Papaver somniferum

Papaver somniferum Lauren´s Grape

 

Eerst even dit, mocht je internationale informatie zoeken of bijvoorbeeld zaden van Papaver somniferum in een niet-Nederlandstalige webwinkel:

  • Nederlandse naam:     Slaapbol
  • Engelse naam:     Poppy
  • Duitse naam:     Schlafmohn
  • Franse naam:     Pavot
  • Eenjarig, vorstbestendig

Papaver somniferum is een overbekende eenjarige (maar daarom niet minder geliefd, en terecht). Ze kan heel goede tegen kou. Een andere eigenschap is dat ze niet heel erg lang bloeit (maar wel heel rijk en met grote bloemen in de meest exotische kleuren). Om die reden kun je er voor kiezen om haar meerdere keren te zaaien. Je zou dat zelfs in het najaar kunnen doen (rond oktober/november). Dit is heel handig als je heel veel zaden hebt (bijvoorbeeld uit eigen oogst). Voor nieuwe en bijzondere (en daardoor vaak kostbare) zaden in kleine hoeveelheden zaai ik liever in februari. En dan kan ik eind maart misschien nog een keer zaaien, en in mei nog een keer.

Papaver somniferum Lilac Pompon

 

Papavers worden bij voorkeur koel gezaaid, de zaden kiemen binnen 1 tot 4 weken, afhankelijk van de grondtemperatuur.

Papavers maken een soort penwortel met zijwortels. Om die reden houdt ze niet van verspenen. Maar dat heb ik nooit geweten, ik zaai haar elk jaar voor in een tray of in potjes. De zaailingen kunnen niet stuk voor stuk worden verspeend maar mijn ervaring is dat het uitplanten van een heel kluitje zaailingen wel goed gaat. Zaai haar dus ter plaatse, en als je slechts weinig zaden hebt en gecontroleerd voor wilt zaaien, doe dat dan door het hele kluitje met jonge zaailingen uit te planten. En doe dat met nog jonge zaailingen (want hoe ouder en groter de zaailingen en dus ook de penwortels, des te gevoeliger worden ze).

Op de foto hieronder zie je hoe ik de zaailingen ‘verspeen’: de hele inhoud van een plugje gaat in een potje met potgrond om nog wat te groeien. Ik laat de potjes in de koude kas staan maar buiten kan ook prima. Over een week of 2 tot 3 kan ik de inhoud van dit potje in één kluitje buiten uitplanten. Dat zijn eigenlijk teveel zaailingen bij elkaar maar mijn ervaring is dat het uiteindelijk een mooie pol papaverplantjes wordt. Als er wat zaailingen te dicht bij elkaar groeien wint vanzelf de sterkste,

 

Vorst deert de zaailingen niet. De planten maken opvallend zilvergrijs blad en worden, mede afhankelijk van het ras en de omstandigheden (zoals vocht en voeding) zo’n 70 tot 100 cm hoog.

De planten bloeien dus niet lang maar wel overdadig en zeer opvallend. Afhankelijk van de zaaiperiode bloeit ze in de zomermaanden zo’n 4 weken lang met grote tot zeer grote enkelvoudige, halfdubbele of zeer gevulde bloemen in de meest uiteenlopende kleuren. De bloemen kunnen wel ruim 10 tot 15 cm groot worden, Na de bloei maken de planten decoratieve zaadbollen die je ook wel in boeketten en (droog)bloemstukken ziet.

Bij het rijpen van de zaden verkleuren de grote bollen van hun mooie zilvergrijze kleur naar dof grijsbruin, 1 bol alleen bevat al honderden zaden. Als je de bol schudt, en je hoort de zaden ‘rammelen’, dan zijn ze aan het rijpen. De zaden zijn volledig rijp wanneer je ziet dat er gaatjes onder de opstaande bovenrand zitten. Je kunt de zaden dan gemakkelijk door die gaatjes naar buiten strooien In de tuin, of opvangen en nog een paar dagen laten drogen.

Papaver somniferum Flemish Antique

 

De zaden blijven 4 tot wel 6 jaar kiemkrachtig. Als je de zaden direct na de oogst over de grond verspreidt vind je in het vroege voorjaar  heel gemakkelijk zilvergrijze zaailingen terug. Haal dan de zaailingen weg die je niet wil en de rest worden dat jaar weer volwassen planten en zullen rond juli bloeien. Deze zaailingen zijn niet te verplaatsen (tenzij het niet anders kan, en dan doe je dat in een zo vroeg/jong mogelijk stadium en met een flinke kluit en in kletsnatte grond).

