Aardappel

Aardappelen worden heel vaak en veel gegeten. Vroeger aten we ze bijna elke dag, maar sinds de komst van pasta, rijst maar ook risotto, couscous, quinoa en andere lekkere zetmeelhoudende producten is het hier in ieder geval wel wat minder geworden.

Dat neemt niet weg dat de gemiddelde Nederlander toch minimaal 2 of 3 keer per week aardappelen eet. De aardappel is ook erg gemakkelijk in gebruik; gekookt, gebakken, uit de oven, als kroketjes, als frietjes, maar ook lekker in een salade en zelf gebruiken we haar ook vaak als een soort bindmiddel in soepen en stoofschotels. Op de foto bovenaan deze pagina zie je van alle soorten die we enige jaren geleden teelden een paar aardappelen (Escort, Roseval, Charlotte, Bleue d’Artois, Ratte en Rode Eersteling).

Van de aardappelplant eet je alleen de knol; blad en bloemen zijn niet eetbaar. Belangrijk om te weten en te onthouden is dat de aardappel behoort tot de groep Solanaceae (de aardappel heet Solanum tuberosum). Dat betekent dat ze familie is van bijvoorbeeld de aubergine en tomaat (handig en belangrijk om te weten i.v.m. vruchtwisseling, kans op ziekten, etc.).

Zelf heb ik altijd geleerd dat je na het oogsten van de aardappelen deze een dag of 2 tot 3 moet laten rusten voor je ze kunt eten. Als je ze direct eet zou je wat maag- en darmproblemen kunnen krijgen (zelf die gok nooit gewaagd en braaf een paar dagen gewacht dus of het helemaal klopt weet ik niet, lijkt ook wat te verschillen in gevoeligheid daarvoor per persoon).

Je kunt trouwens ook alcohol maken van aardappelen (maar volgens mij kun je van heel veel groenten en fruit alcohol maken 🙂 ). Zelf eens van iemand aardappelwijn gekregen, eerlijk gezegd vond ik het niet lekker, maar het is in ieder geval wel mogelijk.

TEELTWIJZEN

Er zijn vroege, halfvroege, middelvroege/late en late aardappelen, daardoor kun je de oogst spreiden en kun je over een lange periode verse aardappelen oogsten en eten.

Vroege rassen:

  • korte groeiperiode, 90 tot 100 dagen
  • bewaren ongeveer tot het nieuwe jaar (afhankelijk van het ras)

Middelvroege rassen:

  • je poot ze meestal 1 of 2 weken later dan de vroege aardappelen
  • iets langere groeiperiode, 100 tot 120 dagen
  • daardoor dus ook wat later oogstbaar
  • soms langer bewaarbaar (maar dat is uiteraard ook afhankelijk van het ras)

Halflate rassen:

  • worden nog wat later gepoot
  • en dus ook nog wat later geoogst
  • groeiperiode > 120 dagen
  • meestal tot in het voorjaar bewaarbaar

Late rassen:

  • lange groeiperiode, > 150 dagen
  • bewaren tot ver in het volgende voorjaar

Wij zelf kiezen de laatste jaren eigenlijk alleen nog maar vroege en halfvroege rassen: hoe langer de groeiperiode van een aardappelras is, des te meer mogelijkheden zijn er voor de “aardappelziekte” (de pseudoschimmel Phytophthora infestans) om toe te slaan. Zeker op onze vette klei, waar veel regen in de zomer een probleem kan zijn, zijn halflate en late rassen vaak gedoemd te mislukken.

Op de 2e foto zie je de Bleue d’Artois (midden), Escort (onder), Roseval (rood, bovenaan), Annabel (rechts), Frieslander (linksboven) en Kestrel (met paarse vlekjes, links). Voor elke gelegenheid is er wel een aardappel; Annabel en Roseval zijn erg geschikt voor bakken en salades, wat gladder, Escort en Frieslander zijn wat kruimiger en daardoor lekkerder voor stamppot maar ook als gewoon gekookte aardappel bij vlees en groenten of frituren, Bleue d’Artois is ook iets kruimig en omdat ze zo mooi paars blijft erg leuk in paarse aardappelsalade, gebakken maar ook een lilapaarse aardappelpuree. Zo kun je zelf ook meerder aardappelen kiezen om te telen, voor meerdere bereidingwijzen.

Aardappelen kunnen niet worden gezaaid (het kan natuurlijk wel want in aardappelen komen ook wel zaadbolletjes, maar aardappelen zaaien is niet zo geschikt voor hobbyisten in verband met kruisingen, ziekten, etc., het wordt gedaan door veredelaars die nieuwe rassen willen ontwikkelen). Je poot een kleine aardappel (die speciaal is geteeld om als ‘pootaardappel’ te dienen), waarna je na de eerder genoemde periode van 90 tot wel 150 dagen een aantal aardappelen kunt oogsten. Ik heb ook wel eens gezien dat mensen geen pootaardappelen poten, maar gewoon een doorgesneden aardappel uit de supermarkt die al aan het uitlopen was; ook die groeiden best goed en leverden ook nog wel een leuke opbrengst op.

Zelf kopen we eigenlijk meestal pootaardappelen en dat bevalt ons het best. Maar ik heb wel eens wat Ratte-aardappeltjes gewoon in een winkel gekocht en gepoot, dat leek best goed te gaan maar de oogst was niet geweldig (dat lijkt echter vooral aan het ras te liggen). Want ook wel eens kleine Roseval-aardappelen in de supermarkt gekocht en gepoot, en dat leverde een meer dan prima opbrengst van gezonde, lekkere aardappelen op.

Het jaar erop deden we dat ook weer, en dan met Franceline (en dat was prima, prima opbrengst van grote aardappelen) en met Royal Gold (donkerpaarse schil, crèmegeel van binnen en dat ging juist niet goed, de oogst was mager en de planten waren gevoelig voor Phytophthora).

De resultaten van de teelt van consumptieaardappelen lijken dus een beetje wisselend. Maar wat let je om, als je bijvoorbeeld op vakantie erg leuke aardappelen van een bijzonder lokaal ras tegenkomt, toch eens te proberen om de aardappelen koel te bewaren en in het voorjaar uit te poten op een stukje land. Wie weet wat het wordt! Pas dan wel altijd extra op voor tekenen van Phytophthora, en houd je vooral aan de vruchtwisseling.

Vroege aardappelen kunnen in de grond vanaf half maart; dat is een gokje, want het loof sterft af bij vorst. Door het gebruik van vliesdoek of het poten onder glas kun je de teelt nog iets vervroegen. Hier werkt het vaak niet omdat de grond te nat is in het vroege voorjaar (en daardoor ook extra koud).

Jaren geleden eens (in een ongeduldige bui, zoals we die wel vaker hebben na een lange winter) eind februari wat aardappelen gepoot. Na een periode van 2 weken regen waren alle poters rot (waterrot). Sindsdien poten we niet vóór de tweede week van maart, en dan ook nog kijkend naar het weerbericht en of de grond niet te nat is.

Aardappel komt boven de grond

Op de foto zie je een aardappelplant zoals je die kunt herkennen wanneer ze net boven de grond komt. Zo’n 3 weken na het planten (afhankelijk van plantdiepte en het weer) speuren we elke dag de veldjes met gepootte aardappelen af, op zoek naar aardappelen die boven komen. Soms is er nog wel een aardappel die niet boven komt, en als je op tijd bent kun je die aardappel (vaak rot of aangevreten) dan nog uit de grond halen en daarvoor in de plaats een nieuwe aardappel poten (meestal houd je een paar pootaardappelen over na het poten, niet weggooien dus maar bewaren voor plekjes waar een aardappel is dood gegaan).

Als je toch eens late aardappelen wilt proberen, poot je deze tussen begin april en half mei. Poot zo vroeg mogelijk in verband met de eerder genoemde aardappelziekte Phytophthora. Phytophthora is trouwens een pseudo-schimmel die naast aardappelen vooral ook bij tomaten voorkomt (zoals eerder gezegd zijn ze familie van elkaar), ze verspreidt zich door de lucht. Zorg daarom dus altijd dat aangetaste planten van aardappelen of tomaten verwijderd worden van je tuin zodat ze zich onderling maar ook elkaar niet aan kunnen steken. Uiteraard de aangetaste planten ook niet op de composthoop gooien (wij gooien trouwens ook de gezonde planten van aardappel en tomaat niet op onze composthoop).

