Overal tegelijk
Ik schreef vorige week al dat er overal zaailingen staan en dat ik hoopte dat die allemaal over een paar weken in de grond staan waardoor het huis en de kas er dan weer iets meer opgeruimd uitzien. Ik moet nog zien of ik dat red. Deze weken heb ik elke zaailing voor mijn gevoel wel tien keer in mijn handen. Ik begin met het zaaien altijd heel georganiseerd hoor. Maar ik verzet te vaak teveel zaailingen (als ik naar een bepaalde tomaat zoek, als ik zaailingen heb verspeend of uitgeplant en ik een aantal zaailingen samen kan voegen in een andere onderbak, etc.). Ik ben altijd heel blij als ik kan zaaien, maar nu zou ik ook blij zijn als alles in de grond staat. Te rommelig voor mijn hoofd op dit moment, soms loop ik als een kip zonder kop in een kas te zoeken naar die ene tomaat waarvan ik zeker weet dat ik er drie heb gezaaid en ik er maar 2 heb uitgeplant. Ik heb de tomaat nog niet gevonden trouwens. Ik geef het voor nu even op 🙈😁
Ik ben wel een groot fan van labels (ik knip ze zelf van onze oude verticale lamellen, en ik kan ze ook nog een paar keer hergebruiken). Zo kan ik in principe nooit echt iets kwijtraken. Bovendien weet ik ook wel ongeveer wat ik zaai, en na 35 jaar tuinieren herken ik de meeste zaailingen ook wel (al zijn er ook altijd wel weer een aantal die ook voor mij nieuw zijn).
Dit jaar probeer ik van alle zaailingen die ik heb een foto te maken, voor op de website. Zo af en toe krijg ik een mailtje van iemand die een foto stuurt en zich afvraagt of de door hem of haar gezaaide plant wel klopt. Soms wel, soms weet ik het ook niet. En soms herken ik helaas iets als Japanse duizendknoop, klaverzuring of een ander ‘onkruid’ dat in de potgrond is gekiemd.
Ik ga de foto’s op de bijbehorende pagina’s plaatsen zodat duidelijk is hoe een zaailing van die soort eenjarige of bijvoorbeeld een kruid eruitziet. Een paar voorbeelden van dit jaar:




Deze is ook voor mij nieuw: Lunaria (want ik wil dit jaar bloemen gaan drogen en de ‘penningen’ na de bloei zouden daar mooi bij passen). Dit is het ras Chedglow, nu al prachtig, met het steeds paarser wordende blad 🥰

Thuis staan ook nog flink wat zaailingen. Met mooi weer en temperaturen die boven het vriespunt blijven ga ik volgende week de meeste daarvan naar de kas in de moestuin brengen (en het begon er net iets minder vol te worden nu ik de tomaten en paprika’s aan het uitplanten ben 🙄😄).
Deze is heel herkenbaar, het zijn net parasolletjes 🥰

En deze zaaide ik vorige week (dankjewel Pauline 💚), Allium fistulosum Winterhecke:

Alle uiachtigen zien er zo uit als je ze zaait (prei, sierui, bieslook, etc.). Grappig om te weten en te zien dat dit eenlobbige zaden zijn. Want tweelobbige zaden kiemen altijd met 2 kiemblaadjes, eenlobbige zaden kiemen met een lusje of een spriet. Andere voorbeelden van eenzaadlobbige soorten zijn hosta’s (ook leuk om zelf te zaaien!, mais, asperges, lelies, tarwe, narcissen, gras, etc.
Duidelijk tweezaadlobbig (dus met 2 kiemblaadjes) zijn de courgettes en pompoenen, die zaaide ik vorige week en de eerste beginnen nu te kiemen:

En gisteren zaaide ik stokbonen en stambonen (in huis, dan hoef ik ze ook niet te beschermen tegen muizen).
Dit jaar wil ik weer eens zelf augurken telen en inmaken, de 5 zaden die ik zaaide kiemden vorige week (als je heel goed kijkt zie je ze op de foto van de Winterhecke achter die zaailingen), ik kan de zaailingen komende week verspenen en dan kunnen ze rond half mei (IJsheiligen) buiten worden uitgeplant. Tegelijkertijd met de bonen, en de pompoenen en courgettes.
Oh ja, op de foto bovenaan dit blog zie je de zaailingen van sla Forellenschluß, één van mijn favoriete slasoorten want lekker + mooi. Ik wacht nog een weekje en dan kunnen ook die zaailingen worden uitgeplant.
Komkommers zaaide ik in maart waardoor het nu al prima planten zijn met een goed wortelgestel. Ik heb ze gisteren in de kas uitgeplant (ik zet ze dit jaar niet buiten maar als ik dat zou doen zou ik ook weer wachten tot de 2e week van mei).

En ik ben dus ook begonnen met het uitplanten van de tomaten en paprika’s in de kas. Omdat de temperatuurverwachting voor de komende 10 dagen goed genoeg is en omdat de grond in de kas al behoorlijk is opgewarmd. Het scheelt ook water geven.

Er staat nog een rijtje koolrabi langs de rand maar die plantjes staan niet in de weg (ze beginnen nu een bolletje te maken dus we kunnen ze over ongeveer 3 weken oogsten, denk ik). Ik heb de stokken gezet en de planten geplant, Jan heeft het karton dat ik de hele winter heb opgespaard netjes op maat gesneden en tussen de planten in gelegd. De komende weken gaat daar een laagje paardenmest met stro en/of bladeren van smeerwortel en brandnetel overheen, of onkruid dat we hebben gewied (mits het niet bloeit of een wortelonkruid is). Het is maar goed dat alleen de rechterkant van de kas op de foto staat, aan de linkerkant staan dus allerlei bakken met zaailingen die ik nog moet uitplanten, van eenjarige bloemen tot peterselie, selderij, snijbiet, verspeende savooikool, tomatenzaailingen die nog niet aan de beurt zijn geweest, etc. Ik weet nog niet of het gaat lukken maar ik ga het in ieder geval proberen 😄
Tot slot van dit blog nog even de tip dat de paardenbloemen nu nog volop bloeien. Ik heb 30 jaar lang gedacht dat gelei van paardenbloemen nooit lekker kon zijn. Maar het is echt zeer de moeite waard om het eens te maken, het is verrassend lekker, lijkt wel een beetje op honing met wat citrus erin. Ik heb 2 potjes gemaakt (mede omdat ik kritisch ben waar ik de bloemen pluk, zeker niet langs het fietspad waar honden worden uitgelaten 😄). Volgende week ga ik kijken of ik nog voldoende bloemen op veilige plekken kan verzamelen voor nog een paar potjes. Mocht ik je hebben kunnen overtuigen, het recept vind je hier: Gelei van paardenbloemen