Uiteraard kunnen de verschillende rassen gemakkelijk met elkaar kruisen, als je wilt dat de planten soortecht terugkomen zaai je niet meer dan één ras (en hoop je dat eventuele buren geen Papavers in de tuin hebben want de verschillende rassen kruisen over wat grotere afstanden).

Papaver somniferum Tallulah Belle Blush

 

Op deze pagina vind je foto’s van de rassen die ik heb geteeld en waar ik ook foto’s van heb gemaakt.

Zaai/plant papavers in groepen, voor een spectaculair effect. En zelf vind ik het altijd ook altijd mooi om in de hele tuin plukjes met zaailingen uit te planten, zodat je overal in de tuin deze blikvangers in blad en bloem ziet. Tegelijkertijd valt het dan ook niet zo op wanneer de planten afsterven na de korte bloei.

Tot slot nog even: alle delen van de Papaver zijn giftig, behalve de zaden: dat is het vrij bekende maanzaad en wordt wel gebruikt in desserts, brood en (zoete en hartige) taarten.

Kijk ook even op de pagina van Papaver rhoeas, het in alles wat kleinere (maar ook erg mooie) zusje van deze grote Papaver somniferum.

Papaver somniferum in knop

 

Papaver somniferum Purple Passion

 

Papaver somniferum Apple Green

 

Papaver somniferum Tallulah Belle Blush 2

 

Papaver somniferum Seriously Scarlet

 

Papaver somniferum Lauren´s Grape (ook bovenaan deze pagina).

 

Papaver somniferum Album

 

Papaver somniferum Pink Fizz (met roodbloeiende tuinbonen)

 

Papaver somniferum zaadbollen (onrijp)

 

13 gedachten over “Papaver somniferum”

  1. Dit jaar groeien er in mijn moestuin vele van deze planten. ik ben de bladeren nu elke dag aan het eten in mijn salade, reeds een paar weken.
    Van bij het begin dacht ik dat het een papaver was maar toen ik de bladeren proefde, deed dat me ook aan salade denken. ik ben dan maar begonnen met ze te eten.
    Nu komen de groene dozen tevoorschijn en bij het openen zag ik de mooie bloem zoals op de fotos.
    Is het nu wel aangewezen de bladeren te eten? Ik heb tot hiertoe geen gezondheids probleem ondervonden.
    Dit jaar groeien er in mijn moestuin vele van deze planten. ik ben de bladeren nu elke dag aan het eten in mijn salade, reeds een paar weken.
    Van bij het begin dacht ik dat het een papaver was maar toen ik de bladeren proefde, deed dat me ook aan salade denken. ik ben dan maar begonnen met ze te eten.
    Nu komen de groene dozen tevoorschijn en bij het openen zag ik de mooie witte bloem zoals op de foto.
    Is het nu wel aangewezen de bladeren te eten? Ik heb tot hiertoe geen gezondheids probleem ondervonden.

    1. Hallo Ingrid,
      Dankjewel voor je reactie. Ik moet je het eten van Papaverplanten afraden hoor (en het eten van planten als je niet zeker weet wat het is).
      Ik weet ook niet of je Papaver in je tuin hebt, je herkent zelf de bloem, maar je noemt het blad groen maar dat van Papaver somniferum (Slaapbol) is echt behoorlijk grijs, bijna zilvergrijs.

      Ik kopieerde even van Wikipedia (https://nl.wikipedia.org/wiki/Slaapbol):
      Uit het gedroogde melksap kan opium gewonnen worden. Uit opium kunnen vervolgens morfine, heroïne, codeïne, papaverine, laudanine en noscapine gewonnen worden.
      Het sap van de plant is giftig en kan bij bepaalde hoeveelheden leiden tot een langzame dood (die gekenmerkt wordt door een periode van bewusteloosheid). De plant dankt hieraan ook zijn naam.

      Oftewel; het is gevaarlijk om van deze plant te eten. Maar het is in het algemeen onverstandig om planten te eten als je niet weet wat het is. Denk aan zeer giftige planten als Brugmansia (Engelentrompet), Taxus, Monnikskap (Aconitum), Vingerhoedskruid (Digitalis), etc., er zijn heel veel planten die zo giftig zijn dat je er erg ziek van kunt worden, en bij teveel inname dodelijk kunnen zijn.

      Ik kan je vooral adviseren om alleen te eten wat je zelf hebt gezaaid en als eetbaar hebt gekocht, of dat wat je met voldoende kennis en ervaring heel zeker als eetbaar kunt herkennen.

      groetjes,
      Diana

    2. Opiaten ontstaan voornamelijk in het melksap. De giftigheid van het ruwe produkt is dan ook honderden malen kleiner dan het bewerkte morfine e.d.
      Over smaak valt niet te twisten, maar echt lekker is het niet.
      Vergiftiging zul je er niet van oplopen i.t.t. de planten welke Diana al noemde.
      En er zijn nog wel meer van deze planten. Waterscheerling, Belladonna. Een goed boek is aan te raden of een kennis met verstand van planten en hun eetbaarheid.

