Over bodembedekking

Op het blog dat ik vorige week schreef kwamen vragen en (heel fijn, hartelijk dank daarvoor!!) antwoorden van andere mensen. Ook via de mail en pb kreeg ik vragen over bodembedekking bij tomatenplanten. Al met al misschien handig om er eens een blog over te schrijven.

Niet omdat ik het nou allemaal zo goed weet hoor, maar ik kan wel beschrijven waarmee en waarom ik de grond bedek, en wat ik uit eigen ervaring en van andere mensen heb geleerd.

Allereerst: er is ondertussen een vrij algemeen Engels gezegde bekend: “Don’t feed your plants, feed your soil”. Het heeft alles te maken met het omdenken naar een meer natuurlijke manier van moestuinieren. Ik geef toe; het is enorm interessant maar ik vind het tegelijkertijd soms best lastig; na 33 jaar vertrouwen op koemestkorrels, patentkali, etc. is het af en toe moeilijk om dat los te laten en volledig te vertrouwen op de grond, natuurlijke aanvullingen, behandelingen, etc.. En het hoeft ook allemaal in 1 dag hè. Mijn vader moestuinierde in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw nog met kunstmest, niet beter wetende. Ik moestuinier al decennia min of meer biologisch en ik mag er gerust een paar jaar over doen om te leren waar ik iets los kan laten en waar ik in moet grijpen en hoe dan. Noem het maar een proces 😉

Kijk, een oude foto van de volkstuin in 2009: toen waren we al wel een beetje ‘in transitie’ maar vonden we spitten blijkbaar toch nog wel noodzakelijk op onze vette klei.

Het niet meer spitten begon ongeveer het jaar daarop. En toen bedekten we dus ook de grond voor het eerst. Want ‘niet spitten’ en ‘wel mulchen’ zijn zeer nauw met elkaar verbonden). Je kunt zeker ook spitten (al zou ik het zelf niet doen) en de grond bedekken, maar niet spitten en de grond ook niet bedekken is vragen om problemen (zoals wateroverlast, uitdroging in de zomer, verbranding en erosie van de grond, keiharde grond of juist modder bij kleigrond, verlies van bodemleven, etc.).

Waarom zou je de bodem eigenlijk willen bedekken? Omdat het natuurlijk is. Er bestaat in de natuur geen onbedekte grond, tenzij door de mens bewerkt of door klimatologische/geografische omstandigheden zoals woestijnen, bergtoppen, rond de poolcirkel, direct na een vulkaanuitbarsting, bosbrand, etc. Trouwens: iedereen weet dat de grond zich na zo’n vulkaanuitbarsting of bosbrand enorm goed kan herstellen en nieuwe planten er juist gezonder en rijker dan ooit tevoren in groeien, mede dankzij de verbrande plantenresten die veel nuttige stoffen bevatten.

Oh ja, dat heb ik ook nog eens een zomer geprobeerd; alleen karton (in het eerste stadium met stenen vastgelegd want het waaide telkens weg)

Andere redenen om de bodem (met organisch materiaal) te bedekken zijn:

  • het gaat verdamping tegen en houdt de grond dus langer vochtig in een warme en droge zomer
  • het neemt vocht op, zorgt dus voor minder wateroverlast in een natte herfst/winter
  • het gaat voor een deel onkruidgroei tegen (mits de laag hard en/of dik genoeg is, hardnekkige wortelonkruiden zoals heermoes, zevenblad en winde zijn vaak wel sterk genoeg om er doorheen of ernaast te groeien)
  • het levert organisch materiaal op, elk jaar hoog je er dus je grond wat mee op
  • het voegt voeding toe aan de grond
  • het activeert het bodemleven, en juist dat zorgt voor bacteriën, schimmels, verbindingen, etc. die ervoor kunnen zorgen dat planten voeding op kunnen nemen.
  • het verbetert de structuur (zowel op klei- als zandgrond), het voegt humus toe
  • het zorgt voor meer diversiteit; meer en verschillende insecten, wormen, etc. lokken meer en verschillende dieren naar de tuin die voedsel zoeken, elkaar verjagen, belagen en voor een natuurlijk evenwicht zorgen. Bijvoorbeeld: ja, er schuilen meer slakken onder sommige soorten bodembedekking maar daarmee lok je gelijk ook lijsters, merels en andere vogels naar de tuin

Waarom zou je de grond niet willen bedekken? Nou, misschien moet je er ook even aan wennen, en ik geef toe dat het er soms wat rommelig uit kan zien: afhankelijk van het materiaal kan het bijvoorbeeld wat verwaaien bij harde wind. En omdat er een rijk bodemleven onder de organische bodembedekking zit is het voor dieren interessant om eronder te woelen en zoeken naar voedsel. Ik maakte eens dit korte filmpje van een merelmoeder die samen met haar kinderen naar voedsel zoekt:

Het principe van compost

Je kunt grond in principe met elk organisch materiaal bedekken. Maar er is groen en bruin materiaal. Groen = stikstofrijk materiaal is bijvoorbeeld grasmaaisel, verse bladeren, mest, groenafval uit de keuken, etc. Bruin = koolstofrijk materiaal is bijvoorbeeld karton, stro, herfstbladeren, etc. Voor het succesvol maken van compost is de combinatie van deze 2 soorten essentieel (plus lucht, licht en vocht). En dat geldt eigenlijk ook voor bodembedekking. Als je alleen bruin materiaal gebruikt zal de compostering langzaam verlopen. En ook; voor de compostering is stikstof nodig en bij gebrek daaraan in de bodembedekking zal dat stikstof uit de grond worden gehaald (met een grote kans op slechte groei van zaailingen en planten, geel blad, etc.). Ik heb een paar jaar alleen stro als bodembedekking gebruikt en heb dat zo zelf ervaren:

Dit gold zowel in de kas als erbuiten; het stro hield de grond nog lang koud in de lente. Ondanks de behoorlijk dikke laag bedekte het de grond niet goed genoeg om veel onkruid tegen te houden (het laat licht en lucht door), maar alles groeide gewoon minder goed, het blad werd wat geel, er groeiden wat minder vruchten, etc. Toen ik het gebruikte met een laag ongebleekt en onbedrukt karton eronder werkte het al wel wat beter, want karton op de grond trekt heel veel wormen aan die het proces versnellen. Maar ideaal was het (nog) niet want de groei en bloei bleef duidelijk achter.

Andersom werkt het trouwens ook niet goed; als je de grond met alleen een dikke laag mest of grasmaaisel bedekt ontbreekt het nodige koolstof en is de kans op rotting en schimmel groot. Juist de combinatie van groen en bruin materiaal (gemengd of min of meer in laagjes) zorgt voor evenwicht in de voeding en een langzame maar zekere compostering. Je kunt bijvoorbeeld karton over de grond verdelen en daarop verse bladeren leggen. Of dorre takjes en herfstbladeren mengen met verse bladeren. Er zijn ook materialen die beide elementen bevatten, je kunt daarbij denken aan halfrijpe compost of mest waar veel stro in zit.

Ik snap de discussie over stikstof en dierlijke mest heel goed hoor. Ik gebruik zeker ook al veel minder mest dan vroeger. Maar met mate vind ik op dit moment nog steeds dat het goede toevoeging in de moestuin is. Waarbij ik ook even wil melden dat de paardenmest die wij gebruiken van enkele paarden komt die in een wei met een onderkomen staan. De mest wordt op een kar geschept en als de kar vol is wordt die bezorgd. Daardoor is de mesthoop, die dus al enkele weken wordt aangevuld en langzaam groeit, vaak al voor een groot deel aan het composteren. Het stinkt eigenlijk nooit naar poep en pies maar het is al warm in temperatuur, vaak wat grijs van binnen en het ruikt al een klein beetje naar compost. En dat zorgt ervoor dat ik misschien wel iets gebruik waar niet iedereen zomaar toegang tot heeft.

De al verterende mest zoals we die vaak krijgen. Die vertering stopt trouwens als het geen hoop meer is maar in een laag op de grond ligt waardoor het vaak pas een half jaar later, in de herfst of winter, volledig verteerd is.

