De binnentuin

Hè. Dag na dag is het geen tuinweer. Koud, regen, vorst, nat, nog meer regen. Ik zaai normaal gesproken best veel soorten in de koude kas in de moestuin. Maar nu ik er nauwelijks kom ben ik maar in huis gaan zaaien. Op verschillende plekken, het is fijn dat ik die mogelijkheid heb. Zo kan ik verschillende soorten in hun meest gewenste omstandigheden zaaien. En door het handige formaat van de tray’s die ik gebruik passen ze precies in mijn fietsmand en kunnen ze (afhankelijk van de soort) na het kiemen makkelijk mee naar de tuin.

Dit is ook wel een beetje een gevaarlijke tijd, want het weer laat het niet toe maar in mijn hoofd wil ik al verder gaan als het om plannen en zaaien gaat. Ik heb bieten in huis gezaaid, iets wat ik anderen altijd afraad omdat de kans groot is dat ze lang en dun worden en daardoor mogelijk doodgaan als ze in de koude vollegrond worden uitgeplant. Ik hoor mezelf bijna zuchten, het is gewoon een kwestie van heel graag willen terwijl het weer het nog niet toelaat. Misschien kan ik dit weekend wel knolselderij en bleekselderij zaaien 🙄. Dat zijn twee soorten die wel 3 weken nodig hebben om te kiemen en in het begin langzaam groeien. Nu in huis zaaien is misschien een optie, en dan onder de lamp houden waardoor ik dit jaar eens wat grotere zaailingen in april kan uitplanten (met minder kans dat Jan of ikzelf de plantjes later weer omschoffelen). Ja, dat ga ik even onthouden.

Op de koudste kamer staan in een lichte vensterbank zonder noemenswaardige zon zaaisels als tuinbonen en koolrabi (laatste zaden van een oud zakje, voor in de kas in het voorjaar). Op een kamer op het zuidwesten staan in een onverwarmde kamer in een zonnig raamkozijn (waar je alleen warmte en nut van hebt als die ook daadwerkelijk schijnt 🙄😁) zaaisels van goudsbloemen en wat vaste planten. En tot slot staan, onder de lampen, op een kamertje dat daardoor iets warmer is, de zaailingen van paprika’s, pepers en aubergines. De soorten die eigenlijk nu naar de kas moeten heb ik onder een lamp gezet, omdat ik ze komend weekend met vorst nog even thuis wil houden maar ze wel wat lang zouden worden. Op de foto bovenaan zie je dan ook rucola onder een lamp, het is wekelijk te onzinnig voor woorden (ik had beter 2 weken later kunnen zaaien en ze gelijk mee naar de tuin genomen). Maar nu is het wat het is hè 🙄😁

Ik heb wel genoeg plek in het koude raamkozijn voor de tuinbonen. Het duurde ruim 2,5 week voor ze bij 12 tot 14 graden kiemden.

Maar nu ze eenmaal zijn gekiemd gaan ze snel, 2 dagen na de eerste foto maakte ik vanmorgen deze:

Je kunt ze bijna zien groeien. Volgende week mogen ze mee naar de kas om af te harden, de week daarop zullen het de eerste zaailingen van dit jaar zijn die ik uit ga planten (samen met de rucolazaailingen die ook na het weekend mee naar de tuin gaan).

De propagator heb ik leeggeruimd, de laatste zaailingen weggegeven. Het gebruikte vermiculiet (ik zaaide er de paprika’s, pepers en aubergines in) ligt uitgespreid over oude dienbladen langzaam op te drogen. Ik ga de propagator wel weer gebruiken, als ik tomaten ga zaaien. En daar ga ik dan dus ook het vermiculiet voor hergebruiken. Mocht er nog een paprika in kiemen, dan is het verschil tussen een paprikazaailing en een tomatenzaailing heel makkelijk te herkennen (alleen al aan de geur).

Ik hoor al van heel veel mensen dat ze tomaten gaan zaaien of hebben gezaaid, ik ga proberen om tot de eerste week van maart te wachten. Vooral omdat ik geen plek heb voor alle zaailingen van tomaten (ik ga er 115 zaaien, ook een aantal voor thuis in pot en voor in de moestuin buiten). Want ik heb ook al 56 potjes met zaailingen van paprika, peper en aubergine staan. Die staan weliswaar onder de lamp maar eer het april is wordt dat ook dringen. Dat hou ik mezelf telkens voor als ik de envelop met tomatenzaden en labels voor dit jaar zie liggen: “Wachten, Diana, want anders moet je tomatenzaailingen weer te vroeg naar de kas brengen, met alle zorgen van dien als het dan nog koud wordt”.