  2. Ik heb er ook aardig wat staan doordat ik in het najaar rijkelijk gezaaid heb. Moet je de bol aan de plant laten drogen of kun je ze ook afknippen en dan laten drogen?

    1. Hallo Melinda,
      Je laat ze bij voorkeur helemaal aan de plant drogen.
      Echt te vroeg plukken zorgt ervoor dat de zaden niet rijp zijn en gaan rotten/schimmelen en dus verloren gaan.
      Mocht je, net als ik, willen dat je de zaden oogst voor ze op een winderige dag uit de gaatjes bovenin vallen kun je ze eventueel ook oogsten vlak voor die gaatjes open gaan staan. Daarvoor moet je de bol heen en weer schudden en als je de zaden in de bol hoort ‘ratelen’ kun je de nog dichte bollen afknippen en in huis in een zonnig raamkozijn naast elkaar op een bord laten narijpen. Maar dat kan dus echt alleen wanneer de bol binnen enkele dagen daarna al open zou gaan (je ziet de bol dan verkleuren van zilvergrijsblauw naar bijna paarsig blauw en daar waar de gaatjes komen zie je de bol al wat intrekken.
      groetjes,
      Diana

  3. Hoi Diana en Ruud, weten jullie of je het maanzaad van de papaver somniferum pink fizz kunt eten, en zo ja, moet je de dan eerst drogen of zoiets?
    Groetjes Esther

    1. Hallo Esther,
      In principe kun je de zaden van alle rassen Papaver somniferum als maanzaad eten. Er wordt alleen gesteld dat ook de zaden een kleine hoeveelheid opiaten bevatten, maanzaad wat je in de winkel koopt is ongetwijfeld op het (miniem kleine percentage) getest, het percentage van zelf geoogste zaden kan natuurlijk door omstandigheden als het weer, voeding, oogstmoment, etc. iets afwijken. Als je eigen maanzaad wilt gebruiken hoef je niets anders te doen dan de zaden goed rijp te oogsten, een paar dagen op een lichte en luchtige plaats te drogen en eventueel nog even te zeven.
      groetjes,
      Diana

  4. Hoi Diana en Ruud, hebben jullie ook gemerkt dat de zaadbollen op sommige planten gewoon “weg” zijn? Ik denk dat “iets” het opeet? Maar welk dier zou dit dan zijn? Weten jullie het? Kan het niet echt op internet vinden…

    1. Hallo Tezz,
      Ik heb dat zelf nog nooit gezien.
      De zaadbollen zijn heel hard, het zou voor een vogel een heel karwei zijn om ze af te breken. Ik weet niet waar je woont en welke dieren je tuin bezoeken.
      Wij hebben hier bijvoorbeeld veel last van duiven, ratten en muizen maar hier zijn geen konijnen en herten. Misschien eten herten de bollen? dat durf ik niet te zeggen maar wellicht weet iemand anders hier het antwoord op.
      Als er hier zaadbollen weg zouden zijn zou ik bijna zeker weten dat mensen ze zouden hebben meegenomen 🙂
      groetjes,
      Diana

      1. Hoi Tezz en Diana,

        Precies dat hadden wij vorig jaar, toen ik zaad wilde oogsten van een ( bijna zwarte) Papaver stonden enkel de kale stelen nog (rechtop !) in de border.
        Behalve vogels, muizen en konijnen, kunnen er geen grote dieren en/of mensen ongemerkt in onze tuin komen en tot op vandaag is het voor mij nog steeds een raadsel wie de slaapbollen gepikt heeft. Vreemd…

        1. goed om te lezen dat het niet alleen bij mij is.
          ik heb de papavers op een braakliggend weiland. ik krijg bezoek van ratten,muizen, duiven, marters, mollen, reigers, ooievaars en wellicht ook nog andere dieren die ik niet gezien hebt…(er zijn uitwerpselen die ik niet weet van welk dier het is)
          ze zijn idd zoals Petra het zegt:kale steel en recht op.
          (mijn kruisbes is ook helemaal kaal gevreten…blad! en vrucht)
          hopelijk kan iemand de mysterie ontrafelen

    2. Ook hier verdwijnen rijpende papaverbollen als sneeuw voor de zon. Ik vond tandensporen op een exemplaar, wellicht zijn muizen de boosdoeners. De netjes die ik om de resterende bollen had gebonden om ze te beschermen tegen de rovers waren ook snel kapot gemaakt, bollen alsnog spoorloos verwenen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.