Kroot / Rode Biet

 

Krootjes mix

Een andere veelgebruikte naam voor kroot is rode biet, maar hier op de Zuid-Hollandse eilanden is het woord Kroot toch wel echt de meest gebruikte term :-).

De kroot behoort tot de Beta vulgaris, evenals de Snijbiet, Suikerbiet en Voederbiet – ze zijn zijn zo nauw familie (ondanks hun toch grote verschillen in smaak) dat ze ook gemakkelijk met elkaar kunnen kruisen.

Op de foto van links naar rechts Chioggia, Albina Ice, Burpee’s Golden en McGregors Favourite.

Een krootje heeft een zachte zoete smaak en wordt voor het eten gekookt. Ze kan dan warm gegeten worden, maar ook afgekoeld, in salades gegeten te worden. Ook het blad van krootjes kan gegeten worden, ik vind de smaak niet bijzonder, maar het kan een leuk kleuraccent (het blad is meestal roodachtig) in salades geven. Erg lekker vind ik ook zoetzuur van bietjes, friszuur en pittig (zo maakt onze Surinaamse tuinbuurvrouw ze).

Ze is tweejarig, in het eerste jaar maakt ze een penwortel die rond, platrond of langwerpig kan zijn (afhankelijk van het ras), er zijn tegenwoordig ook verschillende kleurtjes; erg grappig maar je moet er wel aan wennen – witte krootjes op je bord ūüôā

Teeltwijzen en opkweek

Krootjes zaailingen

Zelf zaaien we graag eind februari voor in trays (1 “zaadje” per vakje) in de koude kas, de kiemduur bedraagt dan ongeveer 2 tot 3 weken (warmer voorgezaaid kiemt ze na 1-2 weken). Vaak heb je dan eind maart al aardige zaailingen om uit te planten, en daardoor een extra vroege oogst. Je kunt ook vanaf maart direct buiten zaaien. Vroeg binnen zaaien heeft zelden onze voorkeur; vaak krijg je vroeg in het jaar in huis lang dunne sprieten met een zwakke gezondheid (dat geldt trouwens ook voor sla, andijvie en noem maar op, het enige dat we vroeg in huis voorzaaien zijn pepers, aubergines, paprika’s en iets later – maart – de tomaten).

De zaden van krootjes zijn eigenlijk de vruchtjes van de plant, ze worden vruchtkluwen genoemd (net als bij snijbiet). Elke vruchtkluwen bestaat uit een kurkachtig grof bolletje dat meestal 2 tot 4 zaden bevat. Uit elke zaadkluwen komen dus meestal meer dan 1 zaailingen op, zelf halen we de minst groeizame zaailingen direct na opkomst in de tray weg (met een schaartje) zodat er 1 overblijft per vruchtkluwen. Als je ter plaatse zaait zul je dus moeten uitdunnen, anders krijg je veel maar kleine krootjes. Wij planten onze zaailingen uit op ongeveer 10-12 centimeter van elkaar.

De zomerteelt gaat ook prima (zaaien tot eind mei), maar de latere teelt slaan we zelf de laatste jaren over; vaak groeien in een koude natte nazomer de krootjes niet goed meer en blijven de krootjes heel klein.

Rassen

Kroot Chioggia

Er zijn een aantal oude bekende maar bewezen rassen. Er zijn ook wat leuke nieuwigheden om te proberen. Onze favorieten:

  • Egyptische¬†Platronde (voor de vroege teelt, groeit snel en prima van smaak)
  • Cylindra¬†(langwerpig afgerond – juist goed voor latere teelt, grote bietjes)
  • Regala¬†(naar onze mening de beste onder de gewone ronde rode kroten, maar Kogel¬†en Detroit Globe doen er eigenlijk niet echt voor onder hoor).
  • Chioggia¬†(wit met rode ringen – kookt een beetje als de kleur¬†van zuurkool met wat rozigs erin, niet te lang koken voor de mooiste¬†kleur, prima smaak, goede opbrengst en mooie grote kroten, foto rechts)
  • Burpee‚Äôs¬†Golden (geeloranjekleurig, zoet, vlezig,¬†prima smaak, bijzonder door de warm geeloranje kleur, middelgrote kroot).
  • Albina Ice gezaaid (foto onderaan), een echte witte kroot;¬†erg lekker; zoet en zacht van smaak, hoewel een wit krootje op je bord¬†toch een raar gezicht blijft volgens mijn man ūüôā¬†goede groeikracht en prima oogst. persoonlijk vind ik haar¬†erg leuk om een mee in te maken; waar rode bietjes de hele pot met¬†inmaak rood kleurt blijven de kleuren bij gebruik van een wit bietje mooi¬†helder.
  • McGregor’s Favourite gezaaid: zeer donkerrode krootjes met een goede¬†smaak, het bijzondere hierbij is het zeer donkere blad tijdens de groei -misstaat niet in de siertuin! Zie foto voor het zeer donkere blad.

