Witlof

Eerst even dit, mocht je internationale informatie/zaden/tips/foto’s zoeken over/van witlof:

  • Synoniemen:   witloof, Brussels lof
  • Latijnse naam:   Cichorium intybus var. foliosum
  • Engelse naam:   Chicory, Yellow Chicory
  • Duitse naam:   Treibzichorie, Brüsseler Endivie, Chicorée
  • Franse naam:   Chicorée de Bruxelles, Witloof

Witlof is een teelt die heel uitgebreid lijkt (en wellicht ook wel is), omdat er eerst in de zomer en herfst planten groeien waarvan je vervolgens in de late herfst de wortels oogst en die oppot om er  witlof van te ‘trekken’.

Wij hebben de teelt van witlof vroeger een paar keer geprobeerd, en dat was heel leuk maar niet heel succesvol. Nu, bijna 20 jaar later, is er veel meer informatie te vinden, zijn er mee rassen beschikbaar, en hebben we het opnieuw geprobeerd. En ook die eerste keer na zoveel jaren lukte het nog niet zo goed, maar het was wel zo leuk (en ook lekker) dat we het vol blijven houden, onder het mom ‘Elk jaar leer je van je fouten’ 🙂 .

Ondertussen begrijp ik ook wat beter wat al die termen betekenen (trekken, intafelen, met en zonder dekgrond, etc.). Het komt hieronder allemaal aan bod.

Wat is witlof eigenlijk?  Het is een kropje opeengepakte bladeren. In de zomer slaan de dikke wortels voedingsstoffen/reserves op. Na het afsterven van het bovengrondse deel plant je de wortels, bijvoorbeeld in een emmer met zand of grond (en dat wordt dan ‘intafelen’ genoemd). Door de wortels iets warmer (rond 12 tot 16 graden) in het donker te zetten zullen de wortels met al hun reserves weer uit willen gaan lopen. En omdat het donker is zullen die blaadjes niet groen maar wit zijn, een kropje witte blaadjes.

Witlof die je zelf teelt is vaak wat bitterder en smaakvoller dan witlof die je in de winkel koopt, al hangt dat ook af van het ras en omstandigheden als voeding, vocht, etc.. Het bittere verraadt dat ze nauw verwant is aan cichorei, maar ze is ook familie van groenlof en en van andijvie.

Witlof is heel veelzijdig, de kunt de blaadjes/kropjes roerbakken, grillen, stoven, koken, maar ook rauw in salades gebruiken. Heel bekend is witlofsalade (met bijvoorbeeld appel of sinaasappel, en walnoten) of de ovenschotel van witlof met ham en kaas. Maar zelf eten we haar ook graag in een stamppotje met brie, gegrild met wat olijfolie en een vleugje honing, of lekker ouderwets gevulde witlofblaadjes (met appel en blauwaderkaas), etc.

Voor wie het leuk vindt kan hier een blog lezen met onze eerste hernieuwde kennismaking met de teelt van witlof: Intafelen en trekken

En mocht je geen witlof kunnen of willen zaaien/telen maar het wel leuk vinden om ze eens in een emmer zonder dekgrond in te tafelen en te trekken; je kunt in sommige tuincentra en ook via internet kant-en-klare witlofwortels kopen, dan heb je stap 1 van het zaaien en telen van de wortels overgeslagen maar kun je toch ‘zelf geteelde’ witlof oogsten. Kijk bijvoorbeeld eens op de pagina van deze webshop: Hermie

Gekochte witlofwortels, je ziet dat er ongeveer 3 tot 5 centimeter loof op zit

TEELTWIJZEN

Er zijn dus 2 fases: in de zomer teel je de plant met als doel: een dikke wortel oogsten. En in de herfst en winter teel je die wortel met als doel: een dik en wit kropje witlof oogsten.

Die tweede fase, het telen van de wortel voor de oogst van kropjes witlof wordt ook wel ‘trekken’ genoemd (uiteindelijk ‘trek’ je door de juiste omstandigheden de blaadjes uit de wortel met voedingsstoffen).

Er zijn de laatste jaren flink wat nieuwe variëteiten en rassen ontwikkeld terwijl ook zaden van oude rassen nog steeds verkrijgbaar zijn. Vroeger werd er voor het ‘trekken’ dekgrond gebruikt, tegenwoordig zijn er steeds meer rassen die zowel met als zonder dekgrond, of juist zonder dekgrond kunnen worden gebruikt. En dan kun je die ook nog in de volle grond, onder glas of in huis ‘trekken’.

INDELING EN UITLEG:

Met dekgrond wordt niets anders bedoel dan dat je de wortels in een kuil ingraaft en met een dikke laag luchtige grond van ongeveer 15 tot 30 centimeter bedekt (want de witte kropjes groeien dus onder de grond). Hoe dikker de laag grond, des te langer blijft het daaronder koud en des te later kun je kropjes oogsten. Het kan dus handig zijn om wat te variëren met de dikte van de laag grond zodat er kropjes zijn die je wat vroeger en juist wat later kunt oogsten en je de oogst zo wat kunt spreiden.

Vroeger was dit de enige manier om witlof te telen, Afhankelijk van de grondtemperatuur en de dikte van de laag grond die bovenop de wortels aanbracht duurde de oogst enkele weken tot enkele maanden. Zonder dekgrond betekent dus niets anders dan dat je de witlofwortels in bijvoorbeeld een emmer met zand of grond plant, en de wortels niet afdekt maar de emmer (al dan niet afgedekt, afhankelijk van de plek) op een donkere plaats zet.

Witlof telen met dekgrond, koud

Hierbij gebruik je geen enkel hulpmiddel. In mei zaai je ter plaatse, en in oktober/november rooi je de wortels en kuil je ze in in de volle grond, dicht naaste elkaar, en je bedekt de wortels met een laagje grond van enkele centimeters. De oogst valt waarschijnlijk pas in het volgende voorjaar (rond april), maar dat hangt af van de temperatuur van de grond. Je kunt de oogst enkele weken vervroegen door wat zwart plastic over de grond te spannen (waardoor de grond in het voorjaar wat sneller opwarmt). Deze kropjes zijn niet zo mooi, door de grond en de buitenomstandigheden, maar ze zijn prima van smaak en vaak wat minder bitter.

Witlof telen met dekgrond, onder koud glas

Ook nu zaai je ter plaatse in mei, en ook het rooien van de wortels in oktober/november, en het inkuilen in de grond is hetzelfde. Het verschil zit ‘m in de plaats van het inkuilen: dat gebeurt nu in de koude kas of in een platte bak. Daardoor valt de oogst veel vroeger, omdat de grond onder glas al eerder opwarmt, vanaf ongeveer begin tot half februari. En ook nu kun je dat nog extra stimuleren door wat zwart plastic te spannen.

Witlof telen zonder dekgrond, bijvoorbeeld in huis of schuur of garage

Hiervoor gebruik je rassen die zonder dekgrond getrokken kunnen worden (let dus bij de aankoop van zaden goed op de beschrijving van het ras!). Je hebt er dus een ruimte voor nodig die donker en koel is (want als de temperatuur teveel stijgt ontwikkelen de kropjes zich te snel waardoor ze vooral losse blaadjes krijgen en geen kropje vormen).

Ook hier blijft het zaaien en rooien hetzelfde. Het trekken van de kropjes witlof gebeurt echter in diepe bakken of emmers, bij voorkeur bij een temperatuur rond de 14 tot 16 graden. Denk daarbij aan een kelder of garage of donkere zolder. Onze tuinbuurvrouw zet de emmers met witlofstrokjes in de kruipruimte onder het huis. Daar is het in de winter kouder en dan duurt het wat langer voor de kropjes zich ontwikkelen. Afhankelijk van de temperatuur kun je na 3 tot 6 weken kropjes witlof oogsten.

Witlof zonder dekgrond

RASSEN

Er zijn ondertussen een flink aantal rassen verkrijgbaar. Er zijn rassen die enkel geschikt zijn voor trek met dekgrond, rassen die geschikt zijn voor trek zonder dekgrond, en er zijn nog rassen die voor beide geschikt zijn. Tot de laatste behoren de nieuwste generaties F1 hybriden, waarvan steeds meer rassen op de markt komen. Verder is er nog onderscheid in vroege, middelvroege en late rassen (die je dus wat eerder of juist later dan mei kunt zaaien en waarvan je de wortels dus ook wat eerder of juist later in de herfst oogst. Lees dus vooral de beschrijving bij de rassen en kies een ras dat het beste bij jouw voorkeur voor manier van telen past en geoogst kan worden in de tijd die je wilt.

Voorbeelden:

  • Brusselse Loof (voor de teelt met dekgrond)
  • Hollandse Middelvroege (voor de teelt met dekgrond)
  • Tardivo (voor de teelt met en zonder dekgrond)
  • Zoom F1 (voor de teelt zonder dekgrond)
  • Videna (voor de teelt met en zonder dekgond)
  • Edellof (voor de teelt zonder dekgrond)
  • Bingo F1 (voor de teelt zonder dekgrond)
  • Atlas F1 (voor de teelt zonder dekgrond)
  • Rosso di Treviso (is eigenlijk een rode cichorei maar ook geschikt voor de teelt zonder dekgrond, geeft lange slanke kropjes met wat losse blaadjes in een mooie rood met witte kleur)
Rosso di Treviso

BODEM

Witlof groeit op alle gronden, mits ze een goed structuur en luchtigheid bezitten. In onze vette klei groeiden de wortels vroeger niet goed (kort, dik en gevorkt). Door het verbeteren van de grond (met compost en oude stalmest) werd de grond beter en groeiden witlofwortels ook al wat beter. En nog beter gaat het sinds 2019 in een verhoogde bak, waarin de wortels lang en recht kunnen groeien. Op zandgrond groeien de wortels ongetwijfeld prima in de volle grond. Op zure gronden is het wel belangrijk wat kalk te strooien want witlof groeit graag in wat kalkrijke grond.

Witlofplanten houden van een losse, luchtige maar vocht vasthoudende grond die echter niet kletsnat mag blijven (want dan kunnen de wortels rotten).

BEMESTING

Eigenlijk wil je niet dat de plant heel hard groeit; je wilt mooie dikke wortels waar je later de witlofkropjes uit gaat trekken. Geef daarom geen stikstofrijke mestsoorten want die bevorderen vooral de groei van het blad en dat gaat ten koste van de groei van de wortels. In 2019 was dat nog wel een leermoment voor ons, wij gaven in het voorjaar wat samengestelde meststof voor de moestuin (groene Culterra) en dat gaven we in de zomer nogmaals. Maar dit was het resultaat:

Het zijn grote groene planten et eigenlijk teveel blad geworden. En dat resulteerde in wat t dunne en lang wortels (daar moet ik dan wel bij zeggen dat dat vast ook voor een deel door de lange, warme en vooral gortdroge zomer kwam – de wortels hebben diep moeten groeien om nog voldoende water te vinden). Zo zagen de wortels van deze witlofplanten eruit:

Voor 2020 wordt het plan dus anders: ik zaai de witlof in een verhoogde bak die iets minder hoog is. En ik geef de planten geen samengestelde meststof meer maar in plaats daarvan alleen wat koemestkorrels in het voorjaar (met slechts 2,5% stikstof). En dan geven we in mei en in juli een gemiddelde hoeveelheid kali (want kali zorgt voor een goede wortelontwikkeling, wordt om die reden ook aan bijvoorbeeld worteltjes, bieten, uien en aardappelen gegeven).

Dat is dus het plan voor 2020. Maar dat betekent niet dat we van deze iets te dunne en lange witlofwortels geen witlof trekken. Want dunne wortels geven kleine kropjes maar die zijn er niet minder smakelijk om.

STANDPLAATS

In een eventuele vruchtwisseling hoort witlof in het vak van de wortelgewassen, met een vruchtwisseling van 1 op 4 jaar (om schimmelziekten als bijvoorbeeld Sclerotina te voorkomen). Ik heb gelezen dat andijvie, rode biet, sla, wortel, spinazie en bonen niet goed zouden zijn als voor- of nateelt (omdat ze gevoelig zijn voor dezelfde schimmels). Hier staan ze meestal in het vak van de sjalotten, uien en knoflook (die ook niet zo veel voeding willen, maar wel voldoende vocht en wat kali).

ZAAI- PLANT EN OOGSTTABEL:

Witlof tabel

ZAAIEN

Zaai witlof bij voorkeur ter plaatse, omdat ze een lange penwortel maakt kan ze niet goed worden verspeend en verplant. Als je het toch liever wilt proberen met voorzaaien is het dus handig om de zaden per stuk in een vakje van een diepe tray te zaaien en na het kiemen niet te lang te wachten met uitplanten. Het voordeel van voorzaaien is dat je de zaailingen direct op de juiste afstand van elkaar (ongeveer 12 centimeter) kunt uitplanten, het nadeel is dat een deel van de voorgezaaide zaailingen het wellicht niet overleeft (zaai daarom dan altijd wat extra zaden). Het voordeel van ter plaatse zaaien is dat, mits de grond voldoende vochtig is, alle zaailingen kunnen kiemen en groeien, het nadeel is dat je dan wel zult moeten uitdunnen (zie bij Verzorging). Je zaait witlof in mei, maar sommige rassen kunnen ook nog in juni worden gezaaid.

Maak voor het ter plaatse zaaien de grond goed en diep los (bijvoorbeeld met een grelinette of spitvork). Hark de grond vervolgens tot de grond gelijkmatig en fijn is. Zelf leggen we vervolgens graag de steel van een oude bezem op de grond en duwen die zachtjes een stukje (1 of 2 centimeter) in de grond. Er ligt dan een mooie rechte ondiepe geul waar de heel kleine zaden gelijkmatig en recht in kunnen worden gezaaid. Dek de zaden af met een dun laagje zand of grond.

Geef de zaaisels regelmatig water, ze mogen tijdens het kiemen niet uitdrogen. De zaden kiemen binnen anderhalf tot drie weken (afhankelijk van de grondtemperatuur).

Witlof tussen natte kranten in plaats van in zand, op een donkere zolder bij zo’n 17 graden

VERZORGING

Ongeveer 6 tot 8 weken na het ter plaatse zaaien moeten de jonge planten worden uitgedund. Houd de sterkste plantjes aan op een afstand van ongeveer 12 centimeter van elkaar in de rij, de zwakkere plantjes die te dicht bij  elkaar staan trek je er voorzichtig tussenuit.

Blijf zorgen voor voldoende vocht, zeker in droge zomermaanden. En geef in juli dus nogmaals wat kali, voor de ontwikkeling van dikke stompe wortels.

WORTELS OOGSTEN

Om later goede vaste kropjes te kunnen ‘trekken’ moeten de wortels goed volgroeid zijn. Een beetje afhankelijk van het ras en wanneer je hebt gezaaid kun je ergens tussen half oktober en eind november de wortels rooien. Dat rooien doe je door een spitriek verticaal naast de wortels in de grond te steken en dan de wortels zonder beschadiging naar boven te duwen.

Onze tuinbuurvrouw doet niet aan af laten sterven en verwijdert direct blad en zet de wortels in een laag tuingrond en neemt ze zo mee naar huis. Toch heeft het laten afsterven van het blad wel wat nut: als je de wortels na de oogst met blad nog enkele dagen tot een week op een droge plaats laat rusten zullen de wortels de laatste restjes voedingsstoffen uit het blad halen en opslaan (en dat komt later ten goede aan het witlofkropje).

Snijd na die korte afsterfperiode het blad weg maar als je te ver snijdt kun je de groeipunt raken. Om die reden laat je ongeveer 3 centimeter van het blad zitten en snijd je daarboven het blad weg.

Leermomentje twee: ik denk dat we iets teveel blad hebben laten zitten, volgend jaar meet ik echt gewoon even 3 tot 4 centimeter. Nu was het wel 5 centimeter. Bij te kort afsnijden (dus minder dan 3 centimeter) is er een kans dat er geen krop maar losse blaadjes worden gevormd. Als je te ver afsnijdt en dus teveel blad aan de wortel laat zitten, is er kans dat het kropje niet compact en vast maar los groeit.

De wortels maak je nu schoon: verwijder de dunne zijworteltjes en was of wrijf modder er grotendeels vanaf, ook een eventuele lange dunne puntwortel kun je zonder problemen wat inkorten.

En dan kun je gaan intafelen (wat dus niets anders betekent dan dat je de kale wortels met 3 centimeter loof in een kuil in de grond ingraaft en bedekt met een dikke laag grond, of de wortels in een emmer of bak met bijvoorbeeld zand of grond op een donkere plaats zet).

Je wilt natuurlijk niet alle witlof in één keer intafelen (want dan kun je ze allemaal ongeveer tegelijkertijd oogsten). Witlof kan best veel vorst verdragen, laat wortels die je nog niet wilt intafelen (om de oogst te spreiden) gewoon in de grond zitten. Wij rooiden telkens 10 wortels om die in te tafelen, en dat deden we zo elke 3 weken, op die manier konden we over een lange periode telkens weer een goede hoeveelheid nieuwe witlof trekken.

Je kunt wortels die al zijn geoogst maar die je nog niet wilt intafelen nog wel ongeveer 6 weken bewaren (op een droge plaats waar het niet warmer wordt dan ongeveer 6 graden).

INTAFELEN

met dekgrond

  • Maak de grond goed los en graaf dan een kuil van ongeveer 30 tot 35 centimeter diep.
  • Om de grond luchtiger te maken kun je wat compost en/of grof zand door de grond werken. En op zure gronden kun je ook nu nog wat kalk door de grond mengen
  • Plaats de wortels iets schuin en dicht tegen elkaar aan, zo dat de groeipunten zo’n 2 centimeter onder het grondoppervlak komen.
  • Strooi er dan een laagje van 2 centimeter goed verkruimelde grond, eventueel vermengd met wat grof zand, en giet er met een broes wat water over zodat de grond tussen de wortels spoelt.
  • Dek de wortels dan verder af met een laag arme en losse, zanderige grond (compost of vette klei of mest zorgt voor rotting van de kropjes). Zelf zouden we voor dat doel een mengsel van tuingrond en zand gebruiken.
  • Door de dikte van de grondlaag iets te variëren kun je de oogst dus wat spreiden. Voor zeer vroege witlof wordt een deklaag van zo’n 10 centimeter grond gebruikt, voor laatst te oogsten witlof kan die laag wel 30 centimeter dik zijn.
  • Als extra isolatie kun je een laag stro, hooi of bladeren er boven verdelen. En tenslotte dek je het af met bijvoorbeeld wat zwart plastic (zodat de wortels niet al te nat/koud kunnen worden en in het voorjaar de grond wat sneller opwarmt).

Inkuilen in de koude kas of platte bak gaat op dezelfde manier, alleen de afdeklaag van stro/blad en plastic ) kun je weglaten omdat het in een kas/platte bak minder nat is en de grond ook sneller en makkelijker opwarmt.

