Geen logica

Mijn eerste serieuze balkontuinjaar is vooral leerzaam. Dat is de beste omschrijving. En met mijn geringe ervaring kan ik zeggen dat er geen peil op te trekken valt wat wel of niet lukt. Ik hoor van mensen dat een vijg het heel lastig heeft op een winderig balkon, hier doet ze het als de beste (notabene op het slechtste/winderigste plekje in de westhoek van het balkon). Andersom las ik op internet dat munt het altijd goed doet en die moet ik hier constant terug knippen: geen muntkevers maar wel luizen en vooral schimmel.

En zo probeer ik dus van alles. En begrijp ik ondertussen dat elk balkon anders is; zon of schaduw, veel of weinig wind, welk soort afscheiding, 2e verdieping of de 17e, het heeft allemaal invloed op het resultaat. En hoe belangrijk is het resultaat eigenlijk? Net als bij moestuinieren kom ik er ook nu weer achter dat het proces wellicht belangrijker is dan het resultaat.

Ik sjouw dus nog steeds wat af. Bijvoorbeeld met emmertjes met groenafval; afgeknipte bladeren, uitgebloeide bloemen, gronddeeltjes, gevallen vruchtjes, etc.; op een balkon valt des te meer op wat er tijdens het tuinieren allemaal op de grond terecht komt, ik kan elke dag een bakje vol groenafval opvegen. En ik knip wat af; uitgebloeide bloemen, afgebroken takken, verschrompelde bladeren. Ook haal ik planten weg, of ik zet weer nieuwe neer. Sommige zijn al dood als ik ze weer mee naar huis neem, andere kan ik thuis nog redden en weer tot leven wekken. In dit leerproces is dat allemaal goed hè (en van bijna elke soort heb ik wel een back-up in mijn eigen tuin of stekken genomen 😁).

Soms kan ik bedenken waarom een soort het niet goed doet. Een voorbeeld: ik had Salvia guaranitica (Black & Blue en Amistad) op het balkon. Met het idee dat het prachtig zou zijn; grote planten in grote potten, maandenlang bloeiend met veel kleur, zelfs in de late herfst nog bloemen. Het mocht niet zo zijn, in juni/juli leek het nog voorspoedig te gaan, groeiden de planten goed en leken ook te gaan bloeien. Maar vervolgens kwamen er luizen, en schimmel en spintmijt. Salvia guaranitica komt van oorsprong uit bergachtige gebieden in Zuid-Amerika (waar het warm is, met gefilterd licht en weinig wind). En ik zette ze hier dus in de volle zon met stevige wind langs de Oude Maas. Ik had misschien wel kunnen weten dat die combinatie niet gelukkig is; de bloemen bezweken vaak nog in de knop en vooral de brosse stelen knakten bij de minste of geringste windvlaag. De Salvia’s zijn weer thuis, waar ze hopelijk met wat extra voeding en op een beschutte plek achterin de tuin nog bij kunnen komen.

Maar dan zou lavendel het wel heel goed moeten doen, toch? Lavendel groeit van nature in mediterrane kuststreken. Maar die heeft het hier ook niet gered, zonder aanwijsbare reden, gewoon niet groeien of bloeien en langzaam wegkwijnen. Het is en blijft puzzelen en schuiven met potten; toch weer wat meer de zon in, toch liever vóór een andere plant voor wat beschutting, etc. En opgeven als het niet lukt/werkt, want ik heb niet zoveel zin in maandenlang blijven tobben en proberen. Dat heb ik al zo vaak gedaan (en nog steeds, met veel plezier ook); prima maar niet op dit balkon.

Ik laat ook voorzichtig het moestuinieren op het balkon los. Helaas heeft Ruud echt geen idee meer van wat het is, hij trekt overal de bloemen of bladeren vanaf en stopt ze in zijn mond, als ik er niet op tijd bij ben om hem tegen te houden. Wil ik dan perse aardbeien van eigen balkon, als ik ze ook gewoon lekker van eigen moestuin voor hem mee kan nemen? Kan ik dan niet beter in plaats daarvan planten zetten die het wel naar hun zin hebben (want de aardbeien doen het wel, maar daar is dan ook alles mee gezegd, naar hun zin hebben ze het zeker niet).

Is er dan niets wat het niet doet? Nee, zeker niet hoor! De laurier doet het prima, en ook de Petunia’s die ik eromheen plantte. Zoals ik al eerder schreef heeft de vijg Little Miss Figgy het prima naar haar zin. En de pepers: ik heb een sierpepertje (op de foto bovenaan dit blog links, wel eetbaar natuurlijk maar met vooral mooi bont blad en paarse bloempjes) dat het geweldig doet. En de grote baccatum-peper Chili Blondy doet het ook geweldig, eigenlijk misschien zelfs nog beter dan de andere plant (zelfde datum gezaaid) die in de kas op de volkstuin staat.

En de 5 tomatenplanten (4 x stam, Rose Quartz, Datterino Arancio, Dancing Green Fingers, Stormin Norman, en 1 struikje Dwarf Stripe Micro) zijn ook een succes. Ze zijn goed gegroeid, gezond en ik pluk nog steeds elke dag tomaatjes voor Ruud (en voor mezelf 🥰). Het aanbinden is wel een aandachtspunt; bij een aantal windvlagen zijn de potten met planten omgewaaid en er is zelfs een stok afgebroken. Ik oogst nu tomaatjes van de bovenste 2 trossen dus voor het mooi ga ik er niets meer aan doen, als ik nog maar wat kan plukken. En ik weet niet of Ruud nog een jaar gegund is, en mij daarmee ook nog een jaar met hem, en op het balkon, maar als dat zo is moet ik volgend jaar eens bedenken hoe ik dat op kan lossen (misschien een horizontale stok aan de planten/stokken bevestigen zodat ze elkaar overeind houden). Want tomaten en pepers zijn dus een aanrader in de omstandigheden van dit balkon.

Dahlia’s helaas niet; het ging in het begin zo goed. Maar luizen, spintmijt en nu ook nog schimmel zorgen ervoor dat de planten al vroegtijdig stoppen met bloeien, en 1 plant is sowieso al ter ziele doordat een windvlaag ervoor zorgde dat de stelen (ondanks 2 kleine stokken) knakten en afbraken. Die staat nu langzaam uit te drogen, zodat ik de knol kan uitgraven voor overwintering en volgend jaar een beter jaar in de moestuin 😄.

In plaats daarvan zoek ik weer naar andere soorten die het wellicht wel naar hun zin hebben. Voor nu heb ik viooltjes geplant (vorige maand gezaaid, met dank aan Robert voor de zaden, en voor de pluggen van eenjarige bloemen als Petunia, Lobelia, etc. die het ook zo goed doen!). Begonia doet het prima, Dahlia dus niet. Lavendel ook niet, maar Calamintha (in mijn beleving toch dicht bij elkaar qua herkomst en wensen) dan weer wel.

Daarbij, over 4 weken begint de herfst. Ik denk dat de peperplanten op het zonnigste plekje wellicht nog wel tot ver in de herfst mooi kunnen blijven (hopen dat de eerste nachtvorst niet te vroeg komt). En ik hoop dat de viooltjes het goed gaan doen. De laurier blijft in de winter groen. En de Echveria in volledige droogte waarschijnlijk ook grotendeels. En verder?

De Bergenia in de achtertuin begint wel erg groot te worden, misschien ga ik daar een stukje vanaf steken voor in een pot op het balkon, want die blijft ook groen in de winter en bloeit in het voorjaar. Misschien wat voorjaarsbloeiende bolletjes kopen? Ik zaaide nog palmkool, voor de moestuin (eigenlijk te laat, oude zaden die gaan verlopen), misschien ook wel mooi in een pot op het balkon. En wellicht kan ik op zoek gaan naar sedum/sempervivum-planten en een schaal vol met deze rotsplantjes maken? Want de Echeveria doet het dus ook geweldig, ik heb in april 3 stekken genomen en het is nu al een plantenschaal vol, met nieuwe rozetten en maandenlange bloei.

Erigeron heeft het ook best aardig gedaan maar heeft blijkbaar toch ook last van de stevige omstandigheden. Als iemand nog een tip heeft voor een winterbloeier of -groeier, dan hou ik me van harte aanbevolen. Misschien kan ik ergens nog een Jasminum nudiflorum op de kop tikken, ook vrolijk met de gele bloempjes in de winter. Beter dan de roos in pot die wel leeft maar het niet makkelijk heeft en maar een paar bloemen heeft gegeven (maar ook weer luis).

En zo puzzel ik door voor een fijn balkon voor ons samen, zolang het ons gegeven is. Ruud zou niet willen dat ik een foto van hem zou maken zoals hij nu is (net als ik was hij toch al niet van de foto’s van zichzelf 😁), maar deze (begin juli gemaakt) kan ik ik nog wel laten zien. Als het weer het toelaat en Ruud niet te onrustig is, dan zitten we samen op zijn balkon, genietend van een kop thee of een alcoholvrij pilsje, de planten om ons heen, elkaar, het water en alles wat daarop vaart.