Kroot McGregors Favourite blad

Bodem en bemesting

Krootjes vragen een vochtige luchtige grond voor de wortelvorming. Ze hoort op het stuk land van de wortelgewassen, maar in vergelijking met uien, worteltjes en de andere wortelgewassen hebben krootjes wat meer voeding nodig. Hier spitten we uiteraard oude stalmest onder in de winter (voor een goede bodemstructuur). En dan krijgt ze een klein handje koemestkorrels (niet te veel want teveel stikstof kan voor een hoog nitraatgehalte zorgen).

Tijdens de groei krijgt ze nog wat patentkali, voor de ontwikkeling van de “kroot” (dat krijgen hier alle wortelgewassen en de aardappelen). Pas met de vruchtwisseling op dat ze niet voor of na snijbiet, haar zusje, komt.

Zaaitabel en plantafstand

Kroot tabel

Teeltzorgen

Kroot

Naast het wieden en water geven bij droogte is vooral het uitdunnen van belang. Van de gemiddeld drie plantjes die uit 1 kluwen komen, moeten er twee worden verwijderd. Trek de kiemplantjes voorzichtig weg en druk de grond rond het overgebleven plantje goed aan. Zelf knip ik in de trays in een vroeg stadium al de zaailingen weg die iets kleiner blijven dan die ene mooiste gezonde grote zaailing die mag blijven; die heeft in de tray dan nog genoeg tijd, maar vooral ook voeding en vocht (zonder het te moeten delen) om nog een paar weken goed te groeien.

Oogst en bewaring

Krootjes trek je gemakkelijk met 1 beweging uit de grond. Haal gelijk het loof eraf, dat doe je niet door te knippen, maar je draait het loof eraf, zo “bloedt” ze niet of weinig en blijft ze mooi stevig tot de bereiding. Ke kunt ze gemakkelijk zo een paar dagen koel en donker bewaren, maar uiteraard blijft het “hoe verser hoe lekkerder”.

In een kistje met vochtig zand, op een vorstvrije plaats, kun je krootjes zo een paar maanden bewaren. Maar omdat het best veel werk is, “je keuken er krootjesrood van wordt :-)”, maar ook omdat het heel goed gaat en de smaak prima is, vriezen we zelf krootjes tegelijk in grotere hoeveelheden in: gekookt (gaar), en geraspt of in plakjes. Per portie verpakt blijft ze in de vriezer tot de volgende zomer prima van smaak (we verwijderen het zakje van de bevroren krootjes, de krootjes in een pannetje en zo laten ontdooien, opwarmen in het eigen vocht). Overigens is inmaak (zoetzuur) van bietjes ook erg lekker. Foto boven: kroot Regala, foto onder: kroot Albina Ice.

Kroot Albina Ice

Zaadteelt

Krootjes zijn kruisbestuivers en kunnen dus kruisen met snijbiet, voederbiet en suikerbiet (door wind bestoven kan ze letterlijk over een paar kilometer nog kruisen).

Als je het toch eens wilt proberen:

Zaai en plant zoals gewoonlijk. Haal de krootjes in de nazomer uit de grond, draai het loof eraf en laat haar vorstvrij overwinteren in wat zand. Plant de kroot in maart weer uit, plaats er een stok bij want de bloeiende plant wordt wel ruim 120 centimeter groot, in de vroege zomer volgt de bloei, en de zaden zijn in de nazomer rijp (als de vruchtkluwens bruin, droog en kurkachtig zijn). Droog ze een paar dagen na, de zaden blijven (mits koel, droog en donker bewaard) ongeveer 5 jaar kiemkrachtig.