Verder

Ik wil allereerst iedereen hartelijk danken voor de berichten, reacties en mails na Ruud’s overlijden. Wat een lieve woorden, met of zonder persoonlijk verhaal, mooie wensen of welkome tips erbij; ze hebben me allemaal even goed gedaan!! Ik heb een deel van de berichten geprobeerd te beantwoorden, maar ben er op een gegeven moment mee gestopt. Omdat het er zo veel zijn (ik was regelmatig kwijt waar ik was gebleven). En ook omdat het beantwoorden net zo emotioneel is als het schrijven van het blog dat was. Maar goed, alles is emotioneel deze weken, zelfs aan het smeren van een boterham zitten bitterzoete herinneringen.  

Ik moet/wil/kan/durf/etc. verder, ik zie wel hoe maar uiteindelijk gaat het vanzelf; elke dag een nieuwe dag en een nieuw stapje. En juist in de tuin moeten er flink wat stappen worden gezet. Het was fijn toen de storm eindelijk een beetje ging liggen. Want windkracht 8 en forse regenbuien zijn nu eenmaal niet handig als je het heel druk in de tuin hebt.

Ik schreef eerder over de tuinbuurman die zijn tuin op zou zeggen en naast Jan en mij zou komen tuinieren. Maar hij heeft zich bedacht en houdt zijn eigen oude tuin aan. En dat begrijp ik heel goed. Sterker nog: ik wil zelf wat minder vierkante meters maar als iemand zou opperen om dan een stukje verder op het complex een nieuwe/kleinere tuin te huren, dan zou ik hebben gevraagd of die persoon even aan zijn voorhoofd zou willen voelen 🙄😄. Want onze tuin is al zo lang onze tuin, met alles wat ik er in geplant heb, met de verhoogde bakken die Ruud heeft gebouwd en Jan nu aan het repareren is, met talloze kruiwagens compost en mest die we er hebben gemaakt en gebracht. En evenveel kruiwagens vol met oogst en onkruid die we er vanaf hebben gehaald. Er ligt een heel leven in die tuin, van veel liefde en plezier, zelf gelegde paden, zelf gebouwde kassen, gesjouw en gesnoei, zaaien en planten, blauwe plekken en splinters, heerlijke oogst, mooie bloemen, zweetdruppels (van een zomerse dag maar zeker ook van hard werken), ik weet waar een tegel een beetje scheef ligt, waar de afgelopen jaren de aardappelen stonden, wat er vorig jaar in de grote terracotta pot stond die Ruud 25 jaar geleden van zijn werk meenam, en wat de favoriete route van de woelratten is. Ik ken mijn tuin op mijn duimpje en zo lang ik gezond genoeg blijf is dat mijn/onze tuin.     

De buurman komt dus niet naast ons tuinieren, dan wordt het een nieuw tuinlid. En dat betekent dat we nu alsnog veel gaan doen, als het even kan vóór 31 december. We gaan de 2 verhoogde bakken dan toch afbreken want Jan kan het hout heel goed gebruiken om andere verhoogde bakken te repareren. En ook in de kas beginnen de planken langs het middenpad slecht te worden. De verhoogde bakken zijn gevuld met zelfgemaakte compost en alleen daarom al onvervangbaar. Die gaan we er dan ook grotendeels uit halen om er de andere bakken verder mee op te vullen (en ook in de kas gebruiken, en voor de grote kuipen die we verzetten, etc.). Uiteraard laten we meer dan voldoende grond over voor een nieuwe tuinbuurman of –vrouw maar als het hout weg is ligt er bij regen straks ook gewoon 20 centimeter grond/compost/modder langzaam over de paden te spoelen.  

Vanmiddag haalde Jan alvast de planken weg, om ze schoon te borstelen en droog in de kas te zetten voor gebruik later dit jaar.

Oh ja, we moesten ook nog 6 ballerina fruitbomen verzetten, dat is ondertussen gebeurd (in regen en storm dus 🙄😄). We waren misschien iets aan de vroege kant want er zat nog wat blad aan, maar de grond is nog warm en nat dus de boompjes hebben zeker een goede kans om aan te slaan, al zullen ze nu wel gelijk hun blad laten vallen en in winterrust gaan. Het is prima, ik ben blij dat we dat ook van ons lijstje kunnen afvinken.

