Een kas – aanschaf

Kas 2 voorkant

Ik ben zelf erg blij met onze kassen en zou niet meer zonder willen. Overweeg je de aanschaf van een kas, misschien kun je hieronder dan wat tips vinden, wat is er, wat is duur of goedkoop, wat zijn de verschillen, de voor- en nadelen van materialen, etc. En daarna natuurlijk ook nog; wat kun je ermee, wat kan er wel of niet in, en in welke seizoenen.

Op de foto zie je onze tweede kas, gezien op de kopse kant, ingang.

Hierbij wil ik gelijk even vermelden dat mijn eigen ervaring zich beperkt tot de koude kas (zie hieronder). En dat is wat ik hier zal beschrijven, mocht je Tropische planten in een warme kas willen gaan houden kun je wellicht beter kijken op websites die gespecialiseerd zijn in verwarmde kassen.

Wat is een kas

Een kas is een bouwsel waarbij voor-, achter- en zijkanten en het dak zijn gemaakt van een materiaal dat licht doorlaat.

In een schuur valt niks te telen, veel te donker, te koel en te klam. En alleen een dak kan al best leuk en handig zijn maar wind, regen en koele lucht hebben dan nog steeds vrij spel. Een kas is dus een bouwsel van licht materiaal dat de ruimte volledig afsluit. Een kas moet trouwens wel een deur hebben (je moet toch naar binnen kunnen) en minimaal 1 maar liever 2 ramen. Maar daarover later meer.

Er zijn ook nog wel wel veel termen met betrekking tot kassen die niet allemaal even duidelijk zijn:

  • Platte bak: is duidelijk geen kas, maar heeft wel een groot deel van dezelfde voordelen. Het is een lager bouwsel, zonder deur, maar met 4 zijden en een dak in de vorm van ramen die je op kunt tillen om zo bij de planten te kunnen komen. Later nog meer over het nut ervan, de standaard maten en de mogelijkheden.
  • Plat glas: is een andere benaming voor een platte bak
  • Koude kas: is hetzelfde als een onverwarmde kas. In de koude kas worden geen verwarmingselementen gebruikt om de kas in de winter van warmte te voorzien.
  • Gematigde kas: in deze kas wordt wel “gestookt”, er zijn meerdere mogelijkheden om de kas van warmte te voorzien, in de gematigde kas wordt de kas zo verwarmd dat het er niet vriest.
  • Warme kas: een kas die meer wordt verwarmd; ze is geschikt voor intensieve winterteelt of voor de overwintering van Tropische planten. Bedenk wel dat licht minstens zo belangrijk is als warmte. In de winter kun je nog zo hard stoken, als de dagen kort en donker zijn zul je zwakke stakerige iele planten kweken (niet voor niets is de hemel boven het Westland verlicht in de nacht, om met lampen het tekort aan licht zoveel mogelijk te vervangen
  • Serre: is een ander woord voor kas. Nederlanders gebruiken het woord kas, Belgen gebruiken het woord Serre. Nederlanders gebruiken het woord Serre voor een aanbouw aan het huis, bij voorkeur met veel glas. Om het ingewikkeld te maken :-)). Voor alle duidelijkheid: ik gebruik in dit hele hoofdstuk het woord kas en vooral dan de koude kas
  • Warenhuis: een ouderwets woord voor een kas. Als je mensen boven de 70 jaar spreekt hebben zij het over een warenhuis. Ik vind het ook wel een mooi woord voor een kas eigenlijk.

Waarom wil je een kas   (misschien wel het meest belangrijk)

  • Je vervroegt het seizoen. In de kas kun je al in de winter van groenten genieten die buiten niet zouden overleven zoals andijvie, sla, rucola, radijs, etc. En in het voorjaar nog veel meer als spitskool, bloemkool, worteltjes, mosterdblad, etc.,  terwijl dit buiten nog niet mogelijk is.
  • Je kunt dan dus ook wat vroeger zaaien waardoor je de planten wat groter en sterker buiten uitplanten wanneer het daar tijd voor is.
  • Je kunt “voortrekken”, bijvoorbeeld Canna’s, Dahlia’s, Fuchsia’s, etc. eind maart al in pot oppotten zodat ze, wanneer ze buiten worden uitgeplant, het al leuke planten zijn in plaats van bollen, knollen of wortels.
  • Je versterkt de zomer. In een  kas kan het ´s zomers al gemakkelijk op een zonnige dag 45 graden en meer worden. En dat betekent dat je er dus andere groenten of bloemen in kunt laten groeien dan dat buiten zou kunnen.
  • Je kunt het seizoen verlengen. Zelfs in september/oktober kun je in de kas nog tomaten, komkommers of pepers plukken, buiten zijn die al lang weg.
  • In de winter kun je er beschermd tegen weer en wind koudekiemers zaaien.
  • In de winter kun je er matig winterharde kuipplanten overwinteren