RASSEN

Er zijn heel wat smaak- en structuurverschillen tussen aardappelrassen. Vroege rassen vormen over het algemeen minder blad dan late rassen en worden dan ook dichter bij elkaar geplant. Zelf heb ik wel altijd geleerd: “geen aardappel zonder blad”, dus zorg bij afstand, verzorging en bemesting wel dat de plant goed kan groeien zodat ze ook knollen kan maken.

Zie voor een tabel waarin de meest bekende rassen worden genoemd, samen met hun vroegheid, geschiktheid voor bepaalde grondsoorten, opbrengst, kooktype, consumentenwaarde, bewaarbaarheid en resistentie tegen Phytophtora bijvoorbeeld op de website van Zaadhandel van der Wal, bij aardappelen en vervolgens bij ras-eigenschappen. Zaadhandel van der Wal is overigens ook een zeer betrouwbare leverancier voor veel verschillende groentezaden.

Als vroege aardappel kiezen we zelf vaak Rode Eersteling (die kregen we eens van een buurman en die vonden we wel lekker), of Tiamo. Maar elk jaar komen er weer nieuwe rassen op de markt, altijd leuk om ook eens een ander ras te proberen. Middelvroeg kiezen we vaak voor bijvoorbeeld Escort (een erg lekkere, iets kruimige aardappel), Timate, Rosagold, etc.. Let bij je keuze vooral ook op je eigen wensen m.b.t. kooktype (kruimig of juist niet). Zoals eerder gezegd, wij zetten een paar verschillende rassen, juist voor verschillende bereidingswijzen (een kruimige om gewoon te koken, een wat gladdere aardappel voor salades en bakken, etc.).

En als we er plaats voor hebben dus ook altijd een ‘leuk  kleurtje’  voor een geweldige en kleurrijke aardappelsalades, paarse aardappelpuree en paarse aardappelpreisoep. En Roseval (rood van buiten maar geelwit van binnen) is bijvoorbeeld dan weer erg lekker in de schil gebakken uit de oven, met knoflook en rozemarijn.

Elke aardappel is weer lekker bij een ander gerecht, het is leuk om bij het koken te kunnen kiezen uit je eigen assortiment :-).

Ik moet niet vergeten Leven van het Land te noemen. Waar zaadhandel van der Wal en anderen zeer goede en professioneel geteelde pootaardappelen verkopen, verkoopt Leven van het land juist op kleine schaal die bijzondere, weinig voorkomende aardappelen (ook paarse en rode en gevlekte variëteiten). Ook leuke knofloken trouwens, maar dat is een ander hoofdstuk 🙂

Aardappelbloem

Aardappelplanten kunnen ook bloeien (al doet niet elk ras dat ook echt elk jaar). Mocht je aardappelen in een siertuin willen poten, is het misschien leuk om bij je keuze op de bloemkleur te letten (geelschillige aardappelen geven normaal gesproken witte bloemen, roodschillige aardappelen geven lilapaarse bloei). Op de foto hierboven zie je de bloei van een roodschillige aardappel, de bloei valt rond juni/juli en is mooi zachtpaars. Aan de bloem kun je duidelijk zien dat de aardappel tot de groep Solanaceae behoort (de bloem lijkt op die van een tomaat, maar dan groter en in een andere kleur).

BODEM / BEMESTING

Hoewel aardappelen op alle gronden gekweekt kunnen worden, verkiezen ze een lichtzure grond (ideale pH voor klei 6, voor zand 5). Zandgronden zijn vooral voor vroege teelt geschikt omdat deze grond sneller droog en opgewarmd is. Middelvroege en latere teelten zouden het vooral goed doen op kleigronden omdat deze voedzaam zijn en vochtiger in de zomerperiode, maar eerder legde ik al uit dat onze vette klei (die ondertussen toch ook al veel humus bevat) bij veel regen in de zomer te nat kan worden met waterrot tot gevolg, en ook een grotere kans op Phytophthora. Bij de vroege teelt zal op zandgrond de aardappel (door de snellere opwarming) wellicht wat eerder boven komen, maar ook hier op klei hebben we de beste resultaten met vooral vroege en middelvroege soorten.

Aardappelen zijn redelijk gulzige planten; de kaliumbehoefte is relatief hoog ten opzichte van de stikstofbehoefte. Maar bedenk wel, een gezegde dat ik hier regelmatig van een tuinbuurman hoor is “zonder loof geen knol”. En dat is natuurlijk ook zo; de plant zal eerst een gezonde groene plant moeten zijn om voedingsstoffen op te kunnen nemen voor de ontwikkeling en groei van aardappelen.

Hier spitten we in de winter stalmest onder, en geven we later wat compost en een week voor het poten wat samengestelde organische meststof volgens de aanwijzing op de verpakking. Zo kunnen de pootaardappelen uitlopen en de plant gaan groeien. En om aan de hoge kaliumbehoefte te voldoen (om de knolontwikkeling te bevorderen) strooien we een paar weken na het uitlopen van de aardappelen (wanneer ze dus goed aan de groei zijn) nog een kleine hoeveelheid kali.

Teveel stikstof door een verkeerde bemesting met stikstofhoudende mestsoorten (bijvoorbeeld door bloedmeel maar ook kunstmesten als kalkamonsalpeter, chilisalpeter, etc.) kan veel loof maar geen aardappelen geven, maar ook een groter risico op Phytophthora, aantasting door de coloradokever, en minder aardappelen. Zelf hebben we een jaar of 10 geleden eens bloedmeel gestrooid op een aardappellandje en daardoor werden de planten ruim 120 cm hoog, heel grote, mooie planten, zagen er groen en mooi en gezond uit, maar bij het oogsten hadden we maar weinig en vooral kleine aardappelen – alle voeding (en dat was dus vooral stikstof) was voor de groei van de plant verbruikt, maar er was geen kali voor de groei van knollen 🙂 ).

Samengevat; een matige algemene bemesting met een kleine stikstofbemesting maar een flinke kalibesmesting zorgt voor de beste resultaten. Na aardappelen blijft er trouwens nog stikstof in de bodem achter, daardoor doet na vroege aardappelen een “nateelt” van bladrijke gewassen zoals sla, andijvie, etc. het erg goed.

Op een zure zandgrond is het raadzaam om wat kalk te gebruiken. Bij een te lage pH kan er magnesiumgebrek optreden; bladeren worden geel, terwijl de nerven groen blijven. Gevolg is dan het te vroeg afsterven van de bovengrondse delen van de plant, met als gevolg uiteraard minder opbrengst van aardappelen. Geef in dat geval ruim op tijd een magnesiumhoudend product als kalk of kieseriet.

Aardappelen ‘spruiten’

STANDPLAATS

Er moet een vruchtwisseling van minimaal 1 op 4 worden aangehouden, om aaltjes, phytophtora, en schimmels zoveel mogelijk te voorkomen. Aardappelen laten grond met een goede structuur na, na de oogst is de grond zelfs hier op de vette klei mooi los en rul en nog zeer geschikt voor een nateelt (zoals gezegd, met bijvoorbeeld herfstandijvie, winterprei of iets dergelijks). Zelf stelt de aardappel weinig eisen; ze doet het zowel in volle zon als de halfschaduw goed.

POOTGOED

Pootaardappelen

Het plantgoed wordt gesorteerd op de afmetingen van de aardappelen;

maat 28/35 mm

De meest voorkomende en ook interessantste soort: heeft voldoende ogen per knol en een goede verhouding tussen de reserves in de knol en het aantal knollen per kilo.

maat 25/28 mm

Is een kleine maat. Heeft minder ogen, dus minder stengels = minder aardappelen, maar wel grotere aardappelen

maat 35/45 mm

In een grote maat. Heeft meer ogen, dus meer stengels = meer aardappelen, maar dan wel kleinere aardappelen. Omdat grote pootaardappelen meer reserves hebben in hun knol kunnen ze na bijvoorbeeld vorstschade makkelijker herstellen en daarom zijn deze grotere pootaardappelen geschikt voor de vroegere teelten.

VOORKIEMEN (SPRUITEN)

Voorkiemen doe je door het pootgoed een paar weken lang in bakjes te leggen en deze op een lichte maar niet zonnige plaats te zetten. Zelf leggen we (voor vroege en middelvroege aardappelen) zo rond half februari de aardappelen in de doosjes waarin je eieren koopt; zo ligt elke pootaardappel goed gescheiden van de rest, kan er voldoende licht bij, en weinig kans op zweten of schimmel door vocht. De ideale temperatuur daarbij is 10°C. En hier is dat op zolder, voor het raam.