Een stuk tuin minder maar nog ideeën voor tig tuinen. Buiten de lekkere oogst kun je straks ook nog eens van mooie bloemen genieten. Ik ben heel benieuwd 🌺
Dag Diana, dank je wel alweer! Het recept voor de paardenbloemgelei wil ik zeker eens proberen. Lijkt me toch wel arbeidsintensief, niet ?
Zijn al je tomatenplantjes effectief al in de kas geplant ? Vrees je de IJsheiligen dan niet ?😀ik wens je verder nog heel veel succes in je nieuwe moestuinseizoen 👍🍅
Hallo Elisabeth,
Nee hoor, zeker niet intensief. Het meeste werk is het plukken van de bloemen en vervolgens het eruit pulken van de bloemblaadjes maar dat doe ik gewoon terwijl ik op de bank op tv naar het journaal kijk.
Het koken gaat vanzelf. Even zeven suiker afwegen en nog een keer koken. Je houdt trouwens maar weinig over (van 100 bloemen 2 kleine potjes van 200 cc), het is heel geconcentreerd. Maar niet te vergelijken met iets anders (hooguit in de verte een beetje met honing), niet te koop, en heel erg lekker!
Ik vrees altijd voor IJsheiligen 🙈😁. Maar thuis houden was geen optie meer. En met dank aan het mooie weer van de afgelopen weken is de grond in de kas al zo opgewarmd dat zelfs bij 1 of 2 graden vorst, het laag bij de grond net warm genoeg blijft doordat die warmte van de grond de lucht iets minder koud maakt. Maar mijn buitentomaten heb ik nog niet geplant hoor, daar wacht ik nog even mee.
Jij ook een heel mooi moestuinjaar gewenst!
groetjes,
Diana
Dank je wel Diana.
Hoi Diana, een vraag over de mulchlaag: Maak je het eerst het karton nat en dan de mest en bladeren erop? En houd je dat vochtig of laat je het tussendoor ook opdrogen?
Ik moet nu snel wat karton redden uit de kliko. 🙂
Hoi Gwendolen,
Het karton wordt vanzelf nat wanneer ik de planten water geven (de grond is dan ook nat dus het karton gaat aan de grond ‘vastplakken’). En dan gaat er inderdaad mest en/of bladeren op. Het moet inderdaad in het begin een beetje nat worden gehouden, later in het seizoen doen de wormen hun werk en begint het karton als te vergaan/composteren. Op zandgrond zal het vochtig houden wat meer moeite kosten dan op onze vette klei (die altijd al wat langer vochtig blijft). En als ik de planten water geef komt het water ook gelijk op het karton met de mulchlaag, dus het gaat eigenlijk altijd vanzelf. Soms wil ik een plant opbinden of zo en voel ik dat karton droog is, dan giet ik er gelijk even wat water op, maar dat is niet vaak. Met een goede mulchlaag blijft het karton onder die mulchlaag vochtig genoeg. En het voordeel (naast het feit dat het onkruid weert en het bodemleven stimuleert en langzaam voeding afgeeft) is dat het vocht langer in de grond blijft en minder snel verdampt. Het houdt zichzelf dus ook min of meer in stand (maar in een heel warme en gortdroge periuode in de zomer is het natuurlijk niet genoeg, je moet altijd blijven kijken en voelen en daarop inspelen).
groetjes,
Diana
Dag Diana, ik volg al heel lang je blog en heb heel veel respect voor je inzet, kennis en kunde. Gelei van paardebloemen heb ik hier (Z-FR) een hele tijd geleden ook al gemaakt. Een aantal jaren geleden ook al eens en het is verrekte lekker. Maar ook veel werk voor enkele potjes – toch de moeite om te doen. Ik moestuin hier al een heel aantal jaren volgens de permacultuurmethode maar kocht de meeste plantjes omdat ik niet steeds hier was en niet altijd de jonge plantjes en/of zaaibakjes mee heen en weer kon nemen. Sinds dit jaar ben ik (bijna) het hele jaar door hier en probeer ik om zoveel mogelijk zelf uit te zaaien. Ik heb hier een houten schuur met enkele ramen en zet de zaaitrays op verschillende hoogte voor de ramen. Ze krijgen zon gedurende 4-6 u per dag – temperatuur gaat omhoog naargelang de ochtend vordert. Ik heb echter vastgesteld dat ik veel lange en lichte sprieten krijg – ligt aan het licht of de temperatuurschommelingen of teveel/ te weinig licht. Ik moet er ook steeds op letten dat ik de trays heel regelmatig draai omdat alles richting de ramen groeit. Heb jij tips om op te letten?