Zonder dekgrond

Voor de trek zonder dekgrond zijn er heel veel mogelijkheden; emmers, speciekuipen, kisten, potten, bakken, etc. Zelf gebruiken we er emmers voor. Wij hebben gebruikte potgrond met wat grof zand gemengd en daarvan een laag in de emmer verdeeld. Daarop komen dan de witlofwortels. En vervolgens verdelen we dan nog potgrond/zand tussen de wortels. Tot slot gieten we er wat water tussen zodat de grond goed op de wortels aansluit en zetten we de emmer in de koele donkere schuur.

Maar dat is zeker niet de enige juiste manier. Sommigen mensen gebruiken geen grond maar alleen zand, of soms zelfs alleen wat stro of karton om de ruimte tussen de wortels op te vullen. Sommige mensen zetten de wortels in een klein laagje water wat af en toe wordt bijgevuld. Het is een beetje zoeken naar wat je hebt en kunt en wilt gebruiken en wat je prettig vindt. Bedenk dat de wortels niet volledig in water mogen staan en dat ze ook niet uit mogen drogen, matig vochtig is het beste.

Wij hebben de eerste emmer met witlofwortels in oktober in de donkere schuur gezet en dat ging in oktober prima. Eind november werd het zo koud dat we een tweede emmer ondertussen niet meer in de schuur hebben gezet maar op de donkere en koele onverwarmde voorzolder, en ook dat ging prima. Een garage of kelderkast, etc. kunnen ook allemaal prima, als het er maar donker is en de temperatuur ongeveer tussen de 14 en 17 graden ligt. Kouder is ook niet erg maar dan duurt het rekken van witlof langer (en onder de 8 graden staat het trekken ‘stil’ maar dat kan bij teveel oogst ook tijdelijk heel handig zijn). Te warm (boven de 18 graden) is minder handig want dat zorgt voor het snel uitlopen van de witlof; geen ramp maar dat geeft geen krop maar losse blaadjes (ook lekker maar minder knapperig).

En mocht je geen goed afgesloten en dus donkere plaats in huis hebben kun je dat wel zelf nog creëren, door op de emmer een andere emmer te plaatsen, of een stuk zwart plastic of gronddoek. Pas hier wel een beetje mee op als het gaat om temperatuur en vocht; de temperatuur kan onder plastic oplopen en vocht kan minder goed verdampen. Luchten, minder water geven, koeler zetten en het plastic ruim boven de emmer met wortels draperen kan helpen om toch de juiste omstandigheden te creëren.

Houd het geheel, ook zonder plastic, dus wel vochtig maar niet te nat maar wel vochtig. Geef wat water wanneer de grond of het zand opdroogt.

De oogst begint na ongeveer 3 tot 4 weken (afhankelijk van de omstandigheden). Kijk rond die tijd regelmatig, geef eventueel een slokje water (niet op de wortel/afgesneden blad maar ertussen) en oogst op het moment dat de witlofjes nog mooi dicht en wit met zachtgeel van kleur zijn. Hoe langer je wacht, des te losser en groener worden de kropjes.

Dit is wat er nog kan groeien na de eerste oogst: losse blaadjes die nog prima gebruikt kunnen worden voor een salade

OOGST EN BEWAREN

Met dekgrond: maak voor de oogst de kuil open en haal er de gewenste hoeveelheid wortels uit. Sluit de kuil weer en leg er ook weer stro en plastic op, als je dat gebruikte.

Breek of snijd de krop van de wortel af. Veeg niet over de kropjes, dat geeft roodbruine vlekken.

Zonder dekgrond: breek of snijd de kropjes van de wortels. Je kunt overwegen om de wortels in de emmer te laten staan. De wortels hebben voor slechts 1 krop witlof voldoende voeding in hun wortel. Maar als je ze laat staan kunnen ze een tweede oogst geven van een klein losbladig kropje, minder van kwaliteit maar desalniettemin toch lekker voor bijvoorbeeld sla en salades. Daarna kunnen de wortels echt worden weggegooid want een derde kropje komt er zelden of nooit.

Laat geoogste kropjes die je niet direct wilt eten goed drogen, en dan kun je ze in een afgesloten zakje nog ongeveer een week in de koelkast bewaren.

Tot slot: de oogst spreiden is heel handig, dit kun je doen door  verschillende rassen in verschillende periodes te zaaien, het intafelen en rooien te spreiden, zowel zonder als met dekgrond in te tafelen.

Op deze manier zou je ruim een half jaar lang witlof moeten kunnen oogsten (dat is ons nog niet gelukt maar het blijft een mooi streven 🙂 ).

Tot slot: ik kreeg van Jan wat foto’s van zijn witlofteelt (waarvoor mijn dank!), hieronder vind je een kleine collage van die teelt; de wortels, ingetafeld, getrokken en de oogst. Daar gaan wij volgend jaar ook voor!

En kijk ook nog even op de Receptenpagina voor recepten met witlof (of andere groenten, fruit of kruiden).

Edit maart 2021: ik heb deze winter eens geëxperimenteerd met de standplaats van de witlofwortels en de oogst. Ik heb de wortels allemaal in dezelfde week in november ingetafeld (zonder dekgrond want ik vind het zelf toch wel heel fijn als de witlofwortels redelijk schoon zijn en er geen grond of zand tussen de blaadjes zit). De uitslag:

Ik heb een aantal wortels in een emmer met natte kranten ertussen op zolder gezet, bij ongeveer 15 tot 17 graden. We konden zo’n 3 tot 4 weken later de witlofwortels oogsten (dus rond half december).

Ik heb een aantal wortels in grote potten met gebruikte potgrond gezet (waar dus geen voeding meer in zat). Het was wel lastig want de kas is heel licht: toen ik na een paar weken keek zag ik wat kleine groenige blaadjes verschijnen; het was te licht zodat de witlof niet wit met geel werd maar groen. Ik heb gelijk extra maatregelen genomen en de pot in een speciekuip gezet, en de pot die erover stond om het donker te maken aangevuld met een tweede pot en 2 dikke handdoeken (erover en om de rand waar de pot ondersteboven op de rand van de pot eronder stond. Dat hielp voldoende. Ik moest natuurlijk wel wat vaker controleren en af en toe wat water geven (en daarvoor alle verduisterende potten en handdoeken weer weghalen en later weer opbouwen). Uiteindelijk konden we deze kropjes witlof in de laatste 2 weken van februari oogsten. Door de strenge vorst in februari 2021 en/of vocht door alle bedekkingen hadden ze wel wat schade opgelopen, maar onder die zwarte buitenblaadjes waren de kropjes eigenlijk net zo mooi en vooral lekker als de kropjes die we op zolder konden oogsten.