Dus zo koel en licht mogelijk. De ogen die dan uitlopen en scheuten vormen zijn dan kort en stevig en gedrongen. Heb je langere scheuten, dan hebben de bakjes met poters te warm en/of te donker gestaan. Langere scheuten breken heel gemakkelijk bij het poten, en ze putten de knol uit. Een goed voorgekiemde pootaardappel heeft 2 weken voorsprong, maar het heeft geen invloed op de uiteindelijke grootte van de oogst.

Per ongeluk kwamen aardappelen zo uit de schuur in maart, veel te lange en waterige scheuten om nog als pootaardappel te kunnen dienen
Per ongeluk kwamen aardappelen zo uit de schuur in maart, veel te lange en waterige scheuten om nog als pootaardappel te kunnen dienen

PLANTEN

Aardappelen houden van een losse luchtige grond. Kort voor de teelt maak je de grond daarom goed los, het vergemakkelijkt tevens het planten. Zorg dat de pootaardappelen wat zijn afgehard (zet ze af en toe op een lichte, luchtige en en niet vochtige plaats een tijdje buiten), en bijvoorkeur laat je ze dus voorkiemen.

Poot aardappelen in rijen, vroege aardappelen mogen wat dichter bij elkaar dan de late rassen (zie in de tabel hieronder de plantafstand voor vroege, middelvroege, middellate en late aardappelen). Je kunt de poters poten met een schepje, een hak of met een aardappelplanter. In ieder geval moeten de aardappelen 10 centimeter onder de aarde komen (zie voor de diepte van poten ook even hieronder bij ‘Aanaarden’).

Na het maken van de gaten (wij gebruiken er zelf een aardappelpoter (zie foto) voor, lijkt een beetje op een extra grote bollenpoter, leg je de aardappelen voorzichtig en met de uitlopers naar boven gericht in de gaten (anders kunnen de zorgvuldig gekweekte scheuten weer afbreken of moeten de uitlopers van onder de aardappel erlangs groeien om bovengronds te komen), en vervolgens maken we het gat weer dicht met het kluitje dat we eerder uit de grond haalden.

POOTTABEL EN POOTAFSTAND

Aardappel tabel

In bovenstaande tabel staat bij de plantafstand van late aardappelen 30 x 30 centimeter. Dit klopt niet en moet 60 x 60 centimeter zijn. Als je liever aardappelen wilt aanaarden kun je ze in de rij iets krapper zetten en de rijafstand juist wat ruimer nemen, dus voor late aardappelen wordt het dan 45 x 65 centimeter.

AANAARDEN

Wij zelf aarden niet meer aan; het is veel werk en wij zelf hebben ondervonden dat als je aardappelen extra diep poot (ruim 10 centimeter of zelfs nog iets dieper) je niet meer aan hoeft te aarden omdat de aardappelen dan niet meer bovengronds komen (de eigenlijke reden om aan te aarden is dat je niet wilt dat aardappelen half boven de grond komen waardoor je ‘groene’ aardappelen krijgt (die extra solanine bevatten). Bedenk daarbij dat de aardappelen die je wat dieper poot natuurlijk wat later dan normaal boven de grond komen omdat de weg naar het licht wat langer is.

Een andere belangrijke reden om wat hoger te poten en dan aan te aarden is natuurlijk het vocht; in de laatste jaren soms zoveel regen gehad dat het beter zou kunnen zijn (op onze vette klei waar het water niet zo snel wegloopt) wat minder diep te poten en dan wel aan te aarden. Tot nu toe nog niet gedaan maar het is wel iets dat we in ons achterhoofd houden voor wanneer de zomers nog natter zouden gaan worden. Op zandgrond loopt het water veel sneller weg en is dit, denk ik, minder een reden om aan te aarden.

Mocht je wel willen aanaarden of heb je de pootaardappelen gewoon te ondiep gepoot waardoor je wel zult moeten aanaarden: je aardt de planten het best aan kort na het boven komen van de planten, als ze 15 centimeter hoog zijn. Doe dit met een hak of ‘aanaarder’ (een soort V-vormig gereedschap). Als je dit een paar keer herhaalt ontstaan er ruggen. De voordelen daarvan zijn:

  • bevordert ondergrondse stengelvorming
  • beschermt vroege aardappelplantjes tegen vorst
  • belet dat sommige knollen in het daglicht groeien en groen worden
  • de grond op de ruggen warmt wat sneller op
  • de regen wordt beter afgevoerd
  • betere bestrijding tegen onkruid

Probeer vooral zelf wat je het prettigst vindt werken, dieper poten en niet aanaarden, of wat minder diep poten en wel aanaarden. Als je aardappelen aan wilt aarden kun je ze, zoals eerder aangegeven, in de rij iets dichter op elkaar zetten en de rijafstand iets vergroten (zodat je tussen de rijen de grond op kunt hopen op de aardappelen).

Aardappelveld bloeiend

VERZORGING

Aardappelen onderdrukken het onkruid goed als de planten eenmaal volwassen zijn, maar bij jonge planten moet je uiteraard nog wel wieden. Doe dit altijd ondiep en voorzichtig om geen ondergrondse wortels en aardappelen te beschadigen.

OOGST

Om vroege aardappeltjes te kunnen oogsten kun je al met oogsten beginnen wanneer het blad nog groen is. Eigenlijk zijn de knolletjes dan nog niet rijp; ze zijn relatief klein en de schil beschadigt heel gemakkelijk (je hoeft ze niet te schillen, je borstelt ze onder de kraam schoon en kaal). Maar ze zijn wel heel erg lekker.

Voor echte definitieve oogst, wacht je normaal gesproken tot het blad van de aardappelplanten afsterft. Zelf oogsten we vanaf de tijd dat de aardappelplanten geel worden. We rooien gewoon een “stoel” aardappelen wanneer we het idee hebben dat ze ongeveer wel goed zijn. In het ergste geval heb je maar een klein maaltje aardappelen (die wel erg lekker zijn) en laat je de rest van de planten gewoon nog een week of 2-3 groeien voor je dan weer eens een wat oogst. Maar als je te lang wacht, dan is het verschil tussen afstervend blad en Phytophthora lastig te zien (en dat gebeurt hier helaas erg vaak). En liever op tijd iets minder geoogst, dan wat te lang gewacht en veel weg moeten gooien door Phytophthora-aantasting).

Aardappel Bleue dArtois rooien

Het rooien gebeurt met een riek of met een speciale aardappelriek (kleiner en korter), of eventueel met een spitvork. Laat geen aardappelen (ook geen kleintjes) in de grond achter, de achtergebleven knolletjes gaan na de winter vaak gewoon weer verder groeien en brengen dan de vruchtwisseling in de war, in het slechtste geval kunnen ze ook nog worden aangetast door Phytophtora. Rooi de aardappelen bij voorkeur wanneer de grond nog wat vochtig is (makkelijker oogsten). De laatste late aardappelen moeten uiteraard voor de vorst binnen worden gehaald.

Aardappeloogst

Soms kan het gebeuren dat je bij het opensnijden van de aardappel een gat dat wat verkleurd is midden in de aardappel aantreft (foto hieronder). Het is geen ziekte maar een teken dat de aardappel tijdens de groei te maken heeft gehad met grote verschillen in vochtigheid. Nog een reden dus om bij droogte water te geven en te zorgen voor een goede afwatering tijdens natte perioden. Vaak zie je dit fenomeen bij de grotere aardappelen (de aardappel op de foto is een ‘Anaïs’). Je kunt de aardappel nog prima eten, mits je het donkere vruchtvlees wegsnijdt. De aardappelen zijn wel wat minder lang houdbaar; houd de wat grotere aardappelen apart en eet die als eerste.

Aardappel met droogtegat

Heel belangrijk is het drogen en de plaats van opslag. Ik heb eens de aardappelen gezien bij iemand die de aardappelen na het rooien een dag of 4 in een plastic mand in de kas (en daar is het rond de 45 graden) had gezet; niet droog en niet kunnen ademen (door de plastic mand) gaf aardappelen die van binnen een rottende, zwarte plek kregen. Buiten op de grond laten staan kan ook niet; de aardappelen gaan dan ademen en worden binnen een paar dagen zacht.

Aardappelen wassen na oogst

Als je de aardappelen wast (hoeft natuurlijk niet), laat ze dan gewoon een uur of 2 drogen op de tegels of in open kratten, waarbij ook de zijkanten open zijn (luchtdoorlatend).

Aardappelen geoogst

Zo laten wij onze aardappelen na het wassen (scheelt veel en vaak vieze handen bij het schillen in de winter) drogen.

En zo nemen we ze ook mee naar huis, goed gewassen, goed gedroogd op de warme tegels en daarna in open kratten. En we zetten ze vervolgens zo snel mogelijk donker, en zo mogelijk vrij koel (kelderkast of schuur of garage).

