Lathyrus odoratus

Een geurende, éénjarige, rankende Lathyrus. Op een paar speciale dwerg- en halfhoge rassen na, meestal zo’n 2 meter meter hoog, hebben soms wel iets hulp nodig bij het klimmen (kunnen zich prima vasthouden aan een gaaswerk maar bij een hekwerk moet je soms wat stelen aanbinden).

Lathyrus is redelijk winterhard. Ik heb wel eens Lathyrus in oktober in de koude kas gezaaid, daar de zaailingen laten overwinteren en in februari buiten uitgeplant; het resultaat is een extra vroeg bloeiende Lathyrus. Maar zaaien in februari of maart is ook prima, bloeit dan gewoon wat later (maar dus ook tot later in het seizoen).

Pas op voor vogels en muizen, die vinden de kiemende zaden erg lekker; en om die reden zaai ik Lathyrussen liever in de koude kas (of binnenshuis) voor dan ter plaatse in de grond. Bij kamertemperatuur kiemen de zaden binnen een week of 2, in de koude kas duurt het iets langer. Er zijn ook mensen die de zaden eerst 24 uur voorweken in steeds verversend warm water, de zaden kiemen dan nog wat sneller.

Plant de zaailingen uit wanneer ze groot genoeg zijn, wat vorst deert ze dus niet maar zorg wel dat de overgang (van bijvoorbeeld een warm huis naar een koude en natte grond) niet al te groot is, zorg dan dus dat je de zaailingen afhardt (door ze bijvoorbeeld in de koude kas te zetten of de zaailingen overdag buiten te zetten en voor de nacht weer binnen te halen).En pas ook nu nog op voor vogels; ook het jonge blad vinden ze heerlijk, een stukje vliesdoek kan helpen de jonge planten te beschermen (of wacht anders gewoon tot de zaailingen wat groter zijn en de vogels er niet zo veel interesse meer in hebben).

Afhankelijk van het tijdstip van zaaien bloeien de planten vanaf ongeveer juli.

De bloei duurt, als je geen uitgebloeide bloemen verwijdert, een week of 8. Maar als je consequent bloemen plukt (voor in een vaasje) of uitgebloeide bloemen regelmatig verwijdert, bloeit de plant heel veel langer, soms tot wel ver in september. Laat aan het einde van de bloeitijd wat peulen hangen tot ze droog en bruin zijn en openspringen als je ze vasthoudt; dan kun je er de vrij grote donkerbruine ronde zaden uit oogsten en laten drogen om volgend jaar weer te zaaien. Lathyrus kruist wel gemakkelijk, als er andere rassen in de buurt hebben gestaan is de kans groot dat er uit de zaden planten met andere bloemkleuren komen.

De bloemen zijn iets tot zeer geurend (afhankelijk van het ras) en staan met 4 tot 6 bloemen op steeltjes, ze zijn erg leuk voor in een vaasje; gaan maar een dag of 3 mee maar de geur is geweldig, de hele kamer ruikt naar Lathyrus.

Mijn favorieten? Nou, welke niet eigenlijk :-):

Lathyrussen bestaan er in veel rassen; van wit tot dieppaars, roze, rood, blauw, lila, noem maar op, soms in 1 kleur maar er bestaan ook rassen met bijvoorbeeld 2 kleuren, in spikkels, of een verlopende kleur of bloemen met een contrasterende rand, etc.

Er zijn kleinbloemige Lathyrussen (die vaak de sterkste geur hebben, soms wel meer dan 100 jaar oude rassen) en grootbloemige rassen (soms wat minder sterk geurend en meestal nieuwere rassen).

Kijk voor wat favorieten die we in de afgelopen 15 jaar wel eens teelde onder de tekst naar de rij foto’s die (hopelijk) steeds langer wordt. En ik maakte in 2019 een 10 seconden durend filmpje van bloeiende Lathyrus in juli, dat vind je ook hieronder.

Wat mij betreft is Lathyrus odoratus echt zo ongeveer onmisbaar in de moestuin en Cottage Garden, voor de geur, kleur, maar ook voor de vele bestuivers die ze lokt.