Evaluatie telen in strobalen

In maart van dit jaar (het lijkt gisteren en tegelijkertijd heel lang geleden) schreef ik hier iets over een projectje van dit jaar, gelezen in de Groei & Bloei; een Amerikaanse meneer heeft een manier van groenten telen die ongebruikelijk is; in strobalen. Hij heeft er zelfs een boek over geschreven en een website er over: Straw bale gardens.

Dat zag er zo leuk uit dat we dat ook eens gingen proberen. Dus kochten we in de herfst 10 strobalen, hebben die de hele winter in de kas droog gehouden en ze in maart buiten gezet. Gevoed en water gegeven zoals in de voorschriften, en zo begon ons project.

Kort samengevat; het werd niks, helemaal niks :-). En dat is dan wel erg kort, en wellicht iets te kort door de bocht. Iets uitgebreider:

Op onderstaande foto zie je zaailingen van de Eschscholzia californica in de volle grond, foto gemaakt op 2 juni:

Eschscholzia in grond

En dan deze foto, ook van Eschscholzia californica, hetzelfde ras, op dezelfde dag gezaaid, gekiemd, uitgeplant, etc., maar dan geplant in een strobaal:

Eschscholzia in stro

Even ter verduidelijking, de Eschscholzia op de bovenste foto zijn wel 7 of 8 zaailingen, op de onderste foto slechts 1 zaailing, dus dat vertekent wel wat. Maar het gaat om de grootte van de zaailingen, die in de volle grond staan er gezond en groot en groen bij, die in de strobaal is nog net zo klein als bij het uitplanten een maand eerder. En het blad begint te verkleuren, de roodachtige verkleuring links duidt op een tekort aan voeding.

We hadden de strobalen water en voeding gegeven zoals in de handleiding staat, maar blijkbaar was dat hier niet genoeg. Ik heb later nog wel wat extra voeding gegeven, maar dat was eigenlijk al te laat, en wellicht ook niet voldoende. Het feit dat de lente en begin van de zomer zo droog was zal wellicht ook niet hebben meegeholpen want ik heb elke week tientallen gieters water gegeven maar zelfs dat zal in die extreem droge periode niet voldoende zijn geweest.

Voorbeeld 2, Tomaat Tumbling Tom mix, 3 zaailingen bij elkaar in een pot, foto op dezelfde dag gemaakt, 2 juni:

Tomaat Tumbling Tom Red in pot

Zoals gezegd, dat zijn wel 3 zaailingen, in dit geval in een pot met potgrond, nog geen voeding gegeven (maar dat hoeft ook de eerste 7 weken niet want dan zit er nog voldoende voeding in de potgrond). Maar dit is 1 zaailing van de Tumbling Tom maar dan in een strobaal:

Tomaat Tumbling Tom Yellow in stro

Heel veel kleiner (terwijl wel met een flink kluitje potgrond geplant in de strobaal). Ook hier zie je weer dat het blad anders van kleur is, en helaas moet ik erbij zeggen dat de plant gedurende het seizoen ook niet heel veel groter werd. Ze heeft uiteindelijk wel 2 rijpe tomaten gegeven.

En daar moet ik dan weer bij zeggen dat dat ongetwijfeld ook gedeeltelijk mijn eigen schuld is. Want ergens eind juni zag ik in dat project wel gedoemd was te mislukken. En ben ik gestopt er veel energie en tijd in te steken in de vorm van zaailingen planten, extra vaak en veel water geven., etc..

Mijn ervaringen:

  • ik heb in maart 6 aardbeiplanten in strobalen geplant, dat werden nog redelijke plantjes, de opbrengst was echter zeer matig, hooguit 1 bakje aardbeien van de hele strobaal gehaald. Ik had ook nog zaailingen met flinke potgrondkluit aan de zijkanten van de strobalen geplant – die gingen dood (want dat ziet er op foto’s geweldig leuk uit maar stro aan de zijkanten neemt helemaal geen water op dus ik gaf braaf elke 2 dagen water maar toch verdroogden en verdorden de zaailingen en het water sijpelde door het stro op de grond (dat geldt niet voor de aardbeizaailingen die bovenin werden geplant hoor). Maar uiteindelijk was het dus allesbehalve een succes
  • ik heb in dezelfde periode zo’n 10 tot 12 sla- en andijviezaailingen in strobalen geplant. Zonder kluitje grond geplant hebben de zaailingen het niet gered, bleven nog wel een week of 4 leven maar gingen vervolgens dood, nog niet 2 keer zo groot als toen ze werden uitgeplant. Zaailingen met kluitje deden het iets beter, ze werden uiteindelijk nog wel een centimeter 6 tot 7 groot, toen begon het blad geel te worden en de planten af te sterven.
  • 2 strobalen met paddenstoelenbroed gevuld (bovenop en aan de zijkanten gaten gemaakt en gevuld), afgedekt met een potgrond en vervolgens plastic erover om te kunnen broeien.