En zo werkt het ook: wat vind je handig in jouw tuin? Grondsoort is daarbij ook belangrijk; op zandgrond zoek je misschien naar iets dat wat meer volume en houvast geeft, met iets meer stikstof in de samenstelling, op kleigrond is waarschijnlijk juist het verluchtigen van de grond met wat meer koolstof-houdende materialen belangrijk. En wat heb je tot je beschikking? Ik woon middenin de stad, als ik in een bosrijk gebied zou wonen zou ik bladeren in de herfst van de straat/weg vegen en dat gebruiken. Als ik een grasveld zou hebben zou ik zeker ook grasmaaisel gebruiken, etc.. Zoek vooral naar de natuurlijke materialen die je tot je beschikking hebt, maak zelf compost die je niet volledig laat verteren, bewaar de mest van je kippen of het stro van de konijnen, zet een wormencompostbak, etc., als je zoekt is overal wel organisch materiaal te vinden. En als dat echt niet lukt is zelfs anorganisch materiaal een optie. Ik heb zelf enkele jaren gronddoek (worteldoek) in repen gebruikt, dat vond ik handig naast rijtjes gezaaide worteltjes en uien en zo. Het levert geen voeding en maakt de grond niet luchtig of humusrijk maar het houdt in ieder geval wel de grond vochtig en gaat onkruidgroei tegen.

Het grote nadeel van gronddoek (naast het feit dat het geen natuurlijk materiaal is) is dat je het met stenen of ijzeren pinnen vast moet zetten omdat het anders wegwaait maar in het hele leerproces en in de tuin zijn deze repen gronddoek zeker een aantal jaren best nuttig geweest, en ik gebruik ze nu soms ook nog wel eens, bijvoorbeeld rond planten in potten, langs de achterwand in de kas, etc.

Er zijn ook mensen die liever iets kopen, dat kan natuurlijk ook, er zijn genoeg soorten moestuingrond/kultura/cacaodoppen, etc. te koop die je bijvoorbeeld bovenop karton kunt leggen. Sommige van dat soort producten bevatten gelijk ook al voedingsstoffen (let in dat geval dan wel op om welke voedingsstoffen het gaat en in welke samenstelling). Het is hier altijd de kunst en uitdaging om juist zelf voor het materiaal te zorgen, het is ook een beetje ‘de sport’ van het zelfvoorzienend moestuinieren 😁

Zelf bladaarde maken van herfstbladeren die op de straat liggen (niet van de grond want bomen, struiken, bermen, etc. willen ook hun eigen natuurlijke mulchlaag)

Er zijn trouwens wel wat afraders. Ik zou zelf ver van koeienmest/drijfmest blijven, ik heb ooit gezien (bij een tuinbuurman die dat eens kocht) wat dat deed; een overschot aan stikstof met heel veel groei in de tuin maar weinig opbrengst, en vooral enorm veel kroos in de sloot met alle gevolgen van dien (jonge eendjes die er niet goed in konden zwemmen, etc.). En ik zou zelf ook niet zo snel bloeiend onkruid gebruiken, omdat dat heel veel zaden = opslag kan geven. Wat dan wel weer heel goed is zijn de bladeren van brandnetels (leveren stikstof) en smeerwortel (leveren kalium). En als je die niet als bodembedekking kunt of wilt gebruiken, dan kun je ook denken aan het maken van een gier of aftreksel om dat in de moestuin te gebruiken.

Brandnetels en smeerwortel; soms vervloek ik ze ook hoor (toevallig greep ik vanmiddag weer vol in een bosje brandnetels toen ik wat onkruid achterin de tuin bij de fruitbomen probeerde weg te halen), maar beide leveren veel voeding

Ik ben vast nog heel veel vergeten te vermelden hoor, bodembedekking in de moestuin is een onderwerp waar zelfs boeken vol over worden geschreven, als het je interesseert is het leuk om daar misschien eens naar te zoeken. Mocht je willen lezen hoe andere lezers op mijn website de grond bedekken en welke mengsels of combinaties of laagjes ze daarvoor maken, lees via deze link dan vooral nog even de reacties op het vorige blog.

Zo ziet het er hier ondertussen in de kas uit; de meeste tomaten, paprika’s, etc. zijn uitgeplant, de mest met veel stro ligt er nu in banen tussen maar als de planten eenmaal groter zijn schuif ik het rond de stam van de planten.

Aan het einde van dit blog wil ik nog even 2 links doorgeven. De eerste gaf ik 2 jaar geleden ook al eens, je kunt hier een aflevering van het wetenschappelijke programma Atlas vinden, met daarin een gesprek met een bioloog die zich heeft gespecialiseerd in de wereld van ondergronds bacteriën en schimmels en de verbindingen die ze tussen bomen en planten maken waardoor er een wonderlijke ondergrondse ruilhandel van voeding en andere nuttige stoffen is, heel bijzonder om te zien: Atlas mei 2022 (het laatste onderwerp in het programma).

