Augurk

Augurken

De augurk is eigenlijk hetzelfde als een komkommer, beiden behoren tot de soort Cucumis sativus. In de afgelopen tientallen jaren hebben kwekers ervoor gezorgd dat de komkommer steeds groter is geworden (hoewel de snackkomkommer nu weer helemaal “in de mode is”).

Maar de komkommer is ook zachter van smaak en structuur en sappiger dan de augurk. Om die reden is de komkommer lekker om “zo” te eten, de augurk heeft altijd een bereiding nodig en is vooral geschikt voor de inmaak in zout, zuur of zoetzuur. Rauw gegeten is de augurk hard en niet erg lekker.

Het is leuk om eens augurken te telen, maar zelf zijn we daar een aantal jaren geleden mee gestopt. Het is best arbeidsintensief om de augurken in te maken, op een moment dat je niet zelf kunt kiezen, want de augurk bepaalt zelf wanneer hij wil groeien en geplukt wil worden. Dat moment kwam niet altijd even goed uit bij ons en soms hadden we dus geen augurken maar eerder “nog niet ingemaakte zurebommen” want augurken groeien, als ze er eenmaal zijn, heel snel.

Neemt niet weg dat je het eigenlijk toch eens moet proberen, want de smaak is uiteraard wel heel anders dan de augurken uit pot uit de winkel.

Teeltwijzen en rassen

Augurken zijn éénjarige planten en ze houden erg van warm weer (net als de komkommer). Kies daarom dan ook een warm en beschut plekje voor de teelt ervan. Er zijn nog wel wat verschillende rassen maar de vorm en grootte zijn ongeveer gelijk. De verschillen zit vooral in de mogelijkheden om ook in een koel klimaat een leuke oogst te geven, de resistentie tegen ziekten en allerbelangrijkste “bittervrije augurken”. Let bij de koop van zaden altijd op die term bittervrij, niets zo vies als een bittere augurk (ik geloof ook niet dat er nog worden geteeld, maar door kruisingen kunnen ze wel ontstaan – dus ook wanneer je er zelf zaden van oogst!).

Daarnaast is er ook nog de term “parthenocarp”, je vindt die term ook in het hoofdstuk van de komkommers; het betekent dat de augurkenplanten alleen maar vrouwelijk bloemen en dus vruchten bevatten, die ook geen mannelijke bloemen nodig hebben voor de bestuiving. Dat garandeert natuurlijk al een grotere opbrengst. Dit zijn altijd hybriderassen.

Ik ben zelf normaal gesproken niet zo’n voorstander van F1-hybriderassen maar in dit geval (en ook in geval van komkommers) is de kwaliteit, opbrengst en ziekteresistentie wel duidelijk beter dan de “heirloom-augurken”. Uiteraard hangt daar dan ook een prijskaartje aan. In het engels worden augurken “Pickling Cucumbers” genoemd, wellicht handig om te weten als je eens op zoek wilt gaan naar zaden in het buitenland. Bekende rassen:

  • Cornichons de Paris
  • Boston Pickling
  • Conny F1
  • Rita F1
  • Northern Pickling
  • Kleine scherpe groene
  • Hokus

Zaaitabel, planten en oogsten:

Augurk tabel

Teelt in de volle grond:

Kies dus eerst een ras dat geschikt is voor de volle grond/koele klimaten. Zaai vooral binnenshuis bij kamertemperatuur voor in potjes, liefst in april. Vanaf half mei mogen de zaailingen buiten worden uitgeplant. Let bij het uitplanten wel op slakken, de jonge zaailingen werden hier door slakken erg smakelijk gevonden. Kies uiteraard een warm en beschut plekje.

Je kunt kiezen of je de planten wilt laten kruipen over de grond of wilt laten klimmen langs bijvoorbeeld gaas. Dat laatste had bij ons altijd de voorkeur: omdat ze sneller opdroogt na regen, en omdat ze zo minder ruimte inneemt en toch een goed oogst geeft. Geef haar dan wel een beschut plekje, want hier aan de kust kon ze dan wel last hebben van de wind, plant de planten met de klimrekken gewoon in de beschutting van een muur of rij bonenstaken met bonen, achter de kas, of iets dergelijks.

Teelt in de kas:

In de kas worden augurken zowiezo langs een klimrek geteeld (net als komkommers), anders zou ze veel kostbare ruimte innemen. De opbrengst in de kas is 5 – 10 keer hoger dan de buitenteelt (afhankelijk van het ras). Je kunt dan ook een weekje vroeger zaaien, maar niet al te veel vroeger, want ook in de kas kan het nog lang vriezen, dus ook in de kas kan ze pas begin mei worden uitgeplant.

Bodem en bemesting

Augurken groeien op alle gronden, maar hebben graag wel een vochtvasthoudende en toch doorlatende grond. Ze drinken dus veel (het worden ook behoorlijk grote planten) maar te lang in natte grond staan bevordert wel de ziektegevoeligheid.

Doordat het forse planten worden lusten ze ook wel wat voeding. Spit vooral wat stalmest onder, geef wat compost en voor het planten ook wat koemestkorrels (of NPK 12-10-18 als je geen bezwaar hebt tegen kunstmest).

Teeltzorgen

Vroeger werd er nog wel beweerd dat augurken gesnoeid moeten worden maar die informatie is ondertussen wel achterhaald. Zorg wel bij de liggende teelt dat je de ranken van de plant goed over de grond leidt en verspreidt, zodat er lucht, licht en vooral bestuivers bij kunnen.

Bij de klimmende teelt moet je de ranken wel regelmatig aanbinden, ook afhankelijk van het soort klimrek dat je gebruikt (te fijn gaas lukt niet, maar langs stokken kan ze ook niet klimmen; een grof hekwerk gaat eigenlijk het beste).

Geef regelmatig water, zeker in droge tijden, augurken bestaan voor een groot gedeelte uit water en de grote planten lusten wel wat, pas wel op dat de wortels niet in het water blijven staan.

Oogst

Bij ons het enige euvel: je moet regelmatig plukken (soms wel elke dag of om de dag). Uiteraard zijn jonge augurken lekkerder dan de te ver doorgegroeide grote augurken. Met regelmatig plukken stimuleer je de plant ook gelijk weer nieuwe bloemen en vruchten te maken.

Bewaring

Oogst elke dag of om de dag augurken en bewaar deze het liefst koel maar niet in de koelkast (dan een wat grotere kans op schimmel). Na een dag of 4 of 5 heb je dan normaal gesproken voldoende augurken om in te maken.

Zaadteelt

Van zaadvaste rassen kun je een paar vruchten laten doorgroeien tot ze bijna zacht worden. Snijd de augurken doormidden, haal de zaden eruit, was ze, en droog ze een paar dagen op een warme plaats. Zelf erg slechte ervaringen met het zelf oogsten van augurkenzaden; ze kruist heel gemakkelijk met komkommers (maar dat zou niet zo erg zijn), maar vooral: de kwaliteit kan (hoeft niet) erg teruglopen.

De enige keer dat ik het probeerde had ik het jaar erop augurken die zo verschrikkelijk bitter waren dat ik ze gelijk uitspuugde. Als je dus zelf zaden oogst en het jaar erop zaait: proef eerst je augurken voor je ze inmaakt; het zou erg zonde van al het werk zijn als later bleek dat je ingemaakte augurken te bitter om te eten zijn.

 


Recepten met augurk: