Lathyrus odoratus

Een geurende, éénjarige, rankende Lathyrus. Op een paar speciale dwerg- en halfhoge rassen na, meestal zo’n 2 meter meter hoog, hebben soms wel iets hulp nodig bij het klimmen (kunnen zich prima vasthouden aan een gaaswerk maar bij een hekwerk moet je soms wat stelen aanbinden).

Lathyrus is redelijk winterhard. Ik heb wel eens Lathyrus in oktober in de koude kas gezaaid, daar de zaailingen laten overwinteren en in februari buiten uitgeplant; het resultaat is een extra vroeg bloeiende Lathyrus. Maar zaaien in februari of maart is ook prima, bloeit dan gewoon wat later (maar dus ook tot later in het seizoen).

Pas op voor vogels en muizen, die vinden de kiemende zaden erg lekker; en om die reden zaai ik Lathyrussen liever in de koude kas (of binnenshuis) voor dan ter plaatse in de grond. Bij kamertemperatuur kiemen de zaden binnen een week of 2, in de koude kas duurt het iets langer. Er zijn ook mensen die de zaden eerst 24 uur voorweken in steeds verversend warm water, de zaden kiemen dan nog wat sneller.

Lathyrus zaailingen

Plant de zaailingen uit wanneer ze groot genoeg zijn, wat vorst deert ze dus niet maar zorg wel dat de overgang (van bijvoorbeeld een warm huis naar een koude en natte grond) niet al te groot is, zorg dan dus dat je de zaailingen afhardt (door ze bijvoorbeeld in de koude kas te zetten of de zaailingen overdag buiten te zetten en voor de nacht weer binnen te halen).En pas ook nu nog op voor vogels; ook het jonge blad vinden ze heerlijk, een stukje vliesdoek kan helpen de jonge planten te beschermen (of wacht anders gewoon tot de zaailingen wat groter zijn en de vogels er niet zo veel interesse meer in hebben).

Afhankelijk van het tijdstip van zaaien bloeien de planten vanaf ongeveer juli.

De bloei duurt, als je geen uitgebloeide bloemen verwijdert, een week of 8. Maar als je consequent bloemen plukt (voor in een vaasje) of uitgebloeide bloemen regelmatig verwijdert, bloeit de plant heel veel langer, soms tot wel ver in september. Laat aan het einde van de bloeitijd wat peulen hangen tot ze droog en bruin zijn en openspringen als je ze vasthoudt; dan kun je er de vrij grote donkerbruine ronde zaden uit oogsten en laten drogen om volgend jaar weer te zaaien. Lathyrus kruist wel gemakkelijk, als er andere rassen in de buurt hebben gestaan is de kans groot dat er uit de zaden planten met andere bloemkleuren komen.

De bloemen zijn iets tot zeer geurend (afhankelijk van het ras) en staan met 4 tot 6 bloemen op steeltjes, ze zijn erg leuk voor in een vaasje; gaan maar een dag of 3 mee maar de geur is geweldig, de hele kamer ruikt naar Lathyrus.

Mijn favorieten? Nou, welke niet eigenlijk :-):

Lathyrussen bestaan er in veel rassen; van wit tot dieppaars, roze, rood, blauw, lila, noem maar op, soms in 1 kleur maar er bestaan ook rassen met bijvoorbeeld 2 kleuren, in spikkels, of een verlopende kleur of bloemen met een contrasterende rand, etc.

Er zijn kleinbloemige Lathyrussen (die vaak de sterkste geur hebben, soms wel meer dan 100 jaar oude rassen) en grootbloemige rassen (soms wat minder sterk geurend en meestal nieuwere rassen).

Kijk voor wat favorieten die we in de afgelopen 15 jaar wel eens teelde onder de tekst naar de rij foto’s die (hopelijk) steeds langer wordt. En ik maakte in 2019 een 10 seconden durend filmpje van bloeiende Lathyrus in juli, dat vind je ook hieronder.

Wat mij betreft is Lathyrus odoratus echt zo ongeveer onmisbaar in de moestuin en Cottage Garden, voor de geur, kleur, maar ook voor de vele bestuivers die ze lokt.