En als ik dan toch bezig ben, dan ook gelijk nog de link naar een documentaire die ik laatst zag en die zeer de moeite waard is: Groenkijkers, over mensen met liefde voor de natuur, die soorten en aantallen weideplanten in kaart brengen, of in de nacht tegen een verlicht wit laken motjes tellen, of vissen in een uitdrogend poeltje verhuizen naar beter water, etc..

Tot slot nog 1 foto, van Digitalis Goldcrest die hier volop bloeit, compleet met hommel, luizen en mieren die ze komen ‘melken’, het voorjaar is nu eindelijk echt losgebarsten!!

Abonneer
Laat het weten als er
guest

43 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Ine

Dankjewel Diana, voor de info. Maar……de slakken…..?

Ine

Dankjewel Diana, hier op het zand, in het zuiden, exploderen ze…. Elke dag breng ik vanaf de volkstuin zakken vol naaktslakken naar het bos. En wat segrijnslakken. De mensen met ‘nette’ tuinen hoor ik er niet over… De slakken hebben zelfs een klim gewaagd naar een metalen rek, dat bovenop een regenton staat, om daar van palmkool de blaadjes af te knagen… die drijven rond in de regenton en ik zie alleen stukjes steel en overigens ook geen slakken….. 😥 Ik zie mensen die de aardbeien groen plukken, want dan héb je tenminste nog aardbeien…

Paul

Die Palmkool klinkt meer alsof er duiven aan hebben gezeten. In mijn tuin ook alles kaal geplukt behalve de dikke stengels in het blad.

Ine

Dank je Paul. Misschien geef ik slakken ten onrechte de schuld….

Sten

Ik merk juist dat op plekken waar ik al wel heb gemulcht veel minder slakkenvraat is dan op de plekken zonder. Ik heb het idee dat ze er niet graag overheen kruipen.

Ine

Ja, dat doe ik ook, maar het lijkt alsof ze zich daar juist onder verstoppen….

Christina

Hoi Diana, Ik heb de afgelopen winter de grond met biologisch stro afgedekt en vrijwel geen onkruid eronder gevonden. Echter wel hele families naaktslakken die zich tegoed deden aan aardappelplanten, het groen van de plantuitjes en de eerste 40 sperciebonenplantjes zijn helaas kaalgevreten. Maar niet getreurd, gewoon weer nieuwe bonen geplant. Ik moet er nog wel bij zeggen, dat het gras ook hoog stond en de vochtige warme aarde ook een ideale plek was voor de families naaktslakken. Dus stro ja voor de winter, maar op tijd weghalen zodat de slakken er neit kunnen huizen.

Elisabeth

Dank je wel Diana voor je alweer interessante blog ! Ik zie op je foto wel géén flessen of iets dergelijks om water tot dicht bij de wortels te brengen. Misschien dan ook niet nodig dank zij het mulchen ?

Marije

Mijn ervaring met deze ( wel niet helemaal gelijke maar wel gelijkende) ” no dig” manier van tuinieren is dat als je zorgt dat de grond niet gortdroog is als je m bedekt , de moestuin ontzettend weinig water nodig heeft. Eigenlijk krijgen alleen heel jonge plantjes water en in echte lange droogte water ik iets bij, gewoon door de mulchlaag heen. ( dat heb ik zo afgekeken van onder andere Huw Richards en ‘Anne of all Trades’ die op youtube hierover praten) Maar dat is wel in de wetenschap van een grond die al jaren mulch en compost krijgt. ledere grond is anders, dus als je op zandgrond zit, en je hebt je grond afgelopen jaren vooral veel mest ipv compost gegeven , heb je waarschijnlijk een tijdje nodig voordat je minder water kunt geven.

Elisabeth

Dank je wel voor je antwoord Diana. Hoe die je het toch allemaal ! ? 125 tomatenplanten ..en al de rest dan nog 🙂👏 Veel succes verder!

Elisabeth

nog genoeg Diana! Veel succes ermee!

Jos Coumans

Bedankt voor je leuke tips . Misschien een idee; ík doe voorzaaien in kartonnen eierdozen, bij het uitplanten stop ik ze in zijn geheel in de grond. Houd vocht vast en vergaat helemaal.