Het geeft je dus veel meer mogelijkheden per seizoen. En last but not least: een kas geeft je een vrij en rijk gevoel (mij dan). Het is een soort luxe die alleen tuinliefhebbers herkennen. Als het in februari buiten 5 graden is met een Oostenwind maar wel een zonnetje, ga ik lekker zaaien of opruimen in de kas. Deur dicht houden en zonder enige bijverwarming is het in de kas dan heerlijk, met wel temperaturen tot wel boven de 20 graden. Zoiets als mensen die je in het voorjaarszonnetje op een terras achter glas ziet zitten, maar dan helemaal van jezelf 🙂 Of wanneer je heel graag wat wilt doen maar het de hele dag regent – ga je lekker in je kas zaaien, of planten, of stekken, of wat dan ook. Luxe dus.

Waar moet je rekening mee houden bij de aanschaf van een kas:

Kas 3 bouwen

Er zijn heel veel aanbieders van kassen. In heel veel prijzen, maar een kas is nooit goedkoop. De verschillende materialen, het merk, en het uiterlijk maken een kas meer of minder duur.

Op de foto zie je het bouwen van onze 3e kas (in een wel erg regenachtige week in februari 2004, net op tijd om de kas ook te gebruiken). Let niet op de modder en het donkere weer, maar hier zie je nog goed hoe de kas op de fundering staat, het glas zit erin, binnen is Ruud met de laatste loodjes bezig, het wit verven van het ijzer in de kas.

Let op de volgende zaken als je een kas wilt aanschaffen:

  • Hoe groot is je tuin? Leuk om een enorm gevaarte te kopen en er dan achter te komen dat het zo’n beetje je hele tuin qua ruimte inneemt. Meet je tuin eens op en meet het stuk tuin op waar je de kas op wilt plaatsen. En houd er dan vervolgens rekening mee dat er een pad naartoe moet lopen en dat de kas rondom bereikbaar moet zijn (om schoon te maken, eventuele reparaties uit te voeren, etc.).
  • Waar ga je de kas voor gebruiken? In een mooie achtertuin wil je misschien een mooie statige kas van glas met hout en een gemetselde ondermuur waar je planten in kunt houden, maar waar je misschien ook nog in wilt zitten in koude maar zonnige tijden. Wees gewaarschuwd, dat zijn “dure jongens”. Of wil je er alleen in zaaien en stekken (dan heb je meestal aan een klein kasje genoeg). Wil je er groenten in gaan kweken in alle seizoenen (dan heb je meer ruimte nodig, bij voorkeur een zeer licht materiaal als glas, etc.). Bedenk dus wat je er mee wilt gaan doen voor je gaat zoeken naar bepaalde formaten of materialen of prijsklassen.
  • Wil je nieuw of tweedehands? Daar vind je vaak wel grote verschillen in prijzen. Pas wel op dat je geen bouwval koopt! En dat de kas nog verplaatsbaar is (sommige kassen staan al zo lang dat je ze eigenlijk niet meer kunt verplaatsen zonder ze flink te beschadigen). En een tweedehands moet je zelf plaatsen, een nieuwe kun je zelf plaatsen of laten plaatsen (en ook daar zit weer veel prijsverschil). Mocht je handig zijn en overwegen zelf een tweedehands kas te kopen en zelf te plaatsen kijk dan of je een kas kunt kopen die je ook zelf moet afbreken. Veel werk, zou je zeggen, en dat is ook zo, maar wat je zelf afbreekt bouw je ook makkelijk weer op. Tijdens het afbreken kun je notities maken van bijzonderheden. En bewaar altijd alles, van schroefjes tot schijnbaar onnodige latjes. Ook heel handig: nummer de ruiten die je uit de oude kas haalt (zodat je de ruiten er later weer op dezelfde plaats in kan zetten, want er zijn altijd minimale verschillen in maten van ruiten, de ruit rechtsvoor kan bijvoorbeeld wel eens niet passen op de plaats van linksvoor).
  • Mocht je zelf een tweedehands willen opzetten, kijk dan eens op veilingsites als marktplaats, speurders, ebay, etc. Houd ook kranten in de gaten, als ergens een tuinbouwcomplex afgebroken gaat worden zijn er altijd mensen die gelijk stoppen met tuinieren en hun kas voor een leuke prijs willen verkopen. Of informeer eens bij tuinbouwverenigingen, zij weten vaak wel wie er met een tuin gaat stoppen en er zo een kasje te koop komt.
  • Onderschat het zelf bouwen van een kas niet!! Ik vind het nogal een ingewikkelde materie. Onze 3 kassen (en 2 mini’s) zijn allemaal zelf en met hulp van vrienden gebouwd vanuit tweedehands materiaal. Een enorme berg ijzer, aluminium en glas en schroeven, bouten en moeren op een hoop, ik had niet gedacht dat het wat zou worden (dat werd het gelukkig wel!!). Maar alleen een kas bouwen is zowiezo niet raadzaam en ga eens kijken op een tuinbouwvereniging hoe andere mensen hun kas hebben gebouwd. Leuk zijn ook de nieuwe glazen kasjes die je in bouwpakket kunt kopen, met gebruiksaanwijzing, dat maakt het al wat eenvoudiger. Maar ook plastic kasjes zijn vaak bouwpakketten, die niet heel moeilijk zijn.
  • Bedenk dat een tweedehands kas altijd wat duurder wordt dan de originele prijs. Je hebt altijd wat “breuk” in een paar ramen (omdat ze een zwakke plek hebben of omdat je ze per ongeluk uit je vingers laat vallen). Vaak moeten er wat nieuwe schroeven worden aangeschaft, materiaal voor de afvoer van regenwater, etc.
  • Bedenk als je een nieuwe kas koopt en deze laat zetten dat deze kas gelijk goed staat (mits vakkundig geplaatst). Bedenk er ook bij dat dat erg prijzig is.