De witlof die ik eind februari/begin maart in de koude kas kon oogsten

De laatste 25 witlofwortels heb ik in een verhoogde bak in de tuin ingekuild (voor 4/5e deel in de grond geplant, geen voeding of vocht gegeven). Ik heb deze in de 2e helft van maart kunnen oogsten:

Misschien wat minder mooi, en door de vreemde winter (warm, nat, strenge vorst, warm en daarna weer koud) niet zo mooi vast in het kropje, maar na het wassen en verwijderen van bruine en snotterige blaadjes smaakte ze er niet minder om.

Het is dus heel leuk om op verschillende plaatsen (met verschillende temperaturen) witlof in te tafelen want zo eten we de eerste witlof in december en de laatste in maart. Ik heb over het verschil tussen deze 3 manieren een uitgebreid blog geschreven: Vergelijken. En natuurlijk zijn er nog meer manieren en plaatsen (denk aan een garage, als je die hebt, of een schuur, tuinhuisje, de kruipruimte onder het huis, etc.). En je kunt de wortels ook buiten laten staan (koud) en telkens wat wortels op een plaats zetten waar ze kropjes kunnen maken, om de oogst te spreiden en te verlengen.

40 reacties op Witlof

M. Volmer 2 juli 2019 om 13:11

Beste Diana,

Ik heb mijn witlof plantjes uitgedund.
Kan je het groene loof ook goed gekookt eten?

M.v.g. Marcel Volmer

Betsy Joas 2 september 2019 om 18:32

Beste Diana
Mijn witlof uit de bodem gehaald .
maar de wortels zijn haast allemaal krom gegroeid.
Dit is de eerste keer dat ik dit doe .
ik hoop dat het wat word.
geniet van je webside
Betsy Joas

Ruud & Diana 3 september 2019 om 09:34

Hallo Betsy,
In principe maakt de vorm van de wortels niet heel veel uit, het gaat erom dat ze dik genoeg zijn om veel voedingsstoffen te bevatten (want die opgeslagen voedingsstoffen moeten er uiteindelijk voor zorgen dat de witlof later gaat groeien).
Misschien is het wel wat lastiger om ze te ‘planten’, ze zullen vast wat meer ruimte innemen maar dat lijkt me niet onoverkomelijk.
Je bent wel vroeg met het rooien van witlof maar misschien was dat noodzakelijk. Hier staan zowel witlof als roodlof nog in de grond, ik hoop ze nog ruim een maand te kunnen laten zitten waardoor de wortels nog flink kunnen groeien.
Ik ben ook benieuwd of het ‘trekken’ van de wortels goed lukt en wat je van je zelfgeteelde witlof vindt!! Wil je het hier later nog eens laten weten?
groetjes,
Diana

Betsy Joas 2 oktober 2019 om 23:35

Hallo
Wij hebben al heel wat er van gegeten ging alles goed .
Ik denk dat ze zo vroeg waren om dat het hier zo warm is geweest.
Eindelijk heb ik je bericht ontvangen.
Ik wist niet dat ik op het xx moest drukken .
Dom he Dank je wel voor al de inlichting
Het smaakt veel lekkerder dan in de winkel.
Ik woon in de USA en die Zijn niet zo goed
Groetjes Betsy

Marianne 20 september 2019 om 16:05

Wat is dit weer een heerlijk informatief stuk
Het is een genot om te lezen
Kan ik mooi nog even overdenken hoe ik het witloftrekken ga uitvoeren

Carine p 4 oktober 2019 om 16:47

Dag Diana,
Ik heb net even jouw tekst gelezen over witloof. Zelf kort ik de wortels van witloof ook telkens in tot ongeveer een lengte van 20cm alvorens deze in te kuilen.
Witloof koken…… het allerlekkerste is weg. witloof moet je stoven in echte boereboter en regelmatig een lepel water toevoegen tegen het aanbranden en dit op een klein vuurtje rustig laten garen. Probeer maar uit, dit is veel lekkerder. Als ik lees over witloof koken, dan gaan mijn belgische haren rechtstaan 🙂
En ja witloof is veel te goedkoop te verkrijgen, maar deze hydrocultuur is volledig smaakloos. Een goede witloof in de grond geteeld, zal je niet goedkoop vinden (grond witloof). Sorry voor mijn kritische opmerking, maar zoals je wel zult weten deze is heel goed bedoeld. Fantastisch hoe je alles mooi blijft beschrijven ! Chapeau!
Groetjes Carine

Ruud & Diana 4 oktober 2019 om 17:02

Hallo Carine,
Dit hoofdstuk is ondertussen misschien al wel 8 jaar oud (die pagina’s zijn altijd te herkennen aan de kleine letters die als kopje boven een alinea worden gebruikt, en aan het gebrek aan foto’s, of oude en kleine foto’s).
Ik ben het ondertussen helemaal met je eens 🙂 . En ik moet deze pagina dus heel nodig bijwerken. Ondertussen kan ik ook veel meer uit mijn eigen ervaring vertellen, heb ik foto’s voor erbij. Ik heb alleen geen tijd.
Ik hoop ergens in de komende maanden deze pagina bij te werken, ik heb haar nu even gelezen en gelijk bovenaan het lijstje gezet om als één van de eerste aan te pakken wanneer ik er tijd voor heb (voor deze winter, beloof ik).
groetjes,
Diana
p.s.: mijn moeder kookte witlof, in water; doffe grijze bittere bijna slijmerige lappen. Ik lustte het niet – en dat was logisch. Ik weet nu heel veel beter maar het heeft wel jaren geduurd voor ik het heb leren eten. Ondertussen groeit hier zowel witlof als roodlof in de tuin 🙂

Wijnie 4 oktober 2019 om 19:24

Aaaiii Diana, die grijze lappen gekookte witlof komen mij akelig bekend voor. Niet lekker in ieder geval. Mijn buurvrouw maakt van witlof vaak een rauwe salade, erg lekker. Ze doet dat met appel, rozijnen, mayonaise, pinda’s. Voor wie interesse heeft: bij tuincentrum en groentewinkel de Gier in Stolwijk verkopen ze eigen grond geteelde witlof, en persoonlijk vind ik het daar helemaal niet zo veel duurder dan de veel minder lekkere witlof uit de winkel.
Groetjes Wijnie