Stro en paddestoel dekgrond

Maar helaas naast wat oneetbare ‘onkruidpaddenstoelen’ niets van kunnen oogsten.

  • In een strobaal een peperplant geplant, die ging helaas snel dood, met dank aan slakken die dus niet zo veel problemen hadden met het stro dan ik had gehoopt.
  • 2 Tropaeolum-zaailingen in strobalen geplant. Uiteindelijk bloeien deze planten  nu (begin september) nog steeds. Ze zijn slechts een centimeter of 40 groot (in de vollegrond kruipen ze nu ondertussen zo’n 90 tot 100 centimeter rond de plantplaats), maar ze bloeien wel prima.
  • 1 plant Oregano uitgeplant in een strobaal en die leeft nog, maar is niet 2 keer zo groot als bij het planten eind april.

Dat laatste kan ook voor een deel mijn eigen schuld zijn geweest. Want met alle bovengenoemde ervaringen was ik er wel klaar mee, toen ik zag dat planten niet goed groeiden durfde ik er ook geen bijzondere, mooie of lekkere planten meer in te planten, er simpelweg geen vertrouwen meer in. En zo stopte ik op een gegeven moment ook met water geven. En ziet het er nu allemaal een beetje sneu uit. Maar toch was het een leuk project, om gewoon een te proberen. En dit zijn mijn ervaringen, misschien dat andere mensen in een andere zomer met anders weer en andere voeding, etc. wel een goed resultaat halen.

Ik vond het vooral veel werk om het zoveel water te geven, en de verhoging die ik zo leuk vond (waarbij je planten in de zijkanten kunt planten die dan zo vrolijk naar beneden tuimelen en bloeien) bleek niet te werken. Yvonne heeft een volkstuin 60 meter verderop bij onze vereniging en zij deed hetzelfde project met strobalen. En bij haar ging het wel een stuk beter dan bij mij. Zeker niet beter dan in de vollegrond, eerder minder, maar zij had in ieder geval een leuk maaltje aardappelen, wat kleine kropjes sla en een kleine oogst aardbeien:

Aardbeien in strobaal Yvonne

Zo zie je dat ervaringen op 1 tuincomplex in 1 zomer al kunnen verschillen. In ieder geval ga ik volgend jaar geen strobalen meer zetten om in te telen. En Yvonne trouwens ook niet.

Strobaal uit elkaar gehaaldEn de strobalen? Die zouden volgens de handleiding van binnen volledig gecomposteerd moeten zijn. Maar dat zijn ze niet (wellicht ook een teken dat ik iets niet goed heb gedaan of er iets niet goed heeft gewerkt). Wellicht niet goed te zien op de foto maar de buitenkant van de strobalen is droog en grijs, van binnen is ze heel donker, het lijkt bijna compost maar als er wat vanaf plukt zijn het nog steeds strootjes, erg donkere en natte strootjes .

Aardbeienbed met stroEn dus beginnen ze aan een tweede leven. Want vrijdag het nieuwe aardbeienbed schoongemaakt, en het stro rond de planten gelegd, als mulchlaag, tegen onkruid, houdt vocht vast in de bodem, beschermt de jongen stekken komende winter wellicht tegen vorst.

Hoe lang dit stro nog mee gaat durf ik niet te zeggen, wellicht tot na de winter of nog wat langer, we zien het wel, we zijn er voor nu blij mee. We kunnen het altijd nog op de composthoop gooien, daar is het ook heel nuttig. Maar je kunt zien dat stro uit de strobalen al wat begint op te drogen en het inderdaad dus nog steeds stro is.

