Ipomoea purpurea/tricolor/imperialis

Ipomoea Carnevale
Ipomoea purpurea Carnevale di Venezia

 

Ipomoea’s zijn eenjarige slingerplanten met een flinke groeikracht; ze kunnen wel zo’n 225 centimeter hoog of nog wat hoger worden.

De witte en blauwe vorm zijn de bekendste, ze lijken wel iets op het ‘onkruid’ Haagwinde (ook wel ‘pispotjes’ genoemd). Maar Haagwinde is een matig bloeiende en vooral woekerende vaste plant, Ipomoea is een niet woekerende en niet winterharde, en juist zeer rijkbloeiende eenjarige; ze hebben dus op de vorm van de bloem na weinig gemeen.

Er zijn in de afgelopen decennia heel veel rassen van de Ipomoea gekweekt, in veel verschillende kleuren of kleurencombinaties.

Bedenk daarbij wel dat hoe mooier/groter/gevulder/meer bijzonder de bloem is, de plant ook wat lastiger wordt. En vaak ook meer eisen stelt aan omstandigheden als grond, zon, temperatuur, etc. De vrij gewone Ipomoea purpurea groeit en bloeit nog prima in de volle grond in de tuin, vanaf mei uitgeplant. Ze kan zich na een zachte winter zelfs nog wel eens op een paar plekjes uitzaaien.

Ipomoea purpurea Milky Way

 

Dat geldt dus ook voor de Ipomoea purpurea Milky Way die je op de foto hierboven ziet. Mooi, door het zuiverwit met de lila streepjes die verbloeien van licht lila naar helder paars.

Een meer bijzondere Ipomoea purpurea is bijvoorbeeld deze Japanese Hige Feathered; de kweker heeft een ras ontwikkeld waarbij de bloemen niet rond zijn maar gefranjerd, en ze hangen ook was (als een bosje veertjes). Mooi, maar ze deed het hier vooral goed in een grote speciekuip (met goede potgrond, in de volle zond):

 

Nog een foto van de Ipomoea purpurea Japanese Hige Feathered (mix van roze en blauwpaars), nu de plant in volle bloei:

 

Ipomoea’s (alle soorten en rassen) kiemen en groeien heel snel maar kunnen geen vorst verdragen. Om die redenen zaai je ze vrij laat, vanaf half tot eind april, maar half mei kan ook nog prima. Bij kamertemperatuur kiemen de zaden binnen één tot anderhalve week. Zaai ze wel in goede potgrond die je wat hebt verluchtigd door er wat brekerzand door te mengen. De grond mag niet kletsnat blijven maar wel goed vochtig zijn.

Ipomoea zaailingen

 

Er zijn ook nog wel mensen die de zaden eerst een paar dagen voor weken in water van zo rond de 35 graden. De zaden kiemen dan, eenmaal gezaaid, wat sneller. De zaailingen mogen buiten uitgeplant worden vanaf half mei, mits ze uiteraard groot genoeg zijn.

Ipomoea x imperialis Sunrise Serenade
Ipomoea x imperialis Sunrise Serenade

 

Plant ze op een zonnig en beschut plekje, uiteraard met een flink klimrek, gaas, of iets dergelijks. De planten groeien snel en bloeien al vanaf half juni, tot ver in september, tot het kouder wordt.

Op de foto hierboven ie je de Ipomoea x imperialis Sunrise Serenade, dit ook al wat meer warmte nodig heeft (je kunt in het algemeen stellen dat een Ipomoea imperialis wat meer eisen stelt aan grond, zon en warmte dan een Ipomoea  purpurea). Geef haar een extra warm en zonnig plekje, meng wat potgrond door de tuingrond om die wat te verbeteren/verrijken. Of zet haar in een grote pot, want die warmt sneller op en het wordt er niet zo snel te nat in in regenachtige perioden.

De bloemen zijn, afhankelijk van de soort en het ras zo’n 5 tot 10 centimeter groot en steken mooi af tegen het heldergroene blad. Bloeit zeer lang, afhankelijk van standplaats en buitentemperatuur van ongeveer half juli tot ver in de herfst (in een zachte herfst kan dat zomaar tot in november zijn).

Ipomoea x imperialis Mont Fuji Blue
Ipomoea x imperialis Mont Fuji Blue

 

Zeer gemakkelijk zaden van te oogsten: als de zaaddoosjes bruin en papierachtig worden en verpulveren wanneer je er in knijpt, dan vallen de vrij grote zwarte zaden vanzelf in je hand.

Mijn favorieten: eigenlijk alle soorten wel. Maar extra bijzonder zijn bijvoorbeeld:

  • Milky Way (helderwitte bloem met lila streepjes)
  • Kniola’s Black (diepdonkerpaarse fluweelachtige bloem)
  • Carnevale di Venezia (witte ondergrond met strepen in blauw, roze en paars)
  • Sunrise Serenade (knalroze gefranjerde bloem)
  • Heavenly Blue (met extra grote babyblauwe bloem)
  • En mijn grootste favoriet is de x imperialis Mont Fuji, met extra grote bloemen in roze, paars of blauw, met een witte tekening als een wagenwiel). Maar deze laatste is helaas ook de moeilijkste (zeer warmteminnend) en gevoelig (snel schimmels, rot door natte grond, slechte bloei).

Ipomoea purpurea paars roze

 

Op de foto een mix van roze en paarse Ipomoea purpurea, een gemakkelijk soort, kan in de volle grond, bloeit lang en rijk.

Ik zaai/teel de meer gevoelige Ipomoea’s (zoals de x imperialis) eigenlijk alleen nog in potten. Met wat stokken en gaas erin, en een mooi plekje in de volle zon, een beetje uit de wind, en hopelijk een mooie zomer hoop ik dan een betere groei en bloei te krijgen dan wanneer de planten hier in de koude en natte klei staan.

Ipomoea Heavenly Blue
Ipomoea Heavenly Blue

 

Bedenk dat er veel soorten (species) Ipomoea’s zijn, via het menu van de eenjarigendatabase vind je nog wat beschrijvingen en foto’s van andere Ipomoea species (zoals Ipomoea x multifida, Ipomoea lobata en Ipomoea transvaalensis).

Ipomoea zaden rijp

 

Op de foto hierboven zie je een foto van een rijp ‘vruchtje’, je ziet  dat ze rond is, bruin , en ze knispert bijna als papier als je erin zou knijpen. Als je dat doet kun je zo’n 3 tot 4 vrij grote zaden oogsten die je na nog een weekje drogen zeker 4 jaar kunt bewaren en waar je het jaar erop dus weer nieuwe planten van kunt kweken.

Ipomoea Heavenly Blue aan een groot hekwerk in oktober 2014
Ipomoea Heavenly Blue aan een groot hekwerk in oktober 2014

 

Ipomoea purpurea Pink Star

 

Ipomoea x imperialis Mont Fuji blauwpaars