Stippelmot

Ik wist eigenlijk niet eens dat ze zo heten, ik ken ze onder de naam spinselmot. Voor allebei valt wat te zeggen want ze hebben inderdaad stippen (de motten zijn wit met zwarte stippen), en de rupsen maken spinsels.

Er zijn jaren dat ik ze nauwelijks zie, maar ook jaren dat ze een ware plaag vormen. Nu ben ik van mening dat alle soorten die op aarde leven een bepaald nut hebben, en ook recht op leven hebben. Maar dan wel binnen normale grenzen. Het is misschien een beetje knullig om te zeggen maar uiteindelijk bepaal ik wat in mijn tuin de grens is. En wanneer ik denk dat ik in moet grijpen. Het liefst doe ik dat niet want ook als iets uit balans is zou de tuin zelf moeten kunnen zorgen voor het herstel van die balans. Ik doe daarin mijn best maar het lukt niet helemaal of altijd. Ik denk dan aan een luizenplaag in de paprika’s in de kas, buiten bestrijd ik luizen nooit maar in de kas is het te warm en vochtig, er zijn nauwelijks natuurlijke belagers en de luizen kunnen voor een complete misoogst zorgen. Ik heb wel eens een jaar geprobeerd om ze bestrijden met lieveheersbeestjes maar helaas vlogen die weg of gingen dood in de veel te warme kas. Buiten zoeken luizen het echter maar uit, ik hoop dat vogels en andere dieren de populatie een beetje in toom houden 😄

Even terug naar het begin; er bestaan wereldwijd wel 700 soorten stippenmotten, in Nederland zijn dat er natuurlijk veel minder maar elke stippenmot heeft een voorkeur voor een bepaalde plantensoort, zo zijn er wilgenstippenmotten, kardinaalsmutsstippelmotten, wilgenstippelmotten, etc. En er zijn dus appelstippelmotten. En die leven dus op en eten van appelbomen. Pal naast de appelboom staat een oude Gieser Wildeman perenboom en daarop leven 0 stippenmotten, ik heb er niet één gezien (terwijl de bomen zo dicht bij elkaar staan dat sommige takken van de appelboom langs de takken van de perenboom groeien en andersom).

Het begin allemaal al in de herfst, dan legt de moedermot haar eitjes. Maar dat merk je pas in mei, dan maken de rupsen een soort ‘webben’, waarmee ze zich hopen te beschermen tegen belagers als vogels en oorwurmen. Ze zitten in groepjes in zo’n ‘web’. En ze doen zich dus tegoed aan de bladeren en jonge vruchten van de appelboom.

Nou kan en wil ik echt wel delen, van mij mogen ze best wat appels opeten. Maar het probleem is dat ze, als er veel ‘webben’ en dus ook heel veel rupsen zijn, ze werkelijk alles opvreten. Tot er desnoods geen blad meer aan de boom is. Zoals ik deze boom jaren geleden eens bij een tuinbuurman zag:

Er wordt gezegd dat het echt niet heel erg is, het is pas mei/juni, er is nog genoeg tijd voor de boom om (na het verpoppen en wegvliegen van de motten) nieuwe bladeren te maken en te herstellen. Dat zal best maar niemand maakt mij wijs dat het goed is voor een boom, zeker niet voor een boom waar ik appels van zou willen plukken. Want er is dit jaar zeker geen oogst. Maar daarnaast kost het herstel tijd en kracht, en de kans op een matige oogst volgend jaar zal toch zeker wat groter zijn. Nog afgezien van het feit dat er volgend jaar weer zo’n plaag zou kunnen komen, en het jaar erop nog een keer. Uiteindelijk verzwakt het de boom en wordt die gevoeliger voor bijvoorbeeld schimmels, andere plaagdieren of ziekten, denk ik dan met mijn ongeschoolde hobbymoestuinverstand.

Oftewel: ik vind een paar spinselmottennesten in de appelboom geen enkel probleem. Maar als meer dan de helft van de boom bedekt is met deze webben/nesten, dan voel ik de neiging om er iets aan te gaan doen. Ik heb, misschien wel 15 of 20 jaar geleden, eens ondervonden dat de rupsen dood gaan van een mengsel van 1 liter water met 2 eetlepels biologische groene zeep en 1 eetlepel zonnebloemolie. Toen ik dat over de webben/nesten vernevelde kronkelden de rupsen en lieten ze zich uit de boom vallen. Ik heb geen idee of ze bleven leven of niet maar ze kwamen in ieder geval niet terug, en mijn boom en oogst waren gered. Maar ik werd er niet vrolijk van, ik kan me na al die jaren nog steeds herinneren hoe ze uit de boom vielen.

