1000 dingen

Met dank aan het rustige najaarsweer konden we lekker veel in de tuin doen. Het was een echte opruimweek, zowel in huis als in de achtertuin en in de moestuin. In huis wilde ik de foto’s die ik dit jaar maakte eens opruimen (nou ja, vooral namen geven en voorlopig maar even in een map 2025 op een externe harde schijf zetten). Opruimen in de moestuin betekent deze dagen vooral hard werken: compost uit verhoogde bakken halen en 15 meter verderop naar een andere verhoogde bak brengen, kleine maar ook grote planten met flinke kluiten verplanten, onkruid wieden (we hebben letterlijk al kruiwagens vol met de bekende dikke witte wortels van winde opgegraven en weggebracht, en trouwens ook heel veel zwarte vertakte wortels van heermoes). We hebben hekken verzet en verhoogde bakken gerepareerd, potten opgeruimd en vakken leeggemaakt. Maar het wordt wat! Hoe verder we komen, hoe meer ik een klein beetje in kan schatten hoe het er volgend jaar in de zomer uit zou kunnen zien.

Natuurlijk moeten er (soms ook moeilijke) keuzes worden gemaakt: de Sedum heb ik aan de buurman gegeven, de vlinderstruik hou ik, de roodvlezige appelboom laten we staan, de zuilpruim hebben we verzet. De ruim een meter hoge rozemarijn gaat naar een andere plek (waar ze niet meer over het looppad kan gaan hangen), nu maar hopen dat ze herstelt van het uitgraven en de winter gaat overleven (voor alle zekerheid heb ik een paar stekken genomen).

En door het verplaatsen van de hekken kan ik eindelijk de braam uitplanten en kan ik nog 2 eerder opgegraven en opgepotte klimrozen planten (Ghislaine de Féligonde en The Generous Gardener).

De strook tuin voor de kas is klaar: winde eruit, aangeharkt, compost erop, 5 struikrozen en 17 lavendelplanten erin. Achter de kas bij de kweepeer is het nog een ravage: dat stuk staat voor volgende week op de agenda. Hoewel, ik moet ook nog wat laatste planten oogsten, de uitgegraven planten die nu in de kas staan water geven, chilipepers oogsten en knoflook en winteruien planten, daar heb ik nog steeds geen tijd voor gehad 🙄

Thuis heb ik eindelijk de azijn van de appels gebotteld. En moeder veilig gesteld, ze ligt ondertussen in een potje met azijn in de koelkast.

En ik maakte zoetzuur van de laatste bietjes (altijd lekker, het recept vind je hier: Zoetzuur van bieten. Ik nam altijd zelfgemaakte jam mee naar Ruud, nu bedenk ik dat ik nog flink door moet gaan eten wil ik alle jam die ik nu nog heb op krijgen voor de oogst van volgend jaar begint. En dat geldt ook voor de vriezer die stampvol zit. Om die reden is het dan ook niet zo erg dat de tuin steeds leger wordt en dat de komende maanden ook blijft. Al is er wel een kans dat het daardoor al vroeg gaat kriebelen en ik in januari (als hopelijk alles is verzet/uitgeplant) een lege kas heb (eindelijk klaar met uitplanten) waar ik al lekker wat in kan gaan zaaien.

Ondertussen probeer ik in de avonden ook alvast wat her en der slingerende zakjes zaden bij elkaar te sprokkelen, kijken welke er nog kiemkrachtig zijn, welke ik nieuw moet bestellen voor 2026, etc. En zo kwam ik ook de zaden tegen die ik dit jaar zelf oogstte. En het is toch zonde om ze weg te gooien. Ik ben dus voorzichtig begonnen om ze te labelen, verpakken en beschrijven. Het zijn niet veel soorten, ik heb echt alleen maar zaden geoogst van de soorten die ik zeker zelf ook weer ga telen (zoals de phytophthora-resistente Resibella en Philamina, de lekkere multiflora-cherry Centiflor Black Hypertress, Dancing Green Fingers, etc.). Bij elkaar een stuk of 15 tomaten en 5 paprika’s. En het duurt dus ook nog wel even voor ik klaar ben met verpakken en beschrijven, het zou zomaar nog een ruime maand kunnen duren voor ik de laatste zaden heb verpakt. Maar dan komt er misschien dus toch nog een klein zadenlijstje aan het einde van dit jaar.

En als ik mijn eigen zaden aan het nakijken ben, en zaden voor de zadenlijst aan het verpakken, dan begint het ook gelijk te kriebelen: ik ben zelf ook voorzichtig weer aan het kijken naar lekkere tomatenrassen voor 2026, en eens een andere chilipeper (die van dit jaar waren heel laat en ook niet pittig of lekker genoeg), en lekkere, grote en dikwandige paprika’s.

Zo denk ik toch alweer een heel klein beetje aan een nieuw jaar, in ieder geval aan een nieuw moestuinjaar, en dat is al heel wat!

Tot slot nog één stemmige foto, van de rozenbottels in klimroos Honorine de Brabant, met op de achtergrond de verhoogde bak die Jan nog gaat inkorten, en dan kan ik er daarna weer planten in planten!