Jose Geurtse

Dank voor je uitleg weer. Momenteel groeit hier alles goed. Alleen in de kas wordt de kool onthoofd wordt niet gegeten blijft liggen. Daarnaast blijven pepers tomaten komkommer ongemoeid staan. Snap niet wat het is die dit doet.

Ilse

Wij proberen in onze moestuin zo veel mogelijk te hergebruiken. Van het afval van de cavia’s tot eierdozen en het maaisel van het gras. Ik composteer vrijwel alles. En ook de nog niet volledig gecomposteerde cimpost is heel bruikbaar. Bij de fruitbomen maar ook de aardperen gaan er goed op. Daarnaast maak ik veel gebruik van schapenwol. Een paar zakken van de boer, met het stro en de stront er nog in kost vaak niks en beschermt het oppervlak tegen uitdroging en houdt de aarde lekker warm.

Cees Verwaaijen

Ik hoor niemand over het hergebruiken van tomatenplanten als voeding voor het volgende jaar, ik doe dat al jaren in mijn kasje, aan het einde van het seizoen rooi ik de gezonde tomatenplanten en gooi ze in de hoek van de kas, in het voorjaar spit ik ze onder op de plekken waar ik jaarlijks 6 tomatenplanten poot, in combinatie met zelfgemaakt compost, ik heb nog nooit grond vervangen in de kas, alleen compost toegevoegd, de tomaten doen het elk jaar prima.

Carinep

Dag Cees,
Ja hoor, ik gebruik de volledige tomatenplanten opnieuw, op voorwaarde van geen ziekten natuurlijk. Ik doe het iets anders, maar ik versnipper de planten en gebruik het als mulchlaag. In het voorjaar haal ik de overgebleven mulchlaag wat weg om de grond sneller te doen opwarmen en nadien leg ik het overblijfsel terug als mulchlaag, met natuurlijke ook ander bruin en groen verteerbare dingen.
Groetjes
Carine

Annemieke

Het gebruik van karton in de tuin is omstreden ivm de giftige stoffen die volgens sommige onderzoekers in het karton zitten. Vooral in het gerecyclede karton. Er wordt nu zelfs over pfas in karton gesproken😥 dus misschien beter niet gebruiken 🤔

Carinep

Dag Annemieke,
Karton is inderdaad de laatste 10 jaar serieus onder discussie. Enerzijds omwille van de lijmen, de bedrukte tekst en de gebruikte pfas. Er wordt dan weeral vergeleken tussen het Europese karton en Chinese afkomst van karton. Als leek en gebruiker is het niet evident. Persoonlijk tracht ik enkel karton te gebruiken waar zo weinig mogelijk tekst staat, plastiek, witte etiketten, nietjes haal ik eraf. Kartonnen verpakkingen die dienen om voedsel te verpakken vermijd ik (omwille van pfas). Ik gebruik ook enkel karton op mijn paden. Heb jij meer interessante informatie over karton waar men wetenschappelijk iets kan leren? Altijd goed om te volgen.
Groetjes
Carine

Pien W

Dag Annemieke en Carine! Laat het niet waar zijn dat karton tegenwoordig niet meer gebruikt zou kunnen worden…! Composteren, wormentoren, ik vind karton mits schoon en zonder opdruk of plakband goud waard! Ik herinner mij dat het een paar jaar geleden inderdaad wel voorwerp van discussie was maar dacht dat het sinds een paar jaar (2020?2022?) binnen de EU verboden is om karton met PFAS te gebruiken voor verpakkingen die in aanraking met voedsel kunnen komen. Daardoor denk ik dat bijvoorbeeld eierdozen “veilig” zijn. Maar net als Carine ben ik heel benieuwd naar “bronnen”. Groeten, Pien

Van Laecke Rita

Ik heb veel last van mieren in mijn moestuin.die eten al mijn sla op.
Wat kan ik doen ?