Mocht je geen tijd of vervoer hebben om de aardappelen mee naar huis te nemen, doe ze dan na het drogen in een open krat, dek de aardappelen af met het eigen lof (om ze donker te houden, dan worden ze niet groen), en zet ze in de schaduw, tot je gelegenheid hebt de aardappelen op te halen (liefst wel binnen 1 of 2 dagen).

Wij vinden het dus zelf handig en prettig om de aardappelen gelijk na het rooien te wassen en te drogen. Om de grond eraf te wassen, maar er is nog een reden: elke aardappel hebben we op deze manier even in onze handen en kunnen we controleren. Er zijn wel aardappelen die per ongeluk zijn geraakt door de aardappelriek, zijn gespiest of beschadigd. Die gaan apart in een emmer en die eten we als eerste. En mochten er wat aardappelen tussen zitten met Phytophthora of waterrot of wat dan ook, dan kunnen we die er gelijk tussenuit halen en weggooien, voor ze later in de krat andere aardappelen aan kunnen tasten.

Phytophthora

Het grote woord dat je hier al eerder las. Omdat het een belangrijk aspect bij de teelt van aardappelen is heb ik er een aparte pagina voor gemaakt; zie hier: Phytophthora infestans. Je kunt op die pagina meer informatie vinden, en vooral foto’s van blad, stelen en planten wanneer ze zijn aangetast door deze verwoestende pseudoschimmel.

BEWAREN

Zorg dat de aardappelen goed gedroogd zijn voor je ze weg zet. Zeker wanneer je een paar aardappelen met Phytophtora in je oogst had is het heel belangrijk nog een aantal keren je oogst te controleren. Vaak ruik je het al als je de schuur in komt; de geur van Phytophtora is herkenbaar, en het gebeurt best vaak dat je in je oogst aardappelen toch alsnog een paar aardappelen met ziekteverschijnselen tegen komt. Als je die aardappelen niet zo snel mogelijk verwijdert tasten ze de rest aan en kan het geheel zorgen voor rotting. Wij controleren onze oogst altijd elke week nog voor een week of 4, daarna is de oogst wel ‘veilig’.

Aardappelen oogst kratten

Op de foto hierboven zie je de oogst die 5 kilo pootaardappelen van het ras Escort gaf. Uiteindelijke opbrengst ongeveer 60-65 kilo. In de kratten zitten de gewone grote gezonde aardappelen. In de achterste emmer met klein laagje de aardappelen die er niet heel goed uitzien maar niet duidelijk ziek zijn, en de aardappelen die beschadigd zijn door de riek. En de voorste emmer zit vol met de kleine aardappeltjes. Gewoon omdat we dat handig vinden (als we eens gebakken krieltjes willen eten hoeven we die niet uit de kratten bij elkaar te zoeken maar zitten die al in een aparte emmer.

Bewaar alleen goed afgerijpte aardappelen, en wel op een donkere en droge plaats bij een temperatuur van het liefst 4 tot 8 graden Celsius.

Een aardappelknol is een levend iets dat ademt. Bij die ademhaling worden de reservestoffen in de aardappel verbrand tot koolzuurgas en water. Beneden de 4°C is die ‘ademhaling’ zeer gering, maar boven de 8°C wordt deze steeds groter. Het gevolg is het vormen van scheuten en het verschrompelen van de schil. De eetkwaliteit gaat hierdoor snel achteruit. Vandaar dat aardappelen (trouwens net als Dahlia’s, etc.) uitlopen als je ze binnenshuis legt. En daarom halen we altijd maar een klein deel van de aardappelen voor consumptie naar binnen, nooit een hele bak, want de warmte binnenshuis brengt ze heel snel tot leven.

Vorst en nattigheid is noodlottig, het heeft afsterven en rotting tot gevolg. Als het hier een paar graden vriest leggen we ter bescherming tegen de kou jute zakken op de kisten met aardappelen. Maar als het echt meer dan -5 wordt gaat het ook in de schuur vriezen en zullen we de aardappelen naar binnen halen en de kratten op de koude maar vorstvrij zolder zetten, tot de vorstperiode voorbij is.

Aardappelen Tiamo oogst

Vanaf januari begint de kritieke periode voor de bewaaraardappelen; de knollen beginnen intensiever te ademen en scheuten te vormen. Controleer ze nu regelmatig, verwijder scheuten, en houd ze zo luchtig en koel en donker mogelijk. Wij eten vaak zelf zo rond half maart de laatste aardappelen, en dan is het ook hoog tijd dat de laatste aardappelen op gaan want dan wordt de kwaliteit snel slechter.

Tenslotte is het bewaren in het donker noodzakelijk omdat de knollen anders groen en oneetbaar worden. Er bestaan ook nog chemische kiemremmende middelen die vooral in de beroepsteelt gebruikt worden, maar ook voor de hobbytuinder te koop zijn (anti-spruitpoeder wordt het genoemd).

Aardappelsalade van Ottolenghi met paarse, roze en gele aardappelen
Aardappelsalade van Ottolenghi met paarse, roze en gele aardappelen

Abonneer
Laat het weten als er
guest

118 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Wendy de Vos

Hoi Diana,

Mijn aardappels blijven maar zo klein ik heb ze
wel kali gegeven maar het lijkt wel of het niet helpt.
Er hebben op dat stuk vorig jaar courgettes gestaan maakt dat iets uit?

Groetjes,
Wendy

Wendy de Vos

Dank je Diana!
Ik denk dat ik niet genoeg algemene voeding heb gegeven en niet genoeg onkruid gewied.

Groetjes.
Wendy

Elly

Hallo Diana knie artikel over aardappelen had mijn Voorburg waar ik toen wonen een Russische Gravin en zij maakte van aardappelen Wodka en heb ook een keeravonden eenRussche koud buffet mee gemaakt waar het rijkelijk vloeide groetjes Elly

Han Pasado

Hallo Diana,

Zou je pootaardappelen kunnen bewaren in een wijnklimaatkast? Donker, en een constante temperatuur van ongeveer 12 graden? Wij kweken thuis aardappels op een balkon en hebben niet veel pootgoed nodig.
Groeten,
Han

k

Hallo Diana

Ik ben ook bezig om pootaardappelen te bewaren. Maar ze beginnen nu te ontspruiten. Kan ik deze nog gebruiken als pootaardappel van het voorjaar, door misschien de aardappelen nog wat kouder te zetten?

Groet, Koen

Koen

Hallo Diana

Ik ben ook bezig pootaardappelen te bewaren, maar ze beginnen nu te ontspruiten. Kan ik ze nog als pootaardappel gebruiken? En moet ik ze daarvoor wat kouder zetten?
Ik heb ze nu in de bijkeuken staan die ongeveer 9 graden is.

Groet, Koen

Koen

Hallo Diana

Bedankt voor je antwoord. Ik heb echter nog een vraag. Ik heb niet een plek die heel licht en koud is. Is het erg als die wat donkerder is (mij lijkt de temperatuur een belangrijkere factor) of als het kunstlicht is?
En de spruiten zijn wel lang geworden. Ik heb de lange met wortels eraf gedraaid en bij wijze van experiment in potten gedaan. Ik ben van plan deze ‘stekjes’ dezelfde koude lichte behandeling te geven. Ik zal het wel melden hoe dit experiment is afgelopen.

Groet, Koen

Monique

Hey Ruud en Diana,
Ik huur elk jaar een stukje vrijetijdstuin wat ik als moestuintje gebruik. Helaas gaat het dit jaar waarschijnlijk niet door vanwege de Coronavirus.
Nu heb ik natuurlijk wel al het een en ander gezaaid en gekocht waaronder pootaardappelen. Ik kan waarschijnlijk door een deel van mijn tuin op te offeren een aantal van die pootaardappelen kwijt, maar lang niet allemaal.
Weet jij of je die pootaardappelen kan bewaren tot het volgende seizoen?

Alvast bedankt.

Groetjes,
Monique

Monique

Hey Diana,

Bedankt voor je snelle reactie.
Ik zou een moestuin van 16 m2 krijgen en nu moet ik met heel veel creativiteit het doen met 5 m2. Potten zouden dan inderdaad wel een goed idee zijn. Enig idee hoeveel aardappelen in 1 pot kunnen? Kan je ze dichter bij elkaar planten als ze in pot staan?