Ruud & Diana 5 oktober 2019 om 10:18

Hallo Wijnie,
Wij maken van witlof inderdaad ook heel vaak rauwe salade, met een gekookt eitje, augurkjes, mayonaise, 1 of 2 appeltjes, en een ui erdoor. En ik vind wat geroosterde nootjes erover lekker, Ruud niet 🙂
Maar ik wil het dit jaar ook stoven in boter met wat honing, en ik zag nog veel meer leuke en lekkere recepten die ik eens wil proberen. Ik hoop die in de toekomst via deze pagina eens te laten zien.
Gewoon koken heb ik na één poging (met het idee dat mijn moeder het toch niet voor niets zo lekker vond) nooit meer herhaald 🙂
groetjes,
Diana

Carine p 5 oktober 2019 om 15:30

Dag witloofliefhebbers 🙂
Witloof stoven in goede boter is heerlijk. Grond witloof heeft een iets meer bittere smaak, vandaar dat er soms honing bijgedaan wordt. Persoonlijk vind ik dit een verkrachting van de lekkere witloofsmaak, wij doen dit bij kinderen om witloof te leren eten. Haal gewoon het bittere uit witloof en stoof in boter (geen margarine of ander surrogaat), peper, zout en nootmuskaat. Rustig laten stoven en vooral in het oog houden tegen het aanbranden. Dit is een streling voor de tong!
Rauw witloof is heerlijk door het fijn te snijden, mengen met een lekkere appel, een goed afsmakende kaas (geit, schaap of een roquefort) en wat bv walnoten eronder. Maak een lekkere vinaigrette en oh wat is dit een heerlijke wintersalade.
Een ander idee is witloof fijnsnijden, look persen, witte boontjes en mengen met een goede mayonnaise (zelfgemaakt natuurlijk). Wat lekkere peterselie, bieslook of ander fris eronder en dit is fantastisch lekker.
Groetjes
Carine

Ruud & Diana 6 oktober 2019 om 10:19

Hallo Carine,
Dankjewel voor de tips/recepten, daar ga ik zeker eens wat mee experimenteren!
Zelf ben ik niet zo dol op boter (rauw lust ik zelfs niet, als kind al niet). En ik heb wel eens gelezen dat de ene mens veel gevoeliger is voor bitter dan de ander en er meer ‘smaakreceptoren voor heeft. En ik heb er blijkbaar meer papillen voor want ik vind bitter lekker maar zeker niet elk bitter. Onze Surinaams buurvrouw teelt Sopropo, Antroewa en Bitawiri en ik vind dat werkelijk niet te eten (in tegenstelling tot de heerlijke gerechten die ze van andere groenten maakt zoals rôti, soesjes met bakkeljauw, broodjes met tonijn, aardappelsambal, en zo kan ik er nog wel 100 opnoemen 🙂 ). Ik gebruik honing niet zo zeer om iets zoet te maken maar een vleugje honing kan wel zorgen voor karamellisatie en zo’n roostersmaakje en daar ben ik dan weer dol op. In plaats van honing gebruik daar ook wel eens balsamicoazijn voor. En ik vond nog een oud maar heerlijk klinkend recept van een stamppot met kort geroerbakte witlof met brie en walnoten, dat ga ik zeker ook eens proberen.
Nogmaals dank, de salade met roquefort en walnoten zal hier de eerste zijn die we gaan proberen – gisteren voor het eerst een paar wortels geoogst die we vandaag gaan ‘intafelen’.
groetjes,
Diana

Carine p 6 oktober 2019 om 15:36

Dag Diana,
Ik ben jaloers, want dit jaar heb ik geen tijd gehad om witloof te zaaien. Dit betekent geen witloof eten deze winter, tenzij we tussendoor naar belgie gaan om voorraad op te slaan met het blauwe papier ter bewaring. Hier in frankrijk verkopen ze het hele jaar door witloof, t.t.z. Witte waterachtige blaadjes.
Ik hoop dat je het rauwe witloof lekker vindt met appel, noten en kaas. Als kind aten wij dit vroeger thuis, dus iets van mijn lieve moeder.
Groetjes carine

Tim 13 maart 2021 om 22:21

Hallo,

Allereerst bedankt voor deze heerlijk leerzame site, kom hier heel gaarne langs af en toe, u bent een referentie.

Witloof koken, wil er zelf niet aan denken. k Lees hier dat men heel zacht aanstooft in de boter? Volledig akkoord, echter heb geen schrik om deze lekkernij eerst even rondom een flinke temperatuur te schenken alvorens ze zacht te laten garen. De Maillardreactie, net zoals het “aankorsten” van een biefstuk bv.

Daarna kan je een bakpapier in vorm geknipt daarover draperen om smaken nog meer te bewaren (een stoomoventje).

Een klassieker (naast de witloof/hesp/kaassaus) van oma geleerd hier (regio Gent, België): tijdens het stoven gehaktballen mee laten garen en serveren met een gekookte aardappel. Heerlijk.

Of gestoofd witloof met daarrond gerookte zalm, room en wat cayennepeper (liefst met puree), mmmm.

Een fijn weekeinde gewenst, Tim

Ruud & Diana 14 maart 2021 om 09:48

Hallo Tim,
Klinkt allemaal erg lekker!
Ik probeer regelmatig weer eens een nieuw recept uit (vorige week bijvoorbeeld soep van geroosterde witlof met crème fraîche en een siroopje van zoete Pedro-Ximenez sherry gemaakt) maar uiteindelijk blijven salades hier de meest favoriete recepten, wij vinden frisse rauwe knapperige witlof zo lekker dat we daar vaak weer op terugvallen. Maar gestoofd met gerookte zalm klinkt ook erg lekker, dat ga ik zeker eens proberen.
groetjes,
Diana

Tim 14 maart 2021 om 11:16

Een goede zondag,

Rauwe witloofsalade met zure appel, heerlijk. Mijn favoriet is met een beetje mayo, peper/zout en een snuifje currypoeder.

Als u het recept met de zalm probeert, na t stoven zeker goed laten uitlekken en even gratineren, smakelijk.

Witloofsoep wordt hier op de klassieke manier geserveerd (zoals geleerd op de kokschool), bestrooid met garnaaltjes.