Pien W

Dag Rita! Mieren zijn echt hele nuttige dieren, ook in de moestuin. Ze gaan zelfs slakken te lijf. Maar het is natuurlijk vervelend als ze je sla opeten. Maar…eigenlijk eten mieren volgens mij geen planten, wél sluiten ze een “verbondje” met luizen. Dus voor je denkt dat je mieren de dader zijn misschien even sla ook op luizen checken? En daarna zou ik rondom de slaplantjes flink water geven en wat dingen als bieslook, blaadjes van citroenmelisse en knoflook neerleggen. Ze ruiken als de beste en vertrekken! Overigens is het volgens mij een flink mierenjaar, ook bij zijn er echt veel! Groeten, Pien

Carinep

Dag Rita en Pien
Idd, bij mij ook heel veel mieren vooral rond de aardbeiplantjes die ik in oktober geplant heb. Rond de aardbeien van het jaar ervoor niets ???
Ik maak elke dag mijn kefir en heb dus veel citroen. Daar gaan de mieren ook van lopen. Anders een aftreksel van lavendel maken, dit helpt ook.
Groetjes
Carine

Pien W

Hoi Carine, ik wil jou al een tijdje iets vragen over het maken van smeerwortelgier. Doe ik dan maar even hier…Ik heb nog steeds veel “gewone” smeerwortel in de tuin en ik wil die ook niet kwijt vanwege de enorme hoeveelheid hommels die op de bloemen afkomen. Maar na de bloei knip ik alles tot bijna op de grond af en voer die rommel ook af omdat ik geen uitzaai van gewone smeerwortel wil. Maar…zou ik daar toch gewoon gier van kunnen maken? Dat spul staat dan toch een tijdje te rotten dus ik denk dat het zo’n vaart niet zal lopen maar lees nergens of dat klopt.
(Lang leve de brave Bocking 14, plant met alleen maar voordelen..!)

De kefir die jij maakt, is dat waterkefir? En zo ja, heb je weleens een teveel aan korrels aan je kippen gegeven en wellicht ook op de composthopen gegooid?

ik moet lachen om de mieren bij je aardbeien. Ik heb aardbeien in Batobakken die hangen in zelfgemaakte houten stellages. Tot mijn verbazing zag ik daar gisteren ook mieren. Moeten ze dus goed ruiken want ze klimmen via de poten ruim een meter gewoon omhoog. Ik ga die stellages omzomen met citroenmelisse, lavendel, goudsbloemen etc.
Lekker hoor, na al dat gepraat over slakken gaan wij nu over mieren praten!
😂😂😂 groeten, Pien

Carinep

Dag Pien,
Ik heb geen ervaring met gewone smeerwortel, enkel met de bocking 14. Er zou in de gewone smeerwortel minder voedingstoffen inzitten dan de bocking 14. Maar in theorie kan je daar zeker een gier van maken.
Als je de bocking 14 zou aanschaffen, heb je veel meer en grotere bladeren dan de gewone en er zitten eveneens veel hommels op. Ik zou niet twijfelen.

Inderdaad, ik gooi het teveel aan kefirkorrels aan de kippen of bij het andere groenafval.

Slakken, mieren, vogels, muizen, allicht nog wat beestjes die ik vergeet. Maar de slakken zijn dit jaar toch echt wel het ergste. Je ziet me een hele dag met potjes rondlopen.
Groetjes
Carine

Pien W

Dank voor je reactie! “

Cilia

Diana, heb je ook ervaring met lava meel als vorm van bemesting etc ipv dierlijke mest. Ik zag daar pas ook een video over in combinatie met niet spitten, mulchen en voeding. Ik ga dit jaar no dig toepassen zoals Charles Downing tuiniert met bedden van 1.20 mtr breed en looppaden van 40 cm breed met alles mulchen waaronder compost op de bedden en houtsnippers op de looppaden.

Cilia

Zal ik doen. Hopelijk kan ik de post over een half jaar terugvinden 😉

Moniek Simons

Hey Diana,

voor mij als beginner is je blog een uitkomst! Zoveel tips. Ben dit jaar begonnen met de moestuin bij ons nieuwe huis. Ik heb in januari karton gelegd op de zandgrond en inmiddels gezaaid en geplant in wat zakken moestuingrond. Nu sla en spinazie. basilicum, tomaat en stokbonen zijn ook net geplant. De grond zit vol wormen, ook veel mieren en pissebedden. Slakken gelukkig nog niet. Begrijp zelf eigenlijk niet waarom? Ik heb een net tegen de vogels want vermoed dat die mijn wortels, bosui en bieslook hebben opgegeten.