Groetjes,
Monique

Edwin

Weliswaar een jaar te laat, maar misschien heeft iemand anders er nog wat aan. Tony O’Neil van “Simplify Gardening” laat heel veel zien van aardappelen in containers. kortweg 30 liter container 2-4 aardappelen
https://www.youtube.com/channel/UCuy0z9uUkJGkuOT2eWDGY2g

het Home Grown Veg kanaal https://www.youtube.com/channel/UCPrZIwOWNvem_IAuGgmIWlg
gaat gewoonlijk over 10 liter potten met 1 aardappel

Sanne

Hallo Diana,

Ik heb eens gehoord dat je pootaardappelen in een zak (grote supermarkttas bv) kunt doen en telkens een laagje aarde over de groene blaadjes moet gooien. Ken je deze manier? Raad je dit aan of juist niet?
Groetjes, Sanne

Joop

Die “laagjes” grond is toch in principe hetzelfde als aanaarden…!?

Mark

Hoi Diana,

Ik gebruik al jaren jouw groentezaaikalender. Groots! Met het warme weer wil ik mijn late aardappels gaan poten, maar klopt de afstand wel (30×30)? Ik zou zeggen dat 70×30 beter gaat zodat je fatsoenlijk kunt aanaarden en zo? Groet, Mark

Joop

Hoi.., mijn aardappelen (Frieslanders) staan er “welig tierend” bij, maar ik zie nog geen bloemen…!? Ben ik te ongeduldig en moet ik wachten op bloemen of komen er in deze soort geen bloemen…? En moet ik ook nog meer geduld hebben om het loof af te laten sterven of is dat voor deze soort ook niet noodzakelijk…?! B.v.d. voor enig licht in dit duistere mysterie… (althans voor mij als beginnend grondwroeter..)

Joop Verbeek

Hoi Diana,

Hartstikke bedankt voor je duidelijke en snelle antwoord. Wens je een goede en overvloedige oogst…

Groet.
Joop.

Sikko

Hallo Mark,

Algemeen adviseert men 60-70 x 30-40 cm.

Zelf poot ik de late aardappelen met de afstand 70 x 40 cm.
Dat is zeer ruim maar ik heb daar de ruimte voor.

Succes

Mark

Hoi Diana, Ik bedoelde voornamelijk te zeggen dat in de tabel hierboven een pootafstand van 30×30 staat aangegeven en ik denk dus dat dat een foutje moet zijn. Veel plezier in de moestuin weer, de komende tijd!

Jannie

Ik heb een vraag.
Ik heb pootaardappels gekocht en nu heb ik er over..
Kun je die gewoon eten?
Jannie

Wijnie

Hoi Jannie,
Ja hoor, die kun je gewoon eten. Het is alleen wat meer werk om ze te schillen, maar ze zijn even eetbaar als de aardappels uit de winkel.
Groetjes Wijnie

Jos

Hallo,

Ik heb een vraag over zwarte truffelaardappelen. Ik heb die gelijk en op dezelfde manier gepoot dan mijn vroege en middelvroege aardappelen. Die staan allemaal inmiddels al boven de grond, maar van de truffelaardappelen is nog niets te zien. Is dat normaal ?

Vriendelijke groeten,

Jos

carine p

Dag Jan,
Niet vrezen en geduldig afwachten zou ik zeggen. Er zijn verschillende variëteiten truffelaardappelen, dus het zal allicht van de soort afhangen. Ikzelf heb de vitelotte noire en begint nu stilaan te kiemen, terwijl mijn andere soorten middelvoege aardappelen reeds mooie planten zijn. Dus, geduld 🙂
groetjes,
Carine

Rob Benning

Dag Diana,

Wat is de hoeveelheid kali die je aardappelen geeft, doe je dat in 1 of 2 keer?

met vriendelijke groet,

Rob

Marja van Pietersom

Hallo Diana,

Mijn zusje in Nederland zorgt er altijd voor dat all haar aardappels de grond uit komen; ik geloof zelfs dat er controle op is.
Hier in Seattle probeer ik dat ook, maar ik mis er altijd wel een paar van die hele kleintjes. Ik heb er maar aan toegegeven en probeer ze zoveel mogelijk uit te steken en bij elkaar te zetten, maar het is vechten tegen de bierkaai…
Enig advise?
Bedankt, Marja.

Angelique

Hallo Diana,

Ik heb ook met opslag te maken. Weet jij misschien of je de opslag in een zak of emmer potgrond kan bewaren om het dan volgend jaar als pootaardappel te gebruiken? Groetjes, Angelique

Janneke Baas

Ik tuinier in bakken vanwege mijn leeftijd en ik heb eind mei, begin juni altijd een prachtige ‘naooogst’ van mijn aardappelplanten die opkomen vanuit opslag. Dit jaar had ik vast jonge koolplantjes ertussen gezet en peultjes en als die beginnen te groeien {en de aardappelplant ook), rooi ik de aardappels en heb een hele verdienstelijke tweede oogst. Het gooit inderdaad wel je plantschema in de war, maar ik zaai dan bietjes, worteltjes en sla op de opengevallen plekken. Het is een beetje een rommeltje, maar bij mij komt de moestuinenpolitie nooit langs…….
Overigens: bedankt voor je prachtige en uitgebreide moestuinverhalen!

Joke

hoi diana, helaas zie ik dat mijn aardappelplanten aangetast zijn door de vorst van afgelopen week (zwart/gelige blaadjes, lijkt wel verbrand). Ik las dat ze -als het goed is- hiervan wel kunnen herstellen, maar heb jij advies hoe ik de aangetaste plantjes nu het beste kan verzorgen? Zwarte blaadjes weghalen? vriendelijke groet, Joke

Marjolein

Hallo Diana,
Mijn aardappelplantjes (ras: Inova) zijn nog klein, maar het blad wordt al geel. Is dit nu een teken van droogte of zijn ze gereed om straks uit de grond gehaald te worden?
En de uien zijn ondertussen wel geworteld, maar ik kan niet zeggen dat ze snel groeien. Ook water tekort?
Ik hoor graag van je. Groet Marjolein

Stefanie

Hai Diana,

Wat fijn dat je zoveel info geeft. Daar kan ik als beginneling nog wat van leren! Ik zie staan dat als er veel loof is, er kans is op minder oogst. Mijn planten (een is een enorme reus en komt uit een aardappel, de ander is een stengel en komt uit een schil) staan in potgrond.. is het verstandig enig loof weg te knippen om meer energie naar de aardappels te laten gaan of niet? Er zitten wel al bloemetjes aan..
Ik hoor het graag, groetjes Stefanie

Stefanie

Oke, doe ik dat. Hartelijk dank voor je reactie! Volgende keer inderdaad maar echte pootaardappelen regelen

Flo

Hoi Diana,

Ik lees met heel veel plezier alle informatie op je website. Heldere informatie, op een fijne manier geschreven en met duidelijke foto’s erbij. Super leerzaam! Je bent wat moestuinen betreft echt mijn ‘go-to-girl’ 🙂 Dank je wel!

Ik vroeg me iets af wat ik niet terug kan vinden op internet. Terwijl ik niet denk dat ik de enige ben die het zich afvraagt… Misschien weet jij het: wat gebeurt er met de pootaardappel die je in de grond stopt? Zit die uiteindelijk tussen de aardappelen die zijn gegroeid en die je rooit? Of ‘vergaat’ ie (net als een zaadje waaruit een plantje groeit)? En als ie tussen de nieuwe aardappelen zit, moet je hem er dan vooral tussenuit halen? Of kan het geen kwaad die ook te bewaren en/of te eten?

Ria

Dag Flo,

De nieuwe oogst aardappelen is gegroeid uit de pootaardappel die je in de grond hebt gestopt. Die pootaardappel herken je onmiddellijk hoor, die ziet er heel anders uit dan je nieuwe aardappelen, beetje verschrompeld en hij is niet meer te eten.

Flo

Hallo Ria en Diana,

Dank je wel voor jullie reacties en de informatie 🙂

Ik had een foto moeten maken, bedenk ik me nu… Ja, het verschil was goed te zien, maar de pootaardappelen waren nog niet verschrompeld. Misschien komt dat door het volgende: ik heb de pot vroeg gerooid, omdat er een enorm mierennest in zat (met eitjes en al, ze dachten een puik onderkomen te hebben gevonden). Het is voor het eerst dat ik aardappelen kweek en ik heb één van de vier potten ‘opgeofferd’ om eens te kijken of en hoe het misschien de aardappels aantast. Voor zover ik kon zien niet. Ook de planten en wortels leken intact. Ook kon ik geen luizen zien (terwijl, waar mieren zijn, zijn luizen, zou ik denken…).

