Kijken en vergelijken

Het is voor de moestuin een spannende winter, en daarmee voor mij ook. Door het afstoten van een stuk tuin hebben we heel veel planten uit de grond gehaald. Sommige hebben we gelijk verzet, zoals de fruitbomen en -struiken, andere hebben we met wat tuingrond of potgrond opgepot en in de kas gezet.

November en december waren kletsnat, januari was koud met veel sneeuw (fijn dat dat isoleert maar als het smelt is het uiteindelijk ook kletsnat). Het is spannend om te zien of de bomen en planten de winter overleven. Kou is niet zo erg, maar als door water verzadigde wortels bevriezen kan dat voor een plant funest zijn. Vooral soorten als Salvia, mediterrane kruiden, artisjok en jonge en verplantte planten, struiken en bomen zijn er extra gevoelig voor. De roos die Jan zo bruut om had gehakt heeft geen blad meer en lijkt op een dode stronk. Maar ik weet heel goed dat dat niets zegt, als er in mei nog steeds geen puntje groen te zien is geef ik het op maar tot die tijd is er zeker een kans dat de roos gewoon weer uitloopt. De lavendelplanten laten kun kopjes hangen maar dat is allemaal overlevingsstrategie, ik hoop dat ze het binnenkort wat makkelijk krijgen en heel langzaam weer uit gaan lopen.

Om vijf uur ’s middags is het nog licht, en ook in de ochtend zie ik de dagen langzaam langer licht worden. En dus gaat het tuinseizoen heel voorzichtig beginnen. Alle zaden zijn besteld (nog niet allemaal binnen). Ik heb weer vreemde keuzes gemaakt, en soms belachelijk veel geld uitgegeven voor een soort of ras. Gelukkig heb ik op andere soorten dan wel weer wat kunnen bezuinigen. En ook nog wel zaden van vorige jaren en/of zelf geoogst gevonden 🙄😄

Ik kocht bijvoorbeeld zaden van deze Lathyrus odoratus Earl Grey, € 6,= voor 10 luttele zaden. En dan vragen mensen zich soms nog af waarom ik liever voorzaai dan ter plaats zaai. Nou ja, omdat ze 60 eurocent per zaadje kost dus. Maar onweerstaanbaar (voor mij dan). De foto is van Garden Living

Zondagavond 25 januari heb ik de paprika’s, pepers en aubergines gezaaid. Ik vind dat best knap van mezelf, zowaar eens niet al te vroeg gezaaid 😁. Maar helemaal goed ging het niet, want de propagator wilde niet warm worden. Ik ben niet zo technisch, dus zat ik al op internet te zoeken naar een nieuwe propagator (het zou niet raar zijn als die ‘op’ zou zijn, na bijna 25 jaar trouwe dienst). Gelukkig bedacht ik ineens dat ik eerst ook nog even een ander verlengsnoer en/of een andere dimmer zou kunnen proberen. Geen idee wat het probleem nu eigenlijk is maar het hielp in ieder geval zo goed dat de propagator nu op 27,7 graden staat. Warmer wordt ze niet meer, en als ik de dimmer 1 millimeter verschuif daalt de temperatuur snel naar 21 graden of lager. Maar 27,7 graden is prima, niet meer aankomen verder 😁. Zondag dus gezaaid, die dag en maandag tellen niet mee door de veel te lage temperatuur, maar tellend vanaf maandagavond zou ik kunnen denken dat bij ruim 27 graden de eerste zaden rond donderdagavond of vrijdagochtend zouden kunnen kiemen.

En dus speur ik elke ochtend en elke avond (ja, soms ook in de middag nog één of twee keer 🙄😁) naar iets wat op kiemen lijkt. Ach, ik doe er niemand kwaad mee en het is toch zo leuk om elke dag een paar keer te kijken of er al veranderingen te zien zijn. En jawel, donderdag laat in de middag: de eerste wordt geboren, het is ‘Garden Ring’, een kleine tomaatvormige oranje dikwandige paprika. Hoera!!

