijven en wat niet. Maar in ieder geval heeft Ruud het bij deze zwart op wit; we gaan pot-minderen.

Tot slot nog 2 mededelingen, of eigenlijk 3:

In mijn vorige blog schreef ik over de favoriete tomaten van dit jaar. Onder andere over de Candy Sweet Icicle en Rebel Yell waar ik maar een heel beperkte hoeveelheid zaden van kan oogsten voor mijn eigen zadenlijst komende herfst/winter. Daphne van Dapseeds blijkt er nog zaden van 2016 van te hebben en heeft op haar facebookpagina een lijstje gezet met de tomatenzaden die ze nog te koop aanbiedt, ik heb beloofd die link even te delen: https://www.facebook.com/dapstomatoes/

En ik heb op de website van Pokon afgelopen vrijdag een blog geschreven, over de warmte en Droogte in de moestuin, met gevolgen als doorschieten, maar ook neusrot en zonverbranding (en een oppeppende foto voor alle mensen die geen zin meer hebben in water geven 🙂 ).

En tot slot: ik heb sinds vrijdag een instagram-account. Ja, ik ga  met de tijd mee ook al is het wellicht rijkelijk laat. Ik weet alleen nog niet hoe het werkt. De link is https://www.instagram.com/dianasmooiemoestuin/ maar daar hoef je nog niet op te klikken want er staat nog niks op 🙂 . Ik hoop binnenkort te leren hoe het werkt en er dan dus ook iets mee te kunnen doen.

Tot slot nog 1 foto, van een nieuwe favoriet in de moestuin. Dahlia Daria in Love. Zonder pot, gewoon in de volle grond!

 

De tomaten in 2018

 

Wij hebben een benzinepompje waarmee we de tuin water uit de sloot kunnen geven. Er zijn jaren dat we de pomp niet gebruiken. Helemaal niet. Niet één keer. Want we wonen in Nederland. Dat koude kikkerland. Daar waar het toch vaak genoeg regent. En mocht het eens een tijdje droog zijn, dan hebben we tonnen en vaten waarin we regenwater opvangen. Maar die zijn ondertussen al lang leeg.

De pomp staat nu al wekenlang 1 of 2 keer per week een paar uur aan. Hij maakt veel herrie. En toch zijn we er op dit moment erg blij mee. We geven er de planten water mee, en potten, we vullen de regentonnen, en we leggen de slang af en toe een kwartiertje in een kas. Want het is droog, kurkdroog, gortdroog, on-Nederlands droog. En er schijnt volgende week een hittegolf te komen (ik dacht dat dit al een hittegolf was, het voelt in ieder geval wel zo). En erger nog; de warmte en droogte schijnt ook nog wel een week of 2 tot zelfs 3 aan te kunnen houden.

Zucht. We komen niet aan tuinieren toe. Want zo’n benzinepompje geeft niet vanzelf water; het moet gevuld worden, en aangetrokken, slangen moeten worden uitgerold en gekoppeld, en het water spuit alle kanten op, dus Ruud of ik (meestal Ruud) moet er constant bij staan en de slang goed richten. We hebben daardoor thuis ook wat meer werk; de was, en douchen; want op de één of andere manier lukt het niet om met zo’n benzinepomp water te geven zonder dat wij zelf tot aan onze oksels, en ook onze kleren onder het slootwater en opspattend modderwater zitten. En voor alle duidelijkheid; slootwater is geen kraanwater; het riekt nogal.

Afijn, tot zover mijn geklaag, want ondanks alle tijd die we er aan kwijt zijn, zijn we natuurlijk wel heel blij met onze benzinepomp. Het is geen regenbui maar het helpt ons toch maar mooi deze belachelijk droge periode door. Mede daarom zijn de uien kleiner dan normaal. En dat geldt ook voor de aardappelen. En de appels en peren blijven duidelijk kleiner, En de eerste appels kleuren al rood (veel te vroeg).

Maar we kunnen in ieder geval oogsten. Oogsten en water geven. Water geven en oogsten. Ruud zorgt voor het water, ik voor de oogst. Wieden, opbinden, opruimen; het schiet er allemaal bij in. Zoals je op de bovenste foto kunt zien oogsten we volop tomaten. We eten ze op brood, in salades, we maken soep, en we maken saus. En ik had beloofd om in een blog te laten zien wat onze favorieten dit jaar zijn.

We hebben dit jaar eigenlijk wat teveel cherrytomaten staan. Of misschien gaat het niet om het aantal planten maar meer om het aantal tomaten per plant. Want alleen al van deze Ildi kunnen we elke week een schaal vol tomaatjes oogsten:

 

Datzelfde geldt voor de oranje Goldita en voor de rode Piccolo. Alle drie veel en lekker; de Piccolo vooral veel tomatensmaak, de Goldita wat zoeter en de Ildi wat frisser en fruitiger.

Daarnaast hebben we dit jaar ook wat ‘druppels’ staan. Zoals de Blush van vorig jaar, want die was erg lekker. Zo hebben we nu de Pink Tiger en Green Tiger, en de Sweet Cream, en de Candy Sweet Icicle:

Allemaal erg lekker, en lekker sappig voor een romatomaatje. De Candy Sweet Icicle wint vooralsnog van de andere als het om opbrengst gaat.

We hebben dit jaar slechts 3 roma’s; Howard German, Auria en Piprakujuline Tribuline. Alle 3 erg goed, de Howard German extra groot, de Auria extra droog en de Piprakujuline Tribuline extra mooi:

 

En dan nog iets over de vleestomaten; die zijn dit jaar erg goed, eigenlijk allemaal wel. De Cherokee Chocolate is de grootste, de Tschernomor geeft van de paarsbruine rassen de beste opbrengst, en de Rebel Yell (die op meerdere tomatenfora de lekkerste tomaat ter wereld wordt genoemd) is bijna suikerzoet, en heerlijk sappig. Het zou me niks verbazen als sommige mensen in een blindproef-test zouden denken een aardbei te proeven 🙂

 

Eigenlijk zijn er dit jaar maar 3 tomatenrassen waarvan ik geen zaden ga oogsten voor de zadenlijst, en dat zijn de Chestnut Chocolate, Reinhard’s Black Zebra, en Afternoon Delight; Reinhard’s Black Zebra is dit jaar nog steeds erg lekker maar wat klein en te weinig opbrengst (misschien ook mede door de droogte). En de Chestnut Chocolate en Afternoon Delight vallen gewoon in opbrengst tegen en zijn niet zo geweldig in smaak dat ik dat dan maar op de koop toe neem.

Afgezien van deze 3 tomaten zijn we erg tevreden over de rassen en de oogst dit jaar. We hebben weer wat nieuwe favorieten!!

 

Genoeg voor nu. Het wordt tijd voor een regendans, wie weet helpt het.