Groetjes, Tim

Carine p 14 maart 2021 om 14:42

Hey Dag Tim en Diana,
Witloofsoep met verse garnalen, njam njam. Wat mis ik witloof en wat mis ik de verse garnalen van de trapkes in Oostende. Hier in Frankrijk in witloof waterachtig, laat staan Noordzee garnalen, die zijn gewoon plat. Een eetcultuur van Noordzee garnalen hebben ze niet, maar dan wel van vele andere dingen. Zo heeft toch elke streek zijn eigen super recepten.
Zelf houd ik niet erg veel van het typische recept witloof in hesp rolletjes met kaassaus, maar met gerookte zalm zal ik eens uitproberen, maar dan zou ik een visfumé gebruiken om witte saus te maken….eens uitproberen 🙂
Wat ik zelf ook lekker vind, is een tarte à tin met gestoofd witloof. Wel witloof goed aanstoven zodat je geen natte geweekte blaadjes hebt 🙂
Groetjes Carine

Tom van Impelen 26 oktober 2019 om 20:52

Dag Diana,
Sinds enkele maanden volg ik nu je weblog en struin door je website. Vind alles zeer informatief. Enkele jaren terug volgde ik de weblog van Cor de Wildt die helaas inmiddels is overleden. Van hem heb ik zijn manier van witloof telen overgenomen. Eind oktober rooi ik de witlof en laat ze enige dagen drogen. Daarna snijd ik de kroppen op 2-3 cm boven de wortel af. Dan tafel ik ze in in grote emmers (+/- 20 per emmer). Ze worden in een laagje oude potgrond gezet en spoel ook nog wat grond tussen de wortels. Maak het geheel goed vochtig en strooi bovenop nog wat kalk. Zet de emmers in een bananendoos. Na een paar dagen zet ik 1 emmer in huis zodat hij warmer staat. De rest laat ik koel staan. Na 2 tot 3 weken gaat de volgende naar binnen. Op die manier spreid ik de oogst.
Groeten Tom

Wilma 7 februari 2020 om 17:13

Kun de wortels eenmalig gebruiken voor het trekken van de witlof? Of kun je er naderhand ook nog wat mee doen?

Ruud & Diana 7 februari 2020 om 21:43

Hallo Wilma,
Je kunt de wortels laten staan en opnieuw afdekken. Er komt dan, afhankelijk van het formaat wortels nog een klein oogst van losse blaadjes/minikropjes:

witlof na de eerste trek

Daarna zijn de wortels echt ‘op/leeg’ en kunnen ze worden weggegooid. Ik las dat gebruikte wortels nog wel gebruikt kunnen worden als ‘bestrijdingsmiddel’ omdat ze zo bitter zijn. Je kunt daar hier wat meer over lezen: https://www.gfactueel.nl/Vollegrond/Nieuws/2018/10/Witlofwortels-te-waardevol-voor-veevoer-341134E/
Ik bedenk, terwijl ik dit schrijf, dat het misschien leuk is om er eens een aftreksel of zo van te maken tegen bijvoorbeeld larven, maar of dat ook werkt durf ik niet te zeggen, ik heb het zelf nog nooit geprobeerd.
groetjes,
Diana

Christien 28 januari 2021 om 20:19

Hallo Diana,
Ik heb in december voor het eerst 50 witlofpennen besteld, bij Hermie. Binnen 2 weken werden ze geleverd. Ik heb ze in 5 emmers ingekuild en in het donker weggezet bij verschillende temperaturen. Half januari de eerste emmer geoogst, een geweldig succes! Dit smaakt naar meer. Ik probeer er nog een 2e oogst uit te halen.
En dan nu mijn vraag. Zou ik in het voorjaar de oude wortels in de tuin kunnen planten zodat ze, net als paardebloemen, weer opnieuw kunnen gaan uitlopen? Heb jij (of iemand anders) het wel eens geprobeerd?

Carine p 29 januari 2021 om 08:14

Dag Christien,
Ik denk niet dat dit veel zal opbrengen. Als je geluk hebt, zullen de wortels terug schieten, je krijgt dan grote groene bladeren zoals bij het zaaien van witloof. Nadien zal deze onmiddellijk bloeien, wel mooie blauwe bloemetjes. Witloof is in principe 2 jarig – het eerste jaar voor het witloof en het tweede jaar voor de voortplanting. Dit klopt niet altijd hoor, dit jaar heb ik na het zaaien reeds bloemen gehad – vermoedelijk de hitte vorige zomer. Groetjes
Carine

Christien 29 januari 2021 om 21:02

Hallo Carine,
Dankjewel voor je antwoord. Helemaal duidelijk. Ik had er niet bij stil gestaan dat de plant nog voor nakomelingen moet zorgen.
Groetjes, Christien

Leo 1 mei 2020 om 20:29

Hallo Diana,
Bedankt voor je mooie pagina.
Vroeger was witlof echt bitter. Dat vond ik lekker. Maar dat is er nu uit geteeld, want blijkbaar zijn er niet veel die dat lekker vinden.
Deze bittere witlof schijnt nergens meer te krijgen te zijn. Anderen hebben ook al speurtochten gedaan zonder resultaat.
Heb jij een idee?
Of hoe kom ik daar zo dicht mogelijk in de buurt?
Groetjes van Leo

Ruud & Diana 2 mei 2020 om 08:47

Hallo Leo,
Ik vrees dat ik je niet kan helpen, de nieuwe rassen zijn nu eenmaal zo. Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld spruitjes die een heel andere smaak hebben dan vroeger.
Je zou kunnen googelen op oude groenterassen, ik heb er even op gezocht en vond dit experiment, waarbij er ouderwets bittere witlofrassen werden geteeld. Zoals altijd heeft elk voordeel een nadeel want ik las dat de rassen geen goede pennen maakten. Je kunt hier het stuk lezen, met het lijstje rassen en wellicht kunnen zij je verder helpen: MergenMetz
groetjes,
Diana

Carine p 2 mei 2020 om 11:25

Dag Leo,
Witloof is HET Belgische paradepaardje dat helaas verloren gaat omdat het meeste witloof en ook de zaden geschikt zijn voor hydrocultuur. Wat ik zou doen is contact opnemen met een oude witloofteler die nog grond witloof kweekt (ik ken wel een adres moest je dit interesseren) of contact opnemen met het KU Leuven omdat zij een witloof bibliotheek hebben/aan het opbouwen zijn. Ziehier een interessant artikel hierover : https://www.vilt.be/ku-leuven-verzamelt-oude-zaden-voor-witloofbibliotheek
Ik hoop dat je hier iets aan hebt. Groetjes carine