Lathyrus odoratus Miss Willmott
Lathyrus odoratus Mollie Rilestone
Lathyrus odoratus Pansy Lavender Flush
Lathyrus odoratus Prima Ballerina
Lathyrus odoratus Spanish Dancer
Lathyrus odoratus Alan Titchmarsh
Lathyrus odoratus Almost Black
Lathyrus odoratus Apricot Sprite
Lathyrus odoratus Beaujolais
Lathyrus odoratus Bernard Jones
Lathyrus odoratus Frolic
Lathyrus odoratus Kings High Scent
Lathyrus odoratus Leamington
Lathyrus odoratus Lord Nelson
Lathyrus odoratus Midnight
Lathyrus odoratus rijpe peulen met daarin 4 tot 8 ronde donkerbruine zaden

9 reacties op Lathyrus odoratus

Inge 25 april 2020 om 08:54

Dag Diana,
Wat doe je met de lathyrus na de bloeiperiode? Zijn het 1 jarige bloeiers? Uit de grond halen aan het einde van het bloeiseizoen of kun je ze gedurende de winter in de grond laten staan? Zodat ze in het voorjaar weer bloem geven.
Hoor graag van je
Inge

Ruud & Diana 25 april 2020 om 09:19

Hallo Inge,
Lathyrus odoratus is eenjarig (deze Lathyrus dus hè, er bestaan ook vaste Lathyrus-soorten zoals bijvoorbeeld Lathyrus latifolius).
Na de bloei kun je de zaden nog even laten rijpen en dan mag de hele plant op de composthoop. Soms zaait ze zich ook uit en vind je in het voorjaar makkelijk herkenbare zaailingen in de tuin.
groetjes,
Diana

Diana 28 april 2020 om 22:41

Beste Diana,
Hoe lang moet je de zaailingen buiten laten afharden voordat je ze in de grond kan planten?
Groetjes

Ruud & Diana 29 april 2020 om 09:26

Hallo Diana,
Lathyrus kan heel goed tegen kou, ik ken mensen die ze in februari direct buiten zaaien. Zelf zaai ik ze in de koude kas voor en dan is afharden ook niet nodig. Als je ze in huis hebt gezaaid kun je ongeveer een week lang de zaailingen overdag buiten zetten (niet te lang in de volle zon) en ’s nachts weer binnen zetten. En dat is in principe voldoende, je kunt ze daarna uitplanten.
groetjes,
Diana

Henk. 9 mei 2020 om 16:38

Henk 9 Mei 2020.16:38
Kan ik nog in de volle grond zaaien in Mei?

Ruud & Diana 9 mei 2020 om 22:17

Hallo Henk,
Dat kan zeker, maar de planten houden van het koele voorjaar. Als je ze nu uitplant is er een kans dat het nog prima planten worden die echter niet zullen bloeien.
Maar het is altijd een gok waard, als de zaden niet heel duur waren zou ik het zelf zeker nog proberen (bij erg kostbare rassen/rassen zou ik voor alle zekerheid de helft van de zaden voor volgend jaar bewaren).
groetjes,
Diana

Esther Lonis 23 januari 2021 om 11:25

Hoi Diana,

Kruisen deze siererwten ook met gewone erwten en peulen? En moet ik bij de vruchtwisseling rekening houden met het feit dat ze verwant zijn aan deze groentes? Ik wil ze als soort van tussenteelt zetten op vakken die niet helemaal vol gaan bij mij. Maar als dat de vruchtwisseling beïnvloedt is dat niet handig.

Met vriendelijke groet

Ruud & Diana 23 januari 2021 om 14:45

Hallo Esther,
Nee, Lathyrus odoratus kan niet kruisen met Erwten en peulen (Pisum sativum), ze behoren tot dezelfde plantengroep (vlinderbloemenfamilie) maar zijn niet nauw verwant genoeg om te kunnen kruisen. Om die reden hoef je er ook geen rekening mee te houden met de vruchtwisseling. Dat neemt niet weg dat ze wel ongeveer dezelfde omstandigheden vragen (maar dat is vooral een luchtige grond die niet te nat is en niet teveel voeding), en soms kunnen ze ook voor een deel gevoelig voor dezelfde ziekten en plagen zijn.
groetjes,
Diana

Esther 28 januari 2021 om 12:51

Hallo Diana,

Dank je wel voor het heldere antwoord!

Met vriendelijke groet
Esther


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Of abonneer jezelf op deze discussie zonder te reageren.

Meld je aan voor de nieuwsbrief