Waar wil je de kas plaatsen

Bedenk dat als eerste. Een kas is leuk en erg nuttig, maar je moet er plaats voor hebben, maar belangrijker nog is “Waar wil de kas zelf staan”

  • in de zon natuurlijk, zo veel mogelijk dan. Onze kassen staan alle drie met de kopse kant op het Zuidwesten waardoor over de gehele dag genomen vanaf 3 kanten ruim voldoende zon op de kassen valt, met de nadruk op het Zuiden in de middag. In de zomer staat de zon hoog en pakt de kas al snel de zon op, maar bij laagstaande zon in de andere seizoenen wil je juist extra gebruik maken van het licht.
  • Plaats de kas niet of zo min mogelijk in de schaduw. Het kan wel hoor, en is juist wel geschikt voor bepaalde planten die weinig zon willen zoals Komkommers, Fuchsia’s, etc. Maar bedenk dat de kas niet erg hard opwarmt door het gemis aan zonnestralen en het gemis aan warmte zal te zien zijn in de groei van planten.
  • Zorg dat de tuin en de kas “in harmonie” staan. Als je de kas verkeerd plaatst staat de kas voor een deel in de schaduw en de rest van de tuin ook. Omdat onze kas met de kop op het Zuidwesten staat vangt de kas veel zon. Maar daarnaast profiteert de tuin er ook van: Voor de kas (op het Zuiden) staan veel planten van Mediterrane oorsprong. Door de volle zon, de weerkaatsing en de warmte van de kas die ook nog eens wind tegenhoudt, hebben we voor de kas een microklimaat gecreëerd waar Salvia microphylla, Salvia argentea, Arbutus, Phlomis, Laurus, Olea, Rosmarinus, etc. zich erg thuis voelen, en dan heb ik het nog niet over buitentomaten, vroege pepers, etc. Extra zon, extra warmte en beschut tegen de wind; zo profiteer je dubbelop van de plaatsing van de kas!
  • Plaats de kas niet al te “open”, waar veel wind kan waaien, maar ook niet direct achter andere bouwsels. Op onze tuinbouwvereniging zien we nog wel eens dat 2 kassen die te dicht achter elkaar staan te veel “draaiwind” vangen waardoor ramen eerder “kapot waaien”. Dus een beetje beschut maar laat wat ruimte tussen 2 kassen (of tussen kas en schuur of tussen kas en huis). Wij hebben hier in Zuidwest Nederland nabij de zee (waar het altijd harder waait) misschien meer last van dan op plaatsen meer in het binnenland.
  • Vergeet bij de plaatsing niet dat er een pad naar de ingang moet lopen. En er moet een paadje (of in ieder geval een stukje grond) naast en voor de kas lopen zodat je de kas kunt schoonmaken, repareren, etc. En vergeet ook niet dat voor of achter de kas een opvang moet komen voor regenwater. Je kunt denken….dat hoef ik niet, ik pak wel leidingwater….. Kan ik je van harte afraden. In de eerste plaats omdat regenwater gratis is. In de tweede plaats: probeer eens uit te rekenen wat er van een dak afstroomt bij een flinke plensbui. Als er 20 millimeter regen valt op een kletsnatte dag zijn bij onze kassen de 200-litervaten vol!!! Bedenk dat dat anders in je (al kletsnatte) tuin zou liggen. Een opvangsysteem voor water zou ik bijna “absoluut noodzakelijk” noemen bij een kas die groter is dan 10 vierkante meter. Mooi is het niet, maar nodig wel. En het neemt dus nog wel een plekje in wat je moet incalculeren bij het opmeten en plaatsen van de kas.
  • Tot slot en wellicht overbodig: beter een goede buur dan een verre vriend. Zorg dat de mensen om je heen geen last (zoals schaduw, wateroverlast, etc.) hebben van je kas.