En dit wordt trouwens een nieuw projectje voor 2015; we gaan weer nieuwe strobalen kopen maar gaan het nu als mulchlaag gebruiken; op plaatsen waar hier vaak onkruid groeit en we niet vaak wieden (onder de bessenstruiken, achter de kas, onder de fruitbomen, etc.). Dus niet zozeer tussen rijen prei, al wil ik dat ook wel gaan proberen maar moet Ruud nog even zien te overtuigen, en daar heb ik nog een hele herfst en winter de tijd voor :-).

Tot slot nog even voor de mensen die van een lekker recept houden, gisteren rodekooltaart gemaakt, en die was zo lekker dat ik dat hier graag nog even wil melden (met walnoten, geitenkaas, balsamicoazijn, etc. echt heel bijzonder en niet moeilijk te maken en heerlijk van smaak).

Het recept zal ik vanmiddag even op de pagina van de rodekool plaatsen. Datzelfde geldt trouwens voor een risotto met de eerste pompoen van eigen tuin (met Parmezaanse kaas, peterselie en citroen), ook een aanrader! En een heerlijke yoghurt-frambozentaart. En meloen-sorbetijs.

Rode kooltaart

 

23 reacties op Evaluatie telen in strobalen

John 31 augustus 2014 om 14:09

Hoi Diana,

Ik heb ook het strobalen project geprobeerd, bij mij is het ook niks geworden.
Het was wel een mooie werkhoogte dat wel, ik bleef water geven.
Ik had er cherry tomaatjes in staan die deed het wel en een andijvie.
Ik had last van veel onkruid en paddenstoelen, het groeide ook gewoon niet.
De kosten zijn ook nog eens behoorlijk strobalen zijn niet gratis.

Goed idee om de stro balen tussen de aardbeien te doen.

Groet, John

Diana 1 september 2014 om 08:26

Hallo John,

Jammer dat het ook bij jou niets is geworden.
Hier ook veel kiemende graanzaden en allerlei paddenstoelen (behalve de goede).
We zijn in ieder geval weer een ervaring rijker… 🙂

groetjes,
Diana

Nine 31 augustus 2014 om 15:33

Beste Diana

Ik gebruik stro al enkele jaren als bedekking op de aardappelen (dus ipv grond). Iets anders dan mulchen maar op deze manier krijg je bijna geen onkruid en dat wat er staat kan je er zo tussenuit trekken. Ook kan je zo heel makkelijk de aardappels rooien.
Daarnaast heb ik het afgelopen jaar ook stro tussen de tomaten en knoflook gelegd en ook daar ging dat goed.
Succes !

Groeten Nine

Diana 1 september 2014 om 08:28

Hallo Nine,

Dankjewel voor je tip en het delen van je ervaring.
Ik was van plan om in 1 kas ook eens stro tussen de tomatenplanten te leggen (omdat het onkruid tegen houdt, warmte en vocht vasthoudt, etc.).

groetjes,
Diana

kristel 31 augustus 2014 om 15:37

Hallo Diana

Hier ook van hetzelfde!! Ik heb ook het strobalenproject geprobeerd, veel onkruid, slakken, zo goed als geen groei! Ga het ook niet meer doen en de plaats waar de strobaal staat beter benutten met iets dat er wel groeit. Was wel leuk om het eens te proberen!!

Diana 1 september 2014 om 08:30

Hallo Kristel,

Jammer dat het bij jou ook niet werkte!
Aan de andere kant weten we nu allemaal dan wel dat dat niet door omstandigheden of fouten komt maar door het systeem zelf.
Ik vond het ook leuk en leerzaam om het geprobeerd te hebben.

groetjes,
Diana

natuurlijk-rijk 31 augustus 2014 om 22:28

Allé strobalenproject, steek hier weer wat van op, lijkt me wel leuk maar als het weinig resultaat geeft is het niet meer leuk natuurlijk, straf dat het uitdroogt, met deze natte zomer 😉

Diana 1 september 2014 om 08:41

Ja, nu is het hier wel nat genoeg, maar in mei/juni/juli hebben we amper regen gehad, het waren hier de droogste maanden in decennia.
Waar ik zelf niet over had verzonnen is dat stro vooral in de eerste maand helemaal geen vocht opneemt. Ik kon gieters vol water over de strobalen gieten maar dan gleed zo langs het stro om vervolgens op de grond te spetteren. Iets wat uitgedroogd is neemt geen vocht op, en dat besefte ik pas toen ik al grote hoeveelheden water had ‘verbruikt’ :-).