Gelukkig heb ik die methode niet meer toegepast (ook geen aanleiding toe gehad, alleen maar kleine aantastingen gezien die geen ingreep nodig hadden). Tot ik enkele jaren geleden weer eens zo’n ernstige belegering van webben makende rupsen zag. Maar vernevelen wilde ik niet. Ik ging ze handmatig verwijderen. En dat ging best goed, het is een beetje plakkerig (van het web maar vast ook van al die zwarte puntjes = rupsenpoep). Maar wat vervolgens te doen met die kluwen rupsen? Nou ja, eigenlijk net zo zielig maar wat minder erg voor mijn eigen gemoed: ik bedacht dat ik ze in het gras langs de slootkant zou gooien; dan moesten de rupsen zelf maar kijken of en hoe ze zich zouden kunnen redden. De eenden die regelmatig langs die slootkant zaten bleken ze heerlijk te vinden. Ja, het is ook vast verdrietig maar ik was de eenden ook dankbaar, voor het opruimen van mijn ingrijpen.

Even iets anders ter vergelijking: er zijn altijd mollen in de tuin. Heel vroeger (30 jaar geleden) zette Ruud nog wel eens een mollenklem als er bijvoorbeeld een mol voor dode tomatenplanten in de kas zorgde. Maar al snel kwamen we erachter dat er binnen de kortste keren weer een nieuwe mol was. Bovendien vond ik het zielig, en Ruud eigenlijk ook. We lieten ze in het vervolg hun gang maar gaan en schreven gewoon een aantal planten voor de oogst af als zijnde ‘ondermijnd door de mol’. Sinds vorig jaar hebben we geen last meer van mollen, maar er zijn dit voorjaar op het tuinbouwcomplex al 5 dode mollen gevonden. Sinds vorig jaar loopt er een kat rond. Een kerngezonde jonge zwart met witte gecastreerde kater die vast in de buurt een prima huis heeft, maar die het volkstuinencomplex als één grote eigen speeltuin ziet. Aan de plukken rode haren die we af en toe vinden is hij ook niet van plan om die (speel)tuin te delen met andere katten. En hij vangt mollen, en muizen en ratten. Misschien niet leuk, ik vind het ook sneu als ik een dode mol of muis vind, maar toch minder erg dan wanneer ik zelf de oorzaak van die dood ben. Ik houd wel mijn hart vast voor jonge vogeltjes. Ja, hypocriet, dat ben ik soms wel 🙄

Terug naar de appelspinselmot, oftewel appelstippenmot. De helft van de boom is nu ingepakt in webben. En daarmee is het punt bereikt dat ik denk: “Nu is het genoeg”. Ik heb nog niet ingegrepen en wil dat ook niet doen. Over ongeveer 2 weken gaan de rupsen verpoppen en vliegen daarna weg. Ik hoop dat de aantasting niet veel verder gaat dan dit, nog even 2 weken volhouden (en de rupsen niet te veel bladeren meer eten!!). Maar ik loop nu wel een paar keer per week langs de boom, want als het te erg wordt zal ik er toch een (zo beperkt mogelijk) aantal ‘webben’ met rupsen uit moeten halen. Ik durf het bijna niet te zeggen: de eenden zouden er weer blij mee zijn.

Tot slot nog 2 meldingen:

Deze week ontving ik weer een gastblog, van Cheyenne en haar overvolle balkon. Leuk!! Je kunt het blog hier vinden: Gastblog Cheyenne

Vorig weekend was er een youtube-conferentie van Yggdrasil, met informatie en gastsprekers, met informatie over onder andere een moestuin starten, voedselbossen, mulchen en permacultuur. Het is via deze weg nog even (tot en met 08 juni) terug te kijken: Online conferentie Yggdrasil

En natuurlijk een bloemenfoto, dit keer van de vlier Black Tower. Het is nu tijd om vlierbloesems te oogsten, voor wijn, siroop, thee, drogen, in de aardbeienjam, etc. De Black Tower heb ik niet voor de oogst (al is ze zeker ook eetbaar maar levert gewoon wat minder stuifmeel in mijn beleving): met de slanke opgaande groei, het donkerpaarsbruine blad en de wat kleinere maar rozige bloemschermen is ze hier een sieraad in de moestuin!