Het regent nu genoeg natuurlijk. Maar ik ben wel nieuwsgierig naar wat te doen als de echte warme dagen komen.
Ik heb hooi tot mijn beschikking – maar komt daar geen onkruid van door zaden die erin zitten? Zou het verstandig zijn dan ook het maaisel van het gazon er bij te gooien, omdat je zegt dat bruin en groen mengen het beste is?
En volgens mij dan nog wat bijmesten? Ik kan aan paardenmest of brandnetelgier komen…?

Hellup… wat denk je dat het beste is?

Vriendelijke groe(n)te,

Moniek

Carinep

Dag Moniek,
Het is bij mij het rust momentje, dus Diana blog momentje 😅, vandaar dat ik even antwoord met mijn eigen beperkte ervaring.
Goed dat de grond vol zit met leven. Wormen…. Welke ? Zijn het aardwormen? Prima zo, hoe meer hoe liever. Door het leggen van karton bevorder je het leven eronder en de hoeveelheid aardwormen vermeerdert enorm. Dit zorgt voor hun uitwerpselen (=mest), maar aardwormen maken de grond ook luchtiger, wat niet altijd evident is als je kleigrond hebt. Ook hier heb je verschillende soorten. Om niet alles te moeten schrijven, ziehier een kort tekstje hierover https://www.tuinadvies.nl/artikels/soorten_wormen
Maar je hebt oa. ook de meelwormen en ook engerlingen van allerhande kevers. Als ik deze tegenkom, haal ik ze toch uit de groententuin. Afhankelijk van welke kever (meikever, juni kever, neushoornkever ….) verleg ik ze elders.
Hooi of gras als bodembedekking. Kan idd, maar persoonlijk doe ik het niet meer. Het zorgt voor meer werk gezien de zaden die erin zitten. Ik leg liever stro en ander groenafval uit de keuken en snoeisel uit de tuin.
Brandnetels of gier, alsook smeerwortel is heel nuttig als natuurlijke aanvulling. Kijk even op vorige blogs,want daar is al veel over geschreven. Groetjes
Carine

Moniek Simons

Oooeeehhh moet ik dan toch op slakkenjacht?! Ik ga t eens proberen!

Moniek Simons

Aaaahh dankjewel Carine. Inderdaad dus de bodem bedekken met iets zonder zaden.
Heb net t stukje over wormen gelezen en ik denk dat ik de meer ordinaire regenwormen (diepgravend) heb. Het gaat om zandgrond en zou me niets verbazen dat ze nu ook wat meer aan de oppervlakte zijn door de hoge waterstand.
Misschien eens wat compostwormen bestellen en het gft er benutten. Echt plek voor een composthoop heb ik niet helaas.

Pien W

Dag Moniek, misschien ten overvloede maar volgens mij is bij composteren het mengen van “bruin en groen” niet echt op kleur te bepalen. Hooi is gedroogd gras dus hooi/gras is voor composteren hetzelfde en valt gewoon in de groene groep. Bruin is bijvoorbeeld wel fijngeknipte takjes etc. Je schrijft in een reactie verderop dat je geen echte plek voor een composthoop hebt. Maar…zo’n kunststof compostbak/vat, nog geen vierkante meter oppervlak maar qua inhoud echt heel veel!, is dat niet wat? Vaak via Marktplaats in eigen buurt gratis af te halen. Groeten, Pien

Tessa

Kleine correctie, vers gras valt in ‘groen’. Droog gras/ hooi/ stro bevat nog maar weinig stikstof en telt daarom als ‘bruin’. Bron: composmeester Caroline de Vlaam van Velt Voor een vlotte compostering is een verhouding van 50/50 ideaal. Verse haag knipsels zijn het makkelijkst, die hebben vanzelf de juiste verhouding bruin/groen.

Sten

Wij hebben konijntjes thuis, en ik gebruik alles wat er aan afval uit hun binnenhok komt als mulch. Dus een combi van hooi, stro en geperste houtkorrels inclusief keutels. Werkt heel goed. Alleen als het heel veel regent ontkiemen er soms ineens veel zaden (ik denk vanuit het hooi). Maar da’s niet erg; het is heel grof gras, veel grover dan “gewoon” gazongras, dus makkelijk te wieden. Ik laat het ook weleens redelijk hoog uitgroeien om het weer aan de konijntjes te voeren, die vinden dat geweldig.

Ger Fleuren

Ik mis het gebruik van schapenwollen dekens als bodembedekking

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Naar de reacties