groetjes,
Diana

Simone 1 september 2014 om 18:38

Hallo Diana,

Zoals ik al eerder heb geschreven, gebruik ik op de tuin het stro als mulch Eerst de grond afdekken met kranten dan b.v om de aardbeiplanten manouvreren , de kranten goed nat maken en daarboven op het stro helpt tegen het onkruid aan het eind van het seizoen is het goed verteerd. Nieuwe mest erop in het najaar . Het enige nadeel dit jaar waren de slakken natuurlijk die voelen zich wel goed bij het vochtige stro overal stonden ingegraven bekertjes bier . De grond onder deze soort mulch bedekking blijft goed vochtig op onze droge zandgrond dat is het voordeel.
Groetjes Simone

Diana 1 september 2014 om 20:40

Hallo Simone,

Dankjewel voor je reactie. Onze vette klei is in principe bijna altijd wel min of meer vochtig (behalve dit jaar in de gortdroge julimaand :-)).
Maar vooral de onkruidwerende werking van stro, plus het feit dat wat er op stro ligt droog en schoon blijft (voor bijvoorbeeld aardbeien en stambonen, etc.) is voor ons heel interessant. Of ik ook met kranten wil gaan werken weet ik nog niet, uiteindelijk zit er wel veel inkt in krantenpapier en dat lijkt me niet heel goed voor het bodemleven. Maar daar weet ik niet genoeg van, moet eens uitzoeken hoe dat zit en ervaringen van andere mensen op internet opzoeken. Misschien dat ik het eens in 1 of 2 vakken probeer en dan aan het einde van het seizoen kijk of er verschil is met vakken waar stro zonder kranten liggen.

groetjes,
Diana

Simone 2 september 2014 om 10:25

Diana, ik had natuurlijk dezelfde bezwaren over de drukinkt maar bij sites over bi-dyn tuinieren en permaculture kom je het gebruik ook tegen. ik gebruik geen stukken met bv veel kleur foto,s of reclame . Bij mijn permacultuurbak ben ik begonnen met onbedrukte stukken karton .Alles scheelt enorm met het onkruid . Ik ben benieuwd naar jullie bevindingen
Gr. Simone

Simone 2 september 2014 om 10:29

Sorry ik vergeet nog te reageren op het bodemleven , in de stukken zonder krant stro bedekking hebben wij haast geen wormen bij de bedekte veldjes kan ik bij het optillen van de bedekking volop wormen aan het werk zien !!

Groetjes Simone

Diana 3 september 2014 om 08:44

Hallo Simone,

Dat is wel heel bijzonder.
Daar zou ik dan misschien toch ook eens mee moeten experimenteren, en dan het verschil zien in stro met krant en stro zonder krant.
Plannen genoeg voor 2015 :-).

Diana

Marieke 3 september 2014 om 21:44

Hoi Diana,

Ik heb dit seizoen een deel van mijn tuin afgedekt met karton (na bemesten met koemestkorrels) omdat ik in juni was uitgerekend van ons derde kindje. Als ik nu onder het karton kijk zie ik ook heel veel leven. De heermoes en de distels trekken zich niet zoveel aan van het karton maar verder helemaal geen onkruid. Grond ziet er donker uit en een jaartje rust is voor de bodem ook geen straf lijkt me. Over een tijdje gooi ik er ook nog wat paardenmest op en ga uit van een topopbrengst volgend jaar

Diana 5 september 2014 om 08:37

Hallo Marieke,

Ook jij hartelijk dank voor je reactie.
En niet te vergeten, van harte gefeliciteerd met de geboorte van jullie kindje!
Ik ga 2 vakken met karton en stro bedekken, zodat ik het verschil kan zien tussen stro met karton en stro zonder karton.
Ik ben benieuwd, een leuk projectje voor 2015 :-).

groetjes,
Diana

mime 13 september 2014 om 14:27

Diana,

ook hier geen succes gehad met de strobalen. Courgetten groeiden er niet in en waar ik aanvankelijk dacht dat het goed zou kunnen gaan met de tomaat en de paprika, leverde het uiteindelijk erg kleine planten en minimaal oogst op. En ik moest ze 2 keer per dag water geven en een aanral keren voeding. Weer terug naar de goede oude pot dus, veel goedkoper en meer opbrengst. Gcrappig, ook ik heb het stro op de moestuin in een dikke laag tussen de aardbeien gedaan en die houd ik er wel in. Toch niet voor niets geweest!