Materialen

Er zijn vele kassen en even zo vele formaten, vormen en vooral ook materialen. Wat zijn die materialen en wat kunnen ze betekenen

  • IJzer: Voordelen: oerdegelijk, niet duur maar wel duurzaam. Nadelen: zwaar, kan roesten
  • Aluminium: Voordelen: ook degelijk, maar iets minder dan ijzer, duurder, kan niet roesten. Nadelen; licht en wat zwakker
  • Hout: Voordelen: mooi, houdt warmte vast. Nadelen: houdt licht tegen, minder duurzaam, erg duur
  • Glas: Voordelen: laat het meeste licht door, geeft het beste resultaat en een “droge” warmte. Nadelen: duur, breekbaar, lastig zelf te snijden/plaatsen
  • Perspex: Voordelen: goedkoper dan glas, makkelijker bewerkbaar dan glas. Nadelen: verkleurt, laat minder licht door, minder duurzaam
  • Plastic: Voordelen: goedkoper, makkelijker te plaatsen, Nadelen; kan scheuren, veel minder duurzaam

Tot slot nog even: hardhout is nog duurder maar gaat wel veel langer mee. Plastic is er in verschillende materialen en het is een verhaal apart; Gewoon plastic is geen optie, bedenk dat een kas een hele zomer lang ruim 45 graden warm is. Door zon, wind en regen zal gewoon plastic binnen 1 jaar (of eigenlijk 1 seizoen) al scheuren, verkleuren en verpulveren. Er zijn speciale plastic folies te koop voor kassen, die uiteraard duurder zijn, maar een aantal van die soorten (bijvoorbeeld de gepantserde PVC soorten) kunnen wel tot 10 jaar meegaan (en daarentegen kan glas dan weer wel tientallen jaren meegaan). Er zijn veel nieuwe ontwikkelingen in de maak van plastic dat geschikt is voor kassen, etc. Onderaan deze pagina vind je links naar websites van bedrijven die kwalitatief goede folies leveren voor kassen.


De kassen in beeld

En dan tot slot een aantal kasjes in verschillende vormen en maten (en prijsklassen)

Kas duurDeze kas is wel ruim de duurste. Erg mooi voor in een grote achtertuin. Je kunt al direct aan de gebruikte materialen zien waarom deze kas prijzig is: hout in combinatie met glas en een gemetseld muurtje. Erg mooi, zeer geschikt om in te verwarmen (en er dan in de winter lekker in te gaan zitten, bij je kuipplanten). Minder geschikt voor economisch gebruik. Het gemetselde muurtje is mooi en houdt ook nog warmte vast, maar laat geen licht door. Je zult geen sla of andijvie hoeven te telen want het gebrek aan licht belemmert de groei van gezonde planten. Ook het hout houdt warmte vast, maar het geeft een donker geheel, hetgeen op de foto duidelijk te zien is. Dus: duur, mooi afgewerkt, luxe, behaaglijk, leuk voor serreplanten, zaai en stek, minder geschikt voor duurzaam en intensief gebruik. Prijzen voor dit soort kassen kunnen al snel fors oplopen, zeker in dit formaat (wat dan ook wel erg groot is). Prijzen vanaf 3.500 tot 7.500 zijn niet ongewoon voor een kas met deze “allure”.

Kas glasDeze kas vangt duidelijk veel meer licht dan de vorige. Lang niet zo mooi, maar ik vind haar meer dan mooi genoeg. Vooral door het heldere glas en het minimale gebruik van andere materialen; geen dikke houten staanders of stenen muurtjes. Bij deze kas draait alles om het zo economische mogelijk gebruiken van de mogelijkheden. Veel licht, aan alle kanten, dus alle kanten goed bruikbaar. Een schuifdeur is altijd fijn (bij een deur die gewoon naar buiten opengaat moet je rekening houden niets naast de deur te planten/zetten, hier kun je links en rechts van de kas bijvoorbeeld potplanten zetten, of wat anders. Duurzaam door het gebruik van aluminium en glas (en ijzer op de hoeken?). Al heel veel goedkoper dan de vorige kas, maar je bent hier voor een nieuwe kas altijd nog € 1.500 tot € 3.500 kwijt, afhankelijk van het formaat. Gaat wel jaren en waarschijnlijk ook wel tientallen jaren mee. Zeer geschikt voor intensief gebruik, je kunt er in zaaien, stekken, planten, opkweken, planten in plaatsen, groenten als tomaten, paprika’s, etc. Mooie kas!