Ik had er wel twee handenvol krieltjes van, rode eersteling. Die heb ik – na veel zoeken online of het wel veilig was om zulke jonge aardappels te eten – gekookt en geprobeerd. Maar de eerste hap was zo bitter, dat ik het risico niet wilde nemen dat er en teveel aan Solanine in zit. En trouwens: ze waren door de bittere nasmaak ook echt niet lekker!

Diana, weet jij misschien meer van mierennesten (of het kwaad kan in je gewassen) en de eetbaarheid van jonge aardappelen?

Groetjes Flo

Carine p

Dag Flo,
Ik denk dat mierennesten niet zo goed zijn in de groententuin omdat je allicht kale plekken zult krijgen. Het kan zeker geen kwaad in de gewassen, maar ik tracht dit toch te verwijderen.je kan dit makkelijk doen door combinatie van bepaalde planten die een sterke geur afgeven die de mieren niet graag hebben. Ik zet bv in de groententuin o.a lavendel, rozemarijn en goudsbloem. In die omgeving zal je nooit mieren zien. Als je de lavendel snoeit, gooi het snoeisel fijn gehakt in de groententuin. Je kan ook een aftreksel maken van lavendel of lookaftreksel en dit op de mierenhoop spuiten. Het zal de mieren niet doden (het zijn heel nuttige opruimers) maar ze zoeken een andere plaats. Een andere manier om een mierennest te verwijderen is een bloempot omgedraaid erover zetten. De mierennest zal zich in de bloempot verplaatsen en nadien kan je dit verwijderen (een leuk hapje voor kippen). Nog een laatste waar mieren een hekel aan hebben is peper en ook kaneel. Strooi dit over de mierennest. Ik doe dit soms in huis als ik plots mieren zie (bv aan de ramen) en binnen de 5 minuten zijn ze weg.
Hopelijk be je hier iets mee.
Grt Carine

flo

Dag Carine,

Nog bedankt voor je reactie met lekker veel goede tips 🙂 weer van alles geleerd.

Kan jij misschien ook advies geven over het eten van jonge aardappelen? Zie mijn vraag hierboven…

Groet Flo

Tineke Staal

Dag Diana,

Dank voor jouw zeer leerzame website
Welke biologische oplossing heb jij om de coloradokever te weren uit de aardappelen?
Ik ga dagelijks alle planten bij langs maar dit is een behoorlijk tijdrovend klusje.
Ik hoor graag van je.

Carine p

Dag Tineke,
Helaas ken ik ook geen methode om coloradokevers te verwijderen. Het is reeds lang geleden dat ik het nog had, maar het beste is om de paar dagen een tour te maken en de kevers manueel te verwijderen en ook te vernietigen. Zorg in elk geval voor wisselteelt, want coloradokevers overwinteren In de grond.
Kijk ook onderaan de bladeren zodat je alle eitjes meehebt.
Grt Carine

Wouter Decaluwe

Hoi, ik werk bij een Zwitserse bio-boer die ook wel wat aardappelen zet (halve ha.) Voor coloradokevers is er geen andere bio-oplossing dan inderdaad elke kever er met de hand af te plukken… Erg tijdrovend, en verklaart voor een deel de veel hogere prijs voor bio-aardappeltjes.

Johnny

Hoi Diana,

Weet jij misschien of ik iets kan doen tegen het scheuren van mijn aardappels? Ik heb vlak voor het poten (half maart) wat Culterra gegeven en wat extra kali, en begin mei nog wat extra kali. Het scheuren van de aardappels komt hoofdzakelijk voor bij mijn purple viking aardappel. Zou nu nog meer kali geven nog kunnen helpen om het ergste scheuren tegen te gaan, of is het al te laat in het seizoen? (purple viking is een vroeg ras, en ik verwacht ze eind deze maand dus over een week of drie uit de grond te kunnen halen)

baukje

hallo Diana, ik heb enkele aardappels geoogst en waren heel erg klein; pootformaat. Aardappels zijn gepoot ongeveer ruim 10 weken geleden en de bladeren zijn helemaal afgestroven. De stengel is nog wel een klein beetje in takt maar houdt ook niet over. Als ik ze nu nog niet rooi groeien fde aardappels dan nog door? dankje Baukje

baukje

Dankje wel Diana voor je hulp. Ik laat die nog blad hebben eventjes in de grond; wie weet. Ziekte heb ik niet ontdekt, wellicht de droogte. Hoewel dat betwijfel ik en ook voeding, lijkt mij niet waarschijnlijk. Misschien is het de pootaardappel geweest, die teveel was doorgeschoten voor het poten, had ze al een keer gekort. Ik heb nog wat andere rassen, minder doorgeschoten poters, oa Bildstar . Hoop dat die meer geluk geven. Groet Baukje

Wijnie

Hoi Baukje,
Ik lees in je reactie op paprika dat je niet in Nederland woont. Zou het misschien zo kunnen zijn dit ras aardappels niet zo goed tegen het klimaat kan waar je woont? Ik hoop ook voor je dat de andere soorten aardappels het beter doen.
Groetjes Wijnie

Enna

Beste Diana,
Dank voor je geweldige website. Het is een goede encyclopedie. Ook ik heb een aardappelvraag: in maart heb ik biologische Charlottes gepoot, ze hebben niet gebloeid & krijgen al geel blad. Afgelopen niet biologische C’s gepoot met goed resultaat.
Wat is je ervaring met biologisch en niet-biologisch pootgoed? Of hebben we gewoon een raar jaar?
Hartelijke groet!

Enna

Dank voor het antwoord!

Ralph Camerik

Dag Diana,

Wat ik nergens heb kunnen lezen: kan je een vroeg aardappelrassen ook nog in augustus poten? En wat zijn de consequenties? Omgekeerd geldt dat natuurlijk ook: kan je een laat ras vroeg in de grond zetten?

Alvast mijn dank.

Ralph – Hengelo

Arie van der Spek

Beste Diana,
In je verhaal lees ik dat je ook Tiamo aardappels zet. Al verschillende jaren, na een lange zoektocht van verschillende rassen, is dit echt het soort wat een bijzonder goede aardappel is. Je kunt ze al vroeg rooien, maar zijn ook behoorlijk lang te bewaren tot bijvoorbeeld februari / maart zonder dat ik ze hoef te poederen. Helaas sinds vorig jaar kan ik er niet meer aankomen. Ik heb afgelopen jaar nog wel wat nabouw kunnen poten, maar nu is het echt over. Weet je nog adressen waar deze te koop zijn? Wat zou je als alternatief aanbevelen?
Ik heb afgelopen jaar 1 rijtje Valery gehad maar deze waren bij mij nogal gevoelig voor ritnaalden. Voor de echte late oogst zet ik Desiree.

Janssens Evelien

Hoi Diana,

In april ontdekte ik jullie site toen ik info zocht over het kweken van de zoete aardappel en sindsdien heb ik al zo veel geleerd en ben ik een fan. (Trouwens onlang zaadje bij jou gekocht )
Volgend jaar wil ik eens proberen om aardappelen te kweken in speciekuipen. Nu kan ik geen eenduidige info vinden over ‘aanaarden’ in potten of niet? De ene zegt steeds een beetje aarde bijvullen en de andere zegt de potten direct volledig vullen. Heb jij hier ervaring mee of een mening over?

Alvast bedankt!

Miranda

Als ik enkel de kiemscheutjes plant, zonder aardappel,. Komt hier dan iets van terecht?

Leonie Haas

Hoi Diana, ik ga ook beginnen met het voorkiemen van mijn aardappels. Ik heb ze gekocht bij een kweker (zaadhandelvanderwal) en bewaard in een doosje in papieren zak in de schuur. Ze zagen er tot voor de vorst prima uit. Nu na de week vorst – ik denk dat het in het houten schuurtje ook gevroren heeft – is een deel van de pootaardappelen nat en zacht… zou dat kwaad kunnen? Of zou dat weer bijtrekken als ik ze nu ga voorkiemen? Heel gek, want het doosje was verder helemaal droog dus is van binnenuit gekomen denk ik hoor graag of je hier wel eens last van hebt gehad of van gehoord hebt. Groetjes Leonie

Leonie Haas

P.s. Vergeet ik nog te vragen: mogen ze in de koude kas of simpel houten schuurtje voorkiemen of is dat te vochtig?