Vroeger deed ik dat wel en dat resulteerde in dit:

Tomatenzaailingen die niet meer thuis konden blijven door plaatsgebrek en lange en dunne groei door lichtgebrek. Als het dan in maart nog koud werd maakte Ruud een tijdelijk systeempje waar de zaailingen dan onder vliesdoek in konden. Maar dat kost tijd. En hoe dan ook maakte ik me toch zorgen. Er ging ook echt wel eens een tomatenzaailing dood, door kou, een slak of wat dan ook.

Dit is wat kou bij tomatenzaailingen doet: de bovenkant van het blad wordt geel, de onderkant juist paars. Tekenen dat de jonge plant door de kou geen voedingsstoffen op kan nemen. En dus ook niet of slecht groeit. Ze staat stil tot de omstandigheden beter worden en ze weer kan gaan groeien (en na zo’n groeistilstand is het ook mogelijk dat zo’n zaailing daar lastig uitkomt, tijd nodig heeft en tot die tijd extra gevoelig is voor ziekten en schimmels).

Ik wil niemand vertellen wat hij of zij moet doen. Misschien zijn je omstandigheden heel anders, heb je minder zaailingen, meer ruimte in huis, etc. Maar anders zou ik zeggen: je kunt ook echt prima wachten met het zaaien van tomaten tot in maart. Bij de juiste temperatuur (vanaf 18 graden) kiemen tomatenzaden binnen 7 tot 14 dagen, in een propagator bij 26 graden kiemen de eerste vaak zelfs al binnen 4 dagen. En ze krijgen het zoals op de foto hierboven heel slecht als de temperatuur richting het vriespunt zakt. Dus moet je hopen op warm lenteweer (en dat kunnen we treffen, maar niet elk jaar). Dusss…. wil je nu tomaten zaaien en je nog een heel kwartaal zorgen maken of iets meer rust en overzicht hebben en nog 3 weekjes wachten? Het heeft mij ruim 25 jaar moestuinieren gekost om van de 1e keuze over te stappen naar de 2e 😁

Afijn, ik ga dus nog even wachten. Dat komt me eigenlijk ook heel goed uit want de hele eerste week van maart zit ik (uit vrije wil) min of meer ‘opgesloten’ in huis. Rond 3 of 4 maart moet poes Katy bevallen, min of plus een paar dagen, dus dat is een mooie tijd om bij Katy te zijn en tegelijkertijd op mijn gemak tomaten te zaaien.

En vóór 1 maart hoop ik dan in de tuin de tuinbonen, rucola, etc. al te hebben uitgeplant. En dan kan ik thuis dus ook weer andere soorten zaaien. Een beetje vroeg maar in maart kunnen komkommers al worden gezaaid. En wat eenjarige bloemen als Cosmos en Tagetes. En groenten als snijbiet, koolsoorten, sla, etc. Jan kan en wil in die eerste week van maart de honneurs in de tuin waarnemen 🤗. Hij is nu in de kassen begonnen met het vervangen van oude kapotte ruiten en het repareren/vervangen van de houten opstaande randen langs het middenpad.

En zo begint het heel langzaam lente te worden. Nog niet in temperatuur en zon maar wel qua plannen, zaaien, zaailingen en zin in het aanstaande moestuinjaar. Ruud leerde lang geleden van zijn collega, een boerenzoon: “Elk weer heeft zijn tegenweer”. Oftewel: als het nu lang koud en grijs en nat is, dan komt er straks ook ineens een periode dat het zonnig en warm en droog wordt. Ter compensatie. Geen idee wanneer die periode begint maar van mij mag het nu al 🙄😁

Tot die tijd loop ik elke dag wel 2 of 3 keer langs zaaisels en zaailingen: even kijken of er wat kiemt, een slokje water hier en daar. Even kijken op de weerapp. wanneer sommige zaailingen naar de tuin kunnen verhuizen, een potje met een paprikazaailing verzetten omdat het wat scheef groeit, een beetje grond rond een kiemende tuinboon weg sproeien met een broesje, lampen aan als ik uit bed kom, rond 22 uur in de avond de lampen weer uit. Raam op een zonnige dag even een uurtje open om te luchten, raam weer dicht als het koud is of de wind juist op het raam staat. Het water even opwarmen voor ik het geef zodat het niet te koud is voor de zaailingen die lekker warm staan. Ik heb het er op mijn manier echt nog best druk mee, en dan moet het tuinseizoen nog beginnen 😅

Heel voorzichtig zie ik het eerste echte blaadje na de 2 kiemblaadjes verschijnen. Aubergines, paprika’s en pepers groeien in het begin heel langzaam maar als er eenmaal echte blaadjes verschijnen gaat het steeds sneller.

Tot slot van dit blog de melding dat ik deze week ook nog een gastblog ontving van Priscilla, die prachtige creaties van droogbloemen maakt, om verliefd en jaloers op te worden 🤩: Gastblog Priscilla

Dan nog één foto, van de eerste bloem in de tuin, een lichtroze Camellia, ze geeft bijna licht in de verder nog grijze en kale tuin.