Wijnie 2 mei 2020 om 13:23

Hoi Leo,
Ik weet ook een adres waar ze zelfgeteelde grondwitlof verkopen: Gebr. De Gier in Stolwijk. Misschien heb je er wat aan. Vraag voor de zekerheid wel even of het hun eigen witlof is of niet, want ze trekken niet het hele jaar, de rest van het seizoen kopen ze dan volgens mij in voor hun groentenwinkel en ik weet niet of dat ook grondwitlof is.
Groetjes Wijnie

Ries brienen 5 mei 2020 om 19:51

Hallo Diana,
weet u misschien ook waar ik witlof pennen zou kunnen bestellen?
alvast bedankt Ries Brienen

Ruud & Diana 6 mei 2020 om 09:27

Hallo Ries,
Ik kocht ze afgelopen herfst bij Hermie
Maar je kunt witlofpennen vooral in herfst, winter en vroege voorjaar kopen, ik denk niet dat zij ze nu nog verkopen (in oktober weer).
groetjes
Diana

Ruud & Diana 9 mei 2020 om 22:21

Hallo Lies,
Wat leuk, en wat een emmers met prachtige dikke lichtgele witlofkroppen zeg, heerlijk!!
Diana

Leo 10 mei 2020 om 17:34

Hallo Diana en de anderen,

Bedankt voor de reacties.
Ik was dus op zoek naar de echt bittere witlof van vroeger. Ik dacht dat de witlof aangepast was naar deze zachte variant. Maar ik heb de indruk dat het nieuwe rassen zijn.
Met zoeken op bovenvermelde witlofnamen (of met er achter voegen `zaden`) lijken er toch mogelijkheden te zijn. Het zijn de oudere rassen en geschikt voor planten. Of ze inderdaad nog ouderwets bitter zijn, heb ik niet kunnen achterhalen.

Ik ga gewoon diverse zaden bestellen en uitproberen. De info op deze site is voldoende.

Dit is wel een leuke site. https://deoerakker.cgn.wur.nl/or/searchform.asp
Daar staan onder andere nog meer witlofnamen met de jaren.

Ook een leuke brochure staat daar voor de liefhebber.

Groetjes Leo.

Roger Roelandts 1 oktober 2020 om 16:18

Ik heb een vraagje, Voor grondwitloof te telen wat is volgens u het beste,Intafelen buiten in een kuil en bedekken met 30 Cm. grond of bedekken met stro.
Graag wil ik uw mening
Mvg.

Ruud & Diana 2 oktober 2020 om 09:06

Hallo Roger,
Ik doe dat zelf nooit meer in de volle grond (omdat het in huis zoveel makkelijker, sneller en schoner gaat, en omdat het hier in de vette klei altijd nog extra nat, vies en modderig wordt). Om diezelfde reden zou ik altijd kiezen voor stro want dat is schoner. Maar bedenk dat stro alleen de witlof niet altijd even goed donker houdt en je eerst grond of zand zult moeten gebruiken en het stro erboven op zijn plaats moet houden. Kijk vooral ook nog even op deze pagina: Sjef Tuintips
groetjes,
Diana

Linda 5 oktober 2020 om 14:54

Hallo Diana,

ik zou nu graag nog witlof willen telen, het leukste lijkt me om het ook te zaaien. Zelf lust ik geen witlof maar mijn konijnen wel en daarom ben ik op zoek naar verschillende groenten die ik zelf kan kweken en wat eventueel ook binnenshuis of in een koudere (wel geïsoleerd) schuur kan. Zou ik nu nog binnenshuis ook witlof kunnen zaaien? Ik denk dat de konijnen ook blij zijn met het groene blad, ik dacht zelf aan een grote metselkuip. En zou ik het dan wellicht toch nog de rest van het jaar zo kunnen doen? Tot het dan straks in de zomer weer te warm wordt natuurlijk?

Ruud & Diana 5 oktober 2020 om 16:39

Hallo Linda,
In huis is het wellicht nu te warm en te donker voor witlof, de kans op hoge dunne zaailingen die vlot na het kiemen omvallen is groot. En ze zullen zeker geen mooie dikke wortel maken die later een witlof oplevert, daarvoor is de zomer nodig, en voldoende kali en voldoende tijd. Als je konijnen van bittere bladgroenten houden zou je eens kunnen kijken op de pagina van groenlof. Ook daar is het nu te laat voor hoor maar je zou dat misschien volgend jaar wel eens buiten kunnen proberen.
groetjes,
Diana

Marcelle 6 februari 2021 om 13:25

Hoi Diana ,

Ik heb een vraagje. Met de vorst op komst bedacht ik mij opeens: oeps moet ik de witlof rooien???
Of kan het de vorst verdragen?

Groeten Marcelle

Ruud & Diana 6 februari 2021 om 14:13

Hallo Marcelle,
Witlof kan wel wat vorst verdragen maar niet zoveel als er nu wordt voorspeld. Uiteraard ligt het ook aan de omstandigheden: in niet te natte grond onder een dikke laag sneeuw en temperaturen van -5 graden zou ik wel aandurven maar geen kletsnatte grond en de -14 die nu voor Zuidwest Nederland wordt voorspeld.
groetjes,
Diana

dave 5 april 2021 om 14:29

Hoi Diana

ken jij iemand die friseline heeft en hoe teel je deze?

groietjes
dave

Ruud & Diana 5 april 2021 om 21:48

Hallo Dave,
Ik kende Friseline zelf ook nog niet. Gelijk even gegoogeld, wat een leuke ‘witlofvariant’, met gekrulde blaadjes!!
Ik heb gelijk gegoogeld maar het is een nieuw soort witlof, pas net op de markt en nog niet als zaden of wortels te koop. Ik las ergens dat het een kruising is tussen andijvie en ijsbergsla maar dat leek me niet juist. Na nog even verder googelen kwam ik erachter dat het een kruising lijkt van witlof met friséesla = krulandijvie. Ik zou zelf ook zeker geïnteresseerd zijn maar het is nog zo nieuw dat het zelfs nog niet in de supermarkt te koop is. Ik vrees dat we nog even geduld moeten hebben tot we het ook in onze tuin/zolder kunnen telen. Maar wel een leuk en spannend vooruitzicht!
Ze heeft trouwens wel al een eigen website (Friseline), wellicht zou je daar kunnen informeren naar de mogelijkheden, nu en in de toekomst, voor hobbytuinders. Mocht je antwoord krijgen, dan zou ik het heel leuk vinden als je het hier nog even zou melden!!
groetjes,
Diana


Laat een antwoord achter aan Wijnie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Of abonneer jezelf op deze discussie zonder te reageren.

Meld je aan voor de nieuwsbrief