Leonie Haas

Dank je Diana! We gaan eens kijken wat er nog te redden is 🙂

Pieter

Dag Diana,

Ik teel nu al zo’n 35 jaar mijn eigen vroege Aardappelen en elk jaar zoek ik poters uit voor het volgend jaar.
Een gerenommeerde Aardappelteler wist me te verzekeren dat dit onmogelijk was, omdat de aardappelen steeds zwakker worden door de jaren heen!
Ik zoek altijd redelijk grote poters uit en bewaar ze droog in een grote kartonnen doos, waarin ik een laag (± 5 cm dik) houtspaanders leg en dan een laag Aardappelen, zodanig dat de Aardappelen elkaar niet raken! Dit om te voorkomen, dat als er toch één tussen zit die Phytophtora heeft (maar nog niet zichtbaar), niet de anderen ook aansteekt.
Bovenop de laag Aardappelen weer een laag houtspaanders, enzovoort. Op de bovenste laag Aardappelen nog een laatste laag houtspaanders. Doos dicht en klaar is Kees. Bewaren op een koele plek. Ik bewaar ze op de vliering van de garage, daar is het koel en droog. Bij strenge vorst wil het daar ook nog wel eens een graadje vriezen, maar de Aardappelen in de doos zijn goed geïsoleerd.
In het voorjaar (halverwege maart), tegen de tijd dat de Aardappelen gepoot kunnen worden haal ik ze uit de doos en ze hebben dan al kiemen van zo’n 3 tot 5 cm.
Tijdens het poten opletten, dat de kiemen naar boven wijzen en dan bedekken met losse grond.
Het ras dat ik teel, is een erfenis van mijn vader en hij noemde ze “Vroeg op”.
Die gerenommeerde teler die ik al eerder noemde, kende ze niet!
Het is een lichtgele Aardappel, geen diepe putjes, mooi glad oppervlak, witte bloei maar niet veel bloei. Ovaalrond en redelijk kruimig bij het koken. Het zijn qua grootte ongeveer gemiddeld. Het is een heel lekkere Aardappel, maar ook heel erg gevoelig voor Phytophthora.
Dat houdt in, dat ik vaak een “noodslachting” moet toepassen. Dat wil zeggen, de Aardappelen al rooien, zodra ik Phytophthora constateer, dus vóórdat ze volgroeid zijn, met als gevolg toch wel veel “kleinere” Aardappelen.
Ken jij dit ras (Vroeg op), of weet jij misschien de officiële naam van dit ras?
Of zou dit een oud ras kunnen zijn (toch “Vroeg op” genaamd), dat commercieel gezien niet rendabel was en daarom nergens meer te koop is?
Vriendelijke groet, Pieter

kim van gestel

Ha Diana,

Ik ben aardappelen aan het voorkiemen en twijfel of het goed gaat. Er komt meteen een soort van bladvorming ipv kiemen. Net zoals op de foto hierboven waar de voorgekiemde aardappel in de grond wordt gesopt (Boven de tabel)
Ik heb ze bedekt met jute zakken om toch iets minder licht te vangen…

Ik had in mijn hoofd dat er een meer spruitvormige stengel moest komen, ipv hele kleine blaadjes. Graag hoor ik of de procedure goed verloopt…

Groet Kim

kim van gestel

Dank Diana, hier heb ik wel wat aan!

Groet Kim

Maya

Ha Diana, ik heb wellicht een vreemde vraag, maar voor mijn gevoel weet jij álles 😉
Ik werk in mijn moestuin met vruchtwisseling, en heb in het aardappelvak wat plek over tov de andere gewassen. Het leek me leuk om dit jaar eetbare bloemen te groeien dus was het aardappelvak een logische plek. Maar aardappelblad en bloem zijn natuurlijk giftig. Nu kan ik dat verschil wel zien en ik zal niet te dicht op de aardappelen zaaien. Maar ik vroeg me af; kan het ook nog op een andere manier kwaad? Bijv. als de sappen van het aardappelblad op de een of de andere manier op je oostindische kersblad terecht komen, en dat je het dan toch binnen krijgt?

Audrey

Hallo Diana,

Wat een geweldige site heb je, met superveel informatie, top!

Ik heb een vraag waar ik echt nergens een antwoord op kan vinden, ik hoop dat jij kan helpen. Vorig jaar heb ik aardappels, ik geloof Frieslanders, gepoot in een grote speciekuip. Het werden grote planten, in het najaar ging het loof afsterven, maar toen ben ik eigenlijk vergeten om ze uit de grond te halen…
De hele winter is die kuip blijven staan, en in het voorjaar kwamen de aardappelplanten tot mijn verbazing gewoon weer opnieuw de grond uit. Inmiddels zijn het weer mooie grote gezonde planten.
Kan ik ze nu nog eten? En wanneer zou ik ze dan moeten oogsten? Omdat ze in een kuip zitten kan ik niet 1 plantje proberen maar moet ik die hele kuip leeggooien.

Groet, Audrey

Elvira

Hallo Diana,
Misschien een gekke vraag, maar moet een aardappelplant gebloeid hebben om er aardappels van te kunnen oogsten? Door het koude voorjaar zijn de planten van de vroege aardappels (gepoot 2e helft maart) maar heel langzaam gegroeid, sommige zijn zelfs pas net een paar weken boven de grond, en bloei lijkt nog heel ver weg. Het is voor het eerst dat ik zulke vroege aardappels heb gepoot dus ik heb geen vergelijkingsmateriaal, maar ik heb de indruk dat er weinig schot in de zaak zit. Qua bemesting heb ik het niet anders gedaan dan ik normaal met de late aardappels doe.
Je site is trouwens geweldig, Google is compleet overbodig geworden als het om moestuinvragen gaat :-).

Elvira

Fijn, dat is goed om te weten! De planten zien er wel gezond uit, dus daar lijkt niks mis. Ik zal over een week of twee eens een riek in de grond steken om te zien of het al wat is. Dank voor je uitgebreide reactie!

Elvira

Hallo Diana,
Intussen een nieuw probleempje: het loof van de aardappelen wordt volledig opgegeten door slakken, alleen de nerven en stengels staan nog :-). Kan dit kwaad voor de groei van de aardappelen zelf? Ik heb gisteren de eerste plant opgespit: mooie knolletjes maar nog klein, formaat flinke kriel (wellicht door de kou, zoals al gezegd). Gaat dit gebrek aan loof nog een rol spelen in de verdere vorming van de aardappel? En moet ik vrezen dat de slakken een duik de grond in zullen nemen om ook de knollen op te eisen? 😉
Groeten,
Elvira

Elvira

Dank je wel weer, Diana! Ik dacht inderdaad ook al: zonder groen vindt er geen fotosynthese meer plaats, niet heel gunstig waarschijnlijk. Ik ga de ergst aangevreten planten rooien, zeker na je informatieve blog te hebben gelezen. De mooiste planten laat ik nog even staan, maar ik hou ze goed in de smiezen.

Pearlsofpassion

Is er nog iemand die z’n aardappels niet wast maar gewoon afborstelt?
Ik teel ook in zware grond dus ik probeer te rooien als de grond niet al te nat is. Nu valt dat bij de aardappels altijd wel mee, want ik aard aan (poot ook diep, maar dan ook nog aanvaarden waardoor ze dik 15, bijna 20cm onder de grond steken).
Bij het rooien wrijf ik de meeste aarde eraf en dan spreid ik ze zo uit om te laten drogen. De aarde droogt snel mooi uit, als het een warme dag is. En als hij volledig droog is, stuift het zo mooi dat je het er met een handvegertje zo vlot af kan borstelen. Ik heb het idee dat de aardappel op die manier ook echt goed droog is, want de drogende aarde onttrekt al het vocht.
Zoals je zegt heb je dan elke aardappel al even in je handen gehad en dan sorteer ik ze ook meteen in de kisten. Op grootte en de beschadigde apart.

Ik zag voorheen trouwens een vraag ivm mieren en daar heb ik hier erg veel last van. Tis een soort die niet echt een nest lijkt te maken maar gewoon complete vierkante meters oppervlakte inneemt. En dit jaar hebben ze het op m’n bieten gemund. Als er eentje het loodje legt beginnen ze gewoon de volgende op te eten. Ik heb ze nog 3 over…
Maar ik heb ook ieder jaar aantasting aan m’n wortelen en aardbeien van de mieren en bij de aardappels heb ik ook al gehad dat ze een aantal planten naast elkaar stuk maken. Allemaal bruine gaatjes en gangen in de knollen en afgeknaagde en uitgeholde stengels waardoor de planten vroegtijdig afsterven.
Ze kunnen dus wel degelijk schade aanrichten. Gelukkig niet altijd.
Hier wordt het trouwens ieder jaar erger en dit jaar heb ik het idee dat ze echt overal zitten (gelijk waar ik wied, wordt ik aangevallen), en het ergst van al : er zijn veel minder lieveheersbeestjes dan normaal! Dus ik ben nu ook wat afweermiddeltjes aan het proberen. Tot nu toe lijkt enkel koffieprut echt goed te werken. Kaneel werkte een dag, daarna niet meer…
Volgend jaar de halve tuin maar volzetten met afrikaantjes en goudsbloemen….

ruud

Moeten de bloemen eraf als je alleen aan de oogst denkt?
Ik heb wel eens gelezen dat de bloei zoveel kracht en voeding vergt dat dit ten laste van de knolgroei kan gaan..