Kas perspexDeze kas is niet van glas maar ook niet van plastic zo te zien. Ik zie ze niet zo veel meer, meer een paar jaar geleden waren kassen met perspex nog erg “in”. Voordeel; het is wat goedkoper, nadeel; het is niet zo sterk als glas. In perspex zijn er nog wel wat verschillende diktes (in glas trouwens ook!). Verkleuring van perspex kan optreden bij een paar mooie zomers (en dan wordt het echt een viezig, nog maar half doorzichtig bruinig grijs). Er zit ook weer een schuifdeur in, handig. De ombouw lijkt van aluminium, maar dan in een wat mindere kwaliteit dan voorgaande kas (lijkt wat minder stevig). Wel lekker licht, jammer dat ze de kas in de schaduw van een stel bomen of iets dergelijks hebben geplaatst – maar dat even tussendoor. Maar je kunt dus wel gelijk zien dat het geheel veel minder licht vangt op zo’n plaats. Geschikt voor intensief gebruik, maar vermoedelijk wat minder duurzaam dan voorgaande kas. Je kunt overigens perspex vrij gemakkelijk door glas vervangen en andersom. Glas is alleen veel zwaarder en of het dak van dit kasje dat houdt…..? Geen idee wat de prijs van zo’n nieuw kasje is, zal iets goedkoper zijn dan een glazen kas, maar dan had ik voor € 200 of € 300 meer toch liever voorgaande kas.

Kas muurDit is een echte muurkas. Goed gebouwd zo te zien, gebruik makend van zowel de zon als de warmte van het huis erachter. De meeste muurkassen plaats je, zoals deze, tegen een dichte muur en heb je een deur aan de zijkant van de kas (die deur zie je hier ook – links). Een nuttige kas, ongetwijfeld warm in de zomer, neemt niet veel ruimte is, maar daardoor ook wel wat minder ruimte in de kas natuurlijk. Prijzen zullen waarschijnlijk iets goedkoper zijn dan een gewone glazen kas. Altijd jammer van een muurkas is dat je aan 1 kant geen licht hebt.

Hieronder zie je de eerste echte plastic kas. Zo te zien van gewapend plastic (te zien aan de wat ondoorzichtige kleur van het plastic). Het geraamte lijkt van hout. Zeer nuttige kas voor intensief gebruik. Door het wat mindere licht wat minder geschikt voor de opkweek van jonge zaailingen/planten. Maar heel veel last zul je daar niet van hebben. Het hout is wel iets waar je wat meer onderhoud aan hebt – gebruik liever hardhout of behandeld hout dan onbehandeld gewoon hout, dat zul je na een paar jaar alweer moeten vervangen.

Kas gewapend folieHet gewapende plastic gaat zeker 10 jaar mee (gezien op onze tuinbouwvereniging). Handig dat er 2 ramen in zitten. Vaak zitten er in plastic kasjes maar 1 raam en dat is eigenlijk te weinig. Voor bepaalde planten dan. Een goede plastic kas wordt “bloedheet” in de zomer met een zeer hoge luchtvochtigheid, soms zie ik de druppels condens langs de kassen lopen. Zeer geschikt voor planten dus uit warme vochtige gebieden zoals pepers, paprika’s, en tomaten ook nog wel. Ik zie de mooiste peperplanten altijd in plastic kassen. Komkommers, druiven en meloenen hebben het duidelijk zwaar in deze kassen, door de hoge luchtvochtigheid is er duidelijk meer kans op aandoeningen door valse en echte meeldauw en andere vochtminnende schimmels. Dus mocht je een kas kunnen bemachtigen met 2 ramen, altijd beter dan 1 raam! Veel goedkoper en toch heel veel plezier. Prijzen liggen meestal zo rond de € 400 tot € 500, afhankelijk van de maat.