En zoals dat eigenlijk altijd gaat: binnen 24 uur zie ik heel veel minuscuul kleine lusjes verschijnen van zaden die kiemen. Ik tel nog maar eens en bedenk dat ik 8 P9-potjes tekort kom, en potgrond. En plaats onder de lampen maar dat is minder makkelijk op te lossen. Potgrond en potjes zijn snel gehaald. Ik ben er klaar voor!! Want de propagator staat op een tafeltje onder een raam: te warm en te donker voor zaailingen: als ze eenmaal zijn gekiemd en rechtop staan moeten ze lichter en minder warm staan. Bovendien heb ik ook dit jaar weer in vermiculiet gezaaid, zonder voeding kiemen zaden prima maar daarna is die voeding wel op en moeten ze naar (niet te) voedingsrijke grond worden verspeend.

Eigenlijk knap hè, en heel anders dan een mens of dier. Maar eigenlijk is het net zo bijzonder en op een aantal punten vergelijkbaar. Ik vond een heel simpel plaatje van een zaadje (want in werkelijkheid is het natuurlijk veel complexer). Maar als ik zo’n plaatje zie bedenk ik altijd weer hoe kwetsbaar het is. Dat ze natúúrlijk dood gaat als er iets met de zaadhuid gebeurt, of dat er na verloop van tijd of een verkeerde bewaarplaats geen voeding meer is om te ‘ademen’. Ik moet ook altijd denken aan “Wie was er eerder, de kip of het ei” als ik zo’n plaatje zie 😁

In het cotyledon wordt dus voedsel opgeslagen die het embryo in het zaadje nodig heeft om de kracht te hebben om eruit te komen. Zo heb ik het in ieder geval altijd begrepen.

Maar na de geboorte, of dus het kiemen, moet ik er voor zorgen dat ze alles krijgt wat ze nodig heeft: een medium zoals bijvoorbeeld potgrond, voeding (en dat zit voor de eerste 4 tot 5 weken in de potgrond), zuurstof (dus uit de propagator voor meer zuurstof en een lagere luchtvochtigheid), licht (dus wederom uit de propagator, in een licht en zonnig raamkozijn of onder een lamp), en voldoende warmte. Voor sla is 12 graden genoeg maar pepers, paprika’s en aubergines stoppen met groeien onder de 15 graden, de temperatuur mag bij voorkeur rond de 18 tot 20 graden zijn. Maar dat is ook afhankelijk van het licht: hoe meer licht, hoe warmer ze mag staan. Op een relatief donkere plaats groeit ze bij teveel warmte te snel en naar het licht toe en wordt ze lang en dun (en zwak en ziekelijk). Maar als ze te koud staan groeien ze niet. Daarom is het zo belangrijk om je zaailingen altijd goed in de gaten te houden: verzet ze of pas de temperatuur aan als ze lang worden, of niet groeien, etc.

Hieronder zie je een foto van vorig jaar; toen was ik voor het mooi net te laat met verspenen, de zaailingen rekken zich al wat naar het licht. Het was nog prima op te lossen (door de zaailingen bij het verspenen iets dieper te planten), maar als ik nog een paar dagen had gewacht zouden er al zaailingen zijn omgevallen, geknakt en een deel van de blaadjes zou zijn gaan rotten (en dan kan ee zaailing met alleen kiemblaadjes geen voeding meer opnemen en is ze uiteindelijk ook ten dode opgeschreven).