Janine

Hoi Diana, het is mij niet helemaal duidelijk wat ik met de groene bolletjes moet doen die aan mijn aardappelplant groeien. Heb me er even in verdiept maar knip ik ze eraf misschien? Dit is mijn 4de jaar en heb ze nog niet eerder aan mijn planten gezien, enig idee waarom dan nu wel?

Anali

Beste Diana,
Alle je pagina’s en blogs zijn geweldig geschreven! Dank u! Ik kom dagelijk op u website.
Vaak zegt u waar u de groenten bewaard. Maar voor de aardappelen lees ik het nergens. Ik heb juist een deel van onze vroeg aardappelen gerooid. In onze kelder is er momenteel rond de 20 graden celsius (in de winter rond ,16°C)… Nergens in ond huid is er tussen 4 en 8°C… Heb je een speciale koelkast ervoor?
Ik ben beniuwd naar uw antwoord 🙂
Alvast bedankt, Anali

Wessel ten Wolde

Tussen mijn gerooide aardappels zaten een aantal aardappels met groene schil. Het vruchtvlees is ook groen. Aardappels zijn niet in kontakt geweest met licht. Zijn die te eten of zijn die ook giftig?

trackback

[…] [mooiemoestuin.nl] – Aardappel […]

Richard

Hallo Diana,

Ik heb een aardappelkelder in de tuin gemaakt. Het begint nu wel op te warmen naar 13 C. Ook mijn aardappels worden minder, ik heb het ras Carolus, lang bewaarbaar dus en in oktober geoogst. Maar ik heb nu 2 keer kiemen eraf moeten halen en binnenkort voor de derde keer. De aardappels beginnen nu ook wat zachter te worden en slechter. Hoe lang lukt het jou om aardappels te bewaren? Kan ik de bewaartijd nog rekken?

Groet, Richard

Annelies

Hoi Diana,
Ik wil je wat vragen. Dit jaar moestuin ik eigenlijk voor het eerst echt, daarvoor had ik een paar jaar hyperfocus op de siertuin. En daarvoor vond ik tuinieren maar stom.

Dit jaar dus begonnen vooral op het werk maar hier thuis vooral in potten. We hebben met de kinderen de zandbak uitgegraven en daar een moestuin van gemaakt. Een grote klus! En toen heb ik de kinderen van alles laten planten waaronder vroege en late aardappelen. Ook deed ik er wat in potten van mijn kleine tuintje.

Maar omdat ik een nieuwsgierig mens ben van de week 2 planten uitgetrokken, Die op het werk bloeide, dus ik wist dat ik krieltjes kon verwachten. Zes stuks, de kinderen vonden het fantastisch! 😀 Ik legde uit dat ze eerst moesten drogen en ze hebben een tijdje in de zon gelegen. Daarna heb ik ze binnen gelegd in een vrij donker en koel lokaal. De volgende dag hadden ze allemaal een grote zachte bruine plek. Ik heb ze weggegooid.
Toen wilde ik natuurlijk ook weten hoe het met de aardappels in potten in mijn tuintje zat, nog geen tekenen van bloei. Toch een plant uitgetrokken natuurlijk. 😀 Een perfect mini krieltje. Paar uur in de zon en de helft was bruin en zacht.

Ik heb pootgoed van een kweker besteld maar is die aardappelziekte zo heftig ja? Dat je het op meerdere plekken ver van elkaar met al je aardappels hebt? Of doe ik ( en dat hoop ik) iets verkeerd bij het drogen?
Die aardappelziekte ziet er ook wat meer zwartig uit, de plekken op de krieltjes die ik oogste zijn wat meer bruin, En sompig. :'(

Groetjes Annelies

Annelies

Goed nieuws! Inmiddels nog een paar keer een plant geoogst. (Nog steeds te vroeg maar nog steeds een nieuwsgierig mens! :D) En geen bruine plekken meer gezien. Ik heb je tip te harte genomen en niet meer op het gloeiende schoolplein in de volle zon gedroogd en veel korter dan de eerste keer.
En ja hoor, dat werkt dus.
Er zaten al een paar bij van noemenswaardig formaat. Wel hebben we (de kinderen van het werk :P) De planten veel te dicht op elkaar gepland en niet genoeg aangeaard denk ik, want de planten zijn groot, en vallen om en op elkaar enzo. Ik heb er nu maar een fietsband om gedaan om ze iets in toom te houden. Want ze liggen bovenop een ananas aardbei en vallen ook op de paprikaplant (Die al een vruchtje heeft, hoera!) Oh en verder gaan we binnenkort een flinke brocoli oogsten, Die kwam in begin voorjaar opeens op in een grote pot (vast een AH moestuintje van vorig jaar) en die heb ik toen de moestuin klaar was erin gepland, niet wetende wat het was, al gokte ik wel een koolsoort. En zonder enige verwachting verpoot ook, want verpoten van dit soort planten schijnt niet te werken meestal. En ook hebben we 4 peentjes geoogst, die had ik net als de broccoli zien opkomen in een pot. En verplaatst. Ook weer geluk hebben. 😀
Onze eigen gezaaide worteltjes zijn niet opgekomen. Waarschijnlijk door het laagje stro en overwoekert door de doorschietende radijsjes. Die alleen een soort rode verdikking in de wortel hebben. Al met al wat succesjes en wat gefaal. 😀 Al doende leert men. (En ik leer zoveel van je site, echt!) En wat ik leer kan ik dan weer aan de kinderen van de BSO leren en dat is heel tof.

Maar wat het aller tofste is de interesse van de kinderen. Dat had ik niet verwacht want ik had al wat vaker halfslachtige pogingen gedaan en alleen het zaaien en oogsten vonden ze toen interessant. Maar nu zie ik elke dag wel kinderen in het tuintje rondkijken en dingen aan hun ouders laten zien enzo. En ze willen ook graag elke dag water geven. Niet alle kinderen maar wel heel veel!

Als je het leuk vindt kan ik je wel wat foto’s mailen van onze (vooral door de kinderen!) uitgegraven zandbak en gemaakte geliefde moestuintje. <3

Annelies

PS: Ik ben zelf niet zo handig met websites en ik weet niet hoe handig jij ermee bent maar een optie om via de mail een berichtje te krijgen als er iemand gereageerd heeft op je bericht zou fijn zijn. Ik had bijna je bericht gemist en ook al eens een bericht van je over de Brugmansia. Gewoon een tip. Blijven mensen misschien sneller terugkomen al heb je nu waarschijnlijk al een dagtaak aan het lezen van alle berichten, tijd die je misschien liever in de tuin bent!

Pien

Dag Diana, de vraag van Annelies was mij uit het hart gegrepen en tot mijn verbazing blijkt dit dus al te kunnen. Maar……ik zie echt geen envelopje met “Abonneer”. Ik begrijp dat dat stom klinkt maar zou je misschien een fotootje of zo kunnen en willen plaatsen? Want het lijkt mij een geweldige mogelijkheid! Ik kijk nu vaak meerdere keren per dag op de site maar had bijvoorbeeld de vraag van Annelies èn jouw antwoord gemist. Fijne dag! Groeten, Pien

Pien

Dank je wel Diana! Ik had je in mijn enthousiasme al bedankt maar dat weer bij de verkeerde pagina gedaan! Excuses!

Yannick

Waarom groeit mijn aardappelen stengel zo groot naar boven al bijna 1m

Inge Van berkel

Hi Diana, ik heb voor het eerst geprobeerd om aardappels te laten groeien. In april in 2 grote diepe bakken ieder 3 aardappels, gewoon uit de supermarkt super kruimig, gedaan die ik van tevoren heb laten spruiten. Het plantje kwam al vlug op en diverse keren aarde opgehoogd, het zijn nu hele grote planten geworden die ik elke dag veel water geef, het teveel water vloeit af via gaatjes onderin de pot. Enig idee wanneer er misschien bloemen aan gaan komen? En sterven de planten wel af als ik elke dag water geef? Ik ben een echte leek hierin zoals je ziet. Ik ga nog geen plant eruit trekken natuurlijk om te kijken of er al aardappels zitten

Meld je aan voor de nieuwsbrief

118
0
Reacties / reagerenx