Diana 13 september 2014 om 20:15

Hallo Mime,

Jammer dat het ook bij jou niet is geworden wat je had gehoopt.
Maar met alle reacties bij elkaar is het in ieder geval wel duidelijk dat het niet aan onszelf ligt maar dat het telen van groenten in strobalen echt niet de beste manier is om een goede opbrengst te krijgen.

groetjes,
Diana

Trude 10 juni 2016 om 18:39

Jammer dat je experiment mislukt is. Zou het kunnen zijn dat je de strobalen niet met de geknipte kant naar boven hebt gezet? De foto’s geven de indruk dat ze op hun zijkant liggen. De geschoren kant moet naar boven, zo kan voedsel en water makkelijk naar binnen/beneden en wordt vocht “in” de stro takjes vast gehouden .

Diana 10 juni 2016 om 21:36

Hallo Trude,
Je reageert op een tuindagboek van 2 jaar geleden hoor, ik was de strobalen zelf al wel weer vergeten :-).
Nee, het komt niet door de manier waarop de strobalen zijn geplaatst, want juist om het te testen heb ik de strobalen op elke mogelijke kant gebruikt, geen enkele manier van plaatsen, ook nog zon en halfschaduw, werd hier een succes.
Maar mocht iemand er echt heel andere ervaringen mee hebben en dat in woord en beeld kunnen laten zien, dan ben ik daar echt heel erg benieuwd naar!!
Wij gebruiken nu ook stro, maar dan niet meer in balen maar los op de grond, en daar ben ik wel heel erg tevreden over (hoewel dat ook nadelen heeft hoor, de compostering gebruikt bijvoorbeeld stikstof en zelfs met heel ruim bemesten groeit hier niet alles even goed, en er wonen/schuilen (in 2016) wel enorme hoeveelheden slakken onder het stro).
groetjes,
Diana

sophie 9 juni 2019 om 06:55

Hier toch wel succes voorlopig… Mijn patatjes lijken er goed in te groeien. En mijn pompoenen voorlopig ook. En mijn koolrabi’s ook. Minder goed lijkt het te lukken voor de zoete aardappelen, yacon en aardbeien.
Het lijkt er wel wat aan te liggen waar je de plant in de strobaal zet. Het ene stuk strobaal doet het beter dan het andere, wellicht omdat ik het bloedmeel niet voldoende heb verspreid over de strobaal? In dezelfde strobaal sloeg één pompoen (of courgette, ik weet niet meer wat het is) beter aan dan de andere die ik aan de andere kant van de strobaal plantte.
Ik heb de strobalen ook wat langer voorbereid dan in het boek, in die zin dat ik ze wat meer tijd heb gegeven alvorens ik erin begon te planten.
We zullen zien wat het geeft.

Ruud & Diana 9 juni 2019 om 10:02

Hallo Sophie,
Dankjewel voor het delen van je ervaring!
Hier was het op geen enkel manier een succes, tot juni ging het nog wel aardig maar de opbrengst was veel lager en de groei stagneerde.
Misschien heb ik de strobalen niet lang genoeg voorbereid. En ik heb het natuurlijk ook maar 1 jaar geprobeerd, misschien waren de omstandigheden (zon, warmte, vocht, etc.) ook net niet ideaal in dat jaar. Ik zou het leuk vinden als je komende zomer/herfst nog eens wilt laten weten hoe het verder is gegaan!
groetjes,
Diana

Sophie 10 juni 2019 om 06:22

Zal ik zeker doen! ’t Is een experiment in alle opzichten… Ik volg de regeltjes ook niet helemaal en vertrouw wat op mijn buikgevoel.
Wij bouwen momenteel een strobalenhuis, en een aantal strobalen waren nat geworden en dus onbruikbaar voor de bouw. Vandaar dat we deze manier van moestuinieren eens wilden proberen (en er is ook voor volgende seizoenen nog voldoende stro).

Sophie 17 juni 2019 om 09:00

Hier toch een eerste oogst. Een van de stengels van de aardappelen is afgebroken, dus hebben we deze patatjes al vroeger geoogst.
Geen superrijke opbrengst maar uiteraard waren we te vroeg.

Voordeel was wel; patatjes zijn echt proper, geen zwaar werk om ze te oogsten. Ik moet ze volgende keer wel nog dieper in de balen planten, zodat de stengel langer kan worden en er dus meer patatjes komen.


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Naar de reacties Do NOT follow this link or you will be banned from the site!