Volgende week krijg ik het dus druk met verspenen. Want de kans is groot dat het overgrote deel van de zaden dit weekend gaat kiemen. Vooral oudere zaden (die dieper in slaap zijn en moeilijker wakker worden) hebben vaak nog langer nodig en kunnen soms wel 3 of 4 weken later alsnog kiemen. Als ze dan nog niet kiemen zaai ik, als ik nog zaden over heb, nog een tweede ronde (daarom zaai ik ook graag vroeg, zodat er genoeg tijd is voor een eventuele herhaling). En bij de zaden die niet binnen een maand willen kiemen zet ik de propagator uit en na 3 dagen weer aan. Soms kan zo’n sterke temperatuurdaling en daarna weer stijging dan alsnog zorgen voor het kiemen. Alsof je iemand met een emmer koud water in zijn gezicht nog wakker probeer te schudden 😁

Ook in de verder nog bijna kale moestuin speur ik naar veranderingen waardoor ik in kan schatten of een plant of boom de verhuizing heeft overleefd.

Ik ben blij! De bronskleurige venkel die ik afgelopen herfst verzette en die erom bekend staat dat ze niet van verplanten en van koude/natte voeten houdt, lijkt de winter goed te hebben doorstaan. Want ik zie tussen de dode stelen de eerste jonge scheuten tevoorschijn komen.

En de grote rozemarijn Tuscan Blue Sky lijkt ook aan te slaan op haar nieuwe plek, ik zie zelfs al wat kleine bloemknopjes verschijnen.

Een poosje geleden liet ik in een blog deze foto zien:

Ik heb kas 1 schoongemaakt maar toen ik vorige week op de tuin kwam zag ik dat Jan ondertussen op kas 2 heel erg zijn best heeft gedaan met een borstel en een emmer:

Weer iets wat we af kunnen vinken van ons werkbriefje!

Ik ben thuis ook aan het zaaien. Dat valt niet mee want poes Katy denkt dat het een speeltje speciaal voor haar is en gaat er middenin staan en trekt met haar tanden de labels uit de traytjes 🙄😅

Vroeger zaaide ik tuinbonen altijd in de kas, met een glasplaat erop om vraat tegen te gaan door muizen en ratten en vogels die door het open raam naar binnen kunnen vliegen. Nu zaai ik liever in huis (maar dan wel bij slechts 12 graden, op een onverwarmde slaapkamer, direct voor het raam). En dan neem ik na het kiemen de tray met zaailingen gewoon in mijn fietsmand mee naar de tuin. Zo zaaide ik ook al peterselie, snijselderij en wat koolrabi voor in de kas. En komend weekend wil ik in de kas wat spinazie zaaien, en pluksla. En nieuwe rucola. Want ik had rucola, ook die liet ik al eerder zien, in de vroege herfst gezaaid, geen tijd om uit te planten, uiteindelijk wel uitgeplant maar toen opgevreten door de slakken.

De rucola,15 plantjes, in september gezaaid, begin november uitgeplant en dit is op 20 november; opgevreten door de slakken:

En 2 weken geleden begon ze eindelijk alsnog voorzichtig te groeien.

En nu? Nu schiet ze door 🙄🤣

Hoe dan ook is ze een getroebleerde tweejarige. Vorig jaar geboren, veel tegenslag gehad, en nu de dagen langer worden denkt ze: “Weet je wat, ik gok het gewoon, ik ga me voortplanten”. Ik kan zeggen dat ze daar te klein voor is maar aangezien het mijn schuld is dat ze zo verwaarloosd is moet ik het misschien maar laten gaan zo. Ze gaat dus bloeien maar de kans dat ik er ook nog blaadjes van kan oogsten is vrijwel nihil. Ach, ze neemt niet veel plek in dus ze mag gewoon nog een poosje blijven, met haar korte steeltjes en kleine bloempjes. Maar wel alvast even opnieuw zaaien.