Beste Marc, Diana heeft hier een heel duidelijke pagina over geschreven, die ik zelf onlangs ontdekte. Mijn lang wordende paprikazaailingen gingen gelijk naar een minder warme plek en doen het nu goed. Bij jou misschien meer licht nodig?
Lange en dunne zaailingen – Diana’s mooie moestuin
Succes ermee. 🙂
Hallo Marc,
Ja, het is heel lekker maar je houdt van 100 bloemen slechts 2 potjes paardenbloemengelei over. Maar als ik het proef is het toch altijd de moeite waard.
Over je vraag: Catharina geeft daar al antwoord op met een link (waarvoor mijn dank 💚). Door zaailingen in een rek boven elkaar te zetten mis je licht van boven. En draaien is ook niet echt een goed idee. Logisch maar toch: een zaailing groeit naar het licht. Als je elke dag zaailingen draait moeten ze dus elke dag naar een andere kant groeien. Dat kost nu eenmaal extra energie. Ik weet niet wat je mogelijkheden zijn maar ik zou zelf denken dat een deel van je zaailingen misschien na al naar buiten kunnen, voor vast of voor overdag en dan in de avond weer naar binnen. Hoe dan ook is een rek met zaailingen boven elkaar als in stapelbedden altijd een slecht idee, tenzij er onder elke plank een groeilamp hangt. Het belangrijkste licht is nu eenmaal het licht dat van boven komt.
groetjes,
Diana
Dag Diana,
Ziehier nog een lekkere tip over paardenbloemen. Als de bloemknopjes nog heel jong zijn en ze zitten onderaan de plant, snijd deze af en bak in de pan in boter of olie zoals gewenst. Voeg deze toe aan jouw slaatje, njam njam 😉
Tussen haakjes, de paardenbloemgelei wordt ook wel eens armeluis honing genoemd omdat vroeger honing enkel voor de rijken bestemd was. Zelf haal ik het kroontje niet van de bloemblaadjes af, is veel minder werk en het verschil in smaak is minimaal.
Tussen haakjes, hier begint de acacia te bloemen. Tijd om acacia beignets te maken, nog zo’n lekkernij 👍.
Groetjes
Carine
Hallo Diana, wat een leuk onderwerp dit blog. Een bekend probleem. Ik twijfel ook weleens, meestal bij zaad dat ik op hobbymarkten koop van bloemen die ik nog niet ken.
Op internet is daar meestal niet veel over te vinden.
Je zou al kunnen beginnen paardebloemen te conserveren.
De truc is het juiste plukmoment. Als de gele bloemblaadjes verdroogd zijn, als ze er als een soort van puntmutsje op zitten, dan is dat het juiste moment van de pluk.
De bloemen geen water geven. De paardebloem heeft dan nog wel energie om zijn pluisjes te openen, maar geen energie meer om zaad te vormen. Zo kunnen paardebloemen makkelijk een jaar goed blijven. Ook belangrijk is een stokje/draad in de gehele sengel te schuiven tot net in de knop, anders knikt deze om.
In deze video wordt het goed uitgelegd. https://www.youtube.com/watch?v=CvY8Ct4y9y0
Er is een goede transcript toegevoegd, deze kan je laten vertalen door Google, maar ik geloof dat het duidelijk genoeg is. Ze heeft nog een aantal andere video’s gemaakt; deze zijn ook leuk
https://www.youtube.com/watch?v=3D-fMiIJrlQ
https://www.youtube.com/watch?v=9MyZ7Exb93I
https://www.youtube.com/watch?v=0-YuB3s5lxY
https://www.youtube.com/@astridswerkstatt9320
Men komt op leuke ideeën.
Groetjes, Con.
Hoi Diana, ik zag dat je al tomaten paprika’s in de kas hebt uitgeplant. Wij zouden dat ook graag doen in onze tunnelkas, want in huis kunnen we bijna niet meer lopen vanwege alle zaaigoed😊. Maar is het risico niet erg groot dat de temperaturen nog te laag gaan worden en een groeistop of schade veroorzaken, bijvoorbeeld rond de ijsheiligen?
Waarom doe je nog weer mest op het karton tussen de tomaten? Heb je ook de kas gecompleteerd?.