En dan was er nog dat terras dat we niet meer gebruiken omdat we thee drinken en even uitrusten voor de kas. Ik liet er al eerder een foto van zien. In vergelijking met het terras zoals het er een jaar of zeven geleden uitzag moet ik wel even slikken…

Ja, dat waren goede tijden! En dus goede herinneringen, alleen al aan de geur van de Brugmansia. Maar in vergelijking met zoals het terras er een paar weken geleden nog uitzag is het nu een grote verbetering. Dit was september:

En dit is nu:

De kuipen die we vorig jaar al van achteruit de tuin naar voren hadden versjouwd hebben hier (denk ik) een mooie plek gekregen. Het ziet er nu wellicht nog niet geweldig uit maar wacht maar tot er volgend jaar kruiden in groeien en eenjarige bloemen in bloeien! Voor nu heb ik de lege potten met oude mest met stro bedekt. En dat komt omdat onze tuinkat had bedacht dat de lege potten met alleen mooie rulle compost een heel fijne kattenbak was 🙄😄

Er moet ook nog een groot aantal vaste planten worden verzet. Joost mag weten waar ik die moet laten. Ik schreef eerder al eens dat ik niet 310 vierkante meter tuin in 240 vierkante meter kan proppen, maar er staan ondertussen wel 2 kassen propvol met allerlei uitgegraven hosta’s, salvia’s, rozen, vlinderstruiken en noem maar op. Zoals op de foto hieronder, maar dan een veelvoud van dit soort plekjes in de 3 kassen.

Jan zegt af en toe “Hoe gaan die allemaal in de kleinere tuin passen”. Hè, net zulke irritante vragen als Ruud kon stellen. We zullen zien. Eerst het deel dat we weg doen opruimen en leeg maken. En dan komt er hopelijk ruimte in mijn hoofd voor een soort van planning en indeling. En planten wegdoen kan altijd nog. Nou ja, ik heb wel afscheid genomen van een zwarte bes. Ik lust ze wel maar ik vind de smaak ook wat overheersend, vaak blijft de jam van (geheel of gedeeltelijk) zwarte bessen als laatste over. En Jan en zijn vrouw Els zijn er ook geen fan van. Ik heb er trouwens al een goed tehuis voor gevonden, ze staat nu een stukje verder, bij de buurman.   

De lange kant van de tuin hebben we ondertussen leeggemaakt, en één van de 4 blauwe hekken weggehaald. Ik heb uiteindelijk toch ook afscheid van de pruim in leivorm genomen. Vijf achtervolgende jaren zonder opbrengst, veel schaduw in de tuin, takken die heel veel tot wel 5 meter hoge waterloten gaven, en tot 2 meter hoogte (de hoogte van het hek) alleen maar kale takken/zijtakken zonder blad. Maar ze was wel helemaal door het hek gegroeid en zat klem. Alles bij elkaar opgeteld was ik er wel klaar mee. Ik ga een nieuwe pruimenboom kopen, ik heb er zelfs al een plekje voor! Ik denk dat ik toch weer voor een Opal ga, omdat die lekker is, garant staat voor een goede opbrengst, en een vroege opbrengst geeft (met daardoor ook minder kans op aantasting door de pruimenmot). 

Aan de andere lange kant van de tuin is er nog een strook van ongeveer 2,5 x 1,25 meter over. Mmmm, ik had bedacht dat daar alle rozen zouden kunnen worden geplant, met misschien nog wat Salvia’s en Lavendels. Maar ik had die ruimte toch iets anders ingeschat, alleen de 11 rozenstruiken gaan natuurlijk al helemaal niet passen. Opnieuw naar de tekentafel dus. Ik heb besloten om maar een deel van een vak met alleen maar vaste planten/bloemen om te gaan gooien (je ziet een deel daarvan op de foto bovenaan dit blog). Want ik zit ook nog met een braam waar ik een nieuwe plek voor moet zoeken. En met 3 klimrozen. En nog 2 grote vlinderstruiken. Zucht. 

Afijn, we ploeteren gewoon door. Dat klinkt negatief maar dat is het zeker niet hoor. Het is goed om elke dag de vorderingen te zien en in te kunnen schatten wat er straks overblijft en wat ik daarmee kan en wat erin past. En het harde werken zorgt voor een fijne afleiding tussen verdriet en goede en slechte herinneringen. Ik eindig met een lelijke foto van iets moois. Ik had klimroos James Galway teruggesnoeid, want die moest worden verzet (omdat ze in het stuk tuin stond dat we weg doen). Maar ik had dat niet helemaal goed met Jan overlegd. Die wilde het hek al weg halen en dacht “Wat een gekke stronk staat daar, helemaal door het hek groeit, ik kan er zo niet bij”. En dus zaagde hij (met een spreekwoordelijke botte bijl) James tot op de grond toe af. Het hek kon toen wel worden weggehaald. Maar James was serieus beschadigd, wat er nog van over was. Ik heb de wortels met het stukje stronk in een grote pot opgepot en in de kas gezet. Met meer hoop dan verwachting. En nu, ruim een maand later, lijkt ze vanuit de basis weer uit te gaan lopen, hoe dapper is dat! Ze is blijkbaar van plan om me te vergezellen bij het verder gaan nadat de wereld even stopte.