Ik heb ondertussen ook een soort planning gemaakt. Dat stelt niet veel voor hoor, er zijn mensen die gedetailleerde tekeningen maken, al dan niet met een vruchtwisseling, en alles wat ze willen zaaien. Ik zou dat ook graag willen, maar ik heb er gewoon niet het geduld of de discipline voor, ik heb gewoon A5 enveloppen. Een envelop voor februari binnen (met daarin bijvoorbeeld wat vaste planten) en een envelop voor februari koud (met Consolida, bieten, kool, etc.). En een envelop met tomaten, voor de eerste week van maart, binnen uiteraard. En 2 enveloppen voor maart. Binnen zaai ik dan soorten als Amaranthus, Cosmos en komkommer) en in de koude kas zaai ik dan sla, knolselderij, nog wat meer kool, afrikaantjes, goudsbloemen, etc.). En 1 envelop voor april (want dan is het al warm genoeg en zie ik wel waar ik wat zaai). Mijn hele aanstaande tuinjaar zit dus in die paar enveloppen 😁

Ik geef toe dat ik zelf nog steeds de beste gebruiker van de zaaiagenda ben die Laura en ik maakten. Meerdere keren per jaar pak ik die erbij, om te kijken wat ik nog kan zaaien en waar. Nu maar zeker ook door het jaar heen als er na de oogst plekjes in de tuin vrij komen.

Ik heb het al eerder gemeld, en doe dat nu voorlopig voor de laatste keer in een blog: er is na veel wikken en wegen toch nog een 6e druk besteld, omdat Laura nog veel aanvragen kreeg. Vanaf aanstaande zondag is de prijs € 29,95. Alleen de komende 2 dagen nog even, dus tot en met zaterdag 31 januari krijg je € 2,= korting met de code PRESALEagenda2. De agenda’s zijn afgelopen woensdag bij Laura bezorgd (de agenda is niet in de winkel te koop, op 3 winkels na). Voor wie een agenda heeft besteld: Laura verpakt en verstuurt nu volop, dus als je de agenda nog niet in huis hebt komt die binnen enkele dagen). En voor wie de agenda niet kent, nog even de uitleg met een filmpje, inkijkexemplaar en link naar Laura’s webwinkel: Zaaiagenda

Ik kreeg de agenda vandaag via de post. En hoe bijzonder, en lief van Laura, en ontroerend 💝

Dan nog even de melding dat ik eindelijk weer eens wat tijd aan de website heb kunnen besteden. Ik heb de tekst aangepast en aangevuld waar nodig, en flink wat nieuwe foto’s geplaatst op deze teeltpagina’s: Tuinboon, Kroot/Rode biet en Aardbei. En ik ben begonnen met het aanpassen van de pagina over de teelt van Courgette (ook hard nodig, nog niet klaar, ik hoop dit weekend). En daarna ga ik de pagina over de teelt van tomaten aanpassen, en dat is een heel grote pagina met subpagina’s waar ik wel even zoet mee ben.

Tot slot nog één foto. Of eigenlijk een filmpje. Niet van een plant of bloem. Maar van Katy. Om een lang verhaal kort te maken. Katy is soms een beetje eenzaam, ze is altijd gewend geweest om met andere katten te leven. De reden waarom ze bij de fokker/vorige eigenaar weg moest was omdat ze heel lief en sociaal met de andere 2 poezen, kater en hond was maar stevige en aanhoudende ruzie had met 2 nieuwe poezen. Ze was wel ook heel lief voor haar eigen kittens (ze heeft 1 nestje gehad). En nu is Katy zwanger. Zodat ze (hopelijk) een eigen vriendje of vriendinnetje krijgt waar ze wel goed mee kan opschieten (want het is haar eigen zoon of dochter). De fokker zorgt voor alles; van de testen en stambomen tot de dekkater, de werpkist en de inentingen. Er is 1 kitten voor mij en Katy, en de fokster neemt de andere kittens mee als ze 12 weken oud zijn. Ik hoop dat het mij (en Katy) gegund is en ze na een hopelijk nog verder gezonde dracht (ze is vandaag precies op de helft!) rond 3 maart een voorspoedige bevalling krijgt van gezonde kittens 🙏. En als dat zo is, dan verheug ik me op 12 drukke weken vol leven in huis, en daarna een lieve kat voor Katy en mij erbij 💝. Op het filmpje hieronder Katy met haar 4 kittens vorig jaar.