Kas tunnelDit is een echte tunnelkas. Het “geraamte” bestaat uit niet veel meer dan stalen buizen die in een boog in de grond staan, gesteund worden door wat dwarsliggers en overspannen zijn met plastic. De kwaliteit van plastic is heel verschillend, let daar goed op bij aankoop! Het plastic is dan wel gemakkelijk te vervangen. Dus mocht het na een paar jaar (of misschien nog eerder) vergaan, is het vrij gemakkelijk te vervangen, en misschien dan gelijk door een betere kwaliteit folie. Onderaan deze pagina, bij de links naar kassenwebsites, ook wat links naar websites van bedrijven die gespecialiseerd zijn in het maken van sterke folies voor kassen. Prima kas, iets minder warm dan een glazen kas, en iets minder vochtig dan een kas van gewapend folie, maar een prima kas voor intensief gebruik, vaak goed geprijsd, makkelijk te repareren. Soms wat onhandig door het extra brede formaat (maar dat is in de kas zelf juist erg prettig). Prijzen zijn lastig te schatten. Wordt nog erg weinig voor hobbyisten aangeboden. Ze worden steeds meer gebruikt door professionele tuinders, maar dan heb je het wel over lengtes van bijvoorbeeld 50 of 100 meter. Je kunt wel regelmatig via veilingsites delen van dit soort kassen kopen voor een kleine prijs. Heb je zelf nog wat aan te sleutelen en meestal moet er nieuw plastic op. Maar kan dus de moeite waard zijn, zolang het niet duurder is dan de kas van gewapende folie (want dan zou ik zeker voor gewapende folie kiezen).

Kas flodderDit is wel het goedkope segment. Nog een tunnelkas maar het plastic is duidelijk minder van kwaliteit. Geen deur meer maar een oprolschermpje. Het geraamte stelt ook niet veel voor, meer dan 3 buizen zonder horizontale versterking is het niet. Veranker haar met pennen maar goed in de grond want ze ziet eruit alsof ze bij windkracht 9 aan de andere kant van de straat terecht komt. Maar dan toch wel erg grappig. Geen ramen maar wel 2 oprolschermpjes, met het oprolscherm half open of zo in de zomer, komt er vast genoeg lucht binnen. Blijft het enige probleem de kwaliteit van het plastic. Deze kassen zie je nu wel steeds meer in Nederland. En je kunt ze dan aanschaffen voor heel ruim onder de € 200. En ongetwijfeld is het systeem zo gemaakt dat je in de herfst het zaakje oppakte, oprolt en binnen zet tot maart of zo. En dan gaat het plastic vast ook wat langer mee. Ik zag al eens iets soortgelijks voor 50 euro bij de Lidl. En dan kun je er best een paar zomers van genieten, mits goed gebruikt en netjes opgeruimd in de winter. En het lijkt me een kas die, gezien de vorm, het licht en lucht, best intensief gebruikt kan worden. En wordt het plastic slecht, kun je altijd eens kijken of je het door een betere kwaliteit kan vervangen.

Kas goedkoopstEn dit is dan wel de flodder in het goedkope segment. Normaal niks mis mee, lijkt veel op voorgaande, behalve de vorm dan. Maar dit lijkt toch meer op een tent. Waarom moet de folie zo ondoorzichtig zijn? Ziet er ook weer uit alsof je het in de herfst oppakt en opbergt. Ook weer goed vastzetten aan de grond voor hij wegwaait. Maar genoeg lucht, best wat ruimte, hoewel de vorige daar toch wat handiger in was. Vooral handig om in te zaaien en te stekken…..maar waarom dan toch die ondoorzichtige folie? Het lijkt nu bijna meer op een schuurtje. Het kan ook zijn dat deze meneer of mevrouw juist zelf ondoorzichtig folie heeft gekocht en gebruikt in verband met plantkeuze…….zie ik daar geen schaduwminnende Fuchsia’s staan? Ik zou zeggen, vervangen door iets met meer licht, en dan intensief gebruiken zolang het meegaat! De prijs zal niet heel veel verschillen van voorgaande kas, en in dat geval zou ik voor voorgaande kiezen, doordat die wel meer licht krijgt en een wat betere opbouw heeft (langwerpig in plaats van vierkant).

Onze kassen

En dan tot slot onze eigen kassen. In beeld en met uitleg wat er in de loop der jaren is veranderd of verbeterd.

Kas 1

Dit is onze eerste eigen kas, geplaatst rond 1987, dus nu al weer 25 jaar oud. Ziet er nog prima uit. De gangbare maat was toen 350 centimeter breed en 450 centimeter lang. Duidelijk nog met een ouderwetse deur van hout, die naar buiten open gaat. De deur is een paar geleden opgeknapt, wat hout vernieuwd, scharnieren vernieuwd en geverfd. Maar dus kan er links van de kas niets geplaatst of geplant worden omdat de deur daar open draait. Je kunt zien dat deze kas vrij laag is, de nokhoogte (in het midden) is ongeveer 2.80 meter en de goothoogte (de zijkanten) ongeveer 2.10 meter. Handig want je kunt dus ook aan de zijkanten hoge planten kwijt als tomaten. Sommige kassen hebben een hoge nokhoogte maar lopen zeer schuin af naar de goot waardoor je aan de kanten alleen lagere planten kunt zetten. Deze kas is gemaakt van gegalvaniseerd ijzer (het geraamte) en is afgewerkt (de verticale delen) met aluminium, waarin glas geplaatst is. Alles is uiteindelijk afgewerkt met witte plastic strips die op maat worden gezaagd en op de aluminium profielen wordt gezet. Deze kas gaat met goed onderhoud nog vele jaren mee. Op de foto is de kas net gekalkt met temperzon, om de felle zon een beetje tegen te houden.

Kas 2 padkant

Dit is onze tweede kas, ongeveer in 1999 gebouwd (zie ook de foto rechts bovenaan de pagina voor de kopse kant). De nokhoogte ligt bij deze tweede kas zeker 30 tot 50 centimeter hoger dan bij de eerste kas. En ook de goothoogte is een stuk hoger (ongeveer 220 centimeter). De reden daarvan is dat er dan meer glas aan de bovenkant van de kas is waardoor de kas meer licht/zon vangt. Dit zijn voor professionele kwekers belangrijke veranderingen. Of het waar is of niet (of overdreven) geen idee maar ooit zei iemand me dat 1 % meer licht 10 % meer opbrengst geeft. Kijk zo ook even bij de laatste en nieuwste kas hierover. Deze tweede kas heeft ook een geraamte van gegalvaniseerd ijzer en verticale delen van aluminium. De deur is in dit geval ook van aluminium en heeft grotere ramen (ook weer meer licht). En het is dus een schuifdeur waardoor zowel links als rechts planten kunnen worden geplant. De manier van de ramen openen is nog hetzelfde als in de oude kas, verticale ramen die via een katrol aan de zijkant aan een beugel meer of minder open kan worden gezet. De plastic stijve profielen van de vorige kas zijn hier al vervangen door buigbare strips die je op rol kunt kopen. Zwart houdt warmte vast, vandaar waarschijnlijk de kleur van deze afwerkprofielen. En dan de maat: hoger dus, zowel de nok als de goot, en deze kas is 3.50 meter breed maar 5.50 meter lang en dat maakt hem een stuk groter dan de eerste kas.

Kas 3 van buiten 26 april 2012

Dit is onze derde kas. Heel veel hoger met een nokhoogte van zeker 3 meter en goothoogte van 2.30 tot 2.40 meter. Het dak is niet schuiner geworden maar door de totale hoogte vangt deze kas nog meer licht.

De deur is ook weer een schuifdeur van hetzelfde type van de tweede kas. Er zijn dezelfde profielen gebruikt op hetzelfde materiaal (geraamte van gegalvaniseerd ijzer en afgewerkt met aluminium).

Behalve dat de kas duidelijk nog hoger is zijn er nog 2 veranderingen: de maat is nog steeds 3.50 breed maar de lengte is ruim 6 meter. En het tweede verschil zijn de ramen.

Kas raam

Op deze foto al wat duidelijker te zien, in deze kas liggen de 2 ramen horizontaal op het dak (dus overdwars, met de lengte van de kas mee). Daardoor minstens zoveel frisse lucht, maar daarvoor hoef je de ramen niet meer zo ver open te zetten en is er dus minder kans dat bij storm de wind onder het raam slaat en schade aanricht. Deze kas is in de winter van 2003-2004 geplaatst.

Zo kun je aan de 3 verschillende kassen zien wat er in de loop der jaren zoal aan kassen is veranderd/verbeterd. En ongetwijfeld zijn er in de afgelopen jaren weer vernieuwingen op kasgebied ontwikkeld, er wordt door de professionele teelt altijd gekeken of er via vormen, materialen, etc. nog meer licht, en dus nog meer opbrengst mogelijk is, of zaken die het telen in kassen gemakkelijker of duurzamer maken.

In 2010 en 2011 hebben we nog 2 ‘mini’s’ gekocht, beiden overgenomen, konden we niet laten staan, te goede prijs :-)) (voor allebei de kassen hebben we 100 euro per stuk betaald, en dat is echt een koopje).

Kasje Co in delen

De eerste van de 2 mini’s was van mensen uit Spijkenisse die het kasje niet gebruikten. We hebben die dus daar afgebroken, met een aanhanger naar de volkstuin vervoerd en daar weer opgebouwd.

Op de foto rechts zie je het kasje zoals het in delen op de volkstuin aankwam. Er is zoveel mogelijk aan elkaar gelaten (bijvoorbeeld de hele achterkant, die gemaakt is van aluminium). Er zit in dit geval een zeer stevig onderbouw bij van beton; een soort van stoepranden met daaraan vast gelijk de poeren (dat zijn de hoekstukken waar de kas op rust, niet noodzakelijk bij kleine kasjes, onmisbaar bij grotere kassen want daar rust de hele kas op en zo blijft die kas ook waterpas – waardoor er later geen ruiten barsten omdat een deel van de kas verzakt).

Kasje Co in opbouw

In dit geval dus een zeer stevige onderbouw. En uiteindelijk moet alles wel precies passen, en dus moet er nauwkeurig uitgemeten worden, en dus ook uitgegraven worden.

Zorg dat deze onderbouw precies past (als die niet precies past zul je later de kas niet goed op de onderbouw krijgen en ontstaan er ruimtes of gaat het juist wrikken.

Op de foto zie je dat eerst de gleuven zijn gegraven voor de onderbouw, die precies pas in de gleuven zijn gezet, en dan past de bovenbouw er dus goed op. Op de foto zijn voor-, achter, en zijkanten al aan elkaar gezet en staat ze waarschijnlijk al vast op de onderbouw (met een boor een gaatje boren door het aluminium in het beton van de onderbouw, plug erin, schroef met ringetje erin – en zo zet je de bovenbouw op zo’n 8 plaatsen rondom vast aan de onderbouw – flinke storm die hem los krijgt). Het dak moet er nog op.

Kasje Co klaar

En op de laatste foto zie je het kasje klaar, dak erop, glas erin, planten erin en zelfs al gekalkt tegen al teveel zon.

De ramen zitten vast met clips, dat soort materiaal kun je vinden bij onder andere Welkoop, maar ook Intratuin verkoopt ze.

Hier zie je ook hoe belangrijk het nummeren van ruiten zijn, want de vierde ruit zou niet op de plaats van ruit 1 hebben gepast, het scheelt je later heel veel passen en meten en dus tijd als je de ruiten nummert en zo op dezelfde plaats weer in de kas kunt zetten.

In 2011 nog een kasje op de kop kunnen tikken.

Kasje Victor in opbouw

Dit minikasje is net als het kasje hierboven 1.93 meter breed en 2.43 meter lang, maar dit kasje is duidelijk lager. Je zou denken dat niets uitmaakt want dan moet je maar een beetje bukken als je erin stapt, maar bedenk ook dat de planten die je erin zet niet zo hoog kunnen worden; geen punt bij pepers, etc., maar je moet er wel rekening mee houden als je er stamtomaten of een hoge komkommerplant in wilt zetten.

Bij dit kasje zat geen onderbouw. Bij zo’n klein kasje heb je geen poeren nodig, je kunt nog zien dat in dit geval de kas is uitgemeten, er vervolgens stoepranden op maat voor de helft in de grond zijn ingegraven, en daarop het kasje is vastgemaakt (ook weer met een boor door het aluminium in de stoeprand boren, plug, schroef en ringetje erin en zo staat ze op 8 plaatsen rondom vast aan deze ‘onderbouw’).

En op de laatste foto is ook dit kasje klaar (foto vanaf de andere kant gemaakt). Je ziet de bovenbouw nog steeds op de stoepranden staan.

Kasje Victor klaar

En heb je nu eigenlijk wel iets aan zo’n klein kasje zoals deze en die daarboven?

Het is maar wat en hoeveel je wilt telen. Ik zou mijn grote kassen niet meer willen missen maar ben toch ook heel blij met deze kleintjes erbij hoor. Om je misschien een beetje een idee te geven wat er in zo’n kasje past kan ik wel even het rijtje noemen dat ik in 2012 in dit kasje heb gezet:

  • 2 struiktomaten Bush Beefsteak
  • 3 paprikaplanten Mini Bell Red
  • 1 aubergineplant Fengyuan
  • 2 stamtomaten Gardener’s Delight (in het hoogste gedeelte van de kas)
  • een rij Basilicum Mrs. Burns Lemon
  • 4 watermeloenplanten White Wonder (aan een klimrek)

En zo zie je dat ook in een klein kasje toch heel veel te planten (en dus te oogsten) valt.

En dan helemaal tot slot. Over onze kassen; zoals al eerder gezegd hebben we deze zelf met hulp van vrienden gebouwd, met tweedehands materialen. Alle drie de kassen kostten daardoor nog niet een derde van een nieuwe geplaatste kas. Op de pagina Kas in gebruik kun je nog meer lezen over een kas. Waar moet je op letten, wat kun je gebruiken, welk onderhoud, etc.

Hieronder volgen nog een aantal links naar websites van bedrijven die kassen plaatsen, kassen verkopen, of materialen maken